Toàn cảnh thế giới năm 2015: Giá dầu giảm sâu, IS… lan rộng

(PLO) - Giá dầu thô trên thị trường thế giới những ngày gần đây liên tục giảm xuống mức kỷ lục mới. Giá dầu thô ngọt nhẹ giao tháng 1/2016 trên thị trường Mỹ ngày 21/12 giảm xuống còn 34,37 USD/thùng; dầu Brent biển Bắc ở Anh cũng giảm xuống còn 36,29 USD/thùng - những mức thấp nhất kể từ năm 2004. Trong khi đó, IS đã bén rễ từ Iraq và từ sự hỗn loạn của cuộc nội chiến ở Syria, đã chuyển trọng tâm từ tranh giành lãnh thổ sang tấn công “kẻ thù ở xa”.
Toàn cảnh thế giới năm 2015: Giá dầu giảm sâu, IS… lan rộng Giá dầu đã xuống thấp đến mức lịch sử
Đây là hai nét phác thảo lớn toàn cảnh thế giới 2015 được nhiều nhà quan sát thời sự chính trị quốc tế đồng tình, bởi đó cũng chính là hai “điểm nhấn” nổi bật nhất hành tinh xanh sau 365 ngày qua.
Giá dầu lao dốc
Theo báo cáo tài chính tại Đức, tính từ cuộc họp của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu lửa (OPEC) diễn ra đầu tháng này tới nay, giá dầu thô Brent đã giảm tới 17%, dầu WTI giảm 16%. Trong khi đó, nếu tính từ cuộc họp của OPEC năm 2014 tại Vienna (Áo) đến nay, giá dầu của OPEC đã giảm tới 50%. 
Sự bất đồng trong nội bộ OPEC dự kiến còn kéo dài, và các nước của tổ chức này sẽ đơn phương theo đuổi chính sách duy trì nguồn cung không có mức trần như hiện nay, bất chấp việc giá dầu ngày càng xuống thấp. 
Iran, Venezuela, Ecuador, Algeria đã yêu cầu OPEC cắt giảm sản lượng để phục hồi giá. Tuy nhiên, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) lại phản đối. Trong khi đó, Iraq theo quan điểm trung lập nhưng trên thực tế vẫn tiếp tục tăng sản lượng khai thác. 
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá Saudi Arabia và các nước vùng Vịnh sẽ bị hụt thu 300 tỷ USD từ dầu trong năm 2015. 
Tuy nhiên, quan điểm của Saudi Arabia là giữ sản lượng để bảo vệ thị phần, không để mất thị phần vào tay các đối thủ cạnh tranh. Ngoài ra, Saudi Arabia còn duy trì quan điểm về sản lượng dầu không đổi này để phục vụ các mục đích chính trị đối ngoại hiện nay ở Trung Đông, trong đó có thể kể đến việc muốn kiềm chế Nga và Iran. 
Cuộc họp tháng 12/2015 vừa qua của OPEC cũng đã làm cho thị trường không còn hy vọng về sự phục hồi của giá dầu trong ngắn hạn, đồng thời tác động mạnh tới xu hướng giảm của giá cả hàng hóa nói chung trong thời gian gần đây. 
Năm 2015, Saudi Arabia - nhà sản xuất dầu lớn nhất trong OPEC - cùng với Iraq đã khai thác một lượng dầu ở mức kỷ lục. 
Trong khi đó, nguồn cung dầu toàn cầu còn đang được bổ sung thêm từ một nguồn khổng lồ khác là Iran sau khi lệnh trừng phạt cấm xuất khẩu dầu của phương Tây đối với nước cộng hòa Hồi giáo này được dỡ bỏ nhờ thành công của cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân. Iran đang thực hiện tốt những yêu cầu của nhóm P5+1 và các lệnh trừng phạt sẽ sớm được dỡ bỏ hoàn toàn, tạo điều kiện cho Iran nhanh chóng bung lượng dầu lớn đang có của mình ra thị trường trong thời gian tới. 
Tình hình chính trị ở Lybia cũng bớt bất ổn hơn và sản xuất dầu của nước này được dự báo có thể sớm trở lại mức bình thường như trước đây. Trong khi đó, sản lượng dầu của Mỹ đã tăng gấp đôi trong vòng 6 năm qua, và nước này hiện gần như không có nhu cầu đối với dầu nhập khẩu. 
Cuối tuần trước, Quốc hội Mỹ cũng bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu mỏ tồn tại suốt 40 năm qua. 
Những yếu tố này làm cho dầu mỏ của các nước Trung Đông, Bắc Phi như Nigeria, Algeria không xuất được vào thị trường Mỹ mà chuyển sang giao dịch ở thị trường châu Âu, châu Á và cạnh tranh quyết liệt về giá tại đây. 
Do đó, thị trường dầu quốc tế rơi vào tình trạng dư thừa nguồn cung, trong khi các nước xuất khẩu dầu lớn như Saudi Arabia trong OPEC hay Canada, Nga ngoài OPEC đều quyết tâm giữ sản lượng ở mức cao để duy trì thị phần, thay vì chú trọng đến yếu tố giá. Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá nguồn dự trữ dầu toàn cầu năm 2016 sẽ tiếp tục tăng, mặc dù có thể ở tốc độ chậm hơn năm 2015. 
Tác động mạnh
Dầu thô giảm giá kéo dài tác động hết sức tiêu cực tới những hãng sản xuất dầu và các lĩnh vực liên quan đến dầu. Tính trong nửa năm qua, hơn 200.000 người lao động trong ngành khai thác dầu toàn cầu đã phải nghỉ việc, nhiều hoạt động sản xuất và khai thác cũng bị ngừng trệ. Đối với nhiều quốc gia phụ thuộc vào xuất khẩu dầu như Venezuela, Brazil, Ecuador, Nigeria, Nga... sự sụt giảm giá dầu đang tác động tiêu cực toàn diện tới nguồn thu và tăng trưởng kinh tế của những nước này. 
Các nước vùng Vịnh cũng phải cắt giảm đầu tư trên toàn cầu cũng như giảm bớt các dự án phát triển xã hội xa hoa của mình. Tại Mỹ, một số bang có nguồn dầu lớn như Alaska, North Dakota, Texas, Oklahoma và Lousiana cũng đang đối mặt với một số vấn đề về kinh tế. 
Một vấn đề đáng quan tâm khác là khi giá dầu thô xuống thấp sẽ tác động tới các sản phẩm phái sinh từ dầu, và giá của những sản phẩm này cũng đang bị tác động mạnh. Các nhà máy lọc dầu trên thế giới cũng đang sản xuất dầu diesel và xăng nhiều hơn so với nhu cầu của thị trường. 
Trong khi đó, sự khởi đầu một mùa đông mới không quá khắc nghiệt như hiện nay cũng đang làm giảm nhu cầu sử dụng dầu hỏa. Giá khí đốt trên thị trường Mỹ hiện cũng giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2002. 
IS bành trướng
IS đã và đang mưu đồ bành trướng ra khắp thế giới 
Trong khi đó, từ các vụ tấn công đẫm máu trên đường phố Paris (Pháp) cho đến các vụ xả súng tại San Bernardino (Mỹ) cho thấy, thế giới năm 2015 thực sự mong manh trước những hành động kinh hoàng của các phần tử thánh chiến thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS). 
Ông Richard Barrett, cựu lãnh đạo các hoạt động chống khủng bố toàn cầu của Anh và hiện là Phó Chủ tịch “Soufan Group” có trụ sở tại New York (Mỹ) khẳng định: “IS đã lan rộng ra toàn cầu”. Ông Barrett chia sẻ với hãng tin AFP rằng các chính khách cảm thấy vấn đề IS “thực sự rất khó giải quyết”. 
Ông nói: “Người dân đang lo sợ, và mục tiêu của chủ nghĩa khủng bố là khiến người dân lo sợ. Rất khó cho các chính trị gia để có thể giải quyết được vấn đề khi người dân của họ đang hoảng sợ. Hơn nữa, tại thời điểm này, việc điều động những chiếc máy bay ném bom (đến Syria và Iraq) chẳng những không giải quyết được vấn đề mà thậm chí còn khiến tình hình xấu hơn”.
Có lẽ điểm khác biệt lớn nhất giữa IS và các tổ chức khủng bố cực đoan hoạt động trước IS chính là tổ chức này có thể huy động các “điệp viên” của họ từ “Caliphate” (Vương quốc Hồi giáo), cũng như những người có cảm tình với IS ở những quốc gia mà tổ chức này đang tấn công. 
Vào những ngày cuối cùng của năm 2015, bang California dường như cũng trở thành một mục tiêu tấn công khi cặp vợ chồng Syed Farook và Tashfeen Malik đã dùng súng bắn chết 14 người ở San Bernardino. 
Mặc dù sự vụ hiện vẫn đang trong quá trình điều tra nhưng cặp vợ chồng này dường như đã là “những phần tử quá khích” trước khi tiến hành vụ thảm sát và hoàn toàn không liên lạc trực tiếp với IS.
Một mối đe dọa khác đến từ các phần tử thánh chiến Hồi giáo “Anh em Kouachi”, những kẻ đã tiến hành vụ tấn công tòa soạn báo trào phúng Charlie Hebdo ở Paris hồi tháng 1/2015 khiến 12 người thiệt mạng. Hung thủ Said và Cherif Kouachi đã từng được đặt vào tầm giám sát trong một vài thời điểm, song chúng đã “thoát khỏi tầm ngắm” và dường như không còn bị coi là mối đe dọa trước khi bất ngờ thực hiện vụ tấn công.
Lực lượng an ninh tại những quốc gia mục tiêu, dù đã được tăng cường, hiện đang gặp nhiều khó khăn. Ông Bruce Riedel thuộc Viện Brookings tại Washington cho biết: “Mọi cơ quan an ninh châu Âu mà tôi đã nói chuyện hồi năm 2014 đang “cực kỳ lo sợ” vấn đề các chiến binh nước ngoài, và gần như họ đều không có giải pháp nào cho vấn đề này”. 
Mỗi tháng có hàng trăm người dân châu Âu dễ dàng gia nhập IS tại Syria và Iraq - thường thông qua con đường Thổ Nhĩ Kỳ - và một số kẻ này sau đó đã trở về nước với tư tưởng cực đoan. Ông Riedel khẳng định việc xác định danh tính toàn bộ những kẻ đó là điều bất khả thi.
Theo Giáo sư Jean-Pierre Filiu thuộc Đại học Khoa học Po ở Paris (Pháp), Saudi Arabia mới đây đã tuyên bố thành lập một liên minh bao gồm 34 quốc gia chiến đấu chống IS, song một chiến thuật hợp tác quốc tế nhằm chiến đấu với những mối đe dọa mà tổ chức này gây ra dường như vẫn còn xa vời. 
Ông nói: “Các vụ tấn công tại Paris và San Bernardino đã cho phương Tây thấy rằng IS có thể tấn công bất cứ lúc nào. Và có thể thấy rằng nước Pháp, mặc dù đã có sự ủng hộ của Anh và Đức nhưng vẫn chưa có được sự ủng hộ tích cực từ các nước châu Âu khác”. 
Trong khi đó, Mỹ đang theo đuổi một chiến lược dài hơi về tấn công IS, “cho phép IS có điều kiện phát triển các mạng lưới liên quốc gia”.
Tổng thống Nga Vladimir Putin hiện đã triển khai vũ trang mạnh mẽ ở Syria, khẳng định rằng chiến dịch quân sự của Nga nhằm tiêu diệt IS và các nhóm thánh chiến khác. Tuy nhiên, những thành viên của liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu đã phàn nàn rằng Nga chủ yếu đang tấn công các nhóm chống đối Tổng thống Bashar al-Assad, và các tổ chức phi chính phủ đã thông báo tỷ lệ dân thường bị thương vong ở mức cao. 
Theo nhà chính trị học Gilles Kepel, tại Pháp, IS đã tuyên bố rằng tổ chức này mong muốn các vụ tấn công khủng bố sẽ làm chia rẽ cộng đồng, đẩy xã hội “bị rơi vào nội chiến”. IS tin rằng chúng có thể tuyển được nhiều người cùng tôn giáo, bởi những người đó sẽ cảm thấy là nạn nhân của việc “kỳ thị Hồi giáo” - điều ngày càng trở nên gay gắt sau các vụ thảm sát do những kẻ thánh chiến gây ra.
Với 2 “điểm nhấn” giá dầu và sự bành trướng của IS, thế giới đã đi qua một năm với nhiều lo lắng, băn khoăn nhưng không hẳn đã hết hy vọng. Với sự hình thành của một liên minh hơn 30 nước thuộc thế giới Hồi giáo siết tay chống IS, cuộc chiến chống khủng bố đang kỳ vọng có bước ngoặt lớn. 
Còn giá dầu lao dốc tuy có thể ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách của nhiều quốc gia song về mặt khác, lại kéo giảm chi phí sản xuất, xuất khẩu chịu thiệt nhưng nhập khẩu hưởng lợi, nhất là nhiều nguyên phụ liệu nhập khẩu phục vụ cho sản xuất trong nước sẽ giảm khiến GDP tăng đáng kể… 
Lục Thanh (tổng hợp)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay, 7/3: Sụp đổ nhanh chóng, vàng có thể xuống 1.600 USD/ounce vào tuần tới

Giá vàng hôm nay, 7/3: Sụp đổ nhanh chóng, vàng có thể xuống 1.600 USD/ounce vào tuần tới
(PLVN) - Khép lại một tuần, giá vàng thế giới rớt mạnh về “ngưỡng nhạy cảm”. Bị kéo theo giá vàng trong nước cũng rớt mạnh về quanh mức 55 triệu đồng/lượng. Theo giới phân tích, giá vàng tuần tới sẽ "hết cửa tăng" do đà tăng của lợi suất trái phiếu và sự lạc quan của nhà đầu tư về tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số
(PLVN) - Trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số, trẻ em đã trở thành những công dân số từ rất sớm với việc sử dụng Internet ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, muốn nuôi dạy một đứa trẻ trở thành công dân số chuẩn, chính các bậc phụ huynh phải “chuẩn” trước
Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

(PLVN) - Chưa thể kịp “hoàn hồn” sau một năm bi đát vì ảnh hưởng quá lớn của dịch Covid-19, ngành du lịch nói chung và lĩnh vực khách sạn lưu trú nói riêng lại lĩnh thêm “cú đấm trời giáng” khi dịch tái bùng phát từ trước Tết Tân Sửu.

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính
(PLVN) - Mỗi người trong trái tim mình đều có hình bóng mẹ. Đại tá, nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng cũng vậy. Trong ký ức, tình yêu mẹ dành cho ông luôn dào dạt. Năm nắng mười mưa nuôi con khôn lớn, khi ông đã trở thành sĩ quan quân đội, mẹ vẫn kéo ra chum nước để gội đầu như bé thơ. Nhắm mắt xuôi tay ở tuổi 97, đôi tất chân bạc phếch của mẹ vẫn găm đầy hoa cỏ trà may của đất cằn, lam lũ...

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống
(PLVN) - Áo dài không đơn thuần chỉ là một loại trang phục đối với người Việt, mà còn là biểu hiện con người, phong cách sống và nền văn hoá lâu đời. Không phải tự nhiên trong văn thơ, âm nhạc Việt, áo dài luôn được ca ngợi như một biểu tượng mang “quốc hồn, quốc tuý” của Việt Nam. 

[Truyện ngắn] Người quan họ

[Truyện ngắn] Người quan họ
(PLVN) - Năm nào làng chẳng chơi quan họ dịp hội xuân. Bến đò qua sông thường ngày vẫn tấp nập người qua lại, mang hàng về chợ quê giao dịch, dịp hội xuân thêm sắc màu miền quan họ. Nay Tùng về ăn Tết với tâm thế của người thành đạt. Tự hào đó nhưng cũng xốn xang. Mùa hội năm trước Tùng vắng mặt. Mẹ nhắc đi nhắc lại, con không về gia đình thiếu một nửa cái xuân. Tùng nhìn lên cao xanh cổ thụ, gió thì thào…
Đảo mộng mơ

Đảo mộng mơ

(PLVN) - “Đảo mộng mơ”, ấn phẩm ra mắt năm 2010 đã trở nên vô cùng ăn khách và được tái bản đến 29 lần. Năm 2021, Đông A Books đã một lần nữa tái bản cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, kỷ niệm 10 năm cuốn sách đến với bạn đọc.

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đang trong thời điểm khí hậu nồm ẩm ướt, đây là môi trường thuận lợi cho virus bệnh quai bị phát triển mạnh và gây bệnh. Bởi vậy, người dân cần có những biện pháp để phòng bệnh cho bản thân và gia đình. Mặc dù quai bị là bệnh lành tính, đa số các trường hợp đều tự hồi phục không có biến chứng. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp có biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới, viêm buồng trứng ở nữ giới. 

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt
(PLVN) - Dù nổi tiếng là làng may áo dài, hiện nay tại làng Trạch Xá (Ứng Hòa, Hà Nội) còn một số ít hộ gia đình giữ nghề cha ông may dòng cổ phục Việt. Theo thị hiếu thị trường, những nghệ nhân vẫn miệt mài giữ từng đường kim, mũi chỉ để cho ra các sản phẩm cổ phục vừa gắn với truyền thống từ trăm năm nay, vừa có thể dễ dàng ứng dụng linh hoạt vào đời sống. 

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ
(PLVN) - Được đi học, được tới trường tưởng chừng là những đặc quyền mà bất kì trẻ em nào cũng có nhưng không phải như vậy. Đối với những đứa trẻ đường phố không có tiền đi học, việc nắn nót viết từng con chữ, tập trung làm phép cộng – trừ đơn giản lại là cả bầu trời mơ ước của các em. Thấu hiểu được điều đó, ở giữa lòng thành phố Sài Gòn hoa lệ đã xuất hiện những lớp học “0 đồng” đầy tính nhân văn.

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt
(PLVN) - Tiến sỹ Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết: Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, chiếc áo dài ngũ thân vẫn luôn được coi là trang phục không thể thiếu của mỗi người dân xứ Huế. Áo dài nam lại là trang phục mang nét trang trọng, nghiêm cẩn tạo nên tâm hồn, tính cách của người đàn ông. Áo dài ngũ thân có trở thành quốc phục cho đàn ông Việt hay không, vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ…
Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

(PLVN) - Ra đời trước áo dài nữ, áo dài nam từng là trang phục truyền thống của đàn ông Việt. Qua thời gian, nam giới Việt Nam dần ít sử dụng áo dài, khăn đóng, thay vào đó là những trang phục quần âu, áo sơ mi, veston mỗi khi có sự kiện quan trọng hay đi ra đường. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬