Cỏ mực - Loài rau lương huyết

(PLO) - Cỏ mực có tên khoa học là Eclipta alba Hassk thuộc họ Cúc Asteraceae. Gọi là “mực” vì vò nát có nước chảy ra như mực đen.
 
Cỏ mực - Loài rau lương huyết

Đây là cây thuốc quen thuộc, chủ trị xuất huyết, nội tạng, viêm gan mạn...

Mô tả cây

Cỏ mực có tên khoa học là Eclipta alba Hassk thuộc họ Cúc Asteraceae. Gọi là “mực” vì vò nát có nước chảy ra như mực đen. Gọi là “rau” vì mầm non của nó cũng được dùng như một loại rau. Do có màu đen nên cây rau này cũng được chú ý trong nhóm thức ăn, thuốc màu đen với nhiều triển vọng cho những công dụng quý như để chống lão hóa.

Cỏ mực từ lâu có trong kho tàng Nam dược thần hiệu. Cây mọc hoang khắp nơi và ở đâu người ta cũng biết dùng để cầm máu. Thu hái từ tháng 2 đến tháng 8, phơi khô trong râm mát (âm can) bảo quản cẩn thận để dùng khi không có cây tươi. Cách dùng đơn giản tươi hay khô và không phải bào chế gì cả. Theo kinh nghiệm dùng cây có hoa tốt hơn.

Cỏ mực tính lạnh, vị ngọt chua, không độc. Có tác dụng lương huyết (mát huyết) chỉ huyết, thanh can nhiệt, dưỡng thận âm, làm đen râu tóc. Chủ trị xuất huyết nội tạng (chảy máu dạ dày, ỉa đái ra máu, thổ huyết do lao, rong kinh) chữa kiết lỵ, viêm gan mạn, chấn thương sưng tấy lở loét mẩn ngứa (uống trong, rửa ngoài). Thần nông bản thảo nói: “Là thuốc cầm máu nổi tiếng…”.

Đường bản thảo nói: “Rau mặc chủ huyết lỵ, người bị chảy máu dữ dội. Dùng nó đắp và bôi nước lên đầu tóc sẽ mọc lại nhanh chóng”. Điền nam bản thảo nói: “Rau mặc làm chắc răng, đen tóc chữa khỏi 9 loại trĩ”. Bản kinh cách đây 2.000 năm nói: “Máu chảy không cầm đắp rau mặc cầm ngay”. Kỵ dùng khi có âm hư không có nhiệt, tỳ vị hư hàn, ỉa chảy. Ngày nay được dùng nhiều trong điều trị sốt xuất huyết muỗi truyền, ung thư (cancer) và nhiều bệnh khác.

Thành phần hóa học trong cỏ mực có tinh dầu, tannin, chất đắng (glucozit caroten và ancaloit tên ecliptin có tài liệu nói là nicotin) 1959 Govindachari TR và CS chiết được từ cỏ mực chất wedelolacton là một cumarin lacton (trong cây sài đất cũng có chất này) 1972 K.K Bharagava tách được demetylwedelolacton và một flavonozit.

Về tác dụng dược lý: Viện Dược liệu và bộ môn Dược lý Đại học Y Hà Nội (1961) đã nghiên cứu tác dụng cầm máu và độc tính của cỏ mực cho biết: nước sắc cỏ mực khô thí nghiệm trên khỉ thấy giảm thời gian Quick rõ rệt, có nghĩa rằng cỏ mực làm tăng tỉ lệ prorombin toàn phần. Cỏ mực cũng giống vitamin K chống lại tác dụng của dicumarin (thuốc chống đông). Đối với hiệu quả cầm máu ở tử cung là do 2 tác dụng tăng prothrombin đồng thời tăng trưởng lực tử cung, nén thành tử cung. Cỏ mực không gây giãn mạch, không hạ huyết áp, có thể gây sảy thai. Về độc tính thử trên chuột nhắt trắng với liều 5 - 80 lần liều vẫn quen dùng trên lâm sàng của Đông y, chưa thấy xuất hiện độc tính.

Một số bài thuốc dùng cỏ mực cầm máu từ xưa

Chảy máu mũi đêm ngày không dứt: cỏ mực giã nát đắp giữa mỏ ác và trên trán là khỏi (Nam dược thần hiệu).

Chữa thổ huyết và chảy máu cam: dùng cỏ mực cả cành và lá tươi giã lấy nước, chế thêm nước tiểu (của nhi đồng thì tốt hơn) để uống.

Ỉa ra máu: cỏ mực nướng trên miếng ngói sạch cho khô, tán bột. Mỗi lần dùng 2 chỉ (8g) với nước cơm (gia tàng kinh nghiêm phương).

Đái ra máu: cỏ mực, mã đề 2 vị bằng nhau giã lấy nước ngày uống 3 chén lúc đói (Y học chân truyền). Cháo cỏ mực nấu cháo cỏ mực 100g với 3 lát gừng (cỏ mực lọc lấy 400ml nước nấu cháo).

Trĩ ra máu: một nắm cỏ mực để nguyên rễ giã nhuyễn như bùn, cho vào 1 chén rượu nóng thành dịch đặc vừa uống trong, vừa đắp bã ngoài (Bảo thọ đường phương).

Chảy máu dạ dày hành tá tràng: rau mặc 50g, bạch cập 25g, đại táo 4 quả, cam thảo 15g sắc uống, ngày 1 thang chia làm 2 lần.

Vết đứt chém nhỏ chảy máu: một nắm cỏ mực sạch nhai vò hoặc giã nhuyễn đắp lên vết thương.

Chữa trị một số bệnh người lớn

Chữa râu tóc bạc sớm:

Cao cỏ mực: cỏ mực với lượng tùy dùng, rửa sạch nấu cô đặc thành cao rồi cho nước gừng, mật ong với lượng vừa phải, cô lại lần nữa. Cho vào lọ khi dùng lấy 1 - 2 thìa canh hòa nước đun sôi còn ấm hoặc cho ít rượu gạo để uống. Ngày 2 lần cao này có tác dụng bổ can thận, ích tinh huyết.

Viên cỏ mực: cỏ mực 1 - 2kg cho vào nước ép lấy dịch đặc trộn với bột nữ trinh tử đã được chế sẵn như sau: nữ trinh tử 300 - 1.000g ngâm rượu 1 ngày, bóc vỏ, rang khô tán bột. Viên hoàn bằng mật ong. Mỗi lần uống 10g. Ngày uống 3 lần với rượu gạo hâm nóng. Hoàn này bổ can thận, xanh đen râu tóc, khỏi đau lưng gối. (Không nhầm Nữ trinh tử với Trinh nữ tử (hạt mắc cỡ, xấu hổ).

Ngoài 2 công thức đơn giản giới thiệu trên còn nhiều công thức kết hợp cỏ mực với nhiều vị khác như câu kỷ tử, thỏ ty tử, ngũ vị tử, bách tử nhân, hà thủ ô, quả dâu chín… cho nhiều tác dụng hơn.

Chữa di mộng tinh (do tâm thận nóng): cỏ mực sấy khô tán bột. Uống ngày 8g với nước cơm hoặc sắc cỏ mực để uống ngày 30g.

Chữa trị một số bệnh phụ nữ, trẻ em

Chữa rong kinh: nếu nhẹ lấy cỏ mực tươi giã vắt lấy nước cốt uống hoặc cỏ mực khô sắc nước uống. Nếu huyết ra nhiều cần phối hợp thêm lá trắc bá diệp, hoặc cây huyết dụ…

Trẻ tưa lưỡi: cỏ mực tươi 4g, lá hẹ tươi 2g giã nhuyễn lấy nước cốt hòa mật ong chấm lên lưỡi cách 2 giờ 1 lần.

Trẻ hay cáu gắt, nổi khùng cắn cấu, đêm ngủ không yên (do tích trệ, khí nhiệt, can hỏa bốc): cỏ mực 20g (dưới 3 tuổi dùng 12g) thêm 2 - 3 quả táo mật. Nấu với 3 bát nước cho đến khi còn 1 bát. Chia 3 lần uống.

Trong điều trị ung thư

Cỏ mực đã được dùng để chữa ung thư các loại (phối hợp với những vị khác): K dạ dày, K tử cung, K xương, K bạch huyết, K họng. Trong đó chữa K họng chỉ dùng một vị cỏ mực 50g vắt nước uống tươi hàng ngày hoặc sắc nước uống.

Theo BS. Phó Thuần Hương/ SKĐS
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Sacombank nhận 2 giải thưởng về bán lẻ và chuyển đổi số

Sacombank nhận 2 giải thưởng về bán lẻ và chuyển đổi số
(PLVN) - Ngày 26/11/2020, tại lễ trao giải thường niên Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu (Vietnam Outstanding Banking Awards 2020) do Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế IDG và Hiệp hội ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp tổ chức, Sacombank vinh dự được nhận 2 giải thưởng “Ngân hàng bán lẻ tiêu biểu” và “Ngân hàng chuyển đổi số tiêu biểu”. 
Khu đô thị Dương Nội: Sức hút từ đại đô thị nằm trên trục đường kết nối Trung tâm HNQG Mỹ Đình

Khu đô thị Dương Nội: Sức hút từ đại đô thị nằm trên trục đường kết nối Trung tâm HNQG Mỹ Đình

(PLVN) - Trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản (BĐS) phía Tây Hà Nội chưa bao giờ có dấu hiệu giảm lực hút đầu tư. Chính nhờ quy hoạch và đầu tư đồng bộ tại khu vực Trung tâm Hội nghị quốc gia (TTHNQG) Mỹ Đình đã kéo theo tiềm năng phát triển của các dự án BĐS tại đây và khu vực tiếp giáp lân cận.

Sự chuyên tâm tạo nên sản phẩm hạng sang của những thương hiệu xa xỉ

Sự chuyên tâm tạo nên sản phẩm hạng sang của những thương hiệu xa xỉ
(PLVN) - Kỳ công chế tác, chất liệu hiếm có, thiết kế độc đáo, nét văn hoá riêng là những giá trị mà những thương hiệu cao cấp hướng tới khi tạo ra sản phẩm hạng sang. Không chỉ đem tới những trải nghiệm đặc quyền cho giới thượng lưu, những thương hiệu này đều hướng đến sự hài lòng và cảm giác xứng đáng của khách hàng mỗi khi nhận một “món quà” từ họ.

Làng hoa, cây cảnh ở Quảng Ninh rộn ràng vào vụ Tết

Làng hoa, cây cảnh ở Quảng Ninh rộn ràng vào vụ Tết
(PLVN) - Ngay từ những ngày cuối tháng 11/2020, các chủ nhà vườn hoa, cây cảnh trên địa bàn Quảng Ninh đang hối hả chuẩn bị cho vụ Tết. Đáng chú ý, năm nay, cơ bản các chủ vườn đều áp dụng khoa học, kỹ thuật vào canh tác, để đảm bảo mang đến những cây hoa, cây cảnh, đáp ứng được yêu cầu của người tiêu dùng.

Tạm biệt nhé "Bàn tay của Chúa”

Tạm biệt nhé "Bàn tay của Chúa”
(PLVN) - Ngày 25/11 vừa qua, không chỉ những người hâm mộ trái bóng tròn mà người dân trên khắp thế giới bàng hoàng trước thông tin huyền thoại bóng đá Diego Maradona qua đời. Sự nghiệp bóng đá đầy vinh quang song hành với cuộc sống đầy rẫy những thị phi bên ngoài sân cỏ của Maradona khiến ông trở nên bất tử.
Tạm giữ hàng trăm lọ nước hoa không rõ nguồn gốc

Tạm giữ hàng trăm lọ nước hoa không rõ nguồn gốc

(PLVN) - Tất cả số hàng hóa này đều được sản xuất ngoài Việt Nam không có hóa đơn chứng từ có trị giá gần 20 triệu đồng đang bị Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 6 - Cục QLTT Lạng Sơn tạm giữ chờ xác minh.

Pho tượng Phật Chăm Pa cổ và đẹp nhất Đông Nam Á

Pho tượng Phật Chăm Pa cổ và đẹp nhất Đông Nam Á
(PLVN) - Pho tượng Phật Đồng Dương đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tại TP.HCM được đánh giá cổ nhất và đẹp nhất Đông Nam Á. Tượng phật Đồng Dương là một tác phẩm tiêu biểu, đánh dấu kỹ thuật đúc đồng tinh xảo cùng nghệ thuật tạo hình ấn tượng của nền văn hóa Chăm-pa.

23 năm tù cho “nữ quái” dùng thẻ tiết kiệm ảo chiếm đoạt gần 62 tỷ đồng

23 năm tù cho “nữ quái” dùng thẻ tiết kiệm ảo chiếm đoạt gần 62 tỷ đồng
(PLVN) - Không có khả năng mua khối tài sản trị giá 36 tỷ đồng (thời điểm cuối năm 2015) nhưng một “nữ quái” ở tỉnh Lâm Đồng được sự hỗ trợ của 3 đối tượng khác (trong đó có 2 đối tượng là lãnh đạo phòng giao dịch của một ngân hàng) để chiếm đoạt tài sản của bị hại. Ngoài ra, mượn danh khối tài sản này, “nữ quái” còn chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng của nhiều bị hại khác. 

Một nam thanh niên lây COVID-19 từ BN1342

Một nam thanh niên lây COVID-19 từ BN1342
(PLVN) - Sau khi nhận thông tin có ca dương tính lây nhiễm từ người cách ly, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long triệu tập cuộc họp khẩn với các đơn vị liên quan, để chỉ đạo triển khai khẩn cấp tất cả biện pháp phòng chống dịch nhằm khoanh vùng và kiểm soát lây nhiễm với trường hợp này.
Home Credit tri ân khách hàng với nhiều ưu đãi hấp dẫn cuối năm

Home Credit tri ân khách hàng với nhiều ưu đãi hấp dẫn cuối năm

(PLVN) -Trong 2 tháng cuối năm, Home Credit - một trong những công ty dẫn đầu trong lĩnh vực vay tiêu dùng trả góp tại Việt Nam, triển khai nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn dành cho khách hàng trên các kênh trực tuyến, mang đến trải nghiệm mua sắm thú vị giúp họ sống vui hơn mỗi ngày.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬