Thu hút đầu tư nước ngoài: Phải tạo hàng rào để sàng lọc

(PLVN) -  Ngày 22/7, Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) về “Việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên” đã có buổi làm việc với Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.  Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của QH Nguyễn Văn Giàu (Phó trưởng Đoàn giám sát) chủ trì các cuộc làm việc.
Phó trưởng Đoàn giám sát Nguyễn Văn Giàu phát biểu tại cuộc làm việc. Phó trưởng Đoàn giám sát Nguyễn Văn Giàu phát biểu tại cuộc làm việc.

Lợi ích thu được chưa mang tính đột phá 

Báo cáo tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh đánh giá, các FTA ta đã tham gia cho tới nay về cơ bản là với các nước có cơ cấu kinh tế tương đối giống ta. Cơ cấu xuất khẩu của nước ta khá tương đồng, thậm chí là cạnh tranh với ta như Ấn Độ, ASEAN, Trung Quốc... nên lợi ích thu được từ các FTA chưa mang tính đột phá.

Một số mặt hàng nông sản của Việt Nam cũng có sức cạnh tranh chưa cao do sản xuất nghiêng về số lượng, thị trường đối mặt với nhiều rủi ro. Một số doanh nghiệp không đảm bảo được chất lượng theo tiêu chuẩn của các nước đối tác. Trên 80% nông sản của Việt Nam vẫn xuất khẩu dưới dạng thô, kim ngạch còn thấp do giá trị xuất khẩu thấp hơn các sản phẩm cùng loại của nhiều nước khác.

Các doanh nghiệp của ta nhìn chung cũng còn gặp nhiều hạn chế trong việc tham gia các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu còn chậm, tỷ lệ tận dụng ưu đãi chưa cao. Mặc dù kim ngạch xuất khẩu ngày càng tăng nhưng sự phụ thuộc vào các nguyên liệu nhập khẩu vẫn còn rõ nét.

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam bộc lộ nhiều yếu kém cần cải thiện như quy mô nhỏ, phân tán, công nghệ sản xuất lạc hậu, năng lực quản lý, kinh doanh còn hạn chế, sức cạnh tranh kém so với các đối thủ quốc tế. Ngoài ra, tâm lý sử dụng hàng ngoại của người Việt cũng là một yếu tố khiến sản phẩm trong nước khó cạnh tranh và giảm quy mô sản xuất.

Tại phiên làm việc chiều 22/7, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho biết, việc thực hiện cơ chế giải quyết tranh chấp theo các FTA đặt ra những thách thức lớn hơn trong việc xây dựng và thực thi pháp luật, phòng ngừa và giải quyết có hiệu quả tranh chấp, vướng mắc với nhà đầu tư. 

Do đó, để kiểm soát, phòng ngừa tranh chấp giữa Nhà nước và nhà đầu tư, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật để bảo đảm tính nhất quán, đồng bộ, công bằng, minh bạch, không phân biệt đối xử; nâng cao hiệu quả công tác thi hành pháp luật và giám sát thi hành pháp luật để đảm bảo pháp luật được thực hiện đúng về nội dung, về trình tự thủ tục và về thời hạn nhằm hạn chế tranh chấp phát sinh với nhà đầu tư nước ngoài; nâng cao hiệu quả công tác hỗ trợ sau đầu tư, giải quyết có hiệu quả những khó khăn, vướng mắc của nhà đầu tư, tránh phát sinh thành mâu thuẫn, tranh chấp giữa nhà đầu tư và cơ quan nhà nước; nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết tranh chấp tại trọng tài, tòa án và hoạt động thi hành phán quyết trọng tài; tiếp tục hoàn thiện cơ chế cảnh báo sớm để phòng ngừa tranh chấp đầu tư.

Làm rõ trách nhiệm khi chậm ban hành văn bản

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của QH Nguyễn Sỹ Cương cho rằng, cần làm rõ trách nhiệm trong việc chậm ban hành các văn bản so với kế hoạch vì có văn bản chậm đến 5-6 tháng; thậm chí là 11 tháng. Việc ban hành văn bản là hành lang pháp lý hết sức quan trọng để triển khai thực hiện các Hiệp định thương mại tự do mà nếu thiếu sẽ gây khó khăn cho thực hiện, còn nếu như không sửa thì sẽ phải đối mặt với việc bị kiện không thực hiện các cam kết.

Còn Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của QH Hoàng Văn Cường đánh giá, thời gian qua, việc thu hút đầu tư nước ngoài đúng là được nhiều nhưng đã đạt được mục tiêu làm thay đổi những vấn đề phát triển trong nước, tăng được năng lực nội tại hay không là vấn đề cần xem xét. 

Ông Cường cho rằng: “Cái yếu của chúng ta là chưa đưa ra được các công cụ, biện pháp để bảo vệ chính chúng ta nhằm sàng lọc các nhà đầu tư, bảo vệ, hoặc lựa chọn hàng hóa, vật tư, sản phẩm đưa vào. Các FTA đều nói loại bỏ rào cản phi thuế quan, nhưng thực ra không nước nào loại bỏ, cố gắng tăng lên. Như vậy, chúng ta không có hệ thống luật pháp về việc này, chúng ta đang bỏ trống. Tôi cho rằng có lẽ đấy là điểm cần suy nghĩ trong việc chậm ban hành luật pháp ảnh hưởng đến thu hút đầu tư”.

Đoàn giám sát cũng đề nghị Bộ Công Thương tập trung xây dựng các Nghị định chưa ban hành như Nghị định về những vấn đề liên quan đến giải quyết cạnh tranh; liên quan đến vấn đề hàng tân trang; liên quan đến xác minh, xuất xứ hàng hóa bởi đây là những nghị định ảnh hưởng lớn việc tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. 

Bà Lê Thị Yến - Ủy viên Ủy ban Về các vấn đề xã hội – chỉ ra rằng, trong báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, trừ quy định về giải quyết các tranh chấp đầu tư theo Hiệp định bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU đã được QH ban hành nghị quyết riêng để thực hiện cam kết về đầu tư của Việt Nam tại các FTA đã đảm bảo phù hợp với chính sách pháp luật của Việt Nam nên đều được áp dụng trực tiếp mà không đòi hỏi phải sửa đổi, ban hành văn bản pháp luật.

Tuy nhiên, trong báo cáo của VCCI có kiến nghị hiện các cam kết mở cửa thị trường đầu tư trong CPTPP được liệt kê trong nhóm cam kết được áp dụng trực tiếp nhưng trên thực tế các cam kết này rất phức tạp và hầu như không thể có cách hiểu thống nhất và có thể áp dụng ngay. Đây cũng chính là nguy cơ phát sinh tranh chấp đầu tư quốc tế nên VCCI kiến nghị Chính phủ phải ban hành văn bản hướng dẫn về các cam kết mở cửa dịch vụ vào đầu tư CPTPP. 

Ủy viên Ủy ban Kinh tế của QH Trần Hoàng Ngân cho rằng, “Làm sao tạo được những hàng rào để sàng lọc được các nhà đầu tư vì hiện nay chúng ta nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài nên cần làm sao xây dựng được các tiêu chí về suất đầu tư hay tiêu chí công nghệ, môi trường, giá trị gia tăng hoặc khả năng liên kết… Bộ đã có sự chuẩn bị để ban hành các tiêu chí này hay chưa để từ đó chúng ta sớm có rào cản cho công nghệ lạc hậu có thể vào Việt Nam thời gian tới?”. 

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục
Vietcombank đang có hơn 2 vạn cán bộ, nhân viên, là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam

Vietcombank công bố thông tin quan trọng về cơ cấu tổ chức

(PLVN) -  Thực hiện việc kiện toàn cơ cấu tổ chức, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã công bố quyết định thành lập Khối Vận hành và nhân sự lãnh đạo Nhóm nghiên cứu tại các đơn vị Trụ sở chính. Những động thái này cho thấy, Vietcombank đã, đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu chiến lược là trở thành trở thành một trong 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á và 300 tập đoàn ngân hàng tài chính lớn nhất thế giới...

Đọc thêm

Thu thuế khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng cao

Thứ trưởng Vũ Thị Mai trao Danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” cho tập thể Tổng cục Thuế.
(PLVN) -  Biểu dương kết quả ngành Thuế đã đạt được trong 6 tháng đầu năm là ấn tượng và toàn diện, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai nhấn mạnh, thu từ khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng cao dự toán thể hiện sức bật của nền kinh tế…

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Nhanh chóng tổng rà soát các văn bản pháp lý về chứng khoán

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Nhanh chóng tổng rà soát các văn bản pháp lý về chứng khoán

(PLVN) -“Nhiệm vụ công tác của ngành Chứng khoán trong thời gian tới rất lớn, tuy vậy, không phải nhiệm vụ nào cũng có thể hoàn thành ngay được, nên cần phân loại nhiệm vụ nào cần hoàn thiện trước, nhiệm vụ nào sau. Quan trọng là phải trên tinh thần cầu thị, bắt tay nhanh vào việc và đặt nỗ lực cao nhất để hoàn thành...", Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc nhấn mạnh trong buổi làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) hôm 30/6.

Doanh nghiệp dầu khí hưởng ứng chương trình “1 triệu sáng kiến” của Tổng LĐLĐ Việt Nam

Ông Ngô Khánh Xạ - Phó Tổng Giám đốc PVEP, Chủ tịch Hội đồng Sáng kiến PVEP và ông Kiều Ngọc Anh - Chủ tịch Công đoàn PVEP ký kết giao ước thi đua.
(PLVN) -Tổng công ty Thăm dò và Khái thác dầu khí (PVEP) vừa tổ chức Lễ phát động phong trào thi đua “Góp sáng kiến – Hiến ý tưởng” nhằm thúc đẩy phong trào lao động sáng tạo, giải pháp hữu ích để nâng cao hiệu quả quản lý, tăng năng suất lao động, tiết kiệm chi phí góp phần hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh giai đoạn 2022-2023 trong toàn PVEP.

Tiết kiệm năng lượng: Hô hào nhiều, kết quả được bao nhiêu?

Nhiều nhà máy xi măng đang nỗ lực thực hiện tiết kiệm năng lượng.
(PLVN) - Chỉ qua một đợt nắng nóng đầu hè 2022, phụ tải điện đã lập “đỉnh” mới, với mức tăng hơn 3.300MW so với năm 2021. Nếu thực hiện việc sử dụng năng lượng hiệu quả từ nay đến năm 2030, Việt Nam có thể tiết kiệm được lượng điện tương đương các nhà máy điện có tổng công suất lên tới 12.000MW.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gặp gỡ các lãnh đạo của Prudential

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gặp gỡ lãnh đạo Tập đoàn Prudential.
(PLVN) -Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Anh ngày 29/6 (theo giờ địa phương), tại thủ đô London, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam đã có cuộc gặp gỡ với Tập đoàn Prudential nhằm trao đổi về các vấn đề ưu tiên của Chính phủ Việt Nam, và đề cập vai trò của các tập đoàn bảo hiểm như Prudential trong việc hỗ trợ tăng cường các vấn đề tài chính toàn diện cho người dân Việt Nam.

Bất ngờ hiểu biết của doanh nghiệp về FTA

Các hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã tham gia
(PLVN) - Bộ Công Thương thực hiện khảo sát 1.650 doanh nghiệp tư nhân về mức độ nhận biết các hiệp định thương mại tự do (FTA). Kết quả cho thấy mức độ nhận biết về các FTA của cộng đồng doanh nghiệp rất khiêm tốn.

Tin vào triển vọng của thị trường chứng khoán

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Đi cùng với hướng phục hồi của điểm số, thị trường chứng khoán Việt Nam bắt đầu đón nhận sự trở lại của khối nhà đầu tư nước ngoài, thể hiện niềm tin trở lại vào triển vọng của thị trường.

Đầu tuần, Bộ trưởng nghe Hiệp hội 'kêu khó'

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng
(PLVN) - Gần 20 Hiệp hội các ngành hàng đã được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng mời đến để chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc. Ông cho biết, Bộ muốn tiếp cận theo hướng chủ động nhận diện, kịp thời điều chỉnh chính sách để vượt qua thách thức.

Bao giờ Vietnam Airlines mới hoàn tiền cho khách hàng?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Từ dịp Tết năm 2020, nhiều người mua vé máy bay của hãng bay Vietnam Airlines nhưng sau đó không thể bay do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Điều đáng nói, đến thời điểm này, Vietnam Airlines vẫn chưa hoàn trả lại tiền cho nhiều khách hàng.

Doanh nghiệp Nhật Bản chia sẻ bí quyết chọn 'đất lành'

Toyota đầu từ vào tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 1996
(PLVN) - Chia sẻ tại Hội nghị “Vĩnh Phúc trong kết nối, hợp tác và phát triển Việt Nam – Nhật Bản”, các doanh nghiệp Nhật Bản đều đánh giá cao nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của Vĩnh Phúc, nhất là trong bối cảnh 2 năm chịu tác động của dịch COVID-19…

Sếp Điện lực lý giải 'vì sao DN bán điện khuyên khách hàng... tiết kiệm điện?'

Phó Tổng Giám đốc EVNNPC Lê Văn Trang

(PLVN) - Vào những thời điểm nắng nóng cực đoan, việc cung ứng điện ở miền Bắc sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, bởi hệ thống điện miền Bắc có thể sẽ thiếu hụt công suất đỉnh vào các khung giờ cao điểm: trưa từ 12h00 - 15h00, tối từ 21h00 - 24h00. Phóng viên đã trao đổi với ông Lê Văn Trang - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) về việc cung ứng điện mùa hè.

Cơ quan Nhà nước 'nhầm vai' trong các Hợp đồng BOT?

Ảnh minh họa

(PLVN) - Bản chất của phương thức đối tác công - tư (PPP) là Nhà nước và nhà đầu tư cùng ký hợp đồng để xây dựng công trình giao thông, cung cấp dịch vụ cho người dân. Thế nhưng trên thực tế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong các dự án PPP luôn nghĩ rằng mình có quyền quản lý và nhà đầu tư là đối tượng bị quản lý?

Nhiều lợi thế trong chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam

Trong Quy hoạch điện VIII, Bộ Công Thương đã phát triển hệ thống điện Việt Nam theo hướng xanh, bền vững, phù hợp cam kết tại COP26
(PLVN) -Để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, việc đầu tiên cần làm là chuyển dịch năng lượng. Nhiều chuyên gia am tường về năng lượng trong, ngoài nước đều cho rằng, Việt Nam có nhiều lợi thế về vấn đề này.