Tài khuất phục rắn thần ngàn năm tuổi của Tôn giả Ca Tỳ Ma La

(PLVN) - Trong quyển “Phật Tổ Thống Ký” có chép rằng, Tổ sư đời thứ mười ba Ca Tỳ Ma La là người nước Ma Yết Đà. Trước khi về quy y Phật, ngài tu theo ngoại đạo, có đến ba ngàn đệ tử. Ngài thông suốt kinh điển, lại có nhiều phép thần bí. Nhân một cuộc đối đầu với Tổ thứ mười hai là Mã Minh, Ca Tỳ Ma La dùng nhiều tà thuật nhưng không thắng được Tổ sư, liền chịu khuất phục, lễ bái xin theo làm đệ tử. 
Tài khuất phục rắn thần ngàn năm tuổi của Tôn giả Ca Tỳ Ma La

Truyền thuyết kể rằng có lần mãng xà cuốn quanh thân ông muốn ăn thịt, nhưng Tổ thuyết pháp khiến rắn cũng kính ngưỡng, lại chỉ cho ngài một bậc thánh còn ẩn trong rừng là Long Thụ. Ca Tỳ Ma La thuyết pháp và truyền cho Long Thụ.

Hành trình xuất gia ngộ thiền

Ngài sinh sau đức phật nhập niết bàn 475 năm, cha là Ca Phất Trung Thiên, mẹ là Khưu Phước Thiện. Gia đình ngài tu theo đạo Bà La Môn, còn ngài là một cử nhân thần học, cũng là một giảng sư bậc nhất trong đạo Bà La Môn.

Một hôm tại thánh đường Chánh Thiên. Ngài lên tòa giảng về những vị ở nhân gian tích phước được lên cõi trời hưởng phước. Tổ Mã Minh hỏi ngài như sau: Người sống ở cõi trời sống được bao nhiêu năm? Ngài trả lời: Nếu tính thời gian ở trái đất này, người sống ở cõi trời sống gấp 100 lần người sống ở nhân gian, tức khoảng 7000 tuổi. Tổ Mã Minh hỏi: Khi người sống cõi trời hết tuổi thọ sẽ đi đâu? Ngài trầm ngâm suy nghĩ một hồi rồi trả lời: Đi… đi… Tổ Mã minh bảo: Ông nghiệm mà biết, ông suy nghĩ mà trả lời cho ta, lời nói đó là sinh diệt không đúng.

Ngài hỏi: Tại sao không đúng? Tổ Mã Minh nói: Vì lời nói mà ông tưởng tượng ra là lời nói theo chiều thành, trụ, hoại, diệt, tức luân hồi nên không phải là chân thật. Ngài nghe tổ nói vậy nên hỏi: Như vậy người tu nơi thế giới này làm sao không bị luân hồi? Tổ trả lời bằng 12 câu kệ: Muốn không bị luân hồi/ Tâm mình nên dừng, thôi; Chuyện đời của vật lý/ Chỉ cần dừng lại được. Không ai kéo được mình/ Tự nhiên mình không dính; Nhân duyên làm sao có/ Nhân quả lây đâu lên. Làm gì có sanh diệt/ Ông muốn khỏi trầm luân; Nên thôi tìm hay kiếm/ Tức khắc giải thoát ngay.

Tài khuất phục rắn thần ngàn năm tuổi của Tôn giả Ca Tỳ Ma La ảnh 1
Bức tượng Tôn giả Ca Tỳ Ma La có con rắn thần chầu dưới chân tại chùa Tây Phương  

Vừa nghe tổ đọc xong 12 câu kệ ấy, Ca Tỳ Ma La liền lãnh hội được, ngài khóc và nói với tổ rằng suốt mấy chục năm, tôi đi làm ghề giảng sư, mục đích chính của tôi là muốn cho nhiều người nghe khen ngợi có chút tiền để hưởng thụ không phải vất vả đi làm, hôm nay nghe được mấy câu kệ của thầy dạy, tự nhiên tôi bừng hiểu, vậy tôi xin trình sự hiểu biết của tôi với thầy như sau: Luân chuyển vật lý thế gian/ Quy luật muôn kiếp ngàn đời là đây; Con xin cám ơn đức thầy/ Mười hai câu kệ ngộ thiền.

Từ đây con hết đảo điên/ Biết được bí huyền vật lý trần gian; Trước con suy tưởng muôn ngàn/ Diệu thuật, lừa gạt, kiếm vàng để tiêu. Hôm nay con nhận một điều/ Chỉ thôi, dừng, dứt là tiêu nghiệp trần; Tâm con nay đã rõ phân/ Không dính dục trần là hết trầm luân. Tự nhiên con biết pháp dừng/ Những thứ vật lý con dừng chạy theo;

Hiện nay con đã hết nghèo/ Muôn ngàn châu báu dính theo con liền. Lời thày sao lại linh thiêng/ Chỉ mấy câu kệ con liền nhận ra; Lời vàng của Phật Thích Ca/ Pháp thiền huyền diệu hiện ra nơi này. Con xin cám ơn đức thầy/ Đem lời chân quý con đây hiểu đời; Từ nay con chỉ dừng thôi/ Chỉ cần thanh tịnh ơi nơi tâm mình. Cảnh gì con cũng lặng thinh/ Khi thấy hay biết tự mình biết thôi;

Dù cho vật đổi sao dời/ Con chỉ nhớ lời của đấng từ bi. Con chỉ thực hiện vậy thì/ Luân hồi nhiều kiếp không gì với con; Từ nay con quyết không còn/ Nói chuyện không thật để con lừa người. Nhờ thầy con được vui tươi/ Nhìn thấy chân thật con vui trong lòng; Con không còn nguyện hay mong/ Chỉ cần thanh tịnh là xong luân hồi.

Khuất phục rắn thần ngàn năm

 Sau khi được truyền tâm pháp, Ngài đi giáo hóa khắp nơi. Lần lượt đến nước Tây Ấn, nơi đây có Thái tử tên Vân Tự Tại rất ngưỡng mộ Ngài. Thái Tử thỉnh Ngài và đại chúng vào cung cúng dường, Ngài từ chối bảo: Phật cấm Sa môn không được gần gũi vua quan những nhà có thế lực, nên tôi không dám nhận lời.

Thái tử bạch rằng: Thưa Tôn giả! Phía Bắc thành nầy có một hòn núi lớn, trong núi có hang đá yên lặng bặt người thế tục, có thể ở nơi đó thiền định được. Tuy nhiên, trong đó có nhiều rắn và thú dữ, song tin tưởng đức cao dày của Tôn giả sẽ chuyển hóa chúng. Ngài nhận lời, sau đó cùng đồ đệ tiến thẳng đến núi ấy.

Vừa đến núi nầy quả gặp một con rắn lớn dài gần một dặm, trợn mắt nhìn Ngài, Ngài vẫn đi thẳng không ngó đến nó. Ngài đi đến phía Nam chân núi dừng nghỉ chỗ đất bằng, con rắn ấy đến quấn chung quanh Ngài, Ngài cũng chẳng đoái hoài, giây lát con rắn bò đi. Ngài tìm lại các đồ chúng theo Ngài thì họ đã chạy tán loạn hết. Ngài một mình đi thẳng đến hang đá.

Bỗng thấy một ông già mặc toàn đồ trắng đi ra chấp tay kính lễ Ngài, Ngài hỏi: Ông ở đâu? Ông già thưa: Con xưa làm vị Tỳ kheo rất thích vắng lặng, bực người mới học đến hỏi han, nhân đó nổi sân, bởi duyên cớ ấy khi chết đọa làm thân rắn ở trong hang nầy, đến giờ đã ngàn năm. Vừa gặpTôn giả là bực thánh đức nên ra kính lễ.

Ngài hỏi: Núi nầy còn có người nào ở nữa chăng? Và họ theo đạo nào? Ngươi chỉ cho ta biết? Ông già thưa: Cách đây mười dặm về phía Bắc có một tàng cây thật to, dưới tàng cây có năm trăm vị nhân tài ẩn dật, vị lãnh tụ hiệu là Long Thọ, thường vì chúng nói pháp, con cũng thường đến nghe. Ngài chờ đồ chúng tụ hội, cùng họ tiến đến phía Bắc. Vừa đến cây to, quả nhiên Long Thọ ra nghinh tiếp Ngài. Long Thọ vui vẻ đảnh lễ thưa Ngài: Chỗ núi sâu vắng vẻ, nơi hang ổ của thú dữ, đại đức chí tôn sao thương xót đến đây?

Ngài đáp: -Ta không phải chí tôn, đến để phỏng vấn hiền giả. Long Thọ lặng thinh thầm nghĩ:  Tôn giả nầy được tánh quyết định, đạo nhãn đã sáng chưa? Phải là người đại thánh,thừa kế chơn tông chăng? Ngài biết liền bảo: Tuy tâm niệm của ngươi,ta đã biết rồi,chỉ cần xuất gia,lo gì ta chẳng phải thánh? Bấy giờ Long Thọ sám hối tạ tội. Ngài độ cho xuất gia.

Một hôm,Ngài gọi Long Thọ lại bảo: Nay ta đem đại pháp nhãn tạng của Như Lai trao cho ngươi, ngươi phải truyền nối chớ dứt. Nghe ta nói kệ: Phi ẩn phi hiển pháp, Thuyết thị chơn thật tế, Ngộ thử ẩn hiển pháp, Phi ngu diệc phi trí. Dịch nghĩa: Pháp không ẩn không hiển, Nói là mé chơn thật, Ngộ pháp ẩn hiển nầy, Chẳng ngu cũng chẳng trí.

Truyền pháp xong, Ngài trình thần biến rồi tịch diệt. Long Thọ và đồ chúng hỏa táng thân Ngài, lượm xá lợi xây tháp cúng dường. Trong các thư tịch cổ liên quan đều thống nhất vẽ Tổ thứ 13, Ca Tỳ Ma La tôn giả đang đi ở khu vực núi, bị con mãng xà quấn quanh người.

Ở chùa Tây Phương, tượng Ca Tỳ Ma La được tạc theo hình mẫu vẽ trong sách, nhưng ngài không tranh biện, đứng thẳng như từ đất mọc lên bất chấp gió thổi các tà áo bay kéo đi, cũng bất chấp những mãng xà đe dọa, khuôn mặt bình thản và tự tin, đôi mắt sáng nhìn xa. Toàn thân Ca Tỳ Ma La tôn giả được tạc bởi các khối căng tròn, óng mượt, những gấp nếp của áo cũng buông xuôi và ngả bay cùng chiều với khối, hình tĩnh mà lại động, từ trong hình tượng vươn lên là cả một sự nung nấu, sôi động. 

Duy Bùi (biên soạn)
Cùng chuyên mục
Cổng chùa Cổ Am ở Nghệ An.

Chùa Cổ Am xứ Nghệ

(PLVN) - Chùa Cổ Am không chỉ là danh thắng tâm linh nổi tiếng nhất của vùng phủ Diễn Châu mà còn như là chứng nhân của nhiều giai đoạn lịch sử thăng trầm của Nghệ An nói riêng và nước Việt nói chung.

Đọc thêm

Đền Bạch Mã – Tứ linh xứ Nghệ

Quảng cảnh đền Bạch Mã.
(PLVN) - Bạch Mã là ngôi đền có vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa tinh thần và tâm linh của nhân dân trên mảnh đất Nghệ Tĩnh. Ngôi đền này được xếp thứ 3 trong hàng ngũ "tứ linh": "Nhất Cờn, nhị Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng". 

Phật hiệu A Di Đà và Pháp môn Tịnh độ

Phật hiệu A Di Đà và Pháp môn Tịnh độ
(PLVN) - Sức lan tỏa của pháp môn Tịnh độ và hình ảnh Đức Phật A Di Đà đã đi vào tâm thức người Việt Nam cả trong cách chào hỏi. Niệm Nam mô A Di Đà Phật là đã nói thật nhiều, nói hết tất cả những ý nghĩa sâu xa của Phật đạo...

Thắp sáng lòng biết ơn

Thắp sáng lòng biết ơn
(PLVN) - Thắp sáng lòng biết ơn và ý thức về nguồn cội chính là làm cho tâm thức văn hóa của dân tộc trở thành nguồn mạch, thành dòng nhựa sống nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và hiếu hạnh dân tộc Việt.

Hạ về, sen nở mừng ngày Phật đản sinh

Hạ về, sen nở mừng ngày Phật đản sinh
(PLVN) - Ngày mùng 8 tháng 4 là ngày Bụt ra đời. Gần 3000 năm trước, từ bước chân của con người vĩ đại ấy, nhân loại được biết đến một sự thật lớn: “Tất cả chúng sinh đều có tính Bụt”.

Những nẻo đường hóa duyên

Những nẻo đường hóa duyên
(PLVN) - Không nhất thiết phải tới chùa mới có thể làm công quả, mới có thể thấy Phật. Càng không phải ở nơi những vị tu hành, mới thấy được bóng dáng của một Thiền sư.

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn (Tiếp theo và hết)

Chùa Keo Thái Bình.
(PLVN) - Trong cuốn Quốc âm sa di thập giới, phần lời tựa, thiền sư Như Trừng viết: “Nước Nam ta từ xưa đến nay, người xuất gia đều thọ tam quy ngũ giới”. Như vậy, khi Nguyễn Du viết Kiều: “Tam qui, ngũ giới, cho nàng xuất gia” là hoàn toàn phù hợp với kiến thức Phật học tại thời điểm lúc bấy giờ.

Điển tích Chùa Bổ Đà có vườn tháp lớn nhất Việt Nam, lưu giữ bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất

Một góc chùa Bổ Đà.
(PLVN) - Chùa Bổ Đà là Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt. Chùa là quần thể lớn, tọa lạc tại thôn Thượng Lát, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang - danh lam cổ tự nổi tiếng của xứ Kinh Bắc xưa. Chùa Bổ Đà có điển tích huyền bí, cũng như có vườn tháp lớn nhất Việt Nam, lưu giữ bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất.

Dấu xưa thời khẩn hoang lập ấp ở ngôi đình cổ nhất phương Nam

Ngôi đình với kiến trúc truyền thống độc đáo vẫn đứng vững theo thời gian.
(PLVN) - Đình Thông Tây Hội (phường 11, quận Gò Vấp, TP HCM) đã có từ hơn 3 thế kỷ trước, từ thuở những nhóm cư dân đầu tiên xuôi Nam vượt ngàn dặm đường đến vùng Gia Định mở đất. Trải qua bao biến thiên dâu bể, ngôi đình cổ nhất đất Nam Bộ này vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa - tín ngưỡng tốt đẹp của dân tộc và nghệ thuật kiến trúc truyền thống độc đáo.

Ngôi đền thiêng thờ vị thần “hộ dân bảo quốc” suốt 4000 năm lịch sử

Toàn cảnh đền Đồng Cổ.
(PLVN) - Đó là đền Đồng Cổ thờ thần Đồng Cổ - vị thần có công lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Ngôi đền tọa lạc tại làng Đan Nê (xã Yên Thọ, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa) tương truyền có từ thời Hùng Vương, soi bóng xuống hồ bán nguyệt, bên cạnh là núi Tam Thai có quán Triều Thiên trên đỉnh nhìn xuống toàn cảnh sông Mã.

Ngôi đền thiêng 1500 tuổi nơi phát tích bài thơ Thần “Nam quốc sơn hà“

Đền Xà.
(PLVN) - Đền Xà thờ đức thánh Tam Giang, tọa lạc tại thôn Xà Đoài, xã Tam Giang (huyện Yên Phong, Bắc Ninh) có niên đại từ thế kỷ 6 đã được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1988. Ngôi đền thiêng cũng là nơi phát tích bài thơ Thần “Nam quốc sơn hà” - bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta. 

Đình Quan Lạn – Ngôi đình thiêng 300 tuổi bên sóng nước Vân Đồn

Đình Quan Lạn đã có lịch sử hơn 300 năm.
(PLVN) - Đình Quan Lạn (xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh) được xây dựng ở giữa làng, nhìn ra vịnh biển nơi có ba hòn đảo tạo nên bức bình phong, phía sau tựa vào năm ngọn núi... Các bậc tiền đã xây dựng ngôi đình Quan Lạn với lối kiến trúc độc đáo ghi dấu ấn văn hóa của người Việt trên vùng biển Đông Bắc. Điều đó không chỉ được thể hiện qua sự độc đáo của kiến trúc mà còn ngay trong lễ hội có một không hai của đình Quan Lạn. 

Ngôi đình 300 tuổi đẹp nhất xứ Kinh Bắc còn tồn tại đến ngày nay

Đình Bảng là một trong những ngôi đình làng đẹp nhất xứ Kinh Bắc.
(PLVN) - Trong suốt gần 300 năm, trải qua hàng loạt những biến cố của lịch sử dân tộc ngôi đình làng Đình Bảng (thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) vẫn đứng vững. Đình làng Đình Bảng từ lâu đã được coi là một trong những ngôi đình đẹp nhất xứ Kinh Bắc và cả Việt Nam, bởi đây là một công trình kiến trúc cổ đồ sộ chứa đựng giá trị nghệ thuật trang trí gỗ truyền thống đặc sắc.