Quản lý nhà nước về kinh doanh xuất khẩu gạo: Hai mục đích nên tập trung nhắm tới

(PLO) - Đối với mặt hàng lúa gạo, các biện pháp quản lý của Nhà nước, nếu có, chỉ nên nhằm vào hai mục đích: một là dự trữ lúa gạo để bảo đảm an ninh lương thực, hai là liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, còn các vấn đề khác nên để thị trường tự quyết định sẽ mang lại hiệu quả cao hơn – cộng đồng doanh nghiệp (DN) góp ý vào dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 109/2010/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Giảm rào cản kinh doanh mang đến lợi ích kinh tế và an sinh xã hội

Trong văn bản gửi Bộ Công Thương, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – đại diện cộng đồng DN Việt bày tỏ sự ủng hộ đối với việc sửa đổi các quy định bất cập tại Nghị định 109/2010/NĐ-CP để loại bỏ các rào cản không cần thiết, đặc biệt là các điều kiện đầu tư kinh doanh đối với mặt hàng gạo của Việt Nam. 

Theo đó, việc giảm các rào cản kinh doanh này sẽ mang lại nhiều lợi ích, không chỉ về mặt kinh tế mà cả các vấn đề an sinh xã hội. Thứ nhất, khi có thêm nhiều các DN gia nhập thị trường xuất khẩu gạo thì sẽ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản Việt Nam trên thế giới. Các DN mới gia nhập thị trường sẽ chủ động tìm kiếm các thị trường mới, hoặc các phân khúc thị trường chưa được tiếp cận. Điều này sẽ làm đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, từ đó tăng cơ hội để có thể xây dựng thương hiệu gạo quốc gia.

Thứ hai, việc tồn tại ổn định các DN trên thị trường (không có DN mới gia nhập, và cũng không có DN rút khỏi thị trường) sẽ làm tăng nguy cơ của những thỏa thuận ngầm nhằm “phân chia địa bàn” thu mua lúa gạo. Việc hạ các điều kiện gia nhập thị trường sẽ giúp người nông dân có thêm nhiều sự lựa chọn khi bán gạo của mình cho các DN xuất khẩu, từ đó nâng cao vị thế của nông dân trong việc đàm phán giá bán, tránh bị ép giá như thời gian qua.

Do đó, việc sửa đổi Nghị định 109 theo hướng mở rộng quyền tự do kinh doanh xuất khẩu gạo là rất cần thiết. Dự thảo Nghị định đã thể hiện rất rõ tinh thần này bằng việc đơn giản hóa rất nhiều các điều kiện đầu tư kinh doanh xuất khẩu gạo cũng như đăng ký hợp đồng xuất khẩu. Cùng với việc bỏ quy hoạch thương nhân xuất khẩu gạo, việc sửa đổi Nghị định 109 được kỳ vọng sẽ giúp ngành lúa gạo của Việt Nam có những bước phát triển trong thời gian tới.

“Đối với mặt hàng lúa gạo, các biện pháp quản lý của Nhà nước, nếu có, chỉ nên nhằm vào hai mục đích: (1) dự trữ lúa gạo để bảo đảm an ninh lương thực; và (2) liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Các vấn đề khác nên để thị trường tự quyết định sẽ mang lại hiệu quả cao hơn” – VCCI bày tỏ.

Kho chuyên dùng: phải sở hữu hay chỉ cần có quyền sử dụng?

Điều 4.1.a của dự thảo yêu cầu thương nhân xuất khẩu gạo phải “có kho chuyên dùng để chứa thóc gạo và cơ sở xay xát thóc gạo phù hợp với quy chuẩn chung do Bộ NN&PTNT ban hành; bảo đảm điều kiện về an toàn thực phẩm và đã được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định của Luật An toàn thực phẩm”.

Theo quan điểm của VCCI, quy định DN phải có cơ sở xay xát gạo không thực sự liên quan đến điều hành an ninh lương thực. Giả sử trong trường hợp mất an ninh lương thực, việc huy động các máy xay xát (cả quy mô công nghiệp, quy mô hộ gia đình, loại cố định hay di động) để phục vụ xay xát thóc gạo là việc tương đối đơn giản. Do đó, đơn vị này đề nghị cơ quan soạn thảo bỏ quy định yêu cầu DN kinh doanh xuất khẩu gạo phải có cơ sở xay xát thóc gạo.

Dự thảo hiện đang sử dụng cụm từ “có kho chuyên dùng”, và từ “có” ở đây có thể dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau như: có quyền sở hữu chủ duy nhất, hoặc có quyền đồng sở hữu chủ, hoặc có quyền sử dụng… “Về vấn đề này, mục tiêu quan trọng nhất của chính sách là cơ quan nhà nước nắm được thông tin về năng lực kho chứa của DN và kho đó được sử dụng để dự trữ thóc gạo” – VCCI nhận định – “Mấu chốt của vấn đề nằm ở quyền sử dụng kho của DN. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi theo hướng chỉ yêu cầu DN có quyền sử dụng kho chứa chuyên dùng, và quyền này được thể hiện qua hình thức sở hữu hoặc hợp đồng thuê, mượn kho”.

Vùng nguyên liệu hoặc liên kết sản xuất: mang tính hỗ trợ chứ không là điều kiện bắt buộc

Từ năm 2002, Thủ tướng đã ban hành Quyết định 80/2002/QĐ-TTg (sau thay thế bằng Quyết định 62/2013/QĐ-TTg) về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, xây dựng cánh đồng lớn, với nhiều nội dung ưu đãi, hỗ trợ dành cho các DN có liên kết với nông dân gắn với chế biến, tiêu thụ nông sản. 

VCCI đồng tình với quan điểm chính sách tại Quyết định 62 về liên kết giữa nông dân và DN ở mức độ ưu đãi, hỗ trợ, chứ không phải ở mức độ bắt buộc. Nói cách khác, nếu DN có sự liên kết với nông dân thì sẽ được hưởng các biện pháp ưu đãi, hỗ trợ từ phía Nhà nước, chứ đó không phải là cơ sở để cấp quyền hay cấm đoán một hoạt động kinh doanh.

“Nếu quy định bắt buộc như dự thảo sẽ khiến cho nhiều DN không thể xuất khẩu, mặc dù DN đó có cơ hội để mua gạo của nông dân và bán cho nước ngoài. Nói cách khác, quy định này sẽ làm giảm cơ hội, thu hẹp thị trường tiêu thụ nông sản cho nông dân Việt Nam. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo bỏ điều kiện vùng nguyên liệu hoặc liên kết sản xuất tại Điều 4 của dự thảo” – văn bản của VCCI gửi Bộ Công Thương nêu...

Thảo Anh
Cùng chuyên mục
Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Đọc thêm

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.

Thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch Việt -Mỹ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹvới chủ đề “Khám phá lại Việt Nam”. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chiều 17/5 (theo giờ địa phương), tại San Francisco, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹ với chủ đề “Khám phá lại Việt Nam” (Rediscovering Viet Nam).

Mô hình nào để quản lý khối tài sản đường cao tốc 40 tỷ USD?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Việc quản lý và kinh doanh đường bộ cao tốc gồm quản lý thu phí, quản lý giao thông, quản lý bảo trì và quản lý tài sản đường cao tốc. Nhưng hiện vẫn chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên về quản lý, khai thác đường bộ cao tốc. 

Vì sao Vietnam Airlines 'xin' hoãn công bố báo cáo tài chính?

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có Công văn không chấp thuận đề nghị được hoãn công bố báo cáo tài chính quý I/2022 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) vì cho rằng, Vietnam Airlines đưa ra lý do không phù hợp.

Mỹ hỗ trợ Việt Nam tăng cường năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Giám đốc Cơ quan phát triển quốc tế Mỹ (USAID) Samantha Power. Ảnh: VGP
(PLVN) - Thủ tướng Phạm Minh Chính và các thành viên đoàn cấp cao Việt Nam đã chứng kiến việc trao hai văn bản hợp tác giữa USAID và Bộ Kế hoạch và Đầu tư về Nâng cao năng lực cạnh tranh nền kinh tế và phát triển năng lực địa phương của Việt Nam đến năm 2028 với tổng giá trị ODA 100 triệu USD và Công bố thực hiện dự án tăng cường năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân Việt Nam (IPS-C) đến năm 2025 với tổng giá trị ODA 36,3 triệu USD.

‘Tuổi’ 25 gia nhập ‘Câu lạc bộ’ 10.000 tỷ

Cầu Giấy là quận đầu tiên của Hà Nội có Khu CNTT tập trung, thu hút hàng trăm doanh nghiệp công nghệ như FPT, Viettel, Misa… vào hoạt động
(PLVN) - Nằm ở cửa ngõ phía Tây của Thủ đô Hà Nội, Cầu Giấy lúc từ “làng lên phố” thu ngân sách mới chỉ 2 con số. Nhưng sau 25 năm đơn vị hành chính quận Cầu Giấy ra đời và phát triển, Đảng bộ, chính quyền ở đây hạ quyết tâm sẽ gia nhập vào “Câu lạc bộ” 10.000 tỷ.

Nỗ lực cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính vừa phối hợp cùng Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các ngân hàng tư vấn, hỗ trợ cho Việt Nam về công tác xếp hạng tín nhiệm (XHTN) quốc gia tổ chức Hội nghị phổ biến “Đề án Cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia tới năm 2030”.