Nữ tù binh Trại giam Phú Tài: “Thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân”

(PLVN) - “Trong “địa ngục trần gian” dành cho giới mình với bao di chứng sau đó, tuổi trẻ chúng tôi đã bị chiến tranh lấy đi. Nhưng với mỗi người, đó cũng chính là thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân”, nữ tù binh trẻ nhất Trại giam Phú Tài chia sẻ.
Ban liên lạc nữ tù binh Phú Tài trong một dịp thăm lại trạm giam. Ban liên lạc nữ tù binh Phú Tài trong một dịp thăm lại trạm giam.

Ở nơi hỏa ngục

Trại giam Phú Tài (phường Bùi Thị Xuân, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định) đi vào hoạt động từ tháng 6/1967, là 1 trong 6 trại giam trung ương do chính quyền Mỹ - Ngụy xây dựng. Trại giam là nơi giam cầm nữ tù binh ở khắp các chiến trường từ phía Nam vĩ tuyến 17 trở vào Cà Mau. 

Điểm đặc biệt của Trại giam Phú Tài chủ yếu là các chị nữ với tuổi đời còn rất trẻ, từ 17 - 22 tuổi, đa số các chị chưa lập gia đình. Địch bố trí thành 4 trại, gồm: trại 1 (gọi là trại chiêu hồi); trại 2 và trại 3 giam giữ các nữ tù binh giữ vững khí tiết, không khai báo, không đầu hàng, giữ vững lập trường cách mạng; trại 4 là khu biệt giam, địch dựng lên 6 chuồng cọp. 

Chuồng cọp làm bằng kẽm gai, ngồi và nằm đều không được, cựa quậy là kẽm gai móc rách thịt da. Số tù binh nữ bị nhốt ở chuồng cọp, chúng cho là ngoan cố, cứng đầu, dám chống lại chúng.

Toàn Trại giam Phú Tài có tổng số 18 phòng. Mỗi phòng có diện tích khoảng 120m2, chúng giam 70 - 80 người, có khi lên đến 100 - 150 người. Chế độ nhà tù rất khắc nghiệt, tù nhân ăn uống thiếu thốn, không đủ nước sinh hoạt, không được cấp phát quần áo, việc sinh hoạt của chị em nữ gặp rất nhiều khó khăn. 

Với âm mưu hủy hoại thân xác của chị em nhằm tiêu diệt tinh thần, làm tê liệt ý chí đấu tranh của họ, bọn địch dùng đủ hình thức tra tấn vô cùng độc địa. Có những chị em chúng trói chặt tay chân, đổ nước ớt, nước xà phòng vào mũi, miệng, rồi đạp chân lên bụng, lên ngực cho nước và máu trào ra, đến khi ngất xỉu. Khi các chị tỉnh dậy, chúng tiếp tục tra tấn nữa… 

Nữ tù binh Trại giam Phú Tài: “Thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân” ảnh 1
Các nữ tù binh biểu diễn tiết mục tự biên “Chị em ơi, vùng lên” tại tỉnh Bình Phước vào tháng 3/1973 sau khi được trao trả. 

Sau cuộc tiến công và nổi dậy Xuân - Hè 1972, địch chuyển trại giam này vào Cần Thơ. Sau khi Hiệp định Paris ngày 27/1/1973 được ký kết, ngày 15/2/1973, 904 nữ tù binh Trại giam Phú Tài được trao trả tại Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước).

Điều kiện sống khắc nghiệt, thường xuyên tuyệt thực dài ngày để đấu tranh, nhất là dưới đòn roi tra tấn, hành hạ về thể xác lẫn tinh thần của kẻ thù, những nữ tù binh Phú Tài trên dưới đôi mươi đã bị địch chế giễu gọi là “mụ già”. Nhưng với lịch sử, họ là chứng tích cho tuổi thanh xuân rực rỡ của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Hồi ức về những năm lao tù, bà Nguyễn Thị Quyết (tên trong tù là Tám Chỉ, nguyên Bí thư Đảng ủy Trại giam Phú Tài, 85 tuổi, hiện sống ở Quy Nhơn) kể: “Năm 1968, tôi vào trại khi 33 tuổi, ở phòng C5 trại 2. Địch gọi tôi là “bà già”, những khi tra khảo thất bại thì điên tiết kêu một tràng “con mụ già lắm lời cứng đầu to gan phòng C5”.

Là một trong số ít nữ tù binh Phú Tài tôi luyện, trưởng thành từ kháng chiến chống Pháp, từng vào ra nhiều trại giam nhưng khi biết điểm mình đang phải đến là Trại giam Phú Tài, bà Quyết vẫn không khỏi rùng mình vì hiểu động cơ đê hèn, thâm độc của địch. 

“Xác định vào chốn lao tù là bị tra tấn dã man nhưng với nữ tù binh, nỗi khổ lớn nhất là cuộc sống mất vệ sinh. Nỗi đau lớn nhất là tra tấn, hành hạ nhằm vào đặc điểm nữ giới, để lại những ám ảnh, vết thương tinh thần không gì bù đắp nổi”, bà Quyết tâm sự.

Thanh xuân vẫn rực rỡ

Song, vượt qua tất cả, nữ tù binh Tám Chỉ đã chứng tỏ bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng, thể hiện vai trò tiên phong. Là đảng viên, Bí thư Chi bộ trước khi vào tù, người nữ tù binh này khởi xướng việc thành lập Đảng trong tù. 

Nhân kỷ niệm Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 19/8/1968, Đảng ủy Trại giam Phú Tài với biệt hiệu “BK” (bất khuất) ra đời. Ban Chấp hành gồm 7 đồng chí do đồng chí Tám Chỉ, cán bộ phụ nữ tỉnh Bình Định làm Bí thư.

Từ sự ra đời của Đảng ủy BK, một số tổ chức quần chúng được thành lập như: đoàn thanh niên, phụ nữ, đội quyết tử, đội xung kích… thực hiện thành công mục tiêu nuôi dưỡng ngọn lửa cách mạng và xây dựng mặt trận chống địch trong trại giam.

Thành lập 4 tổ học văn hóa, các chị em đã biến Trại giam Phú Tài thành trường học với nhiều cô giáo trong tù. Đội văn nghệ TK (trung kiên) ra đời, hội tụ hơn 30 năng khiếu, khá đa dạng với hát, múa, sáng tác kịch, thơ, chơi nhạc… là liều thuốc tinh thần làm dịu cơn đau, xua u tối chốn lao tù, cổ vũ ngọn lửa đấu tranh cách mạng. 

Tự tạo kim may, tận dụng vải mùng, bao rách làm vải, lấy cây lá tạo màu cho vải, chỉ thêu, trong điều kiện lén lút, bao lần bị phá hoại, chị em vẫn tỉ mẩn, hăng say may được 8 bộ áo dài cùng hàng chục bộ trang phục văn nghệ, hàng trăm bức thêu. 

Xúc động nhất là bức thêu tả thực mang dòng chữ “Hận thù nhớ mãi” của chị Trần Duy Vinh (huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định) về cảnh chị Trần Thị Xong (huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định) bị địch còng hai tay treo trên hàng rào dây thép gai và tra khảo đến chết vào năm 1968. Bức thêu được toàn tập thể lén truyền cho nhau xem và coi đó như một lời thề đoàn kết, tiếp tục anh dũng chiến đấu xứng đáng với người nằm xuống.

“Trong “địa ngục trần gian” dành cho giới mình với bao di chứng sau đó, tuổi trẻ chúng tôi đã bị chiến tranh lấy đi. Nhưng với mỗi người, đó cũng chính là thanh xuân đẹp và ý nghĩa nhất khi phụng sự cho đất nước, nhân dân”, bà Võ Thị Thanh Quyết (68 tuổi, nữ tù binh trẻ nhất, hiện sống ở Quy Nhơn) chia sẻ.

Theo Trưởng Ban liên lạc nữ tù binh Phú Tài Ngô Thị Thanh Trúc, sau ngày trao trả, đa số tiếp tục hoạt động cách mạng, cống hiến đến ngày hòa bình. Trở về cuộc sống đời thường, những nữ tù binh đã phát huy phẩm chất trung hậu, đảm đang, khéo vun vén hạnh phúc gia đình và nỗ lực đóng góp cho xã hội. 

“Có nhiều tấm gương tiêu biểu trong thời bình như bà Trần Thị Dư (huyện Tuy Phước) tâm huyết tham gia công tác từ thiện nhân đạo suốt nhiều năm qua, bà Trương Thị Phụng (ở thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định) cùng với chồng cũng là một cựu tù cách mạng, cả hai đều thương binh hạng nặng nhưng là điển hình sản xuất giỏi, tạo dựng kinh tế khấm khá và nuôi 4 con đều tốt nghiệp đại học, thành đạt…”, bà Trúc cho biết.

Ngày 1/9 vừa qua, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã ký quyết định phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” cho 15 tập thể thuộc Bộ Quốc phòng có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong số đó, có tập thể Nữ tù binh Trại giam Phú Tài.

“Phát huy phẩm chất truyền thống của người phụ nữ Việt Nam, được tôi luyện qua cách mạng, nữ tù binh Phú Tài đã sống xứng đáng với lời khen tặng của Bác Hồ: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” và sự tôn vinh Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”, Chủ tịch Hội Cựu tù chính trị cách mạng tỉnh Bình Định Phan Thành Lang cho biết. 

Phan Đình - Sao Ly
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Biết ơn vô thường

Biết ơn vô thường
(PLVN) - Trong cuộc sống này, bởi có vô thường mà nỗi buồn hôm nay có thể ngày mai sẽ chuyển hóa thành bản lĩnh, thành hiểu biết, thành yêu thương. Vô thường là để ta ý thức về cuộc sống hiện tại một cách sâu sắc hơn...

Chuyện của trà (Kỳ 2): Thời cổ đại, Trung Quốc không dùng trà để giải khát

Theo nghiên cứu khoa học, trà có nhiều tác dụng tốt tới trí não.
(PLVN) - Ngày nay, hầu hết mọi người chỉ biết đến trà là một loại thức uống, mục đích dùng để giải khát. Nhưng ngược dòng lịch sử về cách đây 18 thế kỷ, tại Trung Quốc trà ban đầu được sử dụng như một vị thuốc chữa bệnh, vị đắng của trà từng khiến nhiều người ốm phải dùng các loại gia vị khác nhau để có thể uống.

Ngân vang hào khí Bạch Đằng Giang

Cổng vào Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang tại thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
(PLVN) - Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang là quần thể kiến trúc tâm linh mang giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với những trận thủy chiến bên dòng sông Bạch Đằng lưu truyển sử sách với những chiến công oanh liệt của Đức vương Ngô Quyền, vua Lê Đại Hành, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.

Ký ức Việt Nam (kỳ 12): Chợ làng

Một phiên chợ làng (ảnh tư liệu).
(PLVN) - Chợ làng là một thiết chế công đặc thù của nền văn hóa kinh tế tập thể vô danh. Cùng với đình, chùa thì chợ là không gian di động và là một trong những không gian công quan trọng nhất của nền văn hóa đám đông làng xã Việt Nam cổ xưa. 

Bụt trong con sinh chưa?

Bụt trong con sinh chưa?
(PLVN) - Tháng Tư là mùa Bụt sinh, mùa sen nở. Trong tâm mỗi chúng ta đều có một đức Phật. Cũng giống như trong một cái đầm hay một cái ao, nếu biết gieo vào và ươm mầm, nhất định ta sẽ trồng được những đóa sen thơm.

Kết nối niềm hạnh phúc

Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm (ảnh minh họa).
(PLVN) - Khoa học đã chứng minh rằng: “Khi một cá nhân hạnh phúc hoặc khi mang đến niềm vui cho người khác, niềm vui sẽ quay trở lại bản thân ta và đến cả nhiều người khác nữa. Nó có thể lan tỏa từ người này sang người khác, kể cả những người không quen biết”.

Nhà thơ Du Phong: Đừng bao giờ để tình yêu cũ kỹ

 Nhà thơ Du Phong (Ảnh internet).
(PLVN) - Viết về thơ tình, hầu như nhà thơ nào cũng có viết. Nhưng để tạo ra được dấu ấn riêng, được nhiều người thuộc, nhắc nhớ thì ít người làm được như Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính. Đó là những nhà thơ đã khuấy động một thời trên văn đàn Việt Nam. Hiện nay, tiếp nối dòng chảy thơ tình, có nhà thơ Du Phong.

Truyền thuyết về hộ tướng của cá Ông ở lăng ông Thủy Tướng Cần Giờ

Lăng Ông Thủy Tướng ở Cần Giờ với tuổi đời hơn 200 năm.
(PLVN) - Cư dân vạn chài Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh) tin rằng, cá Ông là một loài vật linh thiêng, luôn cứu giúp cho những con thuyền gặp phải sóng to gió lớn, giúp dân chài lưới tai qua, nạn khỏi. Điều đặc biệt ở đây là, họ còn có quan niệm về sự tồn tại của các loài vật được cho là hộ vệ cá Ông.

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn
(PLVN) - Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) vừa công bố báo cáo khảo sát từ 4.600 doanh nghiệp (DN) Nhật hoạt động tại gần 20 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 700 DN ở Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy tuy nền kinh tế có một năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bùng phát dịch Covid-19 đợt 4, song tỷ lệ DN Nhật tại Việt Nam muốn mở rộng đầu tư kinh doanh vượt xa đến 10 điểm so với các nước trong khối ASEAN .

Cách chữa bệnh theo "tám kinh, tám vĩ" của người xưa

Thời nào, thầy thuốc cũng rất quan trọng với con người. (Ảnh minh hoạ, nguồn internet).
(PLVN) - Nếu như ngày nay chúng ta coi "lương y như từ mẫu", "thầy thuốc như mẹ hiền" thì trong "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hổ, người thời xưa tôn kính các bậc danh y cũng như vậy. Bởi thời nào cũng thế, các bậc danh y, lương y, thần y hành nghề là để cứu người...

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Năm 1821, sau khi nhậm chức quan nhỏ ở Quốc Tử Giám (Huế), Phan Huy Chú dâng cuốn “Lịch triều hiến chương loại chí” lên vua Minh Mạng. Vua khen “soạn khéo lắm” rồi ban thưởng 30 lạng bạc, 30 thỏi mực và 30 cái bút.

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông
(PLVN) - Tôi được một thầy giáo thân thiết nhắn tin qua Zalo giới thiệu quán Cà phê đồ cổ đầu tiên của huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp mang tên Xuân Nhi. Quán đang được nhiều khách hàng thích thú khi đến thưởng thức hương vị ly cà phê thơm lừng, vừa ngọt vừa đắng và ngắm nhìn những món đồ cổ để cùng hoài niệm một thời đã qua.

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững
(PLVN) - Không ngừng đầu tư cho hoạt động bảo vệ tài nguyên nước và giảm tác động của bao bì đến môi trường bất chấp những khó khăn do dịch Covid-19, công ty La Vie, một thành viên của Tập đoàn Nestlé (Thụy Sĩ), vừa được vinh danh trong Top 10 Doanh nghiệp FDI tiêu biểu về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững năm 2021-2022.