Tháng 6 và cái lý của… chữ nghĩa

(PLO) - Chữ nghĩa ai cũng cần, nhưng sống bằng chữ nghĩa, sống bằng nghiệp viết thì nổi trội là dân văn chương và báo chí. Giờ nó cũng giao thoa nhiều, bởi nhiều người viết văn vẫn viết báo để sống và cũng có những nhà báo mon men tìm đến với thánh đường văn chương.
Tháng 6 và cái lý của… chữ nghĩa Ảnh minh họa.

Nhưng dù gì, chữ nghĩa nó có sức mạnh ghê gớm của nó, sức mạnh thức tỉnh nhân tâm, sức mạnh phản biện và sức mạnh của biểu đạt trí tuệ. Cũng vậy mà ngôn ngữ mới được gắn với cái vỏ của tư duy và cảm xúc là thế. Vậy nên tùy mục đích khác nhau mà ngôn ngữ lại có sự biến hóa khôn lường để đạt được mục đích của người nói và người viết.

Với người viết báo, phải khẳng định lại là chỉ với người viết báo mà không phải đối tượng nào khác thì chữ nghĩa phải gắn với sự chính xác, tường minh, không nước đôi và cũng chẳng cần quá nhiều sự ẩn ý. Nếu muốn “ý tại ngôn ngoại” thì đi viết viết văn, hay viết một số thể tài có miền giao thoa giữa văn học và báo chí như phóng sự, tiểu phẩm…

Trong bài viết nhỏ này tôi xin dẫn hai trường hợp mà báo chí lẫn các trang mạng xã hội xôn xao bàn tán. Chuyện thứ nhất là tội danh của một kẻ phá hoại tài sản nhà báo khi tác nghiệp. Cụ thể là các đồng nghiệp bên Đài Truyền hình Việt Nam đang tác nghiệp về một vụ việc được cho là sai phạm ở Sóc Sơn.

Trong thông báo của Công an huyện Sóc Sơn gửi Đài Truyền hình Việt Nam về việc khởi tố vụ án này với tội danh Chống người thi hành công vụ và Hủy hoại tài sản. Hủy hoại tài sản thì tất nhiên, nhưng xưa nay tác nghiệp của nhà báo chưa hề được xem là công vụ. Ngoại trừ các nhà báo được “trưng dụng” vào trong các hoạt động công vụ của các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Vậy nên nếu khởi tố theo tội danh này, các nhà báo sẽ thắc mắc chuyện chữ nghĩa và có quyền đặt câu hỏi:

Từ nay hoạt động tác nghiệp của nhà báo được xem là hoạt động công vụ? Sao bao nhiêu nhà báo trước đây bị đánh thì không khởi tố theo tội danh này? Hay các nhà báo ở VTV tác nghiệp mới được xem là công vụ, còn các nhà báo ở các cơ quan báo chí khác thì không? Đấy, chữ nghĩa dùng không chuẩn sẽ gây ra bao sự hiểu nhầm mà để giải thích được là cả một vấn đề, nếu như không muốn nói là phải sửa lại cho chuẩn chỉnh!

Ví dụ khác ở Đồng Tâm được gắn với văn bản cam kết của Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung. Nhiều nơi “nhảy dựng” cho rằng Chủ tịch Chung bội ước. Ở đây người viết bài này không quan tâm đến đến “hậu trường” mà chỉ quan tâm đến câu chuyện chữ nghĩa. Chủ tịch Chung rõ ràng cam kết: “Không khởi tố nhân dân Đồng Tâm”. Mà nhân dân là danh từ chung, và nó không bao giờ là một chủ thể của tội phạm. Vậy nên ở đây rõ ràng việc khởi tố các phần tử có hành vi vi phạm pháp luật ở Đồng Tâm chứ không phải khởi tố nhân dân Đồng Tâm.

Danh chính ngôn thuận, rõ ràng hai cụm từ này hoàn toàn khác nhau về mặt nội hàm ngữ nghĩa lẫn câu từ sử dụng. Và chắc chắn với một người có tư duy thì việc sử dụng ngôn ngữ đều có cái lý riêng của nó.

Nhà báo, người sẽ tái hiện xã hội, phản ánh thực tế cuộc sống, phản biện xã hội và làm đẹp cuộc đời bằng chữ nghĩa, nên với họ chữ nghĩa là một thứ thuộc về đẳng cấp và trí tuệ. Mỗi con chữ viết ra là sự nâng niu, tính toán để nó minh bạch và sạch sẽ như chính cái nghề mình theo đuổi. Phản bội chữ nghĩa và xem thường giá trị biểu đạt của chữ nghĩa thì khó trở thành một nhà báo tử tế. Hành trình từ một “thợ viết” đến một nhà báo là cả một khoảng cách xa vời…

Trần Ngọc Hà
Cùng chuyên mục
Hủ tục tảo hôn, đẻ tại nhà: Bao giờ chấm dứt???

Hủ tục tảo hôn, đẻ tại nhà: Bao giờ chấm dứt???

(PLVN) - Tảo hôn, đẻ tại nhà - những hủ tục ở những vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa vẫn đang diễn ra trong thời đại @. Tảo hôn trong cộng đồng dân tộc thiểu số đã tác động tiêu cực đối với cá nhân, gia đình và xã hội, ảnh hưởng đến phát triển thể chất, tâm, sinh lý, giống nòi, gây hậu quả rất xấu: tai biến, tử vong cho bà mẹ và trẻ em.

Đọc thêm

Lĩnh án tử vì vận chuyển 300kg ma túy vào TP HCM

Lĩnh án tử vì vận chuyển 300kg ma túy vào TP HCM
(PLVN) - TAND TP HCM vừa xử sơ thẩm và tuyên Chen Tsen Wei (SN 1987, người Đài Loan, Trung Quốc) tử hình về tội “Vận chuyển trái phép ma túy” bởi bị cáo vận chuyển ma túy với khối lượng đặc biệt lớn.
Việt Nam bãi bỏ một số quy định về sinh con thứ 3, hiểu thế nào cho đúng?

Việt Nam bãi bỏ một số quy định về sinh con thứ 3, hiểu thế nào cho đúng?

(PLVN) - Chính sách về dân số luôn được cập nhật, thay đổi theo tình hình diễn biến dân số của quốc gia. Sau một thời gian dài áp dụng những quy định về giảm sinh con thứ 3, hiện nay Việt Nam đã có quyết định điều chỉnh mức sinh, trong đó có nội dung bãi bỏ một số quy định liên quan đến vấn đề này.

Hủ tục tảo hôn, đẻ tại nhà: Bao giờ chấm dứt???

Hủ tục tảo hôn, đẻ tại nhà: Bao giờ chấm dứt???
(PLVN) - Tảo hôn, đẻ tại nhà - những hủ tục ở những vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa vẫn đang diễn ra trong thời đại @. Tảo hôn trong cộng đồng dân tộc thiểu số đã tác động tiêu cực đối với cá nhân, gia đình và xã hội, ảnh hưởng đến phát triển thể chất, tâm, sinh lý, giống nòi, gây hậu quả rất xấu: tai biến, tử vong cho bà mẹ và trẻ em.

Nhật ký những chuyến đi

Nhật ký những chuyến đi
(PLVN) - Cuốn sách “Nhật kí những chuyến đi” do NXB Kim Đồng phát hành là một nhật kí hành trình đầy xúc động, ghi lại những cảm nghĩ và trải nghiệm của Angelina Jolie trong những chuyến đi tới những “điểm nóng” của thế giới trong những năm 2000: Sierra Leone, Tanzania, Pakistan, Campuchia và Ecuador.

Căng da mặt bằng chỉ giá rẻ: Của rẻ có thể là của ôi...

Căng da mặt bằng chỉ giá rẻ: Của rẻ có thể là của ôi...
(PLVN) - Phương pháp làm căng da mặt bằng chỉ được các chị em lựa chọn để cải thiện nhan sắc trong những năm gần đây. Dù đã ghi nhận nhiều trường hợp “tiền mất, tật mang”, nhưng nhiều chị em vẫn dễ rơi “bẫy giá rẻ”, bất chấp để làm đẹp.
Bí ẩn những vùng đất sinh đôi

Bí ẩn những vùng đất sinh đôi

(PLVN) - Trên thế giới, có nhiều vùng đất người dân ở đó có thể sinh đôi. “Đặc ân” này đã đem lại niềm vui cho những người dân và tạo thú vị, tò mò cho nhà khoa học cũng như những du khách tìm tới vùng đất “đệ nhất song sinh” khám phá sự bí ẩn.

Khám phá phép thuật Trung Hoa cổ - Kỳ 4: Bí ẩn bùa phép “giữ chồng” mang tên Tình Si độc

Khám phá phép thuật Trung Hoa cổ - Kỳ 4: Bí ẩn bùa phép “giữ chồng” mang tên Tình Si độc
(PLVN) - Phép Tình Si độc của các phù thủy tộc người Miêu tại Trung Quốc là một loại bùa chú dùng để ám hại, thậm chí hạ chết người mà họ muốn trả thù. Phép thuật này cũng là biện pháp để những bà vợ yểm vào để giữ chồng những khi đi làm ăn xa; nếu người chồng chung thủy thì tự khắc bùa chú được giải, ngược lại nếu phản bội thì anh ta sẽ bị Si độc hạ chết bất đắc kỳ tử. 

Chuẩn y Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế

Chuẩn y Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế
(PLVN) - Thượng tá Ngô Nam Cường, Tỉnh ủy viên, Chỉ huy Trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế, vừa được trao quyết định chuẩn y giữ chức vụ Ủy viên Thường  vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, nhiệm kỳ 2015 - 2020.

Giá vàng trong nước tăng cao, vượt vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.

Giá vàng trong nước tăng cao, vượt vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.
(PLVN) -Kết thúc phiên cuối tuần, giá vàng thế giới đứng yên ở mức 1.774,4 USD/Ounce (quy đổi theo tỷ giá ngân hàng Vietcombank (23.110), tương đưog 49,46 triệu đồng/lượng). Trong khi đó, giá vàng trong nước tăng cao, áp sát 50 triệu đồng/lượng, cao hơn vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Nghiên cứu bố sung về xây dựng lực lượng Quân báo

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Nghiên cứu bố sung về xây dựng lực lượng Quân báo
(PLVN) - Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, yêu cầu Tổng cục II phát huy dân chủ, trí tuệ, nghiên cứu bổ sung phương hướng, mục tiêu, giải pháp thực hiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp xây dựng tổ chức và hoạt động của lực lượng Quân báo - Trinh sát toàn quân và Quân báo nhân dân.

Công an Quảng Ninh đã xây dựng được gần 5000 “Tổ nhân dân tự quản ANTT”

Công an Quảng Ninh đã xây dựng được gần 5000 “Tổ nhân dân tự quản ANTT”
(PLVN) - Thượng tá Phạm Đức Hòa, Phó trưởng Phòng Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc (Công an tỉnh Quảng Ninh), cho biết: Thời gian tới, đơn vị tiếp tục theo dõi sát các mô hình, tăng cường xuống cơ sở để kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn công an các địa phương, nhất là cấp xã, xây dựng và triển khai phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc sao cho thực sự hiệu quả.
Sức bật sau khủng hoảng từ đầu tư bền vững

Sức bật sau khủng hoảng từ đầu tư bền vững

(PLVN) - Khi nền kinh tế gần như tê liệt vì đại dịch, khu vực sản xuất thiết yếu như thực phẩm và điện năng được Chính phủ chỉ đạo phải duy trì phục vụ cuộc sống người dân. Lúc này, sách lược đầu tư vào nông nghiệp và năng lượng sạch của một số doanh nghiệp lớn đã cho thấy tầm nhìn dài hạn.


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬