Linh thiêng Hoa Lư tứ trấn - Trấn Nam: Đền thờ thần Cao Sơn

(PLVN) - Nếu như đất Hà Thành ngàn năm văn vật có tứ trấn Thăng Long thì cố đô Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình) cũng có tứ trấn Hoa Lư nổi tiếng linh thiêng… Tứ trấn là khái niệm các thần trấn phương của kinh thành. Hoa Lư tứ trấn chỉ 4 vị thần trấn 4 phương của kinh thành Hoa Lư thời Đinh Lê. Trong đó ngôi đền trấn Nam thờ Cao Sơn Lạc tướng Vũ Lâm, là Sùng Công, cai quản vùng đất Cao - Sùng thời Thương.
Linh thiêng Hoa Lư tứ trấn - Trấn Nam: Đền thờ thần Cao Sơn Đền Cao Sơn

Theo như thần phả của đền núi Hầu (xã Yên Thắng, Yên Mô, Ninh Bình) thì Cao Sơn đại vương là Lạc tướng Vũ Lâm, con thứ 17 vua Lạc Long Quân, khi đi tuần từ vùng Nam Lĩnh đến vùng Thiên Dưỡng, đã tìm ra một loài cây thân có bột dùng làm bánh thay bột gạo, lấy tên mình đặt tên cho cây là Quang lang (dân địa phương vẫn gọi là cây quang lang hay cây búng báng).

Tại đây, thần đã dạy bảo và giúp đỡ người dân làm ăn sinh sống đồng thời bảo vệ khỏi các thế lực phá hoại vì vậy đã được nhân dân lập đền thờ. Thần Cao Sơn cùng với thần Thiên Tôn và thần Quý Minh là ba vị thần trấn ngự ở ba cửa ngõ phía tây, đông và nam của cố đô Hoa Lư.

Ngày nay đền thần Cao Sơn được thờ trong khu vực quần thể chùa Bái Đính. Nhưng chính đền thì phải ở đất Nho Quan. Thần tích của đền Kim Liên, trấn Nam của Thăng Long cho biết quê của Cao Sơn ở Phụng Hóa (Nho Quan, Ninh Bình). Nay là đền Láo tại xã Văn Phú của huyện Nho Quan.

Theo thần phả đình làng Lỗi Sơn (Gia Phong, Gia Viễn, Ninh Bình), thì Tản Viên Sơn Thánh đã đưa quân về vùng Tràng An lập đồn. Tản Viên Sơn Thánh truyền binh sĩ chia làm ba chủ: Sùng Công đóng đồn ở khu Ðồi Khoai (thuộc xã Yên Lão, Phụng Hóa, Nho Quan). Hiền Công lập đồn ở xã Vân Cái làm phòng tuyến, còn Sơn Thánh lập đồn ở xã Sơn Dược.

Sùng Công là Cao Sơn vì chữ Sùng là dịch Nho của chữ Cao. Hiển Công là Quý Minh vì Hiển là dịch Nho của chữ Minh.

Trong các thần tích thì Cao Sơn được gọi là Lạc tướng Vũ Lâm. Tên này có thể giải nghĩa như sau. Sơn là quẻ Cấn trong Bát quái, chỉ hướng Nam xưa, nay là hướng Bắc. Cao nghĩa là thủ lĩnh, vua. Vì thế Cao Sơn tương đương với một loạt các từ Lạc Vương, Nam vương. Vũ Lâm như vậy là ghi âm của từ “vua Nam”.

Truyền tích Cao Sơn ở Ninh Bình còn gắn với loài cây búng báng là loài cây được Cao Sơn phát hiện có thể dùng làm bột bánh thay bột gạo cho nhân dân ở đây. Vì thế loài cây này được gọi là Quang Lang… Thực ra Quang Lang hay Quan Lang nghĩa là vua Nom (Quan là nhìn, là nom), cũng là Nam vương ở trên.

Những cái tên Vũ Lâm, Quan Lang trong truyền tích Cao Sơn khẳng định thêm nhận định Cao Sơn là thủ lĩnh phương Nam. Vì thế phương trấn của Cao Sơn phải là phía Nam, không phải phía Tây như vẫn nghĩ.

Để đến được đền Cao Sơn phải đi hết hang sáng có một lối dẫn xuống sườn thung lũng của rừng cây xưa mới tới nơi thờ tự vị thần cai quản vùng núi Vũ Lâm. Tương truyền, Đinh Bộ Lĩnh từ thưở còn hàn vi đã được mẹ đưa vào sống cạnh đền sơn thần trong động. Khi Đinh Tiên Hoàng đế dựng kinh đô Hoa Lư cũng cho xây dựng 3 ngôi đền để thờ các vị thần trấn giữ ở 3 vòng thành.

Theo đó, thần Thiên Tôn trấn giữ cửa ngõ vào vòng thành phía Đông, thần Quý Minh trấn giữ cửa ngõ vào thành Nam và thần Cao Sơn trấn giữ cửa ngõ vào vòng thành phía Tây. Ngôi đền thần Cao Sơn hiện tại được tu tạo có kiến trúc gần giống với đền Thánh Nguyễn, cũng xây tựa lưng vào núi, có hành lang ngăn cách với thung lũng ở phía trước.

Theo truyền thuyết, thần Cao Sơn là một trong 50 người con của Lạc Long Quân - Âu Cơ. Đền thờ chính của thần ở huyện Phụng Hóa (Nho Quan, Ninh Bình). Vị thần này có công phù trợ quân Lê Tương Dực diệt được Uy Mục, sau cũng được dân làng Kim Liên rước về thờ và được phong là Cao Sơn đại vương trấn phía Nam kinh thành, một trong Thăng Long tứ trấn.

(Kỳ cuối: Trấn Tây thờ đức thánh Nguyễn tức Không Lộ quốc sư)

Thiên Minh (t/h)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Thần thoại Ai Cập: Bí ẩn lời nguyền của Pharaoh Ai Cập

Thần thoại Ai Cập: Bí ẩn lời nguyền của Pharaoh Ai Cập

(PLVN) - Kim tự tháp là lăng mộ mà các vị vua Ai Cập cổ đại xây dựng cho mình. Kim tự tháp Ai Cập được coi là một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại. Mặc dù đã trải qua những tháng năm lịch sử kéo dài 4.000 năm, nhưng Kim tự tháp vẫn bao trùm một bức màn bí ẩn, tràn đầy những sắc thái thần bí.

Đọc thêm

Sẽ cố gắng hoàn thành nghị định hướng dẫn 3 đạo luật về đầu tư, kinh doanh trước thời điểm luật có hiệu lực thi hành

Sẽ cố gắng hoàn thành nghị định hướng dẫn 3 đạo luật về đầu tư, kinh doanh trước thời điểm luật có hiệu lực thi hành
(PLVN)- Trả lời PLVN, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Vũ Đại Thắng cho biết, mặc dù số lượng Nghị định hướng dẫn các luật là khá lớn, song Bộ KH&ĐT cam kết cố gắng hoàn thành dự thảo Nghị định trình Chính phủ ban hành trước thời điểm Luật có hiệu lực để Luật thực sự đi vào cuộc sống...

TX. Ba Đồn (Quảng Bình): Kỳ vọng bứt phá thông qua Hội nghị đầu tư & phát triển năm 2020

 TX. Ba Đồn (Quảng Bình): Kỳ vọng bứt phá thông qua Hội nghị đầu tư & phát triển năm 2020
(PLVN) - Ngày 11/7, tại thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, UBND thị xã phối hợp với Báo Công Thương tổ chức Hội nghị "Đầu tư & Phát triển Thị xã Ba Đồn 2020" nhằm đánh giá lại công tác thu hút đầu tư trên địa bàn thị xã Ba Đồn trong thời gian qua, hướng thu hút và các giải pháp để thu hút đầu tư hiệu quả trong thời gian tới.

Thần thoại Ai Cập: Bí ẩn lời nguyền của Pharaoh Ai Cập

Thần thoại Ai Cập: Bí ẩn lời nguyền của Pharaoh Ai Cập
(PLVN) - Kim tự tháp là lăng mộ mà các vị vua Ai Cập cổ đại xây dựng cho mình. Kim tự tháp Ai Cập được coi là một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại. Mặc dù đã trải qua những tháng năm lịch sử kéo dài 4.000 năm, nhưng Kim tự tháp vẫn bao trùm một bức màn bí ẩn, tràn đầy những sắc thái thần bí.

Đòn hiểm

Đòn hiểm
(PLVN) - Mỹ quyết liệt nhất, nhưng cả Anh, Canada và Australia cũng thể hiện phản ứng rất gay gắt với Trung Quốc sau khi nước này bắt đầu có hiệu lực chính thức bộ luật mới thông qua về an ninh ở Hong Kong. 

Đưa hơn 240 công dân Việt Nam từ Singapore về nước

Đưa hơn 240 công dân Việt Nam từ Singapore về nước
(PLVN) - Ngày 11/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore và hãng Hàng không VietJet đã phối hợp với các cơ quan chức năng Singapore đưa hơn 240 công dân Việt Nam từ Singapore về nước, trong đó có trẻ em dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, người cao tuổi, người ốm đau, người lao động hết hạn thị thực và hợp đồng lao động, người đi du lịch và quá cảnh từ các nước khác bị kẹt lại.

Bệnh Bạch Hầu diễn biến phức tạp tại Tây Nguyên: Nguyên nhân và cách phòng tránh

Bệnh Bạch Hầu diễn biến phức tạp tại Tây Nguyên: Nguyên nhân và cách phòng tránh
(PLVN) - Trong thời gian gần đây, bệnh Bạch Hầu trở thành nỗi lo lắng của nhiều người dân trên địa bàn Tây Nguyên nói chung và 2 tỉnh Gia Lai, Kon Tum nói riêng khi  đã phát hiện hàng chục ca nhiễm bệnh… Trước những diễn biến phức tạp cũng như tính chất nguy hiểm của dịch bệnh người dân cần nắm nó nguyên nhân gây bệnh, triệu trứng và cách phòng tránh để tự bảo vệ người thân, gia đình mình.

Vì sao người phương Tây cổ quan niệm ý nghĩa tháng sinh của mỗi người lại gắn với một loại đá quý?

Vì sao người phương Tây cổ quan niệm ý nghĩa tháng sinh của mỗi người lại gắn với một loại đá quý?
(PLVN) - Theo quan  niệm của người phương Tây cổ, tháng sinh của mỗi người sẽ ứng với một loại đá quý và mang một ý nghĩa khác nhau. Bởi vậy, theo người cổ nhân Tây phương, đeo một món trang sức có gắn đá tháng sinh của mình không chỉ để làm đẹp mà còn ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần và sức khỏe của bạn.

Tiền Giang ra quân hưởng ứng ngày Bảo hiểm Y tế Việt Nam

Tiền Giang ra quân hưởng ứng ngày Bảo hiểm Y tế Việt Nam
(PLVN) - Ngày 11/7 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH) phối hợp cùng Bưu điện Việt Nam (BĐVN) tổ chức Lễ ra quân hưởng ứng ngày Bảo hiểm y tế Việt Nam với chủ đề: Cả nước chung tay thực hiện BHXH – BHYT toàn dân. Chương trình được tiếp sóng tại 63 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Hà Nội: Hơn một thập kỉ làm làm lãnh đạo, Bí thư Lê Cường vẫn chưa giải quyết giao đất dịch vụ cho người dân

Hà Nội: Hơn một thập kỉ làm làm lãnh đạo, Bí thư Lê Cường vẫn chưa giải quyết giao đất dịch vụ cho người dân
(PLVN) - Bí thư Lê Cường liên tục thăng tiến và giữ vai trò lãnh đạo chủ chốt của quận Hà Đông trong nhiều năm qua, vừa bị kỷ luật do thời gian làm phó Chủ tịch UBND quận này, để xảy ra một số sai phạm về trật tự xây dựng. Không những thế, với tư cách là người đứng đầu Cấp ủy, UBND quận qua các giai đoạn ông này chưa giải quyết ổn thỏa vấn đề giao đất dịch vụ cho người dân, dẫn đến khiếu nại vượt cấp, kéo dài.

Phát Đạt đứng thứ 6 trong Bảng xếp hạng “50 Công ty Kinh doanh Hiệu quả nhất Việt Nam 2019”

Phát Đạt đứng thứ 6 trong Bảng xếp hạng “50 Công ty Kinh doanh Hiệu quả nhất Việt Nam 2019”
(PLVN) - Ngày 10/7/2020 tại GEM Center (TP HCM), Công ty Cổ phần Bất động sản Phát Đạt (Hose: PDR) được vinh danh xếp thứ 6 trong Bảng xếp hạng “50 Công ty Kinh doanh Hiệu quả nhất Việt Nam 2019”, do Tạp chí Nhịp cầu đầu tư và Công ty Chứng khoán Thiên Việt thực hiện thường niên. Đây là lần thứ 3 liên tiếp PDR nhận giải thưởng này. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬