Phạm tội “có tính chất chuyên nghiệp” được hiểu như thế nào?

(PLVN) - Liên tục trong khoảng thời gian 10 tháng, 2 bị can đã thực hiện 7 vụ trộm cắp xe máy và một số tài sản khác của người dân. Vậy, ngoài tình tiết tăng nặng “phạm tội nhiều lần”, các bị can có còn bị áp dụng tình tiết định khung hình phạt “có tính chất chuyên nghiệp”?
Phạm tội “có tính chất chuyên nghiệp” được hiểu như thế nào? Ảnh minh họa

Trong khoảng thời gian từ đầu năm 2019 đến tháng 10/2019, bị can Nguyễn Văn C (nghề nghiệp làm thuê) và Phạm Đình E (làm ruộng cùng cư trú tại xã Y, huyện B) thực hiện liên tục 07 vụ trộm cắp xe máy trị giá 31 triệu đồng tại địa bàn huyện M, tỉnh Kiên Giang. Với giá trị tài sản trộm cắp như trên, việc áp dụng hay không áp dụng tình tiết định khung hình phạt “có tính chất chuyên nghiệp” sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hình phạt của bị cáo theo khoản 1 hoặc khoản 2 Điều 173 Bộ luật Hình sự (BLHS).  

Áp dụng trường hợp này, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao có Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 (thời điểm BLHS năm 1999 đang có hiệu lực thi hành) hướng dẫn, tình tiết định khung “phạm tội có tính chất chuyên nghiệp” để áp dụng tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 48 và tình tiết định khung hình phạt ở một số điều luật trong Phần các tội phạm chỉ được áp dụng khi có đầy đủ các điều kiện: (i) Cố ý phạm tội từ năm lần trở lên về cùng một tội phạm không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích; (ii) Người phạm tội đều lấy các lần phạm tội làm nghề sinh sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính.

Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 lấy ví dụ: A là một người không nghề nghiệp, chuyên sống bằng nguồn thu nhập từ việc phạm tội. Trong một thời gian, A liên tiếp thực hiện 05 vụ trộm cắp tài sản (tài sản chiếm đoạt được trong mỗi vụ có giá trị từ năm trăm ngàn đồng trở lên). Trong trường hợp này, A bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bị áp dụng tình tiết định khung hình phạt “phạm tội có tính chất chuyên nghiệp”.

Hành vi phạm tội của 02 bị can trên đã rõ, chứng minh điều kiện áp dụng tình tiết định khung cũng không có gì khó khăn, nhưng vấn đề ở đây là việc áp dụng văn bản. Có quan điểm cho rằng, BLHS năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) đã hết hiệu lực thi hành và bị thay thế bởi BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) nên Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP hướng dẫn thi hành BLHS này theo đó cũng hết hiệu lực. Ngược lại cũng có ý kiến cho rằng, mặc dù cho đến nay chưa có nghị quyết mới hướng dẫn thi hành một số điều của BLHS năm 2015, trong đó có tình tiết định khung “phạm tội có tính chất chuyên nghiệp” được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 52 và một số điều luật trong Phần các tội phạm nên vẫn áp dụng tinh thần của Nghị quyết này để giải quyết vụ án.  

Nhiều người đồng tình với quan điểm áp dụng Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP trong thời điểm hiện nay để giải quyết các vụ án hình sự theo BLHS năm 2015. Bởi Điều 154 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 có quy định: văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp: (1) Hết thời hạn có hiệu lực đã được quy định trong văn bản; (2) Được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật mới của chính cơ quan nhà nước đã ban hành văn bản đó; (3) Bị bãi bỏ bằng một văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; (4) Văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực thì văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành, văn bản đó cũng đồng thời hết hiệu lực (Điều 154).

Áp dụng 04 trường hợp hết hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật nêu trên, Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP cho thấy: (1) Không quy định thời hạn chấm dứt hiệu lực; (2) Chưa có văn bản nào của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật mới; (3) Chưa bị bãi bỏ bằng một văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; (4) Nghị quyết này không quy định chi tiết mà chỉ hướng dẫn thi hành BLHS năm 1999. Do vậy, khi BLHS năm 1999 hết hiệu lực thì Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP vẫn còn hiệu lực thi hành.

Về vụ án nêu trên các bị can đã phạm tội trộm cắp tài sản 07 lần. Nếu chứng minh được các bị can đều lấy các lần phạm tội làm nghề sinh sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính thì truy tố theo khoản 2 Điều 173 BLHS; ngược lại, nếu không chứng minh được thì các bị can chỉ bị truy tố theo khoản 1 Điều 173 BLHS với mức phạt nhẹ hơn.

Ths. Bùi Đức Độ
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Áp dụng một số quy định đối với tội phạm tham nhũng

Áp dụng một số quy định đối với tội phạm tham nhũng

(PLVN) - Ngày 30/12/2020, Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao ban hành Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2017 đối với tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ.

Đọc thêm

Giảm 50% giá vé tàu dịp Tết một số tuyến cho trẻ em

Giảm 50% giá vé tàu dịp Tết một số tuyến cho trẻ em
(PLVN) - Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt Sài Gòn đang thực hiện chương trình giảm 50% giá vé cho trẻ em từ 6 -10 tuổi đi các đoàn tàu Thống nhất, khu đoạn trên tuyến Bắc-Nam. Thời gian áp dụng từ 12/2 đến 28/2/2021 (tức từ ngày 1 đến 17 tháng Giêng âm lịch).

Chưa phát sinh khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử

Chưa phát sinh khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử
(PLVN) - Đó là thông tin được nêu ra tại Phiên họp thứ 2 của Hội đồng Bầu cử quốc gia diễn ra hôm qua (ngày 18/1) dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia.

Xử lý nghiêm vi phạm gây ô nhiễm không khí

Xử lý nghiêm vi phạm gây ô nhiễm không khí
(PLVN) - Nhằm tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí, giảm thiểu tác động bất lợi đến sức khỏe người dân, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị về tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí.

Báo động tình trạng tự chế pháo nổ

Báo động tình trạng tự chế pháo nổ
(PLVN) - Mới đây, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) đưa ra cảnh báo về các trường hợp chấn thương nặng do pháo tự chế phát nổ. Để giảm thiểu nguy cơ tai nạn do pháo, ngoài chế tài đủ tính răn đe, trách nhiệm quản lý của lực lượng chức năng thì ý thức của người dân cũng cần được nâng cao. 

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hợp tác Việt Nam - Trung Quốc

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hợp tác Việt Nam - Trung Quốc
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 71 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc (18/01/1950 - 18/01/2021), bằng hình thức ghi hình, ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thông qua Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam gửi đến nhân dân Trung Quốc bài phát biểu chúc mừng.

Người dân tin tưởng vào thế hệ lãnh đạo mới do Đại hội Đảng XIII lựa chọn

Người dân tin tưởng vào thế hệ lãnh đạo mới do Đại hội Đảng XIII lựa chọn
(PLVN) - Trước thềm Đại hội Đảng XIII, Đảng viên, người dân trên cả nước đều mong mỏi Đảng ta đoàn kết một lòng, thực hiện theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi trong di chúc “giữ gìn sự đoàn kết nhất trí trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình” để tiếp tục lãnh đạo đất nước giành những thắng lợi trên con đường phát triển.

Đón xuân thịnh vượng, VPBank tặng hơn 140.000 phần quà cho khách hàng

Đón xuân thịnh vượng, VPBank tặng hơn 140.000 phần quà cho khách hàng
(PLVN) - Với mong muốn gửi đến khách hàng lời chúc năm mới nhiều tài lộc, từ nay đến hết ngày 14/3/2021, VPBank triển khai chương trình“Khai xuân thịnh vượng, đón lộc lì xì” với hơn 140.000 phần quà giá trị dành tặng khách hàng khi tham gia và thỏa mãn các điều kiện đối với từng loại sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng. Tổng giá trị chương trình lên tới hơn 3 tỷ đồng.

Địa phương xác định nguồn gốc xuất xứ đào rừng nhưng không được tạo thêm thủ tục hành chính

Địa phương xác định nguồn gốc xuất xứ đào rừng nhưng không được tạo thêm thủ tục hành chính
(PLVN) -Theo dự thảo văn bản của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) gửi các địa phương, tùy theo điều kiện cụ thể địa phương, trong thời gian trước mắt có thể áp dụng biện pháp xác nhận nguồn gốc, xuất xứ phù hợp, nhưng không tạo thêm thủ tục hành chính, ách tắc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hợp pháp.

Lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ Đại hội lần thứ XIII của Đảng

Lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ Đại hội lần thứ XIII của Đảng
(PLVN) - Thiếu tướng Tô Ân Xô (Chánh Văn phòng, Người Phát ngôn Bộ Công an, Thường trực Tiểu ban An ninh, trật tự Đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội lần thứ XIII của Đảng) cho biết, lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ an ninh, an toàn phục vụ Đại hội lần thứ XIII của Đảng -sự kiện chính trị quan trọng nhất của đất nước - sẽ diễn ra từ ngày 25/1.
Triển lãm "Đảng ta thật là vĩ đại" khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm "Đảng ta thật là vĩ đại" khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

(PLVN) - Từ ngày 18-24/1, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (số 2, phố Hoa Lư, Hà Nội), diễn ra triển lãm mang tên "Đảng ta thật là vĩ đại" để Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2021), chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬