Phát hiện căn hầm bí mật của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong lòng TP.Huế

(PLO) - Căn hầm là nơi che giấu Đại tướng và các chiến sĩ  cách mạng hoạt động trong thời kì kháng chiến chống Pháp, đồng thời là nơi liên lạc, hội họp và cũng là địa điểm để huấn luyện đội ngũ cán bộ cách mạng ở Thừa Thiên Huế. Nơi đây cũng được xem là cơ sở cách mạng đầu tiên ở Thừa Thiên Huế trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945 đến năm 1954.

Sáng 26/9/2014, trong lúc sửa sang lại ngôi nhà cũ đã bị xuống cấp trầm trọng, ông Mai Văn Huế, người cháu trông coi ngôi nhà tại địa chỉ 191 (số 95A cũ), Trần Hưng Đạo, TP.Huế đã bất ngờ phát hiện ra căn hầm, từng là nơi hoạt động bí mật của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh và Ủy ban Kháng chiến Việt Minh Trung bộ thời kỳ chống Pháp (1945- 1946) đã bị chôn vùi dưới lòng đất gần 70 năm.

Căn nhà  95A này trước kia vốn là nhà ông Hồ Diễn (còn gọi là Thái Lợi), là một đại tư sản yêu nước, giờ ông Mai Văn Huế là người đại diện lo hương khói tại ngôi nhà này. Ông Huế cho biết, trong những năm hoạt động tại Huế, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh thường đến đây tổ chức nhiều cuộc họp và giao trách nhiệm cho ông Hồ Diễn vận động các thương gia giàu có đóng góp tiền của để mua sắm vũ khí. Các con ông  Diễn được Đại tướng giao nhiều chức vụ quan trọng, trong đó bà Hồ Thị Xuân Mai được giao làm “Thủ quỹ Hội Binh sỹ bị nạn Liên khu V”.

Phát hiện căn hầm bí mật của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong lòng TP.Huế ảnh 1
Ông Mai Văn Huế và căn hầm bí mật sau nhà ông 
Nhân chứng sống kể về căn hầm bí mật sau 70 năm bị lãng quên

Ông Mai Ngân (85 tuổi), nguyên là điệp viên tình báo Ban II (thuộc Ty Công an tỉnh Thừa Thiên Huế), Đội viên Đội Tuyên truyền xung phong Việt Minh Trung bộ (1945-1946) cho biết: “Căn hầm này được xây dựng vào những năm 1946 – 1947, trong hoàn cảnh thực dân Pháp quay lại Việt Nam và đổ bộ lên đất Huế. 

Sợ địch phát hiện ra Đại tướng Nguyễn Chí Thanh và những chiến sĩ cách mạng của ông nên ông Hồ Diễn đã cho xây dựng căn hầm bí mật phía sau ngôi nhà mình để làm nơi ẩn náu”. “Hai người con gái ông Hồ Diễn là chị Hồ Thị Xuân Mai (hiện đang sống tại TP.Hồ Chí Minh) và Hồ Thị Xuân Nhạn là những người luôn làm nhiệm vụ mở nắp hầm cho các chiến sĩ ra vào và cung cấp đồ ăn, thức uống cho các chiến sĩ cách mạng này” - ông Mai Ngân cho biết thêm.

Căn hầm bí mật được phát hiện có chiều dài 5m, rộng 1,5m và cao1,2m, nối với mặt đất bằng 4 bậc thang được làm bằng gạch đặc và xi măng. Ông Mai Văn Huế cho biết, khi ông còn ở đây, nơi căn hầm là vườn hoa, ông thường hay ra nơi này chơi. Ông còn nhớ rõ, nắp hầm được ngụy trang bằng một bình hoa, hai bên căn hầm có hai cây hồng đào. Phía trước hầm, bên dưới cầu thang ngôi nhà là kho cất giấu vũ khí như: súng, đạn; còn phía sau cách đó khoảng 10m là kho cất giấu vũ khí thô sơ như giáo, mác... 

Vì nhớ rất rõ vị trí căn hầm nên lúc thuê người về tôn tạo lại ngôi nhà, ông Huế đã tự vẽ nên khu vực xây dựng để khỏi làm ảnh hưởng đến căn hầm. Sau khi những người thợ phát hiện ra dấu vết căn hầm thì ông cho ngưng lại và cho dọn dẹp phần đất đá bên trong hầm.

Ông Ngân cho biết thêm, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh còn chọn ngôi nhà này để thành lập nên Đội Tuyên truyền xung phong Việt Minh Trung bộ, và cũng dùng nơi đây để hội họp, địa điểm huấn luyện đội ngũ cán bộ, nơi liên lạc của các đồng chí lãnh đạo Tỉnh ủy lúc bấy giờ và đây cũng được xem là cơ sở cách mạng đầu tiên ở Thừa Thiên Huế trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945. Để tiện cho việc sinh hoạt cũng như hoạt động tại đây, ngoài căn hầm trung tâm này, hai bên còn có căn hầm nhỏ, đủ dùng cho một người, thường là dành cho những người cảnh vệ. 

Phát hiện căn hầm bí mật của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong lòng TP.Huế ảnh 2
 Ông Mai Ngân kể về căn hầm bí mật
Những câu chuyện xung quanh căn hầm bí mật

Theo lời kể của ông Huế, ông Ngân thì nơi đây đã chứng kiến một thời kỳ lịch sử oai hùng của đất nước với những câu chuyện cảm động, đầy nét oai hùng. Đặc biệt, trong đó có thể nói đến một câu chuyện tình lãng mạn còn được lưu truyền đến ngày nay giữa đồng chí Nguyễn Chí Thanh và người con gái thứ hai của ông Hồ Diễn là bà Hồ Thị Xuân Mai, nhưng sau đó vì nhiệm vụ cách mạng, họ đã phải xa nhau. 

Cũng theo ông Mai Văn Huế kể lại, mối tình này chớm nở từ khi vào mùa Thu đẹp trời, có chàng trai trẻ vào mua bẫy chuột tại nhà ông Hồ Diễn, người bán hàng là bà Xuân Mai đã vô tình để bẫy chuột đập vào tay mình. Không biết có phải “tiếng sét ái tình” không, nhưng ngay sau đó chính chàng trai này đã thường xuyên qua hỏi thăm sức khỏe bà Mai rồi được ông Hồ Diễn cho ở lại nhà mình. Và chính từ ngôi nhà này, Đội Tuyên truyền xung phong Việt Minh Trung bộ dưới sự lãnh đạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh ngày càng hoạt động mạnh mẽ hơn, số lượng thành viên phát triển nhanh chóng. Ban ngày ở lại trong nhà, ban đêm các thành viên đội tổ chức nhiều hoạt động trong quần chúng và do vậy mà họ lần lượt bị kẻ thù phát hiện, truy bắt một cách gắt gao.

Ông Mai Ngân nhớ lại: “Khoảng cuối năm 1946, trong một lần bị địch tấn công, một số đồng chí khác xuống hầm trú ẩn thì Đại tướng không xuống và nói với anh em ở lại “Ta mất đất nhưng không mất nước”, rồi ông quay ra, đi về làng Niêm Phò, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế (quê Đại tướng), kêu gọi các cán bộ lãnh đạo tỉnh, kêu gọi nhân dân tiếp tục chống Pháp”.

Thông tin về căn hầm bí mật của vị Đại tướng lừng danh bị lãng quên sau mấy chục năm, nay được phát hiện làm chấn động vùng đất Cố đô. Những  thông tin trên đây cho thấy phần nào sự nghiệp cách mạng của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc.

Quang Tám - Nguyễn Thành
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII vào cuộc sống: Củng cố, nâng cao trách nhiệm và đạo đức công vụ

Nâng cao trách nhiệm, đạo đức công vụ là nhiệm vụ quan trọng hiện nay.
(PLVN) -  Trong lĩnh vực pháp chế và kỷ luật nhà nước, không hiếm hiện tượng lợi dụng những hiểu biết về pháp luật, kỷ luật nhà nước để “luồn lách” pháp luật, kỷ luật. Vì vậy, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức không chỉ là lượng tri thức đạt được mà còn là tình cảm, bản lĩnh, động cơ, hình thành được lý tưởng trong hoạt động.

Làm sâu sắc hơn nữa quan hệ keo sơn Việt Nam - Cuba

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Chủ tịch thứ nhất Viện Cuba Hữu nghị với các dân tộc (ICAP) Noemi Rabaza Fernandesz.
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khi tiếp Phó Chủ tịch thứ nhất Viện Cuba hữu nghị với các dân tộc (ICAP) Noemi Rabaza Fernandez, Chủ tịch Hội Hữu nghị Cuba - Việt Nam Maria Yolanda Ferrer Gomez và đại diện lãnh đạo các trường mang tên Bác Hồ, Nguyễn Văn Trỗi và Võ Thị Thắng đến chào Chủ tịch nước ngày 19/9 (theo giờ Việt Nam).

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc lên đường thăm hữu nghị chính thức Cuba

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc lên đường thăm hữu nghị chính thức Cuba
Nhận lời mời của Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel, sáng nay, 18/9 (theo giờ Việt Nam), Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu đoàn cấp cao đã lên đường thăm chính hữu nghị chính thức Cuba từ 18 - 21/9. 

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Đảm bảo tính thực tiễn, tính khoa học và thận trọng trong việc sử dụng đất đai

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) -  Đây là nhấn mạnh của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành khi chủ trì phiên họp đầu tiên của Hội đồng thẩm định Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025) ngày 17/9.

Chủ tịch nước đề nghị TP Hồ Chí Minh xem xét chế độ đãi ngộ y, bác sĩ

Chủ tịch nước đề nghị xem xét để có chế độ đãi ngộ và ghi nhận xứng đáng hơn nữa với đội ngũ y, bác sĩ, những người ở tuyến đầu chống dịch.
(PLVN) - Trong thư vừa gửi cử tri TP HCM, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho biết, do bận rộn với chương trình công tác đã lên kế hoạch, ông không thể trực tiếp vào TP dự hoạt động đầu tiên với tư cách là đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tại hội nghị trực tuyến làm việc với UBND quận 8, quận Gò Vấp, quận Bình Tân và huyện Hóc Môn để thực hiện nhiệm vụ của ĐBQH trong hoạt động giám sát.

Tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội

Chính phủ yêu cầu phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở yên đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ”.
(PLVN) - Theo Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2021, Chính phủ yêu cầu phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở yên đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ”; cách ly, phong tỏa triệt để, chặt chẽ các ổ dịch, nguồn lây trong thời gian nhanh nhất, phạm vi nhỏ nhất và xét nghiệm nhanh nhất.

Bộ Chính trị nhất trí báo cáo cơ quan thẩm quyền xem xét cho chủ trương lùi thời điểm thực hiện cải cách chính sách tiền lương mới

Bộ Chính trị nhất trí báo cáo cơ quan thẩm quyền xem xét cho chủ trương lùi thời điểm thực hiện cải cách chính sách tiền lương mới
(PLVN) -  Cho ý kiến về tình hình thực hiện kinh tế-xã hội 2021, Bộ Chính trị đề nghị tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác, chủ động các phương án phòng, chống dịch phù hợp, thực hiện hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, ứng phó mọi tình huống.

Chuyến công tác của Chủ tịch nước tới Cuba, Mỹ: Triển khai ở cấp cao đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIII

Chủ tịch nước sẽ có chuyến công tác quan trọng tới Cuba, Mỹ.
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khi trả lời báo chí về chuyến công tác sắp tới của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Cuba; sau đó dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc Khóa 76 và thực hiện một số hoạt động song phương tại Mỹ.