Phải đảm bảo đời sống của người dân hậu dự án thủy điện

(PLO) - Đây là ý kiến của ông Thào Xuân Sùng, Phó trưởng ban Dân vận Trung ương khi đề cập đến thực trạng tỉ lệ hộ nghèo ở các vùng tái định cư các dự án thủy điện đang tăng cao, thậm chí có nơi người dân đòi về nơi ở cũ vì nơi ở mới không đủ điều kiện đảm bảo đời sống cho gia đình họ...
Người dân tại khu tái định cư Thủy điện Sơn La lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống mới Người dân tại khu tái định cư Thủy điện Sơn La lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống mới
Đảm bảo đời sống người dân vùng thủy điện “hơn hoặc bằng nơi ở cũ” là mục tiêu được Đảng, Nhà nước xác định khi xây dựng các công trình thủy điện. Vì vậy, một hệ thống chính sách đã được ban hành, khâu tổ chức thực hiện nhìn chung khá nghiêm túc.
Tuy nhiên, qua khảo sát của Ban Dân vận Trung ương (TƯ), ông Thào Xuân Sùng - Phó trưởng ban Dân vận TƯ cho biết vẫn có những nơi người dân “đòi” về nơi ở cũ vì nơi ở mới không đủ điều kiện đảm bảo đời sống cho gia đình họ, thậm chí có nơi chính quyền “đem con bỏ chợ” sau khi dân nhường đất để thực hiện các dự án thủy điện.
Chính quyền nhiều nơi “hứa rồi để đấy”
Đảng, Nhà nước rất quan tâm đến công tác hỗ trợ, đền bù giải phóng mặt bằng các dự án tái định cư thủy điện, nhất là đầu tư cho đồng bào tái định cư có cuộc sống ở nơi tái định cư tốt hơn nơi ở cũ, cả về nơi ở lẫn nơi sản xuất. Song thực tế vẫn có tình trạng “chỉ hứa rồi để đấy”, phải không thưa ông?
- Đáng tiếc phải thừa nhận là có tình trạng như vậy. Cá nhân tôi cũng thấy cuộc sống của bà con vùng hậu thủy điện rất khó khăn. Ban Dân vận TƯ đã khảo sát và nhận thấy một số nơi cấp ủy, UBND các cấp, Ban quản lý dự án… thực hiện trách nhiệm chưa đầy đủ, tham mưu, tổ chức tái định cư có nơi, có lúc làm chưa tốt, nếu không nói là chưa vì dân. Vì thế, hiện nay có một số vùng, khu tái định cư, đồng bào thiếu những điều kiện cần thiết để sinh sống như đất xấu và ít hơn nơi ở cũ; thiếu nước sinh hoạt, thiếu nước tưới ẩm, thiếu sự giúp đỡ, hướng dẫn của cán bộ có kiến thức về sản xuất, kinh tế để làm ăn, sinh sống.
Thậm chí người dân vùng hậu thủy điện còn chịu nghịch lý là “thiếu cả điện”. Thực sự đau lòng khi những người dân đã vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc phải di dời khỏi nơi ở, bắt đầu một cuộc sống mới ở nơi mới nhưng lại không có điện để sử dụng. 
Trong quá trình khảo sát, để tìm rõ lý do vì sao cuộc sống của người dân tái định cư không những không hơn nơi ở cũ mà thậm chí thiếu thốn mọi bề, chúng tôi đã tìm Ban quản lý dự án thì không thấy. Hỏi lãnh đạo một số UBND thì đều nhận được câu trả lời: dự án của nhiệm kỳ trước, họ không nắm được. Nói một số dự án di dân tái định cư thủy điện “đem con bỏ chợ” thì hơi quá, nhưng thực tế có một bộ phận đồng bào muốn trở về nơi cũ vì lời hứa của chính quyền không được thực hiện.
Từ câu chuyện đời sống của người dân vùng hậu thủy điện cho thấy, khi người dân đặt niềm tin vào các cơ quan công quyền thì các cơ quan công quyền phải có trách nhiệm đáp lại niềm tin đó, không thể chỉ hứa suông. Ông có đồng tình như vậy?
- Tôi hoàn toàn đồng tình vì đồng bào dân tộc thiểu số đã hy sinh lợi ích của riêng họ cho những mục đích lớn lao của đất nước, phải trân trọng những đóng góp của họ. Tôi nhắc lại, chăm lo, đảm bảo đời sống cho người dân thuộc diện tái định cư thủy điện luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm. Các biện pháp, chủ trương đều đã được ban hành, không có lý do gì không thực hiện nghiêm túc.
Mà xét đến cùng thì đó là trách nhiệm của cán bộ đối với dân, mình đã hứa thì phải thực hiện, nếu không thực hiện thì đừng hứa. 
Phải đảm bảo đời sống của người dân hậu dự án thủy điện ảnh 1
 Ông Thào Xuân Sùng, Phó trưởng ban Dân vận Trung ương
Giải pháp tối ưu là 
kiểm tra, giám sát
Ngay tại diễn đàn Quốc hội, nhiều Đại biểu Quốc hội đã nhiều lần thể hiện những bức xúc, lo lắng về đời sống của người dân vùng hậu thủy điện. Theo ông, những việc nào cần phải làm ngay để không còn những câu chuyện như vậy?
- Khi ban hành các chủ trương, giải pháp cho người dân vùng hậu thủy điện, TƯ đều lấy ý kiến và được các địa phương đồng ý. Như vậy không có lý do gì mà địa phương không thực hiện tốt các chủ trương, giải pháp đó. Ngay các dự án khi được phê duyệt đều qui định rõ, Ban Quản lý dự án giúp Chủ tịch tỉnh đôn đốc thực hiện, còn chủ đầu tư, công ty thi công - bên B đã ký kết rồi thì phải thực hiện.
Như vậy, phải xem xét Ban Quản lý dự án, chủ đầu tư thực hiện có đúng trách nhiệm không? Nói chung, chúng ta phải làm rõ trách nhiệm, đôn đốc, giám sát hai cơ quan này. Cùng với đó, phải nắm rõ, đồng bào dân tộc thiểu số chỉ sản xuất nông nghiệp thuần túy, trình độ thấp nên diện tích đất đai phải bảo đảm quy mô nhất định; đồng thời phải dạy nghề cho bộ phận cư dân tái định cư, tạo công ăn việc làm… Khi chúng ta làm tốt những vấn đề đó, tôi tin người dân sẽ được thụ hưởng những chính sách mà TƯ đã ban hành.
Để chặn tình trạng“đem con bỏ chợ” đối với vùng hậu thủy điện, có ý kiến cho rằng cần phải siết chặt khâu giám sát hậu tái định cư. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
- Nếu chưa đến mức phải thanh tra thì rõ ràng rất cần sự kiểm tra, giám sát của các cấp, nhất là cấp TƯ để đôn đốc cấp dưới, vì tất cả mọi việc đều liên quan đến người dân của địa phương. Đơn cử như Dự án di dân, tái định cư Thủy điện Sơn La, khi các Đoàn Đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân tổ chức giám sát, kiến nghị, cấp ủy các cấp sẽ ra văn bản chỉ đạo chấn chỉnh khắc phục ngay và UBND các cấp sẽ thông qua Ban Quản lý dự án, sở, ngành tiến hành khắc phục. Đây là giải pháp tốt nhất.
Giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể cũng rất quan trọng.  Tôi cho rằng Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần tổ chức, chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc các cấp tổ chức giám sát hậu di dân tái định cư các công trình thủy điện. Bằng phương thức của Mặt trận “ba bám, bốn cùng” với bà con, Mặt trận sẽ nắm được chính xác vấn đề đã đạt được, chưa đạt được, nguyên nhân chủ quan, khách quan, từ đó kiến nghị các cấp có thẩm quyền thực hiện đúng các chủ trương, giải pháp. Có như vậy, bộ phận nhân dân yếu thế này sẽ được chăm lo lợi ích mà người ta xứng đáng được nhận. 
Trân trọng cảm ơn ông!
Khánh Hương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Việt Nam đóng góp trách nhiệm vào nỗ lực chung đẩy nhanh phục hồi kinh tế, phát triển bền vững

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu theo hình thức trực tuyến tại buổi lễ. Ảnh: VGP
(PLVN) - Việt Nam sẽ cùng các nước ASEAN và các đối tác liên quan tiếp tục thảo luận, làm rõ hơn nội hàm của các trụ cột hợp tác, đem lại một chương trình nghị sự kinh tế tích cực, hiệu quả, khả thi cho khu vực và cho mỗi nước; vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển, và thịnh vượng trong khu vực và trên toàn thế giới.

Làm rõ trách nhiệm, xử lý tổ chức và cá nhân vi phạm trong lập, chấp hành dự toán ngân sách

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày báo cáo tại phiên họp.
(PLVN) - Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương làm rõ trách nhiệm và có hình thức xử lý cụ thể đối với tổ chức, cá nhân nhiều năm vi phạm trong lập, chấp hành dự toán, quyết toán Ngân sách Nhà nước (NSNN); thực hiện nghiêm các giải pháp tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng NSNN theo đúng các Nghị quyết của Quốc hội.

Phấn đấu hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm 2022 và những năm tiếp theo

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành thay mặt Chính phủ trình bày Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2021. Ảnh: VGP
(PLVN) - Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành nhấn mạnh khi thay mặt Chính phủ trình bày Báo cáo bổ sung Kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2021, tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển KTXH những tháng đầu năm 2022 tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV sáng nay, 23/5.

Giải quyết thấu đáo những vấn đề 'tồn đọng' về đất đai do lịch sử để lại

Ông Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trình bày báo cáo tại phiên họp.
(PLVN) - Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân cả nước, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam kiến nghị Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo giải quyết thấu đáo những vấn đề "tồn đọng" về đất đai do lịch sử để lại, nhất là tình trạng nhiều hộ gia đình đã nộp tiền sử dụng đất hàng chục năm nhưng chưa được giao đất, chưa được xây dựng nhà ở để ổn định cuộc sống.

Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Hình ảnh tại phiên khai mạc Kỳ họp.
(PLVN) - Đúng 9h hôm nay, 23/5, Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV khai mạc trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội, với sự tham dự của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng gần 500 đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri trong cả nước.

Khai mạc Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV: Thảo luận dân chủ, bảo đảm chất lượng các quyết sách

Khai mạc Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV: Thảo luận dân chủ, bảo đảm chất lượng các quyết sách
(PLVN) - Hôm nay (23/5), Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV sẽ chính thức khai mạc tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Theo dự kiến chương trình, Quốc hội sẽ họp trong thời gian 19 ngày. Tại kỳ họp, Quốc hội sẽ tập trung vào công tác lập pháp, đồng thời xem xét, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và các nội dung quan trọng khác.

Đề nghị quy định Lịch sử là môn học bắt buộc cấp trung học

Các thành viên Ủy ban biểu quyết thông qua các báo cáo tại Phiên họp.
(PLVN) - Ủy ban Văn hóa, Giáo dục thống nhất đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp thu ý kiến các tầng lớp Nhân dân, đội ngũ chuyên gia lịch sử, các đại biểu Quốc hội, quy định môn học Lịch sử cấp trung học phổ thông trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là môn học bắt buộc.

Thủ tướng Chính phủ dự lễ kỷ niệm 90 năm thành lập tỉnh Gia Lai

Thủ tướng Chính phủ dự lễ kỷ niệm 90 năm thành lập tỉnh Gia Lai
(PLVN) - Tối ngày 21/5, tại quảng trường Đại Đoàn Kết, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 90 năm thành lập tỉnh Gia Lai (24/5/2032- 24/5/2022), công bố di sản thiên nhiên thế giới, di tích lịch sử tiêu biểu của tỉnh.

Kỷ niệm 75 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa: Góp phần giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở ATK Định Hóa, năm 1950. (Ảnh tư liệu).
(PLVN) - Chiều qua (20/5), tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt An toàn khu (ATK) Định Hóa, Tỉnh ủy Thái Nguyên phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Bác Hồ về An toàn khu Định Hóa, Thái Nguyên – Quyết định lịch sử mở ra thắng lợi vẻ vang của cuộc kháng chiến, kiến quốc”.

Hà Nội bố trí khoảng 23.524 tỷ đồng cho Dự án đường Vành đai 4

Các đại biểu tại Kỳ họp.
(PLVN) - Sáng nay, 20/5, tại Kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề), với 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND TP Hà Nội khóa XVI đã quyết nghị thống nhất chủ trương dự kiến nguồn vốn triển khai thực hiện Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô được bố trí từ ngân sách TP là khoảng 23.524 tỷ đồng.