Mập mờ giữa “phế thải” và “phế liệu“

Mập mờ giữa “phế thải” và “phế liệu“
(PLO) - Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014 cấm nhập khẩu chất thải dưới mọi hình thức nhưng lại cho phép nhập khẩu phế liệu để phục vụ cho quá trình sản xuất công nghiệp. Vì vậy, việc phân định giữa phế liệu và chất thải là rất quan trọng. Đồng thời việc quản lý quá trình nhập khẩu và xử lý phế liệu cũng đòi hòi phải có quy định rõ ràng cụ thể để đảm bảo các doanh nghiệp không nhập khẩu “nhầm” chất thải.

1. Phân biệt phế liệu và chất thải

Theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014, Phế liệu là vật liệu được thu hồi, phân loại, lựa chọn từ những vật liệu, sản phẩm đã bị loại bỏ từ quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng để sử dụng làm nguyên liệu cho một quá trình sản xuất khác (Khoản 16 Điều 3).

Còn chất thải là vật chất được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác (khoản 12 Điều 3)

Dựa trên các định nghĩa này, có thể phân định phế liệu và chất thải dựa vào 3 tiêu chí sau:

- Các yếu tố có thể trở thành phế liệu, chất thải:

Đối với phế liệu: Chất thải là vật chất, có thể tồn tại dưới những dạng như rắn, lỏng, khí hoặc các dạng khác. Những yếu tố phi vật chất không thể là chất thải. Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với những yếu tố cấu thành môi trường theo pháp luật môi trường.

Đối với chất thải: là những vật chất tồn tại ở dạng rắn, lỏng, khí. Như vậy, các yếu tố có thể trở thành chất thải rộng hơn nhiều so với phế liệu.

- Các yếu tố trên bị từ bỏ giá trị sử dụng:

Với phế liệu: Với trường hợp trở thành phế liệu, việc từ bỏ giá trị, công dụng của chủ sở hữu vật chất mang tính chủ động.

Với chất thải:Trong trường hợp chất thải, việc từ bỏ giá trị công dụng của chủ sở hữu vật chất bao gồm cả trường hợp chủ động và bị động.

- Mục đích sau khi bị thải ra:

Với phế liệu: thu hồi và tái sử dụng làm nguyên liệu mới cho quá trình sản xuất khác

Với chất thải: Luật BVMT 2014 không đề cập tới mục đích sau khi vật chất bị thải ra mà quy định phải có biện pháp xử lý, tiêu hủy phù hợp với từng loại chất thải.

2. Pháp luật môi trường về nhập khẩu phế liệu

Ngoài Luật BVMT 2014, việc nhập khẩu phế liệu còn được quy định trong các văn bản pháp quy khác đó là: Nghị định số 38/2015/NĐ-CP về Quản lý chất thải và phế liệu; Quyết định số 73/2014/QĐ-TTg quy định danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất; Nghị định 179/2013/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

- Chủ thể được phép nhập khẩu phế liệu:

Điều 55 Nghị định 38 quy định 2 đối tượng được phép nhập khẩu phế liệu, đó là: Tổ chức, cá nhân trực tiếp sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất; và Tổ chức, cá nhân nhận ủy thác nhập khẩu cho tổ chức, cá nhân sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất.

- Các phế liệu được nhập khẩu vào Việt Nam

Theo Điều 76 Luật BVMT 2014, chỉ được nhập phế liệu làm nguyên liệu sản xuất; đồng thời phế liệu nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường và thuộc danh mục phế liệu được phép nhập khẩu theo Quyết định số 73.

- Điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu

Khoản 2 Điều 76 Luật BVMT 2014 đưa ra 2 yêu cầu cơ bản đối với tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu, đó là:

a) Có kho, bãi dành riêng cho việc tập kết phế liệu bảo đảm điều kiện về bảo vệ môi trường;

b) Có công nghệ, thiết bị tái chế, tái sử dụng phế liệu, xử lý tạp chất đi kèm phế liệu đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

Và trong Điều 56 Nghị định 38 quy định chi tiết điều kiện về bảo vệ môi trường khi nhập khẩu phế liệu. Các điều kiện cụ thể cho cả tổ chức, cá nhân trực tiếp nhập khẩu phế liệu và cả tổ chức, cá nhân nhận ủy thác nhập khẩu.

Các tổ chức, cá nhân khi nhập khẩu phế liệu đều phải kí quỹ bảo đảm theo quy định tại các Điều 57, 58, 59, 60 của Nghị định 38.

- Xử lý vi phạm

Trong quy trình nhập khẩu, xử lý phế liệu, nếu tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm tác động xấu tới môi trường thì số tiền kí quỹ bảo đảm sẽ được sử dụng để khắc phục hậu quả ô nhiễm do phế liệu nhập khẩu gây ra. Nếu số tiền ký quỹ bảo đảm không đủ để khắc phục hậu quả thì người có hành vi vi phạm phải thanh toán thêm toàn bộ các khoản chi phí xử lý phế liệu nhập khẩu.

Khi tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu có các hành vi vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường thì phải chịu chế tài xử phạt theo quy định tại Điều 26 Nghị định số 179/2013.

Và nếu hành vi vi pham có cấu thành tội phạm thì người vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật Hình sự.

Tin cùng chuyên mục

Ảnh minh họa

Năng lượng tái tạo

(PLVN) -  Việt Nam là một đất nước có tốc độ tăng trưởng nhanh, nhu cầu tiêu thụ điện tăng từ 8 - 10% mỗi năm. Điều này đòi hỏi phải tăng gấp đôi công suất điện trong thời gian là một thập kỷ sắp tới.

Đọc thêm

Kinh tế xanh

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Vừa qua, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra một sự kiện, ý nghĩa thời cuộc. Đó là Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh GEFE 2022. Tham dự, về phía Việt Nam có Thủ tướng Phạm Minh Chính và lãnh đạo các ngành Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn... và đông đảo doanh nghiệp Việt Nam.

Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 12/2022

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Từ ngày 01/12, Bộ Ngoại giao được bổ sung nhiều nhiệm vụ mới; ban hành danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ điện thoại thông minh… là những quy định mới có hiệu lực từ tháng 12/2022.

Đầu tư có trách nhiệm

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Tại Hội thảo "Góp ý cho Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi)" do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Tổng hội Xây dựng Việt Nam tổ chức, nhiều ý kiến xác đáng của các chuyên gia đã được đưa ra.

Tái định cư

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Chúng ta đã và đang chứng kiến đất nước thay đổi từng tuần, từng tháng. Cả đất nước, từ Bắc đến Nam, khắp nơi có các công trường, công trình xây dựng từ hạ tầng giao thông đến các lĩnh vực công nghiệp khác. Để xây dựng, chắc chắn phải thu hồi đất.

Đừng đùa với lửa

Trụ Sở Sở Nội vụ thành phố Hà Nội. Ảnh: Sở Nội vụ
(PLVN) -  Sự việc Công an quận Hoàn Kiếm ban hành quyết định tạm đình chỉ hoạt động của Sở Nội vụ Hà Nội vì vi phạm một số lỗi về phòng cháy, chữa cháy (PCCC); đã thực sự khiến nhiều người bất ngờ.

Đề xuất phí đường bộ với ô tô cao nhất 1,430 triệu đồng/tháng

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đóng góp về dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ (dự thảo). Trong đó đề xuất mức thu phí sử dụng đường bộ áp dụng cho ô tô chia làm 8 nhóm theo tải trọng và ghế ngồi của xe, từ 130.000 đồng/tháng đến 1,430 triệu đồng/tháng.

Thí điểm giải quyết hưởng trợ cấp mai táng trên Cổng dịch vụ công Quốc gia

Thí điểm giải quyết hưởng trợ cấp mai táng trên Cổng dịch vụ công Quốc gia
(PLVN) - Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành Quyết định số 3504/QĐ-BHXH hướng dẫn Quy trình thí điểm giải quyết hưởng và chi trả trợ cấp mai táng theo thủ tục hành chính liên thông Đăng ký khai tử - Xóa đăng ký thường trú - Trợ cấp mai táng phí trên Cổng dịch vụ công Quốc gia và giải quyết hưởng, chi trả trợ cấp tuất một lần, trợ cấp tuất hằng tháng sau khi hưởng trợ cấp mai táng theo thủ tục liên thông tại Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội và Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Nam.

Mất nhà, mất đất khi vay nợ bằng hợp đồng mua bán đất giả tạo

Mất nhà, mất đất khi vay nợ bằng hợp đồng mua bán đất giả tạo
(PLVN) - Lợi dụng tình trạng cần tiền gấp của người vay, bên cho vay thường yêu cầu bảo đảm khoản vay bằng việc giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) hoặc lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở có chữ ký và công chứng với giá trị lớn hơn so với tài sản cho vay. Một khi bên vay không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ hay nghĩa vụ trả tiền lãi thì người đi vay có thể bị mất tài sản của mình.

“Cào phím, cào mặt”

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sau một tuần xét xử và nghị án, TAND quận 1 (TP HCM) dự kiến đưa ra phán quyết với một bị cáo “nổi tiếng” trên mạng xã hội cùng 3 đồng phạm về cùng tội Gây rối trật tự công cộng theo khoản 1 Điều 318 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, sau đó Hội đồng xét xử đã quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Quảng Ninh: Tiền tỷ trôi ra biển vì quên đóng cửa cống

Ông Nguyễn Quý Pha trao đổi sự việc.
(PLVN) - Một số hộ dân tại xã Hải Lạng, huyện Tiên Yên (tỉnh Quảng Ninh) cho rằng số thủy, hải sản có giá trị tiền tỷ tại khu vực đầm Cái Đản và Bình Minh đã bị trôi ra biển chỉ vì sự tắc trách của cơ quan chức năng, không có người trực đóng mở cống khi bão số 3 ảnh hưởng khu vực này.

Chính sách đặc thù

Chính sách đặc thù
(PLVN) - Tại Hội nghị triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Tây Nguyên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, vừa diễn ra tại Lâm Đồng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ Chính phủ sẽ mạnh dạn cho các địa phương trong vùng Tây Nguyên “thí điểm” triển khai một số chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Chính phủ.

Đừng 'bắt cóc bỏ đĩa'

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Mới đây, sau khi nhận nhiệm vụ, tân lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải Hà Nội đã đi thị sát hơn 30 “điểm đen” ùn tắc trên địa bàn thành phố. Từ thực tiễn thị sát, tới đây, các bên liên quan “sẽ xử lý từng điểm ùn tắc”.

Học sinh trường nghề phải học 3 môn bắt buộc

Ảnh minh họa
(PLVN) - Theo quy định tại Thông tư số 15/2022/TT-BGDĐT, học sinh trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp học 3 môn bắt buộc gồm: Toán, Ngữ văn, Lịch sử; các môn học lựa chọn, gồm: Vật lí, Hóa học, Sinh học, Địa lí.