Luật có ngăn được nguy cơ Việt Nam trở thành “bãi rác” thế giới?

(PLO) - Đây là câu hỏi được Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Thị Kim Ngân đặt ra tại phiên họp cho ý kiến về dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ của Ủy ban Thường vụ QH diễn ra sáng qua (13/9).
Nhiều ý kiến cho rằng vụ Formosa là một ví dụ cho bài học về công nghệ. Trong ảnh: Một phần dự án Formosa tại Khu kinh tế Vũng Áng. Nhiều ý kiến cho rằng vụ Formosa là một ví dụ cho bài học về công nghệ. Trong ảnh: Một phần dự án Formosa tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Thiết bị lạc hậu 2-3 thế hệ vẫn nhập

Trình bày dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh cho rằng sau gần một thập kỷ đi vào cuộc sống, Luật Chuyển giao công nghệ (CGCN) đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập; chưa theo kịp được với xu thế cải cách, đổi mới trong phát triển kinh tế, khoa học và công nghệ. Trong đó, quy định không bắt buộc đăng ký hợp đồng chuyển giao công nghệ tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đã khiến Nhà nước không có công cụ pháp lý để kiểm soát và ngăn chặn được các luồng công nghệ lạc hậu du nhập vào Việt Nam cũng như hành vi chuyển giá thông qua hoạt động chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, sự ra đời của các đạo luật có liên quan (Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2009; Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013; Luật Đầu tư 2014; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2014; Luật Thống kê năm 2015)… đã khiến một số quy định của Luật CGCN 2006 không còn phù hợp, cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các chế định liên quan để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và hiệu lực thi hành của văn bản.

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH cho biết, hoạt động CGCN là vấn đề rất quan trọng vì vị thế của một quốc gia gắn chặt với trình độ công nghệ của quốc gia đó. Tuy nhiên, tốc độ đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua rất thấp, một số ngành, lĩnh vực như các nhà máy nhiệt điện, xi măng, mía đường, luyện cán thép, khai khoáng… vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu; Việt Nam vẫn chủ yếu CGCN thông qua mua máy móc, thiết bị đã lạc hậu đến 2 – 3 thế hệ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế nước ta. 

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH Phan Xuân Dũng cho rằng với tình trạng công nghệ trong nước và yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì việc chỉ sửa đổi, bổ sung 16/61 điều của Luật CGCN năm 2006 là chưa thể đáp ứng. 

Do đó, Ủy ban thẩm tra đề nghị sửa đổi một cách toàn diện các quy định của Luật CGCN năm 2006, nâng cấp dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật CGCN thành Luật CGCN (sửa đổi).

Ủy ban thẩm tra cũng đề nghị Ban soạn thảo rà soát, đối chiếu dự thảo Luật với các quy định trong các đạo luật có liên quan về thẩm định, kiểm soát công nghệ trong các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án đầu tư nước ngoài, các dự án có sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) để ban hành các quy định về kiểm soát, ngăn ngừa nhập khẩu công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường đã xảy ra trong thời gian qua như phá dỡ tàu biển cũ của Vinashin, nhà máy nhiệt điện, xi măng lò đứng...

Luật chưa chặt hay tổ chức thực hiện có vấn đề?

Tại phiên họp, các đại biểu nhất trí với việc phải sửa đổi toàn diện Luật CGCN năm 2006. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, vụ Formosa đã cho thấy rõ vai trò của công nghệ. “Vậy thì việc kiểm soát công nghệ khi nhập vào và được sử dụng trong các dây chuyền sản xuất của ta như thế nào?”, Chủ tịch QH đặt câu hỏi. 

Hai lần nêu băn khoăn về việc “Luật này rồi có khắc phục được nguy cơ Việt Nam đang và sẽ trở thành bãi rác công nghệ, có giải quyết được vấn đề kiểm soát công nghệ và vai trò của cơ quan quản lý nhà nước hay không”, Chủ tịch QH đề nghị sửa đổi, bổ sung luật theo hướng bao quát, toàn diện hơn để khắc phục được những lo ngại trên.

Tương tự, lấy ví dụ Formosa, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu khẳng định công nghệ không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn tác động nghiêm trọng đến an ninh trật tự, an sinh xã hội. “Từ đó đặt câu hỏi có phải do Luật CGCN năm 2006 và các luật khác chưa đủ cơ sở pháp lý hay cơ sở pháp lý chưa chặt chẽ để dẫn đến tình trạng như thế, hay vấn đề là do tổ chức thực hiện, quản lý nhà nước chưa tốt? Theo tôi là cả hai, có cả về luật pháp và tổ chức thực hiện. Cả 2 cái này đều chưa đáp ứng nhu cầu của Nghị quyết 20. Do đó, cần làm Luật này và làm Luật phải khắc phục cả hai vấn đề”, ông Uông Chu Lưu nhấn mạnh.

Hà Dung
Cùng chuyên mục
Lượng container tồn bãi tại cảng Cát Lái đã chạm ngưỡng 100% công suất. Ảnh minh họa: Tiến Lực/TTXVN

Tân Cảng Cát Lái tạm ngưng tiếp nhận hàng hóa

(PLVN) - Các mặt hàng chiếm dung lượng bãi lớn như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng quá khổ, quá tải… cũng thuộc diện tạm ngưng tiếp nhận từ ngày 5/8; hàng lạnh trung chuyển rút ruột sang container sẽ tạm ngưng tiếp nhận đến hết ngày 16/8.

Đọc thêm

Tiền Giang dừng hoạt động khu công nghiệp, doanh nghiệp đề nghị "làm tốt phải cho duy trì"

ảnh minh họa
(PLVN) - “DN nào làm sai thì xử lý DN đó, nhẹ thì khiển trách sửa sai, khắc phục, nặng thì đóng cửa. Thiết nghĩ, làm tốt phải cho duy trì mới đúng đạo lý, sau này DN mới có niềm tin vào chỉ đạo của nhà nước…”, Công ty TNHH Chế biến thực phẩm xuất khẩu Vạn Đức Tiền Giang - DN đang thực hiện “3 tại chỗ” - đề nghị trong đơn kêu cứu khẩn cấp lên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT).

Lại lo kết nối, tiêu thụ nông sản phía Bắc

Chỉ cần ách tắc 1 ngày, nhiều nông sản sẽ phải đổ bỏ.
(PLVN) - Tại cuộc họp tháo gỡ khó khăn trong tiêu thụ nông sản tại các tỉnh, thành phía Bắc hôm 29/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến cho biết, việc tiêu thụ, sản xuất tại các địa phương phía Bắc đang có nhiều vấn đề cần phải tháo gỡ. “Nếu tình trạng như hiện nay kéo dài sẽ làm đứt gãy những chuỗi sản xuất nông sản!”, Thứ trưởng Tiến nói.

“Siết” mua bán hóa đơn bất hợp pháp

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Trước tình trạng một số doanh nghiệp lợi dụng sự thông thoáng của cơ chế, chính sách để sử dụng hóa đơn không hợp pháp và sử dụng không hợp pháp hóa đơn nhằm mua bán hóa đơn trái phép thu lợi bất chính, Tổng cục Thuế vừa có văn bản yêu cầu các Cục Thuế chấn chỉnh, kiểm tra, rà soát, có biện pháp phòng ngừa xử lý.

Hà Nội đã chấp nhận hơn 21.000 đề nghị gia hạn đối với 7.230 tỷ đồng tiền thuế và tiền thuê đất

Hà Nội đã chấp nhận hơn 21.000 đề nghị gia hạn đối với 7.230 tỷ đồng tiền thuế và tiền thuê đất
(PLVN) - Theo số liệu thống kê của Cục Thuế TP Hà Nội, tính đến thời điểm ngày 28/7/2021, Cục Thuế TP Hà Nội đã tiếp nhận và chấp nhận hơn 21.000 giấy đề nghị gia hạn của các doanh nghiệp, tổ chức trên địa bàn với số thuế GTGT được gia hạn là hơn 6.370 tỷ đồng, số tiền thuê đất được gia hạn là gần 900 tỷ đồng.

Cách nào để doanh nghiệp công nghiệp sớm quay lại sản xuất?

Việc vận chuyển hàng hóa, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất thời gian qua gặp nhiều ách tắc.
(PLVN) -  Nhận thức chưa đúng về vai trò và tầm quan trọng của logistics đối với nền kinh tế khiến cho các hoạt động sản xuất kinh doanh trong mọi lĩnh vực đang bị đình trệ, trong đó có lĩnh vực sản xuất công nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề dù đang chiếm tới 85% kim ngạch xuất khẩu.

Từ 0h ngày 30/7, xe chở hàng có QR Code không bị dừng kiểm tra tại chốt kiểm soát dịch

Hàng hoá sẽ thuận lợi lưu thông trở lại từ 0h ngày 30/7/2021

(PLVN) - Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chỉ đạo, không kiểm tra tại các chốt kiểm soát dịch đối với phương tiện có Giấy nhận diện QR Code còn thời hạn do ngành Giao thông vận tải cấp vận chuyển hàng hoá phục vụ xây dựng, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, tiêu dùng (trừ các hàng hóa cấm sản xuất, kinh doanh theo quy định).

Doanh nghiệp Cà Mau kích hoạt phương án “3 tại chỗ”, “1 cung đường, 2 điểm đến”

Doanh nghiệp Cà Mau kích hoạt phương án “3 tại chỗ”, “1 cung đường, 2 điểm đến”
(PLVN) - Sáng nay - 29/7, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Quốc Việt ban hành văn bản hỏa tốc chỉ đạo các Sở, ban, ngành, Hiệp hội và UBND cấp huyện ở Cà Mau về việc phòng, chống dịch COVID-19 trong sản xuất, thi công công trình và việc hạn chế đi lại trên địa bàn tỉnh.