Luật có ngăn được nguy cơ Việt Nam trở thành “bãi rác” thế giới?

(PLO) - Đây là câu hỏi được Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Thị Kim Ngân đặt ra tại phiên họp cho ý kiến về dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ của Ủy ban Thường vụ QH diễn ra sáng qua (13/9).
Nhiều ý kiến cho rằng vụ Formosa là một ví dụ cho bài học về công nghệ. Trong ảnh: Một phần dự án Formosa tại Khu kinh tế Vũng Áng. Nhiều ý kiến cho rằng vụ Formosa là một ví dụ cho bài học về công nghệ. Trong ảnh: Một phần dự án Formosa tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Thiết bị lạc hậu 2-3 thế hệ vẫn nhập

Trình bày dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh cho rằng sau gần một thập kỷ đi vào cuộc sống, Luật Chuyển giao công nghệ (CGCN) đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập; chưa theo kịp được với xu thế cải cách, đổi mới trong phát triển kinh tế, khoa học và công nghệ. Trong đó, quy định không bắt buộc đăng ký hợp đồng chuyển giao công nghệ tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đã khiến Nhà nước không có công cụ pháp lý để kiểm soát và ngăn chặn được các luồng công nghệ lạc hậu du nhập vào Việt Nam cũng như hành vi chuyển giá thông qua hoạt động chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, sự ra đời của các đạo luật có liên quan (Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2009; Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013; Luật Đầu tư 2014; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2014; Luật Thống kê năm 2015)… đã khiến một số quy định của Luật CGCN 2006 không còn phù hợp, cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các chế định liên quan để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và hiệu lực thi hành của văn bản.

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH cho biết, hoạt động CGCN là vấn đề rất quan trọng vì vị thế của một quốc gia gắn chặt với trình độ công nghệ của quốc gia đó. Tuy nhiên, tốc độ đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua rất thấp, một số ngành, lĩnh vực như các nhà máy nhiệt điện, xi măng, mía đường, luyện cán thép, khai khoáng… vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu; Việt Nam vẫn chủ yếu CGCN thông qua mua máy móc, thiết bị đã lạc hậu đến 2 – 3 thế hệ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế nước ta. 

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH Phan Xuân Dũng cho rằng với tình trạng công nghệ trong nước và yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì việc chỉ sửa đổi, bổ sung 16/61 điều của Luật CGCN năm 2006 là chưa thể đáp ứng. 

Do đó, Ủy ban thẩm tra đề nghị sửa đổi một cách toàn diện các quy định của Luật CGCN năm 2006, nâng cấp dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật CGCN thành Luật CGCN (sửa đổi).

Ủy ban thẩm tra cũng đề nghị Ban soạn thảo rà soát, đối chiếu dự thảo Luật với các quy định trong các đạo luật có liên quan về thẩm định, kiểm soát công nghệ trong các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án đầu tư nước ngoài, các dự án có sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) để ban hành các quy định về kiểm soát, ngăn ngừa nhập khẩu công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường đã xảy ra trong thời gian qua như phá dỡ tàu biển cũ của Vinashin, nhà máy nhiệt điện, xi măng lò đứng...

Luật chưa chặt hay tổ chức thực hiện có vấn đề?

Tại phiên họp, các đại biểu nhất trí với việc phải sửa đổi toàn diện Luật CGCN năm 2006. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, vụ Formosa đã cho thấy rõ vai trò của công nghệ. “Vậy thì việc kiểm soát công nghệ khi nhập vào và được sử dụng trong các dây chuyền sản xuất của ta như thế nào?”, Chủ tịch QH đặt câu hỏi. 

Hai lần nêu băn khoăn về việc “Luật này rồi có khắc phục được nguy cơ Việt Nam đang và sẽ trở thành bãi rác công nghệ, có giải quyết được vấn đề kiểm soát công nghệ và vai trò của cơ quan quản lý nhà nước hay không”, Chủ tịch QH đề nghị sửa đổi, bổ sung luật theo hướng bao quát, toàn diện hơn để khắc phục được những lo ngại trên.

Tương tự, lấy ví dụ Formosa, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu khẳng định công nghệ không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn tác động nghiêm trọng đến an ninh trật tự, an sinh xã hội. “Từ đó đặt câu hỏi có phải do Luật CGCN năm 2006 và các luật khác chưa đủ cơ sở pháp lý hay cơ sở pháp lý chưa chặt chẽ để dẫn đến tình trạng như thế, hay vấn đề là do tổ chức thực hiện, quản lý nhà nước chưa tốt? Theo tôi là cả hai, có cả về luật pháp và tổ chức thực hiện. Cả 2 cái này đều chưa đáp ứng nhu cầu của Nghị quyết 20. Do đó, cần làm Luật này và làm Luật phải khắc phục cả hai vấn đề”, ông Uông Chu Lưu nhấn mạnh.

Hà Dung
Cùng chuyên mục
Cà Mau chủ động kết nối tiêu thụ nông, thủy sản

Cà Mau chủ động kết nối tiêu thụ nông, thủy sản

(PLVN) - Ngày 18/9, UBND tỉnh Cà Mau phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức diễn đàn trực tuyến kết nối tiêu thụ, nông thuỷ sản của tỉnh. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam chủ trì điểm cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử chủ trì điểm cầu tỉnh Cà Mau.

Đọc thêm

Đề xuất áp giá sàn vé máy bay nội địa: Cần đánh giá kỹ lưỡng tác động đến thị trường, người dân

Quy định áp giá sàn vé máy bay nội địa bị cho là ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng.
(PLVN) -  Người tiêu dùng, chuyên gia pháp lý cho đề xuất áp giá sàn máy bay nội địa tại Dự thảo Thông tư Cục Hàng không vừa trình Bộ Giao thông Vận tải sẽ tác động lớn đến nền kinh tế, quyền lợi người tiêu dùng nên cần đánh giá kỹ lưỡng tác động của văn bản này khi được ban hành.

Dự kiến gói hỗ trợ về thuế, phí hơn 21 nghìn tỷ đồng

Dự kiến gói hỗ trợ về thuế, phí hơn 21 nghìn tỷ đồng
(PLVN) -  Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa thống nhất ban hành Nghị quyết một số giải pháp về miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19 với tổng giá trị khoảng 21,3 tỷ đồng, nâng tổng gói hỗ trợ thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất cho doanh nghiệp, người dân năm 2021 lên khoảng 140 nghìn tỷ đồng…

Sắp hết thời gian gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng kỳ tháng 3 và Quý I/2021

Sắp hết thời gian gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng kỳ tháng 3 và Quý I/2021
(PLVN) - Cục thuế TP Hà Nội vừa thông báo, chỉ còn ít ngày nữa là đến hạn người nộp thuế (NNT) thực hiện nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) tháng 3/2021 và quý I/2021. Do đó, NNT cần lưu ý để có kế hoạch nộp tiền thuế đúng hạn tránh trường hợp nộp tiền thuế quá thời hạn sẽ bị tính tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế…

Bộ trưởng Tài chính: Không có chuyện “ngân sách cạn kiệt”

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, Bộ Tài chính sẽ tham mưu cho các cơ quan có thẩm quyền bố trí một khoản ngân sách riêng cho công tác phòng chống dịch năm 2022 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định: Không có chuyện ngân sách cạn kiệt, ngân sách vẫn hoàn toàn bảo đảm được các nhiệm vụ chi theo dự toán đã được Quốc hội phê duyệt. Chỉ có khoản dự phòng ngân sách năm 2021 (thường chiếm 2-4% ngân sách), thì đã sử dụng hết cho công tác phòng chống dịch, cho nên Chính phủ đã chỉ đạo tăng cường tiết kiệm chi và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép chuyển khoản tiết kiệm 14.620 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên để bổ sung dự phòng ngân sách, phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19.

Khuyến khích khu vực tư nhân tham gia vào ngành nước

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận của diễn đàn.
(PLVN) - Chiều ngày 16/9, trong khuân khổ “Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Úc 2021”, đã diễn ra diễn đàn “Tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia vào ngành nước”. Tại diễn đàn, các diễn giả trong nước và quốc tế đánh giá tiến trình cổ phần hóa (CPH) doanh nghiệp ngành nước ở Việt Nam cũng như việc vận hành định giá và quy định trong ngành nước tại Úc.

Thời của gỗ, gỗ nào được dùng đúng luật?

Nhà hàng Sen tại Khu nghỉ dưỡng An Lâm (Nha Trang) - một công trình gỗ. (Ảnh: TranDuc Homes)
(PLVN) -  Theo ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), nhu cầu nội thất gỗ ở Việt Nam rất lớn và là một thị trường đầy tiềm năng. Tuy nhiên, sử dụng gỗ hợp pháp là vấn đề “tồn tại hay không tồn tại” trong môi trường kinh doanh ngày nay…

Bảo hiểm PVI: Dẫn đầu thị trường trên mọi chỉ tiêu tài chính

Dẫn đầu về kinh doanh, Bảo hiểm PVI cũng đi đầu về phòng chống dịch Covid-19
(PLVN) -Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, thị phần của Bảo hiểm PVI 6 tháng đầu năm 2021 là 15,4%, đứng đầu thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, vượt Bảo Việt ở vị trí thứ hai với 15,3% thị phần. Đây là quý thứ 2 liên tiếp, Bảo hiểm PVI dẫn đầu thị trường về thị phần.