Vụ tranh chấp đất ở Nam Định: Xã không rõ nguồn gốc đất, VKS khẳng định là di sản thừa kế!

(PLVN) - Về thửa đất tranh chấp, chính quyền xã nhận định: “Trước năm 1982, đại diện UBND xã không biết rõ cụ thể về nguồn gốc thửa đất, không có sổ sách, tài liệu lưu trữ”. Nguyên đơn và một số nhân chứng thì cho rằng, đất được cấp trong cải cách ruộng đất nhưng lại không có tài liệu chứng minh. Mặc dù thiếu cơ sở nhưng vị đại diện Viện kiểm sát có mặt tại tòa vẫn cho rằng đó là di sản thừa kế.
Vụ tranh chấp đất ở Nam Định: Xã không rõ nguồn gốc đất, VKS khẳng định là di sản thừa kế! Quang cảnh phiên tòa sơ thẩm vụ tranh chấp đất

Tranh cãi đất tranh chấp có phải di sản thừa kế?

Ngày 2/8/2019, TAND tỉnh Nam Định đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm giữa nguyên đơn là ông Đoàn N., bị đơn là anh trai của ông N, ông Đoàn Văn X. 

Sự việc có thể tóm tắt như sau: Cụ Đoàn Văn R (SN 1918, ở xã Nghĩa Lợi, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định) có vợ cả là cụ bà Lại Thị Ng (SN 1911). Hai cụ có 3 người con, con trai lớn là ông X, con trai thứ ba là ông N. Với bà vợ thứ hai, cụ R có 12 người con.

Chính vì hoàn cảnh “đặc biệt” như thế nên khoảng năm 1956-1957, bà cụ Ng đưa 3 người con ra “ở riêng, ăn riêng” trên một mảnh đất khác. Theo hồ sơ thống kê ruộng đất 299, thửa đất này là thửa số 552, tờ số 02, có diện tích 860m2. Đây cũng chính là thửa đất mà hiện nay xảy ra tranh chấp.

Ngày 2/1/1989, bà cụ Ng qua đời, không để lại di chúc. Đến ngày 24/8/2001, cụ R qua đời, cũng không để lại di chúc. Từ khi mẹ qua đời, ông X – con trai cả vẫn ở trên mảnh đất này cho đến nay. Ông N sau một thời gian học tập ở Liên Xô, tiếp đó công tác ở Hà Nội. 

Cuối năm 2016, đầu năm 2017, sau khi nghỉ công tác, ông N có nguyện vọng về quê ở. Từ đây phát sinh ra tranh chấp. Cuối năm 2017, ông N có đơn khởi kiện ra TAND huyện Nghĩa Hưng đề nghị chia di sản thừa kế là thửa đất số 552 nói trên và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà UBND huyện Nghĩa Hưng đã cấp cho ông X anh mình.

Đối chiếu với quy định của pháp luật, Hiến pháp, Luật Đất đai đều quy định “đất đai thuộc sở hữu toàn dân”. Một người sử dụng đất nhưng thửa đất đó không đương nhiên trở thành di sản thừa kế. Tại thời điểm bà cụ Ng qua đời (năm 1989), theo mục II Thông tư 81/1981 của TAND Tối cao thì đất đai (kể cả đất canh tác, đất ở, đất hương hỏa...) “không thuộc quyền sở hữu riêng của công dân, nên không thể là di sản thừa kế”.

(Ảnh minh họa) 

Sau này, việc xác định quyền sử dụng đất là di sản dựa theo hướng dẫn của nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP. Theo đó, đối với đất do người chết để lại mà người đó đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (qua các thời kỳ luật đất đai) hoặc có   một trong các loại giấy quy định tại các Khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai năm 2003, thì kể từ ngày 01/7/2004 quyền sử dụng đất đó cũng là di sản, không phụ thuộc vào thời điểm mở thừa kế.

Trường hợp người chết để lại quyền sử dụng đất mà đất đó không có một trong các loại giấy tờ trên nhưng có di sản là nhà ở, vật kiến trúc khác (...) gắn liền với quyền sử dụng đất đó mà có yêu cầu chia di sản thừa kế, thì được chia ra làm các trường hợp khác nhau. Trong đó đều yêu cầu phải có văn bản xác nhận của chính quyền địa phương về nguồn gốc, tình trạng đất.

UBND xã không xác định được nguồn gốc đất

Quay trở lại với vụ án trên, trong biên bản làm việc tại trụ sở UBND xã Nghĩa Lợi ngày 15/3/2018 (BL 116), chính quyền xã đã nhận định: “Về nguồn gốc thửa đất đang có tranh chấp: Từ trước năm 1982, đại diện UBND xã không biết rõ cụ thể về nguồn gốc thửa đất, không có sổ sách, tài liệu lưu trữ về nguồn gốc thửa đất nói trên”.

Trong khi đó, theo trình bày của nguyên đơn và một số nhân chứng thì trong thời kỳ cải cách ruộng đất (1956-1957), gia đình cụ R đã được chính quyền cách mạng chia thêm cho thửa đất trên. Còn phía bị đơn lại cho rằng, thửa đất do bà cụ Ng và được gia đình bên ngoại hỗ trợ tạo lập. Điều đáng nói, ngoài “lời khai”, cả hai bên đều không có giấy tờ gì để chứng minh.

Đến năm 1982, thực hiện chỉ thị 299, địa phương có tổ chức đo đạc, đăng ký quyền sử dụng đất cho các hộ dân trong xã. Theo đơn xin đăng ký quyền sử dụng ruộng đất lập năm 1984, ông X là người đứng tên cho hộ gia đình. Văn bản số 509/UBND-TTr của UBND huyện Nghĩa Hưng (ngày 3/10/2018) cũng xác định: Bản đồ địa chính lập năm 1986 thể hiện thửa đất số 552, ghi chủ sử dụng đất là ông X.

Ngày 22/11/2006, UBND huyện Nghĩa Hưng đã có quyết định về việc cấp GCNQSDĐ, trong có có hộ ông Đoàn Văn X. UBND huyện Nghĩa Hưng cho rằng: “Hộ ông Đoàn Văn X đã có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính trước ngày 15/10/1993. Đối chiếu với quy định tại khoản 1 điều 100 Luật đất đai năm 2013, hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ dân cư của hộ ông Đoàn Văn X là hợp lệ. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dân cư cho hộ ông Đoàn Văn X là đúng quy định của pháp luật đất đai”.

Tuy nhiên tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện Viện KSND tỉnh Nam Định lại trình bày quan điểm cho rằng, “Thửa đất nói trên là tài sản chung của vợ chồng cụ R và cụ Ng…việc cấp GCNQSDĐ cho hộ ông X là chưa đúng quy định tại điểm c khoản 1 điều 50 Luật Đất đai năm 2003. Do đó cần phải hủy GCNQSDĐ trên để chia thừa kế theo quy định”.

Có thể thấy, lập luận trên có phần chưa thuyết phục, bởi lẽ, việc cấp đất cho vợ chồng cụ R – cụ Ng (vào khoảng năm 1956-1957) chỉ có lời khai chứ không hề có văn bản chứng minh. Thực tế, cụ Ng không sinh sống cụ R và đã tách khẩu riêng. Các hồ sơ địa chính còn lưu trữ (bao gồm cả GCNQSDĐ) đều không có tài liệu nào thể hiện thửa đất mang tên cụ R hoặc cụ Ng.

Trong khi đó, hộ ông X đã làm nhà kiên cố, ở ổn định, công khai. Lúc bà cụ Ng còn sống, cũng như suốt một thời gian dài các anh chị em đều không có ý kiến phản đối. Tại thời điểm UBND huyện Nghĩa Hưng cấp GCNQSDĐ lần đầu cho hộ ông X - là người đang sử dụng đất, bà cụ Ng đã qua đời từ lâu. 

Như vậy, việc đòi hỏi phải có giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất từ cụ Ng (hoặc cụ R) cho hộ gia đình ông X là không hợp lý.

Cần có một phán quyết hợp tình, hợp lý

Thửa đất xảy ra tranh chấp đã có một quá trình lịch sử lâu dài, qua nhiều thời kỳ khác nhau. Thậm chí, ngay cả pháp luật điều chỉnh về các vấn đề liên quan (đất đai, thừa kế, hôn nhân và gia đình) cũng có nhiều thay đổi.

Theo dõi phiên tòa, mọi người ái ngại khi được nghe các đương sự và các nhân chứng (đầu đều đã bạc) kể về thời kỳ khó khăn, nghèo khó, “tay trắng” của anh em ông X, ông N. Những ngày tháng đói khổ ở căn nhà tranh vách đất bên bờ sông Hàng Tổng, phía đông là mương, phía bắc, phía tây là ruộng chắc hẳn không quên trong ký ức những người nay đều đã già. 

Người xưa có câu “vô phúc đáo tụng đình”, là “anh em như tay với chân”, “gà cùng một mẹ” lại phải đưa nhau ra chốn công đường quả là một điều đau xót. Mong sao, HĐXX sẽ có phán quyết công minh, thậm chí nếu cần phải điều tra, xác minh lại để có một bản án thật sự thấu tình, đạt lý./.

 

 

 

 

 

 

Duy Cường – Hoàng Giang
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Quế Võ (Bắc Ninh): Nghi vấn doanh nghiệp người nhà lãnh đạo huyện kê khai khống năng lực để trúng thầu?

Quế Võ (Bắc Ninh): Nghi vấn doanh nghiệp người nhà lãnh đạo huyện kê khai khống năng lực để trúng thầu?

(PLO) Dù kê khai khống năng lực để đi dự thầu nhưng Công ty TNHH xây dựng thương mại Tuệ Minh vẫn trúng gói thầu thi công trị giá hơn 6,7 tỷ đồng tại xã Phù Lương (huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh). Theo tìm hiểu, đây là doanh nghiệp người nhà của ông Hoàng Minh Xuyên – Chủ tịch UBND huyện Quế Võ.

Đọc thêm

Hé lộ nghi án đầu tiên trên vũ trụ

Hé lộ nghi án đầu tiên trên vũ trụ
(PLVN) - Cơ quan không gian của Mỹ NASA đang điều tra vụ việc có thể là vụ phạm tội đầu tiên trong vũ trụ, AFP dẫn thông tin từ New York Times cho hay.
Loading...

Sập mỏ đá, một người tử vong

Sập mỏ đá, một người tử vong
(PLVN) - Ba công nhân đang làm việc tại mỏ đá ở thôn Thượng Lâm, xã Cam Thành, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, bất ngờ 1 tảng đá sập xuống. Hậu quả 1 người chết, 2 người bị thương.

Bài học 'sống còn' từ cuộc chiến giành lại thương hiệu Vinamit tại Trung Quốc

Bài học 'sống còn' từ cuộc chiến giành lại thương hiệu Vinamit tại Trung Quốc
(PLVN) - Được coi là doanh nghiệp “bắc cầu” tiêu chuẩn hữu cơ (organic) tại thị trường tỷ dân, Vinamit đã phải mất 3 năm để tuân thủ 500 tiêu chuẩn mới chính thức có tấm vé thông hành đưa sản phẩm organic của mình vào Trung Quốc. Tuy nhiên, chắc ít người biết chỉ vài năm trước, Vinamit từng phải rất long đong trong việc giành lại thành công thương hiệu Đức Thành ở chính thị trường đông dân nhất thế giới này.

Cặp cá nghi sủ vàng nặng 7kg sa lưới trên sông Loan

Cặp cá nghi sủ vàng nặng 7kg sa lưới trên sông Loan
Người dân tại xã Cảnh Dương mới đây bắt được một cặp cá nghi cá sủ vàng quý hiếm, nặng khoảng 7kg mỗi con trên sông Loan. Trước đó, một người dân khác cũng câu được một con cá tương tự trên sông Gianh.

Những ca bệnh phổi bí ẩn liên quan tới thuốc lá điện tử khiến kháng sinh “bó tay”

Những ca bệnh phổi bí ẩn liên quan tới thuốc lá điện tử khiến kháng sinh “bó tay”
(PLVN) - Thuốc lá điện tử đang tạo nên một trào lưu trên khắp thế giới, như một sản phẩm thay thế cho thuốc lá truyền thống. Chỉ tính riêng ở Mỹ đã có hàng triệu người sử dụng thuốc lá điện tử. Mới đây, cơ quan y tế nước này đã phát hiện gần 100 ca bệnh phổi bí ẩn liên quan tới thuốc lá điện tử khiến kháng sinh không có tác dụng. 
Loại gia vị đắt nhất thế giới được mệnh danh “vàng đỏ“

Loại gia vị đắt nhất thế giới được mệnh danh “vàng đỏ“

(PLVN) - Nhuỵ hoa nghệ tây hay còn gọi saffron là loại gia vị đắt nhất thế giới và được mệnh danh là “vàng đỏ”, có giá lên tới vài trăm triệu đồng mỗi cân. Không chỉ là thứ gia vị đắt đỏ, nhụy hoa nghệ tây còn là loại thảo dược có giá trị lớn đối với sức khỏe và sắc đẹp. 

Đường vào trại giam của 'đại gia' mua 'siêu xe Cường đô la' trong 'chớp mắt'

Đường vào trại giam của 'đại gia' mua 'siêu xe Cường đô la' trong 'chớp mắt'
(PLVN) - Ngày 16/8, Tòa án nhân dân thị xã Ayun Pa đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Trương Thiết (tên thường gọi Thiết ngữ, SN 1975, ngụ phường Cheo Reo, thị xã Ayun Pa) về tội “Vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” và tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”. 

Huyền bí thành cổ ẩn mình trong lòng đá sa mạc hồng

Huyền bí thành cổ ẩn mình trong lòng đá sa mạc hồng
(PLVN) - Thành cổ Petra nằm trong khe núi cách ly hẳn với thế giới bên ngoài, trên quả núi cao khô ráo cách mặt biển 1000m. Đó là thành cổ được khoét sâu vào vách đá, xung quanh là các vách đá cheo leo bao bọc. Trong đó có một nhà hát lộ thiên kiểu La Mã có thể chứa hơn 2 nghìn người. Năm 106, sau khi người La Mã tiếp quản, thành cổ Petra vẫn rất phồn vinh. Sau này khi con đường buôn bán thay đổi, Petra mất đi vị trí quan trọng và bị lãng quên. 

Chuyện có thật: Việc nhỏ, phúc ứng cứu mạng người

Chuyện có thật: Việc nhỏ, phúc ứng cứu mạng người
(PLVN) - Một nhà giáo dục nổi tiếng từng nói, ngày hôm nay có thể trở thành một ngày đầy sinh lực với bạn và với người khác nếu bạn bỏ thời gian để trao cho ai đó nụ cười, để thốt lên một lời tử tế, để chìa tay ra cho người đang cần giúp đỡ, để viết một lời cảm ơn, để cho đi một lời khuyến khích với người đang cố gắng vượt qua rắc rối, để chia sẻ một phần tài sản vật chất với những người xung quanh. Và câu chuyện ý nghĩa dưới đây đã chứng minh điều đó.