Chiến tích hào hùng của lực lượng mật mã Liên Xô trong chiến tranh

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Lực lượng mật mã đã giúp Liên Xô giành chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại và sau đó là tạo ra lá chắn tên lửa hạt nhân bảo vệ đất nước này.
Một điện đài viên nhận tin tức từ Cục Thông tin Liên Xô. Một điện đài viên nhận tin tức từ Cục Thông tin Liên Xô.

Đóng góp to lớn

Theo Tiến sỹ Boris Stolpakov – một nhà sử học về mật mã - rất khó để đánh giá hết sự đóng góp của các nhà mật mã học trong việc bảo mật thông tin trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại của Nga. “Trong Chiến tranh Thế giới II, các bên tham gia đối mặt nhau trong một cuộc đấu trí ở mặt trận được gọi là mật mã. So với chiến trường nóng bỏng, mặt trận mật mã bí mật này không kém phần quan trọng bởi các bên sẽ không thể đạt được thành công quân sự nếu không thể chiến thắng trên mặt trận này”, ông nói.

Theo nhà sử học Stolpakov, trong Chiến tranh thế giới II, mặt trận mật mã bắt đầu từ cách chiến tuyến hàng nghìn km. “Các nhà mật mã của các bên đã đảm nhiệm một phần công việc rất lớn là đảm bảo thông tin liên lạc hữu tuyến và vô tuyến phục vụ các nhu cầu quân sự, dân sự trên một phần diện tích rộng lớn trải khắp thế giới”, ông Stolpakov nói thêm. Vị chuyên gia đánh giá, trong mặt trận mật mã, các nhà mật mã học Liên Xô cùng với các đồng minh đã chiến thắng trong lĩnh vực của mình.

Dẫn chứng là, ngay từ giai đoạn ban đầu khó khăn nhất của cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, trước Trận chiến bảo vệ Moscow, các chuyên gia Liên Xô đã có thể giải mã được các bức điện của chính phủ Nhật Bản. “Việc nắm được nội dung của những bức điện đó cho phép ban lãnh đạo Liên Xô đưa ra quyết định điều chuyển các lực lượng quân sự lớn về Moscow vào tháng 10 và tháng 11/1941”, ông Stolpakov giải thích.

Theo nhà sử học này, trên thực địa, các đối thủ của Nga đã sử dụng các phương tiện mật mã thay thế đơn giản hơn là mã hóa. Để đối phó với vai trò của các chuyên gia tình báo vô tuyến tiền phương của Nga ở các sư đoàn vô tuyến OSNAZ chuyên đảm nhiệm nhiệm vụ đặc biệt. Trong thành phần của họ cũng bao gồm các đơn vị giải mã”, ông Stolpakov nói thêm.

Chính những chuyên gia này là người đã kịp thời phát hiện việc điều chuyển các đơn vị ở Italia và Romania để thay thế quân Đức ở phía tây bắc và nam Stalingrad. Phát hiện này đóng góp quan trọng vào cuộc phản công thắng lợi của Hồng quân Liên Xô vào ngày 19/11/1942, quyết định kết quả của trận Stalingrad, trở thành bước ngoặt trong toàn bộ cuộc Chiến tranh thế giới thứ II. 

Đến cuối tháng 11/1942, chỉ riêng qua việc phá mã, Liên Xô đã có thể đọc hơn 50.000 bức điện đã được mã hóa của Đức. Ở khía cạnh phòng thủ, các chuyên gia của Nga cũng đã sáng chế ra thiết bị mã hóa các cuộc điện đàm, khiến cho đối phương không thể tiếp cận và giải mã được các thông tin liên lạc của Nga.

Lần đầu tiên được sử dụng rộng rãi trên chiến trường trận Kursk năm 1943, thiết bị này kể từ đó đã được các chỉ huy mặt trận và quân đội Nga sử dụng để liên lạc trong điều kiện trong thực địa với nhau và với Tổng hành dinh, truyền phát các thông tin bí mật. “Đó là một thành tựu khoa học kỹ thuật xuất sắc gắn liền với tên tuổi của Vladimir Kotelnikov”, ông Stolpakov nói thêm.

Trong Chiến tranh thế giới 2, phe Phát xít đã chặn được một thông điệp được mã hóa của Liên Xô của Liên Xô. Tuy nhiên, các nhân viên phá mã của chúng đã không thể đọc nổi thông điệp này. Chính vì vậy nên các sĩ quan mật mã Xô viết nằm trong số các tài sản chiến đấu quan trọng nhất trong cuộc chiến và Đức Quốc xã đã phát động một cuộc truy lùng các sĩ quan mật mã Liên Xô, nhằm tiếp cận thiết bị và các bộ mật mã của họ hòng bẻ được hệ thống mã hóa của Liên Xô.

Một mệnh lệnh do trùm phát xít Adolf Hitler đưa ra vào tháng 8/1942 có đoạn như sau: “...Bất cứ ai bắt được một sĩ quan mật mã Nga hoặc chiếm được thiết bị mã hóa của Nga thì sẽ được thưởng Huân chương Thập tự Sắt và được nghỉ phép về nhà, được cung cấp việc làm ở Berlin và sau chiến tranh sẽ có nhà ở bán đảo Crimea”. Nhưng mục tiêu này của Hitler đã không bao giờ đạt được.

Tuy nhiên các sĩ quan mật mã Liên Xô nhờ vào lòng can đảm không vị lợi đã thể hiện chủ nghĩa anh hùng lớn lao và không bị suy chuyển trước kẻ thù. Nhiều người trong số đó đã hy sinh. “Theo các chỉ dẫn, các sĩ quan mật mã Liên Xô được bảo đảm an ninh tin cậy. Ngoài ra, họ còn thường đặt một bình xăng bên cạnh và thủ sẵn một quả lựu đạn để nếu quân thù tiến lại gần, họ có thể tiêu hủy tài liệu, thiết bị và tự sát”, chuyên gia mật mã Dmitry Larin viết trong một bài báo về việc bảo vệ thông tin Xô viết trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại.

Đến lá chắn tên lửa hạt nhân

Ông Stolpakov cho rằng có sự tương đồng giữa sự phát triển ngành mật mã học ở Liên Xô sau chiến tranh và việc tạo ra lá chắn tên lửa hạt nhân của nước này. “Mối liên hệ giữa các dự án nguyên tử và tên lửa cũng như mật mã học đã được lãnh đạo đất nước, đứng đầu là Stalin, chú ý và hoàn toàn ủng hộ”, vị chuyên gia nói.

Theo phân tích của ông Stolpakov, trong những năm sau chiến tranh, điều quan trọng là phải ưu tiên phát triển tên lửa hạt nhân và nhiệm vụ bảo mật thông tin. “Nếu việc điều khiển lá chắn tên lửa hạt nhân có thể bị ai đó từ bên ngoài tiếp cận được thì hệ thống này sẽ chẳng còn tác dụng gì. Vì vậy, nhiệm vụ quốc phòng chiến lược sẽ không thể được giải quyết nếu không có nhiệm vụ chiến lược liên quan đến mật mã”, nhà sử học giải thích.

Trên thực tế, ngay sau chiến tranh, Liên Xô đã tích cực tạo ra các đường điện thoại được mã hóa tốc độ cao, có khả năng chống giải mã các cuộc điện đàm. Ngành mật mã Liên Xô sau đó cũng có sự phát triển vượt bậc, vươn lên hàng đầu thế giới. “Điều kiện cần thiết cho sự phát triển như vậy là việc toán học hóa ngành mật mã, với sự tham gia của các nhà toán học giỏi nhất từ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô và các trường đại học trong việc chế tạo và phân tích sâu công việc của các máy mật mã”, ông Stolpakov cho biết. Trong thời gian này, các nhà khoa học từ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô đã tích cực tham gia vào việc giảng dạy cũng như đào tạo các nhà mật mã học trẻ tuổi.

Theo nhà sử học trên, sự sụp đổ Liên Xô và sự xuất hiện nhà nước Nga mới đã thay đổi trật tự sẵn có trong hệ thống bảo vệ thông tin. “Việc sử dụng mật mã đã vượt ra ngoài việc bảo vệ bí mật nhà nước. Khu vực tư nhân, chủ yếu là lĩnh vực tài chính, cũng rất cần được bảo mật dữ liệu”, ông Stolpakov nói. Điển hình là vụ chứng từ giả mạo xảy ra vào đầu những năm 90 thế kỷ trước. Tại thời điểm đó, những kẻ lừa đảo đã thông đồng với các nhân viên ngân hàng in chứng từ thanh toán với số tiền nhất định và gửi đến Ngân hàng Trung ương để lừa tiền rồi chuyển sang tài khoản của các công ty do chúng lập ra hòng chiếm đoạt tài sản. 

Việc triển khai nhanh chóng các phương tiện bảo vệ thông tin mật mã trong các trung tâm thanh toán của Ngân hàng Trung ương Nga đã giúp ngăn chặn dòng tài liệu giả mạo này, đồng nghĩa với việc ngăn chặn được hành vi lừa đảo hàng loạt, quy mô lớn đó. “Các tiêu chuẩn đầu tiên về chữ ký điện tử và kiểm soát việc nhập dữ liệu được tạo ra ở Nga đã đặt cơ sở công nghệ cho dòng tài liệu điện tử và các dịch vụ điện tử vốn đã quen thuộc với chúng ta ngày nay. Nga là một trong những nước đầu tiên trên thế giới, sau Mỹ, đã phát triển các tiêu chuẩn mật mã quốc gia”, nhà sử học của Nga khẳng định.

Hà Lê
Cùng chuyên mục
GIấy tờ tùy thân của Tse Chi Lop khi bị cảnh sát Canada bắt giữ.

Đế chế ma túy lớn nhất châu Á bị đánh sập (Kỳ cuối): Chân dung ông trùm Tse Chi Lop

(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, Tse Chi Lop là người đứng đầu một băng đảng methamphetamine (Sam Gor) buôn bán ma túy khủng với thu nhập ước tính 17 tỷ USD mỗi năm. Lối sống xa hoa của Lop được xây dựng trên đế chế ma túy mà ông ta điều hành với tính ẩn danh tương đối cho đến khi sự tồn tại của đế chế này được tiết lộ trong một bản tin vào năm 2019

Đọc thêm

Âm mưu thâm độc của gã chồng “đào mỏ” sát hại vợ rồi dàn dựng công phu để che giấu tội ác

Hung thủ Alec McNaughton tại phiên tòa.
(PLVN) - Sau khi ly hôn, ở tuổi xế chiều, bà Cathy vẫn khao khát tìm được một người đàn ông đồng cảm để cùng nhau san sẻ trong những ngày cuối đời. Trên thế giới internet bao la, bà đã gặp được một người mà bà cho là lý tưởng mà không hề hay biết đó chỉ là bộ mặt giả dối của một gã đào mỏ, một kẻ sát nhân không gớm tay.

Kiếm hiệp Kim Dung: Tìm hiểu về Cửu âm bạch cốt trảo - môn võ công bị mang tiếng oan là âm độc nhất

Chu Chỉ Nhược với Cửu âm bạch cốt trảo.
(PLVN) - Trong kiếm hiệp Kim Dung, có một môn võ công rất nổi tiếng, cả về sự lợi hại lẫn độ âm độc là Cửu âm bạch cốt trảo. Tuy nhiên, sự thật về môn võ công này lại không giống như người ta nghĩ, mà nó xuất phát từ Đạo gia. Vậy tại sao nó lại bị mang tiếng là môn võ công âm độc nhất?

Gia tộc tương tàn

Cha con nhà Spears giờ đã phải đưa nhau ra tòa.
(PLVN) - Một trong những vụ kiện tụng bi hài nhất và cũng nổi tiếng nhất trong hai thập kỷ trở lại đây ở nước Mỹ vừa có diễn biến mới. Nhưng diễn biến mới này có làm thay đổi được phán quyết của tòa có từ 13 năm nay hay không thì hiện không ai ở Mỹ dám chắc.

Gia tộc quyền lực Rothschild (Kỳ 5): Mối quan hệ giúp tay buôn tiền cắc có bước đột phá vĩ đại

Mối quan hệ giữa Mayer và Hoàng tử William đã đem lại cho gia tộc Rothschild những bước tiến vượt bậc.
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, nhờ vào mối quan hệ với Hoàng tử William mà Mayer Amschel Rothschild từ một tay buôn tiền cắc đã có thể bước chân vào giới hoàng tộc. Bằng sự nhạy bén, biết nắm bắt thời cơ và khôn khéo hơn người, Mayer đã có được những phi vụ làm ăn đem lại sự thịnh vượng cho gia tộc.

Triều đại nhà Nguyên bị diệt vong dưới tay một thái giám ngoại quốc

Hình tượng thái giám ngoại quốc Phác Bất Hoa trong phim cổ trang Trung Quốc.
(PLVN) - Nhờ mối cơ duyên với vị Hoàng hậu nhà Nguyên mà Phác Bất Hoa từ một thái giám ngoại quốc vô danh trở thành kẻ nắm trong tay quyền lực khiến nhiều người ghen tị. Với tham vọng quyền lực và âm mưu muốn tạo ra một cuộc chính biến Phác Bất Hoa đã làm loạn triều chính khiến thiên hạ đại loạn, nhà Nguyên diệt vong.

Cuộc đời thăng trầm của anh hùng Bellerophon

Bellerophon tiêu diệt Chimera.
(PLVN) - Bellerophon một anh hùng vĩ đại trong thần thoại Hy Lạp với chiến công lớn nhất là giết chết quái thú Chimera. Anh cũng được biết đến khi bắt thành công con ngựa thần có cánh Pegasus. Tuy nhiên, Bellerophon đã bị thần Zeus trừng phạt vì nghĩ rằng chiến công của mình có thể cho phép mình sánh ngang các bậc thần thánh. 

Giai thoại về những nữ chiến binh Amazon khét tiếng khiến người châu Âu khiếp đảm

Các nữ chiến binh Dahomey Amazons phô diễn các kỹ năng của họ. (Ảnh chụp vào khoảng năm 1890).
(PLVN) - Tưởng chừng chỉ có trong các bộ phim viễn tưởng hay các bộ phim thần thoại, nhưng bộ tộc nữ chiến binh từng reo rắc nỗi khiếp đảm cho mọi kẻ thù mà họ từng đối diện - tộc Amazons, thực sự từng tồn tại. Hậu duệ của họ hiện đang sinh sống trong một ngôi làng nhỏ ở nước Cộng hòa Benin, khu vực Tây Phi.

Gia tộc quyền lực Rothschild- Kỳ 2: Thuyết âm mưu về mối quan hệ giữa gia tộc Rothschild và Illuminati

Đại bản doanh của Tập đoàn “The City of London”.
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước về những bí ẩn của gia tộc quyền lực Rothschild, theo một số đồn đoán, Illuminati là một tổ chức có quyền lực, đang kiểm soát toàn bộ mọi sự kiện, vận động và phát triển của thế giới với Hội đồng 13. Trong đó, có 1 gia tộc đứng trên tất cả mọi gia tộc khác, đó là Rothschild. Gia tộc này có quyền lực thống trị mạnh mẽ và có mối quan hệ mật thiết với tổ chức Illuminati.

Gia tộc bí ẩn Rothschild - Kỳ 1: Khởi nguồn của một gia tộc quyền lực

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Gia tộc Rothschild là một gia tộc Do Thái có nguồn gốc từ thành phố Frankfurt, nước Đức. Họ đã tạo nên một đế chế tài chính - ngân hàng tại châu Âu bắt đầu từ cuối thế kỷ 18. Đế chế này thậm chí còn vượt qua những gia tộc làm ngành ngân hàng mạnh nhất mọi thời đại như Baring hay Berenberg. 

Điệp viên Nga duy nhất có thể ra vào nơi sản xuất bom nguyên tử của Mỹ “như chốn không người”

Ông Koval tại lễ truy tặng danh hiệu.
(PLVN) - George A. Koval được cho là điệp viên độc nhất vô nhị trong lịch sử gián điệp bom nguyên tử bởi ông là sĩ quan tình báo duy nhất của Liên Xô xâm nhập được vào các cơ sở hạt nhân bí mật chuyên sản xuất plutonium, làm giàu uranium và polonium được dùng để tạo bom nguyên tử của Mỹ.