Đẩy mạnh trợ giúp pháp lý để nạn nhân bị mua bán trở về biết quyền của mình

(PLO) - Trong loạt bài 3 kỳ đăng tải trên các số báo PLVN ngày 5, 12, 19/8/2018 về những bất cập thực tế trong công tác phòng chống mua bán người ở Việt Nam đã có đề cập tới những vướng mắc về mặt pháp luật ở góc độ tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân trở về. 
Đẩy mạnh trợ giúp pháp lý để nạn nhân bị mua bán trở về biết quyền của mình Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân vùng cao tại tỉnh Lào Cai về tội phạm mua bán người

Có thể nói, cùng với Luật Phòng, chống mua bán người, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về vấn đề này đã được xây dựng khá đầy đủ để làm cơ sở pháp lý cho việc triển khai ở địa phương. Tuy nhiên cho đến nay khó khăn, thách thức về cơ chế chính sách vẫn là rào cản lớn, đòi hỏi cần phải sớm sửa đổi, bổ sung về mặt pháp định.

Nạn nhân đã bị cộng đồng kỳ thị lại thêm sợ hãi vì bị pháp luật xử phạt

Trong loạt bài báo trước đã có đề cập đến trường hợp của chị H. sinh năm 1978, quê quán Hà Nội, được Công an PC45 Hà Nội giao chuyển đến Ngôi nhà Bình yên của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (LHPNVN) tháng 6/2015. Cuối năm 2014 chị H. bị lừa bán sang Trung Quốc làm gái mại dâm. Trong một lần chủ sơ hở, chị H. đã chạy trốn được đến đồn công an Trung Quốc và được về Việt Nam. Về đến nhà, chị H. đã trình báo cho công an Hà Nội và được hỗ trợ đưa vào Ngôi nhà Bình yên. Theo cán bộ của Ngôi nhà Bình yên, mặc dù theo yêu cầu của Công an TP Hà Nội, chị H. đã nhiều lần làm việc với công an và đã đi Lào Cai để tham gia quá trình điều tra tội phạm mua bán người, tuy nhiên, hiện tại chị vẫn chưa được cấp giấy xác nhận của cơ quan chức năng về việc là nạn nhân của mua bán người nên khó khăn trong quá trình tái hòa nhập.

Trường hợp của chị H. là một trong rất nhiều trường hợp nạn nhân bị mua bán trở về đang gặp những vướng mắc do bất cập của pháp luật. Mới đây, tại cuộc hội thảo rà soát, đánh giá tổng quan chính sách pháp luật về tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về do Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội – Bộ LĐ-TB&XH phối hợp với Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) tổ chức, với vai trò tổ chức có nhiều nỗ lực tham gia quá trình tiếp nhận nạn nhân bị mua bán trở về, đại diện Ban Tuyên giáo - Trung ương Hội LHPNVN cho biết, trên thực tế, nạn nhân bị mua bán trở về rất cần được biết về các quyền của mình (kể cả các quyền trong quá trình tố tụng), cần được biết về các chính sách hỗ trợ để sau khi hồi hương về với gia đình sẽ thuận lợi trong việc tái hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, khi lưu trú ở các cơ sở bảo trợ xã hội, nạn nhân thường không được tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, do các cơ sở này không được quy định trách nhiệm tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý trong Luật Phòng chống mua bán người, mặt khác, nguồn nhân lực ở các cơ sở bảo trợ xã hội không đáp ứng yêu cầu về kiến thức và kỹ năng tư vấn.

Đồng quan điểm ở khía cạnh nạn nhân bị mua bán trở về rất cần được trợ giúp pháp lý, ông Lê Đức Hiền - Phó Cục trưởng Cục Phòng chống tệ nạn cho biết, mặc dù pháp luật quy định nạn nhân bao gồm cả những người bị mua bán trong nước và nam giới, tuy nhiên, trong thực tế hiện đang thiếu dịch vụ hỗ trợ cho hai dạng đối tượng này, đặc biệt là nam giới. Điều này một phần là do pháp luật vẫn còn thiếu quy định cụ thể về từng loại đối tượng được hỗ trợ, bao gồm những nạn nhân tự trở về, nạn nhân ở địa phương khác, nạn nhân là nam giới, nạn nhân bị mua bán trong nước.., nên chính quyền các địa phương gặp khó khăn trong việc hỗ trợ cho các đối tượng nạn nhân khác nhau.

Mặt khác, dù hành lang pháp lý đã xác lập một cơ chế khá toàn diện để hỗ trợ nạn nhân bị mua bán, trong đó đã tính đến đặc điểm và những nhu cầu riêng của từng nhóm đối tượng nạn nhân. Nhưng xét tổng thể, cơ chế pháp lý hỗ trợ nạn nhân bị mua bán hiện nay vẫn còn một số bất cập. Đơn cử như pháp luật vẫn chưa quy định việc loại trừ trách nhiệm hành chính cho nạn nhân bị mua bán nên họ vẫn có thể bị xử phạt hành chính trong một số trường hợp, ví dụ như bán dâm, xuất nhập cảnh trái phép, sử dụng giấy tờ giả mạo để xuất nhập cảnh. Những điều này có thể làm tổn hại đến quá trình hỗ trợ, tái hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân, do gây cho họ cảm giác sợ hãi và bị kỳ thị.

Nạn nhân bị mua bán cần được trợ giúp pháp lý miễn phí

Theo Hội LHPNVN, giai đoạn 2012-2017 tại Ngôi nhà Bình yên thuộc Trung tâm Phụ nữ và phát triển, trong số 181 nạn nhân được hỗ trợ thì 98 lượt người được học nghề, trong đó 38 người có việc làm ổn định, một số người làm việc tại các khách sạn 5 sao, có thu nhập tốt, 10% nạn nhân tự mở cơ sở kinh doanh riêng (làm nước mía, làm móng, tóc, làm may, mở cửa hàng tạp hóa …). Trung tâm Phụ nữ và phát triển đã xem xét hỗ trợ 30  gói phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống cho 30 nạn nhân dựa trên khả năng của từng người (như gói hỗ trợ: phương tiện để đi làm (xe đạp); dụng cụ thực hành nghề (dụng cụ làm tóc, sản xuất nước mía, máy may công nghiệp, máy vi tính, …); chăn nuôi, sản xuất (cây giống, con giống...).

Điều này có thể thấy điều mong mỏi nhất của nạn nhân bị mua bán trở về là được hiểu biết về quyền của mình để có thể yên tâm hòa nhập cộng đồng, ổn định tâm lý và cuộc sống. Tuy nhiên, như đã nói trên xét về tổng thể, cơ chế pháp lý hỗ trợ nạn nhân bị mua bán hiện nay vẫn còn một số bất cập.

Từ những bất cập này, Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội đã đề xuất  sửa đổi Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội năm 2005 theo hướng miễn trừ trách nhiệm hành chính cho nạn nhân bị mua bán trong một số trường hợp như bán dâm, xuất nhập cảnh trái phép, sử dụng giấy tờ giả mạo để xuất nhập cảnh để tránh cho họ cảm giác sợ hãi và bị kỳ thị, qua đó hỗ trợ việc tái hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân. 

Bổ sung vào Nghị định số 62/2012/NĐ-CP ngày 13/8/2012 quy định về từng dạng đối tượng được hỗ trợ và dịch vụ hỗ trợ với từng đối tượng, bao gồm những nạn nhân tự trở về, nạn nhân ở địa phương khác, nạn nhân là nam giới, nạn nhân bị mua bán trong nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho chính quyền các địa phương trong việc hỗ trợ cho các đối tượng nạn nhân khác nhau. 

“Luật Phòng, chống mua bán người cần sửa đổi các Điều 34, 35 theo hướng quy định mọi nạn nhân bị mua bán đều được hưởng những dịch vụ hỗ trợ về tâm lý và y tế nếu có nhu cầu tại cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở hỗ trợ nạn nhân và ở nơi cư trú. Sửa đổi Luật Trợ giúp pháp lý theo hướng bổ sung đối tượng nạn nhân bị mua bán là một trong những đối tượng được hưởng trợ giúp pháp lý miễn phí” – đại diện Cục Phòng chống tệ nạn xã hội nhấn mạnh.

Theo số liệu công bố của Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm có khoảng gần 10.000 ca ghép nội tạng trái phép có liên quan tới các tổ chức tội phạm mua bán người. Riêng khu vực các nước Tiểu vùng sông Mê – kông (trong đó có Việt Nam) vẫn được đánh giá là điểm nóng của tình trạng mua bán người, di cư bất hợp pháp.  Từ góc độ Cục Cảnh sát Hình sự - Bộ Công an, dù rằng rất nỗ lực trong công tác phòng chông mua bán người (chỉ trong 6 tháng đầu năm 2018 lực lượng chức năng đã điều tra, khởi tố 54 vụ/ 87 đối tượng; xác minh, giải cứu, tiếp nhận trên 700 trường hợp, trong đó có hơn 200 trường hợp được xác định là nạn nhân bị mua bán) nhưng lực lượng công an vẫn gặp một số khó khăn, vướng mắc xuất phát từ pháp luật, đơn cử như như: Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định Điều 150 về tội mua bán người và Điều 151 về tội mua bán người dưới 16 tuổi. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có văn bản dưới luật hướng dẫn thực hiện các điều luật trên, do đó công tác phòng, chống tội phạm mua bán người còn gặp nhiều khó khăn như: việc xác định thủ đoạn khác trong vụ án mua bán người; nạn nhân trong vụ án mua bán người ...

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm của Chính phủ, từ năm 2012 đến năm 2017, các lực lượng chức năng đã tổ chức giải cứu, tiếp nhận khoảng 7.500 người. Qua điều tra, rà soát cho thấy: trên 90% nạn nhân bị mua bán là phụ nữ và trẻ em; trên 80% nạn nhân thuộc các dân tộc thiểu số, trình độ học vấn, nhận thức, tiếp cận thông tin ít hơn và có hoàn cảnh kinh tế khó khăn; hơn 70% nạn nhân làm nông nghiệp hoặc không có việc làm; 37,2% không biết chữ và khoảng 6,8% nạn nhân là người trẻ tuổi, học sinh, sinh viên. Trên 98% nạn nhân bị mua bán ra nước ngoài, trong đó chủ yếu sang Trung Quốc (trên 90%). Đa số nạn nhân là phụ nữ khi bị lừa bán ra nước ngoài bị cưỡng ép kết hôn làm vợ người dân bản địa và bóc lột tình dục (gần 80%).
Hồng Minh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Cần đánh giá lại đối tượng, điều kiện tham dự Hội thi giáo viên dạy giỏi

Cần đánh giá lại đối tượng, điều kiện tham dự Hội thi giáo viên dạy giỏi

(PLVN) - Sau khi Tổ công tác của Bộ GD&ĐT đã tiến hành rà soát, kiểm tra tại Hải Phòng liên quan đến thông tin được phản ánh trong những ngày qua về việc một số trường học của Hải Phòng cho học sinh có học lực yếu nghỉ học để thi giáo viên giỏi. Ngay sau khi có kết quả rà sát, TS Thái Văn Tài, Quyền Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học đã có cuộc trao đổi  với báo chí. 

Đọc thêm

Kết nối lịch sử, văn hiến để phát huy sức mạnh dân tộc

Kết nối lịch sử, văn hiến để phát huy sức mạnh dân tộc
(PLVN) - Sáng 20/1, tham quan Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam nhân dự triển lãm “Di sản Văn hóa và Sâm Ngọc Linh Kon Tum - Báu vật đại ngàn” được tổ chức tại đây, Thủ tướng nhấn mạnh để phát huy sức mạnh dân tộc trên tất cả mọi phương diện chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội cần có ý thức về tầm quan trọng của việc xây dựng sự kết nối giữa thế hệ hiện nay, thế hệ tương lai với cội nguồn, với lịch sử, với văn hiến và niềm tự hào của dân tộc.

Kiểm tra công tác chống buôn lậu tại Bộ đội Biên phòng Cao Bằng

Kiểm tra công tác chống buôn lậu tại Bộ đội Biên phòng Cao Bằng
(PLVN) - Thực hiện đợt cao điểm đấu tranh phòng chống tội phạm, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2019, Đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) do Thiếu tướng Bùi Đức Hạnh - Phó Tư lệnh BĐBP, Trưởng ban Chỉ đạo 1389 BĐBP làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Cao Bằng về công tác đấu tranh phòng chống tội phạm; chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. 

Việt Nam sẽ là Chủ tịch Hội đồng CPTPP vào năm 2026

Việt Nam sẽ là Chủ tịch Hội đồng CPTPP vào năm 2026
(PLVN) - Bộ trưởng 11 nước tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã tham dự phiên họp đầu tiên của Hội đồng CPTPP tại Tokyo (Nhật Bản) ngày 19/1. Đây là phiên họp đầu tiên của hội đồng này từ khi CPTPP có hiệu lực từ 30/12/2018. 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Làm du lịch phải quy hoạch dài hạn

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Làm du lịch phải quy hoạch dài hạn
(PLVN) - Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2019 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) diễn ra sáng ngày 19/1, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, các địa phương làm du lịch phải có quy hoạch, định hướng dài hạn, đầu tư quy mô theo chuẩn mực quốc tế, đặc biệt phải bảo vệ được môi trường.
Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam: Thách thức cạnh tranh và hội nhập

Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam: Thách thức cạnh tranh và hội nhập

(PLVN) - Giải quyết 180 vụ tranh chấp với tổng trị giá tranh chấp lên tới 9.400 tỷ đồng, năm 2018 là một năm hoạt động được đánh giá “vượt ngoài mong đợi” của  Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), đánh dấu chặng đường 25 năm hoạt động. Song theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch VIAC, trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập, VIAC đang ở trong thế “ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”.

Phân công chấp hành viên tổ chức thi hành án: Chưa thống nhất trong áp dụng pháp luật

Phân công chấp hành viên tổ chức thi hành án: Chưa thống nhất trong áp dụng pháp luật
(PLVN) - Phân công chấp hành viên tổ chức thi hành án là giao nhiệm vụ tổ chức thi hành án cho một chấp hành viên giải quyết vụ việc thi hành án cụ thể. Đây là một công việc có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình tổ chức thi hành án, việc lựa chọn, phân công chấp hành viên có thể có những ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả tổ chức thi hành án. 

Dòng họ lập kỷ lục 5 đời tiến sĩ

Dòng họ lập kỷ lục 5 đời tiến sĩ
(PLVN) - Năm đời liên tiếp trong gia đình có 5 người đỗ tiến sĩ là bảng thành tích vang danh của dòng họ Ngô ở Nghệ An. Không chỉ là dòng họ khoa bảng nổi danh sử Việt, đây là dòng họ đầu tiên trong cả nước được hưởng vinh hiển “phụ tử đồng khoa”. Sự kiện này được ghi danh Kỷ lục Guiness Việt Nam với nội dung: “Cha con cùng đỗ tiến sĩ lần đầu tiên trong một khoa thi”.

Nhận diện vi phạm của Facebook tại Việt Nam

Nhận diện vi phạm của Facebook tại Việt Nam
(PLVN) - Luật Quảng cáo năm 2012, có hiệu lực từ ngày 1/1/2013, quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài không hoạt động tại Việt Nam có nhu cầu quảng cáo về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và hoạt động của mình tại Việt Nam phải thuê người kinh doanh dịch vụ quảng cáo của Việt Nam thực hiện.

Đặc sản vùng, miền “ùn ùn” về Hà Nội ngày áp Tết

Đặc sản vùng, miền “ùn ùn” về Hà Nội ngày áp Tết
(PLVN) - Hoa thơm trái ngọt miền Tây, sản vật miền Trung, vùng núi cao Tây Bắc, thậm chí những món ăn gợi nhớ ký ức đối với nhiều người như đùi ngỗng, cá Astrakhan (Nga), khô trâu, bò (Lào)… đang có mặt trên các kệ trong siêu thị hoặc sạp hàng ngoài chợ những ngày cuối năm.  

Đã có bộ tiêu chí đánh giá sự hài lòng đối với cơ quan thuế

Đã có bộ tiêu chí đánh giá sự hài lòng đối với cơ quan thuế
(PLVN) - Nhằm đánh giá khách quan chất lượng dịch vụ hành chính thuế, đồng thời nắm bắt kịp thời vướng mắc của người nộp thuế (NNT) để đề xuất những giải pháp hoàn thiện chính sách, nâng cao sự hài lòng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN), mới đây, Tổng cục Thuế đã có Quyết định 2204/QĐ-TCT ban hành đề án “Đo lường sự hài lòng của NNT đối với sự phục vụ của cơ quan thuế (CQT)”.

Hà Văn Thắm ra tòa trong vụ lọc hóa dầu Bình Sơn

Hà Văn Thắm ra tòa trong vụ lọc hóa dầu Bình Sơn
(PLVN) - Dự kiến sáng nay (21/1), TAND TP Hà Nội đưa vụ án xảy ra tại Công ty lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam liên quan tới việc nhận lãi ngoài từ OceanBank ra xét xử sơ thẩm. 
Long An: Chủ đầu tư dự án bị tố “làm lơ” giao kèo với người dân

Long An: Chủ đầu tư dự án bị tố “làm lơ” giao kèo với người dân

(PLVN) - Bị thu hồi đất với giá “bèo”, người dân chấp nhận thỏa thuận giá bồi thường với chủ đầu tư dự án. Tuy nhiên sau khi có chữ ký của người dân, chủ đầu tư “ngó lơ” giao kèo trước đó. Mới đây, thửa đất đã bị đoàn cưỡng chế gồm các cơ quan chức năng huyện Cần Giuộc, Long An tiến hành tháo dỡ, san phẳng.

Đức Hoà (Long An): Vụ việc “chìm xuống” sau 3 năm bị hủy án?

Đức Hoà (Long An): Vụ việc “chìm xuống” sau 3 năm bị hủy án?
(PLVN) - TAND Cấp cao tại TP.Hồ Chí Minh tuyên huỷ Bản án hình sự sơ thẩm và Bản án phúc thẩm từ đầu năm 2016 vì có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm nhưng đến nay, 3 năm trôi qua, vụ việc vẫn chưa được đưa ra xét xử và đang có dấu hiệu bị “chìm xuồng”.

Marie Stopes Việt Nam chăm sóc sức khỏe sinh sản cho 1 triệu khách hàng

Marie Stopes Việt Nam chăm sóc sức khỏe sinh sản cho 1 triệu khách hàng
(PLVN) - Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) và Tổ chức phi chính phủ Marie Stopes Việt Nam (MSV) đã tổ chức sự kiện chào đón khách hàng thứ 1 triệu trong khuôn khổ hợp tác giữa các cơ quan nhằm “Tăng cường tiếp cận bền vững dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản chất lượng tại Việt Nam giai đoạn 2015-2020”. 

Nan giải bài toán học sinh đi xe máy trên 50cc

Nan giải bài toán học sinh đi xe máy trên 50cc
(PLVN) - Luật Giao thông đường bộ có quy định người đủ 16 tuổi trở lên được lái xe máy có dung tích xilanh dưới 50cc; người đủ 18 tuổi trở lên mới được lái mô tô hai bánh, mô tô ba bánh có dung tích xilanh từ 50cc  trở lên và các loại xe có kết cấu tương tự…Thế nhưng trên địa bàn Hà Nội, nhiều học sinh THPT vẫn đi xe máy trên 50cc  đến trường.  
TP Hồ Chí Minh: Cảnh báo heo nhiễm bệnh “qua mặt” các đội kiểm tra

TP Hồ Chí Minh: Cảnh báo heo nhiễm bệnh “qua mặt” các đội kiểm tra

(PLVN) - Trước khi đến lò mổ, lợn đã được bơm nước, thịt heo ôi thiu, chứa các dịch bệnh như lở mồm long móng; thậm chí một số lái buôn có chiêu trò chặt chân heo bị bệnh để qua mặt đội kiểm tra… Đó là những cảnh báo được bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng Đoàn kiểm tra thuộc Ban quản lý An toàn thực phẩm (BQL ATTP) TP HCM đưa ra sau khi kiểm tra đột xuất nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%