Tribeco - Niềm tự hào nước giải khát Việt đã bị đối tác ngoại thâu tóm như thế nào?

(PLVN) - Là tên tuổi lớn của ngành giải khát Việt Nam những năm 90, sau thời điểm vàng là thời kỳ Tribeco Sài Gòn xuống dốc không phanh do thua lỗ triền miên, buộc phải tự bán mình cho nhà đầu tư ngoại . Tuy có tìm cách đứng dậy nhưng thương hiệu này tiếp tục nhận thêm thất bại trên thị trường nước giải khát đầy biến động.
Tribeco - Niềm tự hào nước giải khát Việt đã bị đối tác ngoại thâu tóm như thế nào? Tribeco nhận trái đắng trong mật ngọt khi bán mình cho Uni-President

11 năm liền được bình chọn là “Hàng Việt Nam chất lượng cao”

Tribeco là thương hiệu quen thuộc với nhiều người tiêu dùng nội địa thập niên 90 thế kỷ trước. Công ty TNHH Tribeco (tiền thân của Công ty cổ phần Nước giải khát Sài Gòn – Tribeco sau này) được thành lập năm 1992 với vốn điều lệ 8,5 tỷ đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 51%. Vươn mình mạnh mẽ, chỉ sau hơn 7 năm, Công ty “thoát” khỏi “bầu sữa mẹ” Nhà nước, trở thành doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn khi Nhà nước chuyển nhượng 51% vốn ra bên ngoài.

Về mặt thương hiệu, Tribeco tạo được hiệu ứng hình ảnh rất tốt khi tham gia tài trợ cho cuộc đua xe đạp Cúp truyền hình TP HCM liên tục trong nhiều năm. Đây là chương trình marketing hiệu quả được đánh giá cao vào thời điểm đó. Trong hơn 20 năm có mặt trên thị trường thì có đến 11 năm liền, các sản phẩm của Tribeco lọt vào danh sách “Hàng Việt Nam chất lượng cao”. Thậm chí, sản phẩm sữa đậu nành và nước ngọt có gas của Tribeco còn được Sở Công nghiệp TP HCM đề xuất chọn làm sản phẩm công nghiệp chủ lực của thành phố.

Nhãn hàng nước giải khát nổi tiếng một thời của Tribeco 

Kinh doanh hiệu quả, Tribeco thuộc lứa các doanh nghiệp “hạt giống”, lên sàn chứng khoán ngay từ những ngày đầu. Năm 2001, Tribeco là doanh nghiệp thứ 9 lên sàn chứng khoán TP HCM với mã cổ phiếu TRI và liên tục nhiều năm sau đó được đánh giá cổ phiếu tốt.

Cổ tức tiền mặt hàng năm duy trì đều đặn ở mức 15-18%. Vì điều này, suốt một thời gian dài, cổ phiếu TRI lọt vào “mắt xanh” các quỹ đầu tư tên tuổi, trở thành hàng “hot” được các quỹ chăm sóc tận tình như VinaCapital, PXP Vietnam Fund, Citigroup Global Market Ltd… TRI yên lành cho đến ngày họ quyết định bắt tay với “ông lớn”… Năm 2005, lãnh đạo của Tribeco cho rằng, nếu không hợp tác để đẩy mạnh sự phát triển thì sẽ bị các đối thủ nước ngoài “tiêu diệt”. Vì vậy, Tribeco đã nhanh chóng bắt tay vào tìm đối tác để hợp tác và người được chọn mặt gửi vàng là Công ty Cổ phần Bánh kẹo Kinh Đô (KDC).

Năm 2005, KDC đang là thương hiệu bánh kẹo mạnh của thị trường nội địa, tham vọng mở rộng sang nước giải khát đã chọn TRI để đầu tư.  Ông Trần Lệ Nguyên, Tổng Giám đốc Kinh Đô lúc đó muốn lập một công ty nước giải khát mới và TRI là lựa chọn tối ưu nhất cho tham vọng này. 35% cổ phần của TRI được Kinh Đô mua lại và vị Tổng Giám đốc Kinh Đô lúc đó không giấu giếm khi cho biết: “Việc thâu tóm Tribeco nằm trong định hướng của Công ty”. Tham vọng của Kinh Đô đặt vào “ván bài” này là sẽ giúp tăng doanh số của Tribeco tăng 30% mỗi năm và sau 3 năm là tăng 100%.

Các sản phẩm mới của Tribeco tái xuất quảng cáo trên sóng truyền hình  

Trả lời báo giới, ông Nguyễn Xuân Luân, Tổng Giám đốc Tribeco khi ấy cho rằng, đó là quyết định 2 bên cùng có lợi, Tribeco nếu không hợp tác để đẩy mạnh phát triển sẽ sớm bị đối thủ ngoại tranh mất thị trường. Sau khi có cổ đông lớn là Kinh Đô, trong hai năm 2006 và 2007, Tribeco tiếp tục xây 2 nhà máy lớn là Tribeco Bình Dương và Tribeco Miền Bắc (Hưng Yên) với tỷ lệ góp vốn Tribeco 80%, Kinh Đô 20%. Có thêm 2 nhà máy đi vào hoạt động với công suất gần trăm triệu két/năm nhưng doanh số bán ra của Tribeco từ trên 8 triệu két đến năm 2007 tụt còn 6 triệu két/năm khiến Công ty rơi vào cảnh nợ nần. 

Đầu năm 2007, Tribeco đành tiếp tục bán 15% cổ phần cho đối tác đến từ Đài Loan Uni-President. Tuy nhiên, đây là những quyết định đầu tư vội vã và đánh giá sai thị trường. Theo đó, cuối năm 2008, Tribeco tuyên bố lỗ 145 tỷ đồng, vốn âm hơn 5 tỷ đồng, mặc dù 3 quý đầu năm lại báo lãi. Năm 2009, TRI lỗ tiếp 82 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm trên 20 tỷ đồng và đến cuối 2011, TRI lỗ lũy kế lên đến 312 tỷ đồng.

Cũng chính thua lỗ triền miên, năm 2010, TRI đã bán hết cổ phần Tribeco Miền Bắc, cuối năm 2011 bán hết Tribeco Bình Dương, chấm dứt giấc mơ mở rộng sản xuất và thị phần ngắn ngủi. Cuối tháng 8/2012, Đại hội cổ đông bất thường của Tribeco Sài Gòn đã tuyên bố giải thể doanh nghiệp. Cổ phần trôi nổi của Công ty được HĐQT mua lại với chỉ 2.300 đồng. Điều đáng nói là khi giải thể, Uni-President đã nắm 43,6% cổ phần của Tribeco (3 năm trước là 15%) và trở thành chủ nhân mới của Tribeco Bình Dương.

“Sập bẫy” đối tác ngoại trong một kịch bản thâu tóm?

Được hậu thuẫn bởi hai “đại gia” tầm cỡ ngành thực phẩm, cổ đông Tribeco có lý do để kỳ vọng doanh nghiệp sẽ có những đột phá về doanh thu, lợi nhuận. Vậy mà ngược lại, kết quả là vô cùng ảm đạm với những con số thua lỗ nêu trên, những công ty liên kết dần thuộc về tập đoàn nước ngoài từng là đối tác của mình, đây là điều thật khó hiểu. Từ đó, dư luận trong giới đầu tư cho rằng Uni-President đã có chủ đích thâu tóm và phải chăng chính một số cổ đông lớn đã tiếp tay?

Trong đại hội cổ đông thường niên diễn ra cuối tháng 6/2012 của Tribeco, toàn bộ người của Kinh Đô đã đồng loạt từ nhiệm, nhường chỗ cho người của Uni-President. Kinh Đô cũng thoái vốn hoàn toàn khỏi Tribeco. Như vậy, Tập đoàn Đài Loan nắm quyền kiểm soát toàn bộ thương hiệu nước giải khát Việt Nam mà không phải tốn một đồng nào để xây dựng thương hiệu. 

Một chuyên gia kinh tế cho rằng Tribeco đã trở thành nạn nhân trong cuộc chơi đầy toan tính của các “ông lớn”, đặc biệt là một nhà đầu tư nước ngoài đầy kinh nghiệm như Uni-President. Với việc đẩy Tribeco rơi vào cảnh buộc phải giải thể, nhà đầu tư nước ngoài này được độc chiếm thương hiệu Tribeco.

Giám đốc của một công ty chứng khoán lớn nhận xét, ngành thực phẩm có tỷ lệ sinh ở mức cao, khoảng 30-45%. Do vậy, ông không loại trừ khả năng, có thể do 2 cổ đông lớn không tìm được tiếng nói chung, dẫn đến cả 2 đều bỏ mặc sự phát triển của Tribeco. Còn theo chuyên gia thương hiệu Võ Văn Quang, một trong các chiêu mà công ty nước ngoài thường xuyên sử dụng để hất cẳng đối tác Việt nhằm thâu tóm liên doanh chính là việc “tạo điều kiện” cho liên doanh thua lỗ triền miên và Tribeco sập bẫy theo đúng kịch bản này. Giám đốc điều hành một công ty chuyên tư vấn về M&A lâu năm thì cho rằng, trong thương vụ TRI, Kinh Đô chưa phát huy được hết thế mạnh của mình.

Vì chỉ nắm 35% cổ phần, thấp hơn so với Uni-President nên Kinh Đô không đủ quyền tác động đến chiến lược kinh doanh của TRI, dẫn đến hoạt động kinh doanh không đi cùng hướng. Sau khi giải thể, Tribeco gần như ngừng hoạt động. Cái tên “Tribeco” chỉ nóng lên trong giới truyền thông với câu chuyện bị thâu tóm. Gần 1 năm sau, Tribeco trở lại với hai sản phẩm được quảng cáo rộng rãi trên sóng truyền hình. Tuy nhiên, các sản phẩm này chưa thực sự tạo được tiếng vang vì chúng không có nhiều khác biệt so với sản phẩm cùng loại đã định hình được trên thị trường.

Ví dụ, sữa đậu nành Trisoy có rất nhiều đối thủ lớn như Goldsoy của Vinamilk, Soya Number One của Tân Hiệp Phát, sữa đậu nành Fami, sữa đậu nành Vinasoy. Sản phẩm trà bí đao Tribeco cũng không khả dĩ hơn khi mới ra thị trường đã đụng độ nhiều “đá tảng” như trà bí đao Wonderfarm, trà bí đao Thạch Bích… Ngoài ra, Công ty còn một số sản phẩm như trà ngon 100, tăng lực X2 dâu, chanh…song cũng không gây được nhiều tiếng vang.

Hoàng Thư
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Người Việt muôn phương - (Bài 1): Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Người Việt muôn phương - (Bài 1): Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

(PLVN) - Trong những trang lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam, từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập cho đến khi bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, cộng đồng người Việt ở nước ngoài luôn có nhiều đóng góp quan trọng. Quá trình hình thành, sinh sống và phát triển của người Việt ở nước ngoài là một câu chuyện dài. 

Đọc thêm

Đến hết tháng 2, vốn đầu tư đã thực hiện các dự án hạ tầng khu công nghiệp đạt 46,2%

Đến hết tháng 2, vốn đầu tư đã thực hiện các dự án hạ tầng khu công nghiệp đạt 46,2%
(PLVN) - Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính lũy kế đến cuối tháng 2/2021, tổng vốn đầu tư đăng ký của các nhà đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp (KCN) đạt khoảng 5,30 tỷ USD và 324,9 nghìn tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư đã thực hiện của các dự án hạ tầng 2,34 tỷ USD và 152,4 nghìn tỷ đồng, bằng khoảng 46,2% tổng vốn đầu tư đã đăng ký.

Sơ ý làm vỡ nhiệt kế, bé gái 11 tuổi bị nhiễm độc thủy ngân

Sơ ý làm vỡ nhiệt kế, bé gái 11 tuổi bị nhiễm độc thủy ngân
(PLVN) -  Người thân của cháu N.N.Y (11 tuổi) khi vẩy nhiệt kế do sơ ý chiếc nhiệt kế chọc mạnh vào tay trái của cháu. Chiếc nhiệt kế bị vỡ và tạo ra vết thương ở ngón trỏ tay trái. Do sợ bị nhiễm độc thủy ngân, gia đình đã đưa cháu tới bệnh viện và nhập viện Bệnh viện Bạch Mai ngày 11/02/2021 

Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai - Khẳng định vị thế từ công tác đào tạo

Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai - Khẳng định vị thế từ công tác đào tạo
(PLVN) - Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã nỗ lực vượt lên mọi khó khăn, trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trung tâm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tiên tiến của Đại học Thái Nguyên. Từ đó từng bước khẳng định được vai trò, vị thế của mình trong tình hình mới.

Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark về với vùng dịch – lan toả yêu thương

Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark về với vùng dịch – lan toả yêu thương
(PLVN) - Chung tay hỗ trợ, giúp đỡ Hải Dương vững vàng hơn trong “cuộc chiến” với đại dịch Covid-19 đang diễn ra tại đây, Bệnh viện Đại Học Y Dược Shing Mark với mong muốn lan tỏa yêu thương cộng đồng, đã trao tặng những phần quà “đơn giản” nhưng đầy ý nghĩa để giúp đỡ người dân cũng như các lực lượng tham gia phòng chống dịch Covid-19 ở Hải Dương.

Ký ức đưa hài cốt liệt sĩ nơi phiên dậu về đất mẹ

Ký ức đưa hài cốt liệt sĩ nơi phiên dậu về đất mẹ
(PLVN) - Dấu chân của các giám định viên đã để lại trên khắp các nghĩa trang trong cả nước để có ngày nước mắt buồn đau của những người mẹ, người chị trở thành nước mắt của niềm vui, xóa tan nỗi lo không tìm được hài cốt người thân trước khi nhắm mắt.
Cuộc thảm sát trên núi

Cuộc thảm sát trên núi

(PLVN) - Họ nghĩ rằng họ sẽ được an toàn ở nhà thờ, nhưng sau đó những người lính đến… Một cuộc điều tra của CNN dựa trên các cuộc phỏng vấn với 12 nhân chứng kể lại vụ thảm sát ở Ethiopia cách đây 3 tháng. 

Thận trọng khi đầu tư, mua đất nền ven khu, cụm công nghiệp tại Bắc Giang

Thận trọng khi đầu tư, mua đất nền ven khu, cụm công nghiệp tại Bắc Giang
(PLVN) - Hiện nay, hàng loạt dự án bất động sản tại Bắc Giang đang được triển khai xây dựng hạ tầng đường giao thông, chỉnh trang đô thị, các ven Trung tâm kinh tế ở một số huyện, cụm công nghiệp. Giới đầu cơ “thổi” giá thị trường bất động sản tăng mạnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nhà đầu tư và người dân có nhu cầu thực sự.  

Viên đạn trong chiếc đầu bò vạch trần bộ mặt tên trộm gia súc chuyên nghiệp

Viên đạn trong chiếc đầu bò vạch trần bộ mặt tên trộm gia súc chuyên nghiệp
(PLVN) - Nhận được đơn trình báo của người dân về việc trâu, bò bị mất tích trong rừng, lực lượng công an vào cuộc điều tra truy tìm manh mối nhưng gặp không ít khó khăn, đến khi phát hiện viên đạn trong đầu con bò, “nút thắt” này đã được mở, cơ quan công an đã truy ra kẻ thực hiện hàng loạt vụ trộm gia súc bằng thủ đoạn tinh vi, chuyên nghiệp.

Người Việt muôn phương - (Bài 1): Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Người Việt muôn phương - (Bài 1): Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài
(PLVN) - Trong những trang lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam, từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập cho đến khi bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, cộng đồng người Việt ở nước ngoài luôn có nhiều đóng góp quan trọng. Quá trình hình thành, sinh sống và phát triển của người Việt ở nước ngoài là một câu chuyện dài. 
Trung Hoa bí sử - (Bài 10): Chiếc túi gấm được bồi táng trong tay Từ Hy thái hậu hé lộ điều bất ngờ

Trung Hoa bí sử - (Bài 10): Chiếc túi gấm được bồi táng trong tay Từ Hy thái hậu hé lộ điều bất ngờ

(PLVN) - 76 năm sau khi Từ Hy thái hậu băng hà, người ta đã tìm thấy trong tay phải của bà một vật chiếc túi nhỏ bằng gấm. Trong đó chứa 1 chiếc răng và 2 chiếc móng tay của bà. Việc những chiếc móng tay được chôn cất theo di hài của Từ Hy thái hậu đã hé lộ câu chuyện bí mật về một vật bất ly thân của các Phi Tần nhà Thanh.  

“Ly rượu mừng” - “xuân khúc kinh điển nhất của nền tân nhạc Việt Nam”

“Ly rượu mừng” - “xuân khúc kinh điển nhất của nền tân nhạc Việt Nam”
(PLVN) - Trong dòng chảy tân nhạc Việt từ thuở được hình thành cho đến nay, những ca khúc viết về mùa xuân, đón Tết có rất nhiều, đa dạng về thể loại, có tâm trạng vui lẫn buồn. Trong hàng trăm ca khúc nổi tiếng về mùa xuân, có một bài được xưng tụng là bài nhạc xuân hay nhất, là “đệ nhất xuân ca” của mọi người đại. Đó là “Ly rượu mừng” của nhạc sĩ Phạm Đình Chương (1929 - 1991).

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬