Tháp Phổ Minh – uy nghi hào khí Đông A

(PLVN) - Nằm phía tây bắc thành phố Nam Định, chùa Phổ Minh với ngọn tháp Phổ Minh cổ kính uy nghi, trầm mặc giữa màu xanh ngút ngàn của đồi cây cổ thụ và những cánh đồng lúa bát ngát. Đây là một trong những dấu tích còn lại của một thời Hào khí Đông A lừng lẫy của nhà Trần…
Tháp Phổ Minh – uy nghi hào khí Đông A

Chùa Phổ Minh gắn với hào khí nhà Trần nhưng thực tế đây là một ngôi cổ tự có từ thời nhà Lý, tọa lạc ở làng Tức Mạc, xã Lộc Vượng, phủ Thiên Trường (nay là phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định). Đến thời nhà Trần chùa được trùng tu xây dựng to đẹp hơn. Chùa nằm trong khu vực Hành Cung Thiên Trường của phủ Thiên Trường xưa - nơi các Thái Thượng Hoàng nhà Trần thường lui về sau khi đã nhường ngôi. 

Cụm kiến trúc chính của chùa Phổ Minh bao gồm 9 gian tiền đường gắn với thiêu hương 3 gian, thượng điện 3 gian. Qua khoảng sân hẹp lát gạch cổ là dãy ngang 11 gian kết hợp với hành lang mỗi bên 11 gian tạo thành quần thể “nội Công ngoại Quốc” uy nghi.

 Tháp Phổ Minh - dấu tích hào khí Đông A lừng lẫy thời Trần 

Chùa Phổ Minh mở đầu kiến trúc Phật giáo thời Trần. Các công trình kiến trúc và chạm khắc đến giờ vẫn còn giữ được những dấu ấn của thời Trần, thời Mạc như: bộ cánh cửa bằng gỗ lim (mỗi tấm cao 1,92m, rộng 0,79m) ở nhà bái đường; tháp Phổ Minh xây bằng gạch nhưng vững như bàn thạch; đôi sấu ở tam quan; rồng ở thành bậc tiền đường; tháp và tượng Bà chúa Mạc v.v... 

Chùa Phổ Minh còn có tên gọi khác là chùa Tháp. Sở dĩ gọi tên chùa Tháp bởi trong chùa có tháp Phổ Minh – một công trình kiến trúc lâu đời còn giữ được tương đối toàn vẹn. Tháp Phổ Minh được xây dựng từ thế kỉ 13, theo tính toán của các nhà khoa học, tháp nặng tới 700 tấn, tồn tại hơn 7 thế kỷ qua chiến tranh, thiên tai nhưng vẫn vững vàng, kiên cường như khí phách của dân tộc.

Con đường đẹp và thanh bình dẫn vào chùa 

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, kỷ Anh Tông, năm 1308, Kim Phật Trần Nhân Tông băng hà ở am Ngọa Vân trên ngọn Tử Phong - Yên Tử (Quảng Ninh). Sau đó ít lâu, con trai ngài là vua Anh Tông đã đem 7 trong số 21 hạt xá lợi đặt trong cỗ kiệu bát cống bằng đá rồi xây tháp Phổ Minh lên trên. 

Tháp Phổ Minh có hình vuông, gồm 14 tầng, cao gần 20 mét, mặt quay hướng Nam, mặt bằng được bố cục vuông, cạnh đáy của đế dài 5,21m, cửa các tầng ở 4 phía được trổ theo lối cuốn tò vò. Hai tầng dưới làm bằng đá mỗi chiều dài 5,2 m. Các tầng còn lại xây bằng gạch bắt mạch để trần. Mỗi đầu viên gạch có dòng chữ “Hưng – Long thập tam niên” (1305) và khắc họa con rồng nổi thời Trần. Sau đó, một thương nhân đã công đức tu bổ lại các mặt tháp. Dạng kiến trúc của tháp là dạng trung gian giữa loại tháp hoa sen (phần trên) và tháp tu-di-tọa (phần đế).

Tháp nằm ngay trước cửa Tam Bảo chùa Phổ Minh, giữa đồi cây xanh ngút ngàn. Dưới chân tháp hiện nay vẫn còn có những dấu mốc bằng đá. Truyền rằng xưa kia sân chùa có đặt một chiếc vạc đồng rất lớn được xếp vào An Nam Tứ đại khí (gồm tháp Báo Thiên, tượng phật chùa Quỳnh Lâm, vạc Phổ Minh, chuông Quy Điền). Những dấu mốc bằng đá này chính là dấu còn sót của những chân đỡ của chiếc vạc Phổ Minh nổi tiếng. Đáng tiếc, vạc Phổ Minh đã không còn đến ngày nay; vào thời kỳ quân Minh xâm lược, chúng đã phá cả tứ đại khí của nước ta với âm mưu làm mất sử sách và những công trình văn hóa để đồng hóa dân ta.

Chùa Phổ Minh cũng từng là nơi Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông tu hành khi mới xuất gia. Nói về Trần Nhân Tông, đây không chỉ là một vị vua hiền có công trong kháng chiến chống Nguyên - Mông lần 2 và 3 mà còn là vị tổ đã sáng lập ra một dòng Thiền của riêng Việt Nam, đó là thiền phái Trúc Lâm. Phái Trúc Lâm truyền được 3 đời tổ. Trần Nhân Tông truyền cho ngài Pháp Loa, Pháp Loa truyền cho Huyền Quang. Sau đó, nhà Trần suy yếu và bị mất thiên hạ vào tay họ Hồ.

Trong chùa Phổ Minh hiện có thờ Trúc Lâm Tam Tổ ở hậu điện. Chính giữa là tượng Trần Nhân Tông viên tịch theo kiểu nằm giống như hình Thích Ca nhập diệt ta thường thấy trong các chùa. Bên phải là tổ Pháp Loa, bên trái là tượng Huyền Quang. Bức tượng Trần Nhân Tông nhập diệt được đánh giá là tác phẩm có giá trị cao cả về mỹ thuật, sử học lẫn tư tưởng.

Chùa Phổ Minh đã được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt.

Cùng với khu di tích Đền Trần (Nam Định), di tích chùa Phổ Minh đã và đang góp phần lưu truyền và làm sống dậy truyền thống hào khí Đông A, mãi mãi là niềm tự hào của con dân nước Việt và người dân Thành Nam nói riêng.

S.T
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Ngôi đình cổ mang kiến trúc nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày ở Lạng Sơn

Ngôi đình cổ mang kiến trúc nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày ở Lạng Sơn

(PLVN) - Ở đồn Mỏ Nhài (xã Hưng Vũ, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn) có ngôi đình Nông Lục mang trong mình sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc đình, chùa truyền thống của Đồng bằng Bắc Bộ và kiến trúc nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày. Không chỉ có giá trị về nghệ thuật, đình Nông Lục còn là một “địa chỉ đỏ” của tỉnh Lạng Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Đọc thêm

Giới thiệu Chủ tịch UBND TP ứng cử đại biểu HĐND TP Đà Nẵng

Giới thiệu Chủ tịch UBND TP ứng cử đại biểu HĐND TP Đà Nẵng
(PLVN) - Ngày 9/3, UBND TP Đà Nẵng đã tổ chức Hội nghị giới thiệu nhân sự ứng cử đại biểu HĐND TP Đà Nẵng khóa X nhiệm kỳ 2021-2026 và thống nhất giới thiệu đồng chí Lê Trung Chinh, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, ứng cử đại biểu HĐND TP trong nhiệm kỳ sắp tới.

Vụ “đòi tiền ăn hàng tháng” sau ly hôn tại Thái Bình: Người vợ xin cộng đồng mạng không bình luận thêm

Vụ “đòi tiền ăn hàng tháng” sau ly hôn tại Thái Bình: Người vợ xin cộng đồng mạng không bình luận thêm
(PLVN) - “Sau khi sự việc xảy ra, anh Hoan đã gặp và xin lỗi tôi. Tôi nhận thấy hành động của tôi và anh Hoan đều xuất phát do nóng giận. Sau khi bình tĩnh lại, giải quyết sự việc và chia tay trong hoà bình. Vậy, tôi xin cảm ơn cộng đồng mạng và  xin cộng đồng mạng không bình luận và cho chúng tôi được tự giải quyết”, chị Phạm Thị Thu Hương chia sẻ.


Xử lý dứt điểm ô nhiễm tiếng ồn karaoke trong năm 2021

Xử lý dứt điểm ô nhiễm tiếng ồn karaoke trong năm 2021
(PLVN) - Sáng 9/3, trong cuộc họp  với các sở, ngành, quận, huyện nghe báo cáo đề xuất xử lý vi phạm về tiếng ồn trên địa bàn TPHCM, Phó chủ tịch TP HCM Võ Văn Hoan cho biết, TP HCM sẽ  mở đợt cao điểm về xử lý vấn đề tiếng ồn.

HoSE “Rung chuông vì Bình đẳng giới”

HoSE  “Rung chuông vì Bình đẳng giới”
(PLVN) - Nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế phụ nữ 2021, 106 sở giao dịch chứng khoán (SGDCK) trên thế giới, trong đó có Sở GDCK TP Hồ Chí Minh (HoSE) đã cùng “Rung chuông vì Bình đẳng giới”.

Những điểm mới của quyết toán thuế năm 2020

Những điểm mới của quyết toán thuế năm 2020
(PLVN) - Chiều nay, 09/3/2021, Tổng cục Thuế bắt đầu tổ chức Chương trình hỗ trợ trực tuyến quyết toán thuế (QTT) năm 2020 tại cơ quan Tổng cục Thuế. Xung quanh những điểm mới về QTT năm 2020, bà Nguyễn Thị Thu Hà - Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền và Hỗ trợ người nộp thuế (Tổng cục Thuế) - cho biết:

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬