Vì sự trong sáng tiếng Việt

(PLO) - Tuần qua, một sự kiện rất có ý nghĩa với giới truyền thông là Hội thảo “Giữ gìn sự trong sáng tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng”  do Đài Tiếng nói Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam và Hội Ngôn ngữ học Việt Nam phối hợp tổ chức.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Hội thảo. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Hội thảo.

Đã 50 năm kể từ khi Thủ tướng Phạm Văn Đồng khởi xướng việc giữ gìn sự trong sáng tiếng Việt và cho đến hôm nay, khi sự trong sáng tiếng Việt ít được quan tâm giữ gìn thì những đánh giá, đóng góp, kiến nghị, giải pháp và đặc biệt “đánh động” dư luận về vấn đề này là việc làm hết sức cần thiết và mang ý nghĩa lớn trong lĩnh vực văn hóa, truyền thông với xã hội.

Hiện trạng cho thấy, sự trong sáng tiếng Việt đang bị “xâm thực” bởi các từ nước ngoài, bởi cách dùng tùy tiện và đáng nói hơn cả là trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng lâm vào tình trạng này. “Ngôn ngữ mới” xuất hiện bắt đầu từ giới trẻ, từ bàn phím máy tính và di động, cái thứ ngôn ngữ “chát, chít” ấy với sự biến dạng của chữ viết, của cách dùng từ, viết tắt, tiếng lóng... dùng khi nhắn tin hoặc trên các mạng xã hội, các trang cá nhân đã làm lệch lạc đi rất nhiều ngôn ngữ tiếng Việt và đáng lo ngại là nó cũng ảnh hưởng đến ngôn ngữ, văn phong báo chí. Còn trên các phương tiện truyền thông, vốn là sự mẫu mực và có ảnh hưởng trực tiếp đến mọi tầng lớp xã hội thì việc dùng từ tùy tiện, câu tối nghĩa, què cụt, sai chính tả, viết tắt, thiếu tôn trọng ngữ pháp, nói ngọng và viết ngọng,... vẫn thường xảy ra.

Sự trong sáng của tiếng Việt có thể hiểu là cái gì ta có trong cái kho ngôn ngữ của ta thì ta dùng, chớ lai căng, bắt chước, vay mượn khiên cưỡng và đặc biệt thứ văn phong trong sáng, dễ hiểu và thuần Việt nên sử dụng. Đặc biệt, tiếng Việt là thứ ngôn ngữ uyển chuyển, mang tính biểu đạt cao và truyền cảm xúc mạnh mẽ. Thế mà, do thói quen thiếu vận động, nhà báo thường dùng các từ “có sẵn” khiến một số từ dùng với tần suất rất lớn, trở thành “sáo ngữ”  đến nỗi chỉ cần đọc hoặc nghe từ đầu tiên thôi thì đã biết các từ xuất hiện tiếp theo là gì.

Giữ gìn sự trong sáng tiếng Việt không chỉ là giữ cái đã có mà sự trong sáng đó cần bổ sung bằng cách làm cho kho từ vựng chúng ta giàu có, phong phú hơn hoặc nói cách khác là “làm mới”. Nhưng, trước khi “làm mới” nó thì phải “thuộc” nó đã, ngữ pháp còn không thuộc đã vội “áp dụng” sinh ngữ nước ngoài thì đó là một sự hợm hĩnh, từ dùng mà chính mình không hiểu kỹ đã biến người viết thành kẻ ngây ngô. Tóm lại là cần lĩnh hội đầy đủ và sử dụng thành thạo ngôn ngữ mẹ đẻ trước đã. “Văn tức là người”, câu đúc kết đó bao giờ cũng đúng! 

Có ý kiến đề xuất cần có một đạo luật về ngôn ngữ. Chuyện đó cũng cần thiết trong xu hướng luật hóa mọi lĩnh vực của đời sống xã hội hiện tại. Song, cái cần hơn là phải có những lớp học ngôn ngữ bắt buộc cho những người trong giới truyền thông và cần có những giải thưởng xứng đáng cho những ai nghiêm cẩn thực hành sự trong sáng tiếng Việt trong mỗi câu văn, lời nói của mình chứ không dừng lại ở chuyện kêu gọi giữ gìn sự trong sáng tiếng Việt.

Khánh An
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đồng Tháp có trên 15.000 thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Đồng Tháp có trên 15.000 thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2022
(PLVN) -  Theo báo cáo của Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022, tỉnh Đồng Tháp có trên 15.000 thí sinh đăng ký dự thi, trong đó có 13.623 thí sinh lớp 12 hệ trung học phổ thông, 988 thí sinh lớp 12 hệ giáo dục thường xuyên, còn lại là thí sinh tự do.

Cục THADS Sơn La tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy

Cục THADS Sơn La tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy.
(PLVN) -  Ngày 18/5, Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Sơn La đã phối hợp với Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (Công an tỉnh Sơn La) tổ chức huấn luyện, thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho hơn 40 cán bộ là lãnh đạo phụ trách công tác PCCC, Đội trưởng PCCC và CNCH của Cục và các chi cục trực thuộc.

MeySenses Lucia Bay Bãi Lữ - Nơi vịnh Trăng bốn mùa bừng sáng

MeySenses Lucia Bay Bãi Lữ - Nơi vịnh Trăng bốn mùa bừng sáng
(PLVN) -Ra mắt cuối tháng 4/2022, MeySenses Lucia Bay Bãi Lữ ngay lập tức trở thành tâm điểm của thị trường bất động sản Bắc Trung Bộ. Được định danh là dự án bất động sản hàng hiệu phiên bản giới hạn tại Bắc Trung Bộ, MeySenses Luica Bay Bãi Lữ được kỳ vọng sẽ là “bệ phóng” góp phần đưa Nghệ An thăng hoa trở thành điểm đến mới của châu Á và thế giới.

Thanh tra việc tuyển dụng, bổ nhiệm công chức ở Hà Giang

Toàn cảnh buổi công bố quyết định thanh tra. Ảnh: TT
(PLVN) - Thanh tra Bộ Nội vụ vừa công bố quyết định thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý biên chế công chức; tuyển dụng, bổ nhiệm công chức; việc xử lý sai phạm trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm công chức tại UBND tỉnh Hà Giang.

Đắk Nông cắt giảm 1.469 người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước giai đoạn 2015-2021

Toàn cảnh buổi làm việc
(PLVN) -Mới đây, Đoàn khảo sát của Ủy ban Pháp luật (UBPL) của Quốc hội khóa XV do ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ nhiệm UBPL Quốc hội làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với tỉnh Đắk Nông về việc thực hiện quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm viên chức quản lý và việc quản lý viên chức theo chức danh nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Vĩnh Phúc: Triển lãm "Những tấm gương bình dị mà cao quý"

Lãnh đạo cắt băng khai mạc triển lãm
(PLVN) -  Ngày 18/5 tại Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” nhân dịp kỷ niệm 132 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 2022).

Quảng Ninh thống nhất 3 nội dung chính, gửi tới Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Thu Hà, phát biểu kết luận hội nghị.
(PLVN) - Ngày 18/5, Để chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức hội nghị làm việc với Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan, đơn vị liên quan để thống nhất các nội dung gửi tới Kỳ họp.