Tổ chức Tòa án không theo đơn vị hành chính: Bảo đảm hơn tính độc lập

(PLO) - Những bất cập trong mô hình tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân (TAND) là nội dung chính được các đại biểu tập trung làm rõ trong Hội thảo “Đổi mới tổ chức và hoạt động của TAND theo yêu cầu cải cách tư pháp” do Ban Nội chính Trung ương tổ chức hôm qua 27/5.
Tổ chức Tòa án không theo đơn vị hành chính: Bảo đảm hơn tính độc lập Tổ chức Tòa án không theo đơn vị hành chính sẽ tăng tính độc lập cho Tòa án
Thẩm phán địa phương ngại xử án hành chính
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương Nguyễn Doãn Khánh nhận định, thời gian qua, đặc biệt là sau hơn 8 năm thực hiện Nghị quyết 49 về cải cách tư pháp, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả quan trọng, trong đó vai trò của Tòa án đã được khẳng định rõ nét hơn, hoạt động thực tế hiệu quả hơn, đội ngũ thẩm phán, cán bộ Tòa án, cơ sở vật chất được tăng cường. 
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Doãn Khánh, thực tiễn đã đặt ra nhiều vấn đề mới như chức năng thực hiện quyền tư pháp của Tòa án, vấn đề về Tòa án khu vực, sự lãnh đạo của Đảng, chức năng giám sát của các cơ quan dân cử… Đây là những vấn đề quan trọng cần làm rõ cả về lý luận và thực tiễn để cụ thể hóa bằng các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực này.
Hiện nay, cả nước có gần 700 đơn vị TAND cấp huyện nhưng số lượng án thụ lý và giải quyết, xét xử của TAND cấp huyện không đồng đều, có nơi lượng án hàng năm rất cao, từ 3 ngàn đến 4 ngàn vụ việc/năm, nhưng nhiều nơi lại chỉ có 30- 40 vụ/năm. Cá biệt, có Tòa án cả năm không phải xét xử vụ án nào. Trong bối cảnh tội phạm gia tăng về số lượng và tính chất phức tạp thì đội ngũ thẩm phán của ngành Tòa án nhiều nơi thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng, lại được bố trí dàn trải theo đơn vị hành chính cấp huyện. Với cách tổ chức như hiện nay thì cơ sở vật chất cho ngành Tòa án cũng khó được bảo đảm tốt, thậm chí còn gây lãng phí.
Phân tích rất rõ những bất cập trong mô hình tổ chức Tòa án hiện nay, PGS.TS Nguyễn Tất Viễn - Ủy viên chuyên trách- Thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp khẳng định: “Việc tổ chức TAND theo cấp xét xử, không theo đơn vị hành chính là phù hợp với mục tiêu, phương hướng và nhiệm vụ cải cách tư pháp”. 
Đổi mới theo hướng này, theo ông Viễn, sẽ hạn chế được sự ràng buộc về địa giới hành chính trong phạm vi cấp huyện, bảo đảm hơn tính độc lập, khách quan và tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng và đảm bảo cho TAND thực hiện có hiệu quả quyền tư pháp; đồng thời thực hiện việc phân công nhiệm vụ rành mạch giữa các cấp Tòa án, tạo điều kiện tốt hơn cho việc đầu tư nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng xét xử.
Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phạm Quý Tỵ cũng chỉ rõ, do Tòa án địa phương được tổ chức theo cấp hành chính nên chịu sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng ở địa phương, chịu sự giám sát của HĐND cùng cấp. Đây là một trong những lý do khiến hiện nay các thẩm phán rất ngại xử các vụ án hành chính vì liên quan đến những quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND, Chủ tịch UBND và các cơ quan quản lý nhà nước. “Thành lập TAND sơ thẩm khu vực, trước mắt vẫn đặt tại các đơn vị hành chính cấp huyện để khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay” - ông Tỵ nhấn mạnh. 
Luật sư Trương Trọng Nghĩa - Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cũng đồng tình với việc tổ chức TAND theo 4 cấp và tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân vùng sâu, vùng xa trong việc đi lại, tuy nhiên theo ông Nghĩa, có thể giao cho Chánh án TANDTC thành lập Tòa án sơ thẩm khu vực và Tòa án tỉnh, thành phố.
Nâng cao tính độc lập cho Tòa án
Đảm bảo tính độc lập của Tòa án khi xét xử là vấn đề mang tính nguyên tắc, là cơ sở nền tảng thực hiện các yêu cầu về sự công minh, dân chủ, hiệu lực, hiệu quả. Nhấn mạnh nguyên tắc này, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương Lê Thị Thu Ba cho rằng: “Cơ quan tư pháp phải là chỗ dựa của dân, không độc lập thì không thể là chỗ dựa cho dân. Do vậy, đổi mới hoạt động của Tòa án là cơ quan thực hiện quyền tư pháp theo Hiến pháp 2013 cần theo hướng: thứ nhất, độc lập là không chịu sự tác động của bất kỳ ai, kể cả Chánh án là lãnh đạo cấp trên của thẩm phán thứ hai là, độc lập giữa các cấp Tòa án (4 cấp Tòa, mỗi cấp có một quyền riêng) và thứ ba là, độc lập với bên ngoài. Chứ như hiện nay, kể cả cơ chế tuyển chọn thẩm phán cũng không thể độc lập”.
Còn theo PGS.TS Trần Văn Độ, Phó Chánh án TANDTC, Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương thì nguyên tắc độc lập phải được cụ thể hóa trong các văn bản pháp luật, nhất là luật tổ chức và các luật tố tụng tư pháp. Pháp luật cũng cần quy định về các bảo đảm cụ thể để nguyên tắc này được thực hiện trên thực tế. Quan trọng nữa là phải đảm bảo cho thẩm phán không phụ thuộc vào các quan hệ hành chính, bảo đảm quyền lợi chính trị và vật chất để họ an tâm thực hiện nhiệm vụ.
Thu Hằng
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tăng cường quan hệ hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Mỹ

Tăng cường quan hệ hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Mỹ
(PLVN) - Ngày 23/10, tại Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Việt - Mỹ Bùi Thế Giang đã tiếp Đoàn sứ giả Sức mạnh hữu nghị Câu lạc bộ FF Florida (Mỹ) sang thăm Việt Nam từ ngày 20/10 - 2/11/2019. Chuyến thăm nhằm góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau và quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Mỹ.

Không để “rút kinh nghiệm” mãi

Không để “rút kinh nghiệm” mãi
(PLVN) - Tình trạng xây dựng không phép tràn lan tại quận Thủ Đức, TP HCM, trong đó có cả những cán bộ quận đã làm dư luận bức xúc, Chủ tịch TP Lê Thành Phong bày tỏ ý kiến "không nhân nhượng" với tình trạng này.
Loading...
Miễn thị thực - Lo ngại quản lý an ninh trật tự sẽ khó hơn

Miễn thị thực - Lo ngại quản lý an ninh trật tự sẽ khó hơn

(PLVN) - Về chính sách visa, bà Nguyễn Phương Lan – Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao, từng chia sẻ với báo chí rằng Việt Nam đã miễn thị thực đơn phương cho 13 nước từ năm 2004. Đến năm 2017, chính phủ cấp thị thực điện tử (evisa) cho công dân trên 80 nước với thủ tục thuận lợi. 

Toàn quân quyết liệt thực hiện Cuộc vận động 50

Toàn quân quyết liệt thực hiện Cuộc vận động 50
(PLVN) - Nhận thức sâu sắc ý nghĩa và tầm quan trọng của Cuộc vận động (CVĐ) 50 về “Quản lý, khai thác vũ khí trang bị kỹ thuật tốt, bền, an toàn, tiết kiệm và an toàn giao thông” đối với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, 5 năm qua, các cơ quan, đơn vị trong toàn quân đã chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp, thực hiện toàn diện 4 mục tiêu của CVĐ.

Hội nghị khoa học quân sự toàn quân lần thứ VI

Hội nghị khoa học quân sự toàn quân lần thứ VI
(PLVN) - Sáng ngày 23/10, Bộ Quốc phòng đã tổ chức Hội nghị thông tin khoa học quân sự (KHQS) toàn quân 5 năm lần thứ VI, giai đoạn 2015-2019 bằng hình thức trực tuyến tại 27 điểm cầu. Trung tướng Phùng Sĩ Tấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam dự và chủ trì Hội nghị.

TP HCM chỉ ra lỗ hổng thất thu thuế vận tải

TP HCM chỉ ra lỗ hổng thất thu thuế vận tải
(PLVN) - Cục Thuế TP HCM vừa có tờ trình gửi UBND TP cho biết, hiện công tác quản lý thuế với cá nhân kinh doanh (CNKD) vận tải bằng xe ô tô trên địa bàn có số thu thuế chưa tương xứng với quy mô và mức độ hoạt động.

Bình Định di dời 3 khách sạn ven biển lấy đất làm công viên

Bình Định di dời 3 khách sạn ven biển lấy đất làm công viên
(PLVN) - UBND tỉnh Bình Định vừa ra quyết định phê duyệt bổ sung, điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 Không gian du lịch vịnh Quy Nhơn do có liên quan đến việc di dời 3 khách sạn ngàn tỷ nằm ven bờ biển Quy Nhơn để dành đất xây dựng công viên phục vụ công cộng.

Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam đào tạo kỹ năng truyền thông

Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam đào tạo kỹ năng truyền thông
(PLVN) - Vừa qua, tại tỉnh Quảng Ninh, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) tổ chức Khóa đào tạo kỹ năng truyền thông cho gần 100 học viên là đại diện lãnh đạo phòng, ban, chi nhánh và cán bộ làm công tác truyền thông trong toàn hệ thống.
Chính sách visa - “nút thắt cổ chai” của ngành du lịch?

Chính sách visa - “nút thắt cổ chai” của ngành du lịch?

(PLVN) - Dự thảo lần 4 Luật sửa đổi, bổ sung Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh và cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam (Luật số 47) vừa được Bộ Công an trình Chính phủ để hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội. Lần sửa đổi này được đánh giá là có tác động lớn đến ngành du lịch Việt Nam ở khâu chính sách thị thực cho du khách quốc tế đến Việt Nam.

Công nghiệp ô tô Việt Nam: Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp

Công nghiệp ô tô Việt Nam: Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp
(PLVN) - Các sản phẩm đã được nội địa hóa hiện nay của công nghiệp ô tô trong nước có hàm lượng công nghệ rất thấp. Khoảng 80 - 90% nguyên liệu chính phục vụ sản xuất linh kiện như thép hợp kim, hợp kim nhôm, hạt nhựa, cao su kỹ thuật cao hiện  các doanh nghiệp vẫn phải nhập khẩu.

Thu hồi dự án điện mặt trời của TATA Power

Thu hồi dự án điện mặt trời của TATA Power
(PLVN) - UBND tỉnh Bình Định vừa ban hành Văn bản số 6100/UBND-TH về việc thu hồi chủ trương khảo sát, nghiên cứu lập dự án đầu tư năng lượng điện mặt trời tại thôn Tùng Chánh, xã Cát Hiệp và thôn Thuận Phong, xã Cát Lâm (huyện Phù Cát).