TS. Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Bộ Tư pháp: Hoàn thiện và thực thi pháp luật cần bắt kịp và đồng điệu với cách mạng công nghiệp 4.0

TS. Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Bộ Tư pháp:  Hoàn thiện và thực thi pháp luật cần bắt kịp và đồng điệu với cách mạng công nghiệp 4.0
(PLVN) - Hôm nay 24/6, được sự cho phép của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam”. Đây là Hội thảo đầu tiên liên quan đến chủ đề xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam trong sự phát triển vũ bão của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 nên đã thu hút sự quan tâm rất lớn của dư luận. Nhân dịp này, phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã phỏng vấn TS. Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Bộ Tư pháp.

Đầy tính thiết thực trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật

- Thưa Thứ trưởng, có thể nói, bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 hiện nay đang đặt ra nhiều yêu cầu cấp bách về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật của nước ta. Vì thế, xin Thứ trưởng chia sẻ đôi điều về ý nghĩa của việc tổ chức Hội thảo quốc gia “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam”.

 Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Sự ứng dụng rộng rãi những thành tựu từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, nhất là sự gia tăng của nền kinh tế số, hình thành các mối quan hệ xã hội mới đang thách thức chính những quan điểm pháp lý truyền thống, đòi hỏi hệ thống pháp luật cần phải có những điều chỉnh tương ứng. 

Chẳng hạn như sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, sử dụng người máy thông minh thế hệ mới thách thức quan niệm truyền thống về chủ thể của các quan hệ pháp luật, các quy tắc điều chỉnh quan hệ lao động. Sự lưu hành của các loại tiền mã hóa (Bitcoin, Litecoin…) thách thức quan niệm truyền thống về việc sử dụng phương tiện thanh toán. Sự hình thành của các mô hình kinh tế chia sẻ (Uber, Grab, Be, Fastgo, AirBnB, …) thách thức quan niệm về kinh doanh vận tải, kinh doanh dịch vụ lưu trú... 

Thêm vào đó, chưa bao giờ vấn đề tội phạm công nghệ cao và việc bảo vệ bí mật đời tư, bảo vệ dữ liệu cá nhân, duy trì an ninh mạng lại trở nên cấp thiết như hiện nay.  Thực tế ấy cho thấy các quy định pháp luật dựa trên các quan điểm pháp lý truyền thống đang tỏ ra chưa đủ để điều chỉnh một cách hiệu quả các tình huống mới phát sinh. 

Việt Nam đang đẩy mạnh việc xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, coi đây là một nhiệm vụ chiến lược, là khâu đột phá quan trọng, tạo động lực để phát triển nhanh và bền vững đất nước. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chúng ta cần nâng cao chất lượng xây dựng thể chế, chính sách, pháp luật, phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vươn lên, tiếp cận kịp thời những thành tựu công nghệ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tạo sự lan tỏa tích cực, làm cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của các ngành, lĩnh vực và cả nền kinh tế.

Vì vậy, việc Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo quốc gia “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam” có ý nghĩa rất thiết thực, tạo ra diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học, nhà hoạt động thực tiễn, các doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cùng các bộ, ngành có liên quan trao đổi, nhận diện rõ hơn những vướng mắc về thể chế cần giải quyết, bước đầu đề xuất một số giải pháp và hiến kế với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cách giải quyết những vấn đề pháp lý quan trọng trong quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư. 

Tác động trực tiếp tới nhiều lĩnh vực pháp luật 

- Theo Thứ trưởng, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư có tác động như thế nào đến hệ thống pháp luật Việt Nam? 

 Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Theo dự báo bước đầu, có thể thấy, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư tác động trực tiếp tới các lĩnh vực pháp luật quan trọng sau đây:

- Tác động trực tiếp vào pháp luật về hợp đồng và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: khi hợp đồng được giao kết nhiều hơn trên môi trường số hóa, các quy tắc truyền thống liên quan tới chứng cứ về giao kết hợp đồng, địa điểm giao kết hợp đồng, thẩm quyền tài phán liên quan tới giao kết hợp đồng có thể phải được tính toán lại. Pháp luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cũng cần được căn chỉnh lại để xử lý những trường hợp quy trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người máy (robot) gây ra trong quá trình vận hành (sẽ do người sở hữu người máy chịu hay người thiết kế ra phần mềm điều khiển hoạt động của người máy phải chịu).

- Tác động trực tiếp tới pháp luật về sở hữu trí tuệ: ví dụ như các quy tắc xác định quyền tác giả hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với những tác phẩm do robot hoặc ứng dụng trí thông minh nhân tạo tạo nên có thể cần phải xem xét lại.

- Tác động trực tiếp tới lĩnh vực pháp luật về an sinh xã hội và pháp luật lao động: khi người máy được ứng dụng rộng rãi, hình thành nên các nhà máy sản xuất thông minh (smart factories), số lượng công nhân lao động bị thất nghiệp nhiều, nhất là các loại lao động thủ công thì ứng xử của Nhà nước đối với vấn đề này ra sao? Việc ứng dụng người máy thay cho nhân viên đang làm việc có được xem là căn cứ hợp lý để chấm dứt hợp đồng lao động với người làm công bị thay thế không? Nếu chấm dứt thì trách nhiệm của chủ sử dụng lao động thế nào, nhất là trong việc đào tạo hoặc hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp?

- Tác động trực tiếp tới lĩnh vực pháp luật về bảo hộ dữ liệu cá nhân, bảo đảm quyền riêng tư của mỗi người dân trên môi trường số/môi trường Internet cũng như trong đời thực. Theo đó, tới đây, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin cá nhân sẽ ngày càng lớn hơn.

- Tác động trực tiếp tới lĩnh vực pháp luật ngân hàng, tài chính, tiền tệ: việc phát minh ra các dạng tiền mã hóa được một bộ phận dân chúng sử dụng, đầu tư và đầu cơ đang đặt ra nhiều bài toán về chính sách tiền tệ và đảm bảo an ninh tiền tệ.

- Tác động trực tiếp tới lĩnh vực pháp luật hình sự và tố tụng hình sự: khi số tội phạm thực hiện trên môi trường số càng lớn, thách thức đặt ra đối với pháp luật hình sự và pháp luật tố tụng hình sự cũng rất lớn.

- Tác động trực tiếp tới lĩnh vực quản trị công: xu hướng xây dựng Chính phủ điện tử (e-government), chính phủ ứng dụng mạnh mẽ hơn những thành tựu mới nhất của trí thông minh nhân tạo, tự động hóa, số hóa để có thể nhận diện chính xác hơn vấn đề cần xử lý và phản ứng chính sách kịp thời, linh hoạt hơn. Tương tác giữa chính quyền với người dân ngày càng trực diện hơn và tăng tính dân chủ, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Ở cấp chính quyền địa phương, nhất là chính quyền các thành phố, cần nhận diện xu hướng xây dựng thành phố thông minh để có cơ chế quản trị thành phố thông minh.

- Cá nhân ông có kỳ vọng gì về kết quả của Hội thảo này không, thưa Thứ trưởng?

 Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Chúng ta đang nỗ lực để thực hiện thắng lợi toàn bộ Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 – 2020, đồng thời tích cực chuẩn bị Đại hội lần thứ XIII của Đảng. Đại hội lần thứ XIII của Đảng tới đây sẽ định ra Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam tới năm 2030 và tầm nhìn tới năm 2045. Đây là cơ hội lớn cho những người làm công tác xây dựng chính sách, xây dựng, thực thi pháp luật đóng góp vào quá trình phát triển của đất nước, đóng góp vào quá trình hình thành đường lối, chủ trương của Đảng. Tổ chức Hội thảo quan trọng này cũng chính là dịp chúng ta đóng góp vào công việc đặc biệt quan trọng đó.

Cá nhân tôi rất hy vọng Hội thảo này là dịp để các Bộ, ngành tiến hành rà soát các văn bản quy phạm pháp luật để đánh giá rõ hơn tính tương thích của các đạo luật hiện hành với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và kịp thời có đề xuất phương hướng tiếp tục bổ sung, hoàn thiện. Tôi cũng mong muốn, kết thúc Hội thảo này, Bộ Tư pháp có thể bước đầu tham mưu các giải pháp đẩy mạnh công tác xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 để tiến trình xây dựng, thực thi thể chế, pháp luật luôn bắt kịp và đồng điệu với nhịp đập ngày càng nhanh của nền kinh tế, đáp ứng yêu cầu phát triển của người dân, doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

- Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Tin cùng chuyên mục

Toàn cảnh hội nghị (Ảnh: Báo TH)

Thanh Hóa tập huấn cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành cho đội ngũ báo cáo viên

(PLVN) - Sáng 12/6, Sở Tư pháp Thanh Hóa tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng pháp luật về phòng, chống tham nhũng, nghiệp vụ phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL); đồng thời cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật của các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh.

Đọc thêm

Tăng cường đào tạo đạo đức nghề nghiệp Luật sư

Toàn cảnh phiên họp Thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư.
(PLVN) - Sáng 10/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì Hội đồng thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư. Tham dự Hội đồng thẩm định có đại diện cơ quan pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, một số Sở Tư pháp; Liên đoàn luật sư Việt Nam…và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, tại lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng

Phó Chánh Văn phòng Bộ Tư pháp (BTP) Lê Tuấn Phong, phát biểu tại lớp bồi dưỡng.
(PLVN) -Vừa qua, Bộ Tư pháp tổ chức lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng khu vực phía Bắc năm 2024, tại TP Hạ Long (Quảng Ninh), tại lớp Bồi dưỡng, nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, đã giúp các cán bộ làm công tác văn phòng nâng cao trình độ, năng lực, trách nhiệm, phát huy tốt nhất công tác tham mưu, trợ thủ đắc lực cho lãnh đạo chỉ đạo, điều hành, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo luật tại Singapore

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo luật tại Singapore
(PLVN) -Tiếp nối chuyến công tác đến các quốc gia trong khu vực Châu Á theo Chương trình hợp tác đối ngoại năm 2024 do Bộ Tư pháp phê duyệt, Đoàn công tác của Trường Đại học Luật Hà Nội do Tiến sĩ Đoàn Trung Kiên – Hiệu trưởng làm trưởng đoàn đã đến làm việc tại Singapore từ ngày 5/6 đến ngày 7/6/2024.

Tiếp tục nâng cao nhận thức, tầm quan trọng về công tác truyền thông chính sách

Quang cảnh buổi làm việc.
(PLVN) -Chiều 6/6, Tổ thư kí giúp việc Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) Trung ương đã có buổi làm việc nắm bắt tình hình thực hiện các chương trình, đề án về truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT).

Phó Thủ tướng Lê Thành Long và những dấu ấn cùng ngành Tư pháp

Phó Thủ tướng Lê Thành Long và những dấu ấn cùng ngành Tư pháp
(PLVN) - Chiều 6/6, Quốc hội thống nhất phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc bổ nhiệm ông Lê Thành Long, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Đại biểu Quốc hội khóa XV giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026.

Kê biên tài sản công ty của đại gia Huy “máy nổ”

Trụ sở Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Lắp máy Miền Nam tại đường số 3, Khu công nghiệp Hòa Khánh.
(PLVN) - Ngày 5/6, Chi cục Thi hành án dân sự quận Liên Chiểu đã công bố thông tin thi hành án, cưỡng chế, kê biên đối với tài sản của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Lắp máy Miền Nam do ông Lê Bá Huy (thường gọi là Huy "Máy nổ") làm giám đốc.

Xây dựng cơ chế ưu đãi để thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì cuộc họp thẩm định.
(PLVN) - Đây là một trong những nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng tại cuộc họp thẩm định đề nghị xây dựng Luật Khoa học và Công nghệ (KH&CN) (sửa đổi) diễn ra sáng 5/6. Về phía cơ quan chủ trì soạn thảo có Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy và đại diện lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ.

Đề xuất một số Luật có hiệu lực thi hành từ 1/8/2024

Đề xuất một số Luật có hiệu lực thi hành từ 1/8/2024
(PLVN) - Ngày 4/6, Bộ Tư pháp tổ chức phiên họp thẩm định dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì phiên họp.

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác quốc tế với các Đại học ở Malaysia

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác quốc tế với các Đại học ở Malaysia
(PLVN) -Thực hiện kế hoạch đối ngoại năm 2024 đã được Bộ Tư pháp phê duyệt, trong hai ngày 3 và 4/6/2024, Đoàn công tác của Trường Đại học Luật Hà Nội do TS Đoàn Trung Kiên, Hiệu trưởng làm trường đã đến thăm, làm việc với Đại học Tổng hợp Malaya và Đại học Quốc tế hồi giáo (IIUM).

TP.HCM: Nhiều hoạt động thể thao hướng tới Ngày thuyền thống THADS

TP.HCM: Nhiều hoạt động thể thao hướng tới Ngày thuyền thống THADS
(PLVN) -Hướng tới hoạt động kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống Thi hành án dân sự (19/7/1946 - 19/7/2024), 64 năm Ngày thành lập ngành Kiểm sát nhân dân (26/7/1960 - 26/7/2024), vừa qua Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh (Cục THADS) phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (VKSND tổ chức Giải quần vợt truyền thống lần thứ XXI năm 2024.

Cần Thơ: Thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật cho Đoàn viên Thanh niên và học sinh, sinh viên

Cần Thơ: Thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật cho Đoàn viên Thanh niên và học sinh, sinh viên
(PLVN) -  Ngày 4/6, ông Lê Việt Sĩ – Giám đốc Sở Tư pháp TP Cần Thơ chủ trì cuộc họp Ban Tổ chức cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật dành cho đoàn viên thanh niên (ĐVTN) học sinh, sinh viên (HSSV)” trên địa bàn TP Cần Thơ năm 2024. Thành viên Ban Tổ chức có lãnh đạo nhiều Sở, Ban, ngành trên địa bàn thành phố.