Dân “bó tay” trước thông tin về Ngân sách Nhà nước

(PLO) -Dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) cần có cơ chế tăng cường sự tham gia thực chất của người dân vào quá trình ngân sách.
Đó là kiến nghị chung của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước tại Diễn đàn góp ý cho Dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) do Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức sáng qua (27/1). Diễn đàn nhằm đảm bảo ngân sách Nhà nước (NSNN) được quản lý thống nhất, sử dụng hiệu quả, đúng pháp luật và tăng trách nhiệm giải trình của các cấp chính quyền về qui trình ngân sách trước cộng đồng.
Công khai kiểu… không muốn ai hiểu
Tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII đã “sôi sục” trước tình trạng chi thường xuyên chiếm tỷ lệ quá cao (70% chi NSNN), thể hiện sự bất hợp lý trong sử dụng NSNN. Trong khi đó, kết quả tham vấn cộng đồng góp ý cho việc xây dựng Dự án Luật NSNN (sửa đổi) cho thấy, không ít trường hợp người dân “bức xúc về sự bất cập trong việc phân bổ NSNN cho các công trình chưa thiết thực với đời sống dân sinh”.
Nhiều chuyên gia đánh giá, việc thực hiện công khai, minh bạch trong các hoạt động ngân sách của các cấp trong nhiều trường hợp còn mang tính hình thức. Qui định về công khai ngân sách trong Luật Phòng, chống tham nhũng chưa được thực hiện, nên đa số người dân tại tỉnh Bắc Giang được hỏi không biết các khoản được chi của NSNN hay các nguồn hình thành NSNN. 
Bên cạnh đó, nội dung công khai vừa thiếu vừa khó hiểu, nhưng thiếu các biện pháp hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin về ngân sách nên người dân không biết hoặc không hiểu được dự toán và quyết toán NSNN các cấp. Vì thế, 42,7% người dân tại tỉnh Hòa Bình, Quảng Trị, Bà Rịa – Vũng Tàu và Nam Định được hỏi thừa nhận “không nhớ hoặc không hiểu về báo cáo thu, chi ngân sách của xã”. 
Ngành dầu khí đóng góp lớn cho Ngân sách Nhà nước (ảnh minh hoạ từ Internet) 
Ông Trương Bá Tuấn, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Bộ Tài chính cũng nhận xét, mức độ công khai ngân sách còn hạn chế, chỉ dừng lại ở công khai dự toán, quyết toán ngân sách. Điều đáng nói là chưa công khai dự toán ngân sách trước khi trình Quốc hội nên cơ hội để người dân tham gia hiệu quả vào qui trình ngân sách và thực hiện quyền giám sát NSNN không đạt yêu cầu. 
Bên cạnh đó, do việc công khai thông tin chưa gắn với cơ chế giải trình, cung cấp thông tin bổ sung về các vấn đề liên quan hoặc cơ chế giải đáp thắc mắc của người dân về thông tin đã công khai nên đa số các trường hợp người dân chọn cách ứng xử là không quan tâm đến các thông tin về NSNN, dẫn đến tình trạng thường gặp trong thực tế là các cấp ngân sách cứ công khai thông tin, còn người dân thì vẫn không nắm bắt được.
Bảo đảm giám sát thực chất
Điều 15 Dự thảo Luật qui định về công khai NSNN và giám sát NSNN của cộng đồng, nhưng theo ông Nguyễn Minh Tân – Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính - Ngân sách, Văn phòng Quốc hội “cần làm rõ cộng đồng có thể làm gì, làm như thế nào, bằng cách nào và thông qua sự đại diện nào để giám sát NSNN”.
Nhất là cần qui định trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị dự toán ngân sách gắn với các hình thức xử lý khi không thực hiện trách nhiệm của mình, cũng như phải qui định để đơn giản hóa thông tin ngân sách và tăng cường khả năng tiếp cận để đảm bảo tính thực chất của việc người dân giám sát qui trình ngân sách.
Luật NSNN cũng cần làm rõ vai trò của các tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp trong tham gia lập, chấp hành, giám sát và quyết toán NSNN ở tất cả các cấp T.Ư và địa phương. Cũng như qui định trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức quản lý và sử dụng NSNN trước những tổ chức này. “Điều này sẽ đảm bảo tính hiệu quả, hiệu suất cao trong sử dụng cũng như chống lãng phí và thất thoát NSNN” – ông Tân nhận định.
Đồng thời, nhiều chuyên gia nhấn mạnh đến việc tăng cường trách nhiệm giải trình của các cấp, các cơ quan liên quan trong quá trình ngân sách để đảm bảo sự tham gia của người dân. Song, theo bà Nguyễn Thị Khá - Ủy viên Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội: “Tùy cơ chế công khai mới có cơ chế giám sát tương ứng, nghĩa là công khai đến đâu thì mới biết giám sát cái gì. Cùng với đó, công khai phải có thuyết minh thì người dân mới hiểu thông tin để giám sát, nhất là đối với những thông tin mang tính chuyên môn cao như thông tin ngân sách”./.

Huy Anh
Cùng chuyên mục
Kiên quyết không để lọt những cán bộ không đủ tiêu chuẩn chính trị vào cấp uỷ nhiệm kỳ tới

Kiên quyết không để lọt những cán bộ không đủ tiêu chuẩn chính trị vào cấp uỷ nhiệm kỳ tới

(PLVN) -Ngày 9/7, tại buổi làm việc với Ban Thường vụTỉnh ủy Đắk Lắk về giám sát chuyên đề công tác cán bộ năm 2020, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương đề nghị địa phương kiên quyết không để lọt những cán bộ không đủ tiêu chuẩn chính trị vào cấp uỷ nhiệm kỳ tới.

Đọc thêm

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk
(PLVN) - Nếu Ukraine quyết định rút khỏi các thỏa thuận Minsk, đây sẽ là một sự kiện đặc biệt đối với tất cả mọi người, tuy nhiên, từ quan điểm chính trị, Nga đã sẵn sàng cho bất kỳ sự kiện nào, Phó Chánh văn phòng Văn phòng Tổng thống Nga Dmitry Kozak nói trong một cuộc phỏng vấn.

Mùa hè cải cách 2014

Mùa hè cải cách 2014
(PLVN) - Mùa hè 2014, Báo PLVN trải qua một đợt cải cách quyết liệt chưa từng có: Đưa nhật báo 24 trang, bìa in 4 màu ra thị trường. Trong tình hình cạnh tranh khốc liệt trên thị trường báo giấy và dấu hiệu cho thấy smartphone đang lên ngôi, nhiều người đã nhận định đây là bước đi mạo hiểm. Nhưng Tổng Biên tập Đào Văn Hội quyết tâm triển khai: “Đã làm báo giấy gần 30 năm, nay nếu muốn dồn sức sang hướng đi mới báo điện tử, thì phải “yêu cú chót” với báo giấy, cho khỏi ân hận”.
Cây bút 33 năm cộng tác với Pháp luật Việt Nam

Cây bút 33 năm cộng tác với Pháp luật Việt Nam

(PLVN) - Cũng xin Báo PLVN và những người yêu mến tờ báo này thông cảm, tôi dùng cách gọi “Gánh hát rong” để nói về thời kỳ đầu của PLVN bởi lẽ: Chưa thấy tờ báo nào thuộc Bộ vất vả như Báo PLVN trong hành trình “an cư lạc nghiệp”.

Ân tình sâu nặng với khúc ruột miền Trung

Ân tình sâu nặng với khúc ruột miền Trung
(PLVN) - Từ hơn 10 năm nay, cứ định kỳ tháng 7 hàng năm, chưa một lần lỗi hẹn, PLVN lại tổ chức những chuyến đi tri ân miền Trung “Những chuyến đi bồi đắp tâm hồn”, thành kính tri ân những người đã ngã xuống để đất nước có được như ngày hôm nay, tận tâm san sẻ với những mảnh đời bất hạnh, thiếu thốn nơi khúc ruột miền Trung nhiều thiên tai, nắng gió…

“Đưa tòa soạn đến giảng đường, đưa giảng đường đến tòa soạn”

“Đưa tòa soạn đến giảng đường, đưa giảng đường đến tòa soạn”
(PLVN) - Năm 2013, Báo PLVN và Viện Đào tạo Báo chí & Truyền thông (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược để phát triển mối quan hệ. Nhiều hoạt động hợp tác giữa tòa soạn và nhà trường đã được triển khai, đơm hoa kết trái, trong đó, mô hình “đưa tòa soạn đến giảng đường” và sau đó là mô hình đảo “đưa giảng đường đến tòa soạn” được khởi xướng, duy trì và không ngừng phát huy hiệu quả, làm bền chặt hơn sự gắn kết hai bên. 

Đường đến cột mốc cực Tây Tổ quốc

Đường đến cột mốc cực Tây Tổ quốc
(PLVN) - Hơn 10 năm trước, đoàn nhà báo chúng tôi (ngoài tôi còn có nhà báo Phạm Thanh Khương, Phó Tổng Biên tập và nhà báo Nguyễn Hữu Niệm, Thư ký Tòa soạn Báo Biên phòng) đã chinh phục cột mốc số 0, điểm cực Tây của Tổ quốc. 

Tôn trọng và tin cậy

Tôn trọng và tin cậy
(PLVN) - Năm nay, Báo PLVN kỷ niệm 35 năm Ngày ra số báo đầu tiên. Tôi được cộng tác với Báo đến nay đã hơn một nửa chặng thời gian ấy. Thời gian trôi qua thật nhanh.
Tiếp thêm niềm tin cho những bạn đọc đi tìm công lý

Tiếp thêm niềm tin cho những bạn đọc đi tìm công lý

(PLVN) - Là một nhân sự đã từng gắn bó với Báo PLVN khá lâu, từ năm 1997 đến năm 2014, tôi có nhiều kỷ niệm trong thời gian công tác tại đây. Một trong số đó là chuyện tôi đã từng “giải mã” thực trạng giám đốc thẩm (GĐT) ở Việt Nam trên Báo PLVN gần 15 năm trước.

Trao 600 suất quà cho người nghèo tại huyện Vĩnh Thuận

Trao 600 suất quà cho người nghèo tại huyện Vĩnh Thuận
(PLVN) - Nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Đại hội Đảng bộ huyện Vĩnh Thuận tỉnh Kiên Giang lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, Tập đoàn Phú Cường tổ chức chương trình Chia sẻ yêu thương lần IV năm 2020 và trao tặng 600 suất quà cho người nghèo trên đại bàn huyện Vĩnh Thuận.  

Đưa gần 300 công dân Việt Nam từ Nga về nước

Đưa gần 300 công dân Việt Nam từ Nga về nước
(PLVN) - Trong 2 ngày 8 và 9/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Cơ quan Đại diện Việt Nam tại Nga và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Nga đưa gần 300 công dân Việt Nam từ nhiều vùng của nước Nga về nước.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬