Bắt chước thiết kế có vi phạm tác quyền?

(PLVN) - Gần đây xuất hiện thông tin chuỗi nhượng quyền cà phê nổi tiếng và thành công nhất Việt Nam – Cộng Cà phê, bị Cà phê C. 1989  “nhái” ý tưởng thiết kế và bài trí trong quán gây nhầm lẫn cho khách hàng. Vấn đề đặt ra là các doanh nghiệp, cá nhân cần làm gì để bảo hộ ý tưởng?.
Bắt chước thiết kế có vi phạm tác quyền? Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Nguồn Internet

Ý tưởng chưa được xác lập quyền tác giả!

Về vấn đề này, cần nhìn nhận quyền đối với tài sản trí tuệ gồm có: quyền tác giả, quyền liên quan (đến quyền tác giả), quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. “Ý tưởng thiết kế” thoạt nghe có vẻ khá gần với câu chuyện quyền tác giả (ý tưởng) hoặc quyền sở hữu công nghiệp (thiết kế). Xét trên phương diện này,“ý tưởng” chỉ tồn tại dưới dạng suy nghĩ, tư duy, chỉ nằm trong đầu, tức là chưa được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định thì chưa được xác lập quyền tác giả (khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ). 

Đối với quyền sở hữu công nghiệp, cách thiết kế bài trí trong quán Cộng cà phê không có tính mới, không phải giải pháp kỹ thuật, cũng chẳng là quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định nên không thể coi thiết kế bài trí là một sáng chế được. Mặt khác, thiết kế bài trí khó có khả năng áp dụng công nghiệp trong thực tế bởi vì chẳng có quán cà phê nào lại thiết kế cả trăm quán như một và cũng khó có mặt bằng giống hệt nhau để làm được việc này nên cũng chưa thể coi thiết kế bài trí là kiểu dáng công nghiệp.

Pháp luật Hoa Kỳ có một khái niệm về “nhận diện thương mại” (trade dress), là một thuật ngữ pháp lý thường nói đến các đặc điểm về hình thức trực quan của sản phẩm hoặc bao bì của sản phẩm biểu thị nguồn gốc của sản phẩm cho người tiêu dùng.  Liên quan đến thuật ngữ này, có một vụ kiện khá nổi tiếng giữa Công ty Two Pesos và Công ty Taco Cabana. 

Đây là một vụ kiện được Tòa án Tối cao Hoa Kỳ xem xét, trong đó Tòa án cho rằng Two Pesos đã vi phạm nhãn hiệu của Taco Cabana đối với thiết kế nhà hàng của họ. Thẩm phán Byron White kết luận rằng “nhận diện thương mại” vốn đã đặc biệt theo Đạo luật Lanham và nguyên đơn (Công ty Two Pesos) không bắt buộc phải chứng minh ý nghĩa khác của nhận diện thương mại trong các vụ kiện để bảo vệ thương hiệu của họ. Tòa án quận cho rằng nhận diện thương mại có thể là một nhãn hiệu nếu nó vốn đã đặc biệt hoặc có một ý nghĩa khác. Bồi thẩm đoàn nhận thấy nhận diện thương mại của nguyên đơn là đặc biệt và nguyên đơn được bồi thường thiệt hại. 

Việc cần làm để được bảo hộ “ý tưởng thiết kế”

Việc bảo hộ cách thiết kế bài trí của cửa hàng trên thế giới không phải là hiếm. Thực ra để bảo hộ được ý tưởng thiết kế không khó. Người nghĩ ra ý tưởng thiết kế bài trí quán cà phê chỉ cần viết nó ra thành bản mô tả hoặc vẽ ra bằng bất kỳ phương tiện gì, hay nói cách khác là định hình nên ý tưởng đó trên giấy hoặc bằng phần mềm máy tính để có thể nhìn thấy, đọc được, chạm tới được... thì đều có thể được bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình. 

Hơn thế nữa, quyền sở hữu công nghiệp còn có một chế định về chống cạnh tranh không lành mạnh. Quyền chống cạnh tranh không lành mạnh được xác lập trên cơ sở hoạt động cạnh tranh trong kinh doanh (khoản 3 Điều 6 Luật SHTT). 

Trong trường hợp này, có thể xác định quán cà phê C. 1989 đã có hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại như màu sắc, cách thiết kế bài trí trong quán, menu, phương thức phục vụ… gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh, hoạt động kinh doanh, nguồn gốc thương mại của hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng nên có thể được coi là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, gây ảnh hưởng đến uy tín và thiệt hại cho Cộng cà phê. 

Có thể kết luận rằng, C. 1989 không vi phạm quyền tác giả đối với “ý tưởng thiết kế”, bài trí cửa hàng của Cộng cà phê. Hành vi của C. 1989 chỉ có thể xác định là cạnh tranh không lành mạnh. Hành vi này hoàn toàn có thể xử lý được theo cả quy định trong pháp luật sở hữu trí tuệ và luật cạnh tranh tại Việt Nam. Tuy vậy, để có thể có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn, Cộng Cà phê nên thực hiện việc đăng ký quyền tác giả với bản vẽ thiết kế hoặc bản mô tả thiết kế quán cà phê của mình. 

Nguyễn Hoài Nam
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Giá vàng hôm nay 14/7 sẽ lập đỉnh mới?

Giá vàng hôm nay 14/7 sẽ lập đỉnh mới?

(PLVN) - Giá vàng hôm nay 14/7 trên thị trường thế giới trở lại xu hướng tăng bất chấp áp lực chốt lời gia tăng khi vàng lên đỉnh cao 9 năm. Các chuyên gia khuyến cáo không nên kỳ vọng giá vàng sẽ điều chỉnh dài trong bối cảnh hiện tại.

Đọc thêm

Bạc Liêu: Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên cơ sở

Bạc Liêu: Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên cơ sở
(PLVN) - Hàng năm, các tổ hòa giải trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận và hòa giải thành đạt tỷ lệ 81%. Thông qua hoạt động hòa giải đã góp phần duy trì, củng cố sự đoàn kết trong nội bộ nhân dân, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, phát huy đạo lý, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

V.League 2020: Khán giả đã nêm cứng sân vận động

V.League 2020: Khán giả đã nêm cứng sân vận động
(PLVN) - Xét về hiện tại, chưa có giải vô địch quốc gia nào trên thế giới mà số lượng công chúng đến sân đông như ở Việt Nam. Điều đó để minh chứng Việt Nam đã thành công khi chống lại đại dịch Covid-19.

Anh Đức tìm bến đỗ ở Hoàng Anh Gia Lai

Anh Đức tìm bến đỗ ở Hoàng Anh Gia Lai
(PLVN) - Cựu tiền đạo của đội tuyển Việt Nam, Anh Đức sẽ rời B.Bình Dương đến thi đấu cho HAGL. Đây được xem là bến đỗ cuối cùng của tiền đạo này sau khi chia tay đội tuyển quốc gia.

Bổ nhiệm tân Giám đốc Bưu điện tỉnh Bắc Kạn

Bổ nhiệm tân Giám đốc Bưu điện tỉnh Bắc Kạn
(PLVN) - Ngày 13/7 vừa qua, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam tổ chức lễ công bố quyết định bổ nhiệm Giám đốc Bưu điện tỉnh Bắc Kạn. Tới dự lễ bổ nhiệm có ông Phạm Duy Hưng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn và lãnh đạo Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam.

Sự thật rùng rợn về “tháp ma” 49 tầng bỏ hoang ở Bangkok

Sự thật rùng rợn về “tháp ma” 49 tầng bỏ hoang ở Bangkok
(PLVN) - Thời điểm bắt đầu xây dựng tòa nhà chọc trời Sathorn Unique Sathorn Unique nằm giữa Bangkok, người ta kỳ vọng tòa nhà này sẽ trở thành một trong những công trình kiến trúc “đinh”, niềm tự hào của người dân xứ sở Chùa Vàng. Nhưng giấc mơ ấy dang dở khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 xảy ra... lúc này, tòa nhà bị bỏ hoang. Người ta đồn rằng tòa nhà 49 tầng này bị ma ám.
“Mật lệnh” từ phòng biệt giam và những tội ác kinh hoàng của băng đảng tù nhân da trắng (Kỳ 2)

“Mật lệnh” từ phòng biệt giam và những tội ác kinh hoàng của băng đảng tù nhân da trắng (Kỳ 2)

(PLVN) - Sự xung đột, căm ghét, trừ khử lẫn nhau giữa người da đen và da trắng trên đất Mỹ không chỉ diễn ra ngoài cánh cửa tù. Ngay trong những năm tháng ngồi tù 2 bang đảng Aryan Brotherhood của tù nhân da trắng và D.C Black của tù nhân da đen đã luôn có muối thù hằn sâu sắc với nhau. Chúng giải quyết mọi mâu thuẫn bằng bạo lực. 

Nga hủy quy định cách ly 14 ngày đối với người nhập cảnh

Nga hủy quy định cách ly 14 ngày đối với người nhập cảnh
(PLVN) - Cơ quan Giám sát Liên bang về Bảo vệ Quyền lợi Người tiêu dùng và Sức khỏe Con người của Nga đã ban hành quy định về việc hủy bỏ cách ly 14 ngày bắt buộc vì dịch bệnh do virus corona chủng mới gây ra đối với những người đến Nga kể từ ngày 15/7.

Giám đốc Công an tỉnh An Giang trực tiếp chỉ đạo điều tra tại hiện trường vụ mâu thuẫn đốt nhà có dấu hiệu giết người

Giám đốc Công an tỉnh An Giang trực tiếp chỉ đạo điều tra tại hiện trường vụ mâu thuẫn đốt nhà có dấu hiệu giết người
(PLVN) - Chiều ngày 13/07, Đại tá Đinh Văn Nơi – Giám đốc Công an tỉnh An Giang -  trực tiếp đến chỉ đạo công tác điều tra, phá án tại hiện trường vụ mẫu thuẫn đốt nhà dân có dấu hiệu “Giết người” (thuộc tổ 15, ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Thạnh Trung, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang) đồng thời đồng chí cũng trực tiếp đi thăm hỏi, động viên đến các nạn nhân và thân nhân gia đình bị hỏa hoạn.

Thủ tướng chỉ ra 2 nhóm nhiệm vụ cần làm để chăm lo cho cựu thanh niên xung phong

Thủ tướng chỉ ra 2 nhóm nhiệm vụ cần làm để chăm lo cho cựu thanh niên xung phong

(PLVN) - Để tiếp tục chăm lo đời sống cho cựu thanh niên xung phong có đời sống vật chất, tinh thần ngày càng đầy đủ, tốt đẹp hơn và phát huy hiệu quả của thanh niên xung phong trong thời kỳ mới, Thủ tướng đề nghị Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Cựu thanh niên xung phong Việt Nam cùng các cấp, các ngành tập trung thực hiện tốt hai nhóm nhiệm vụ chủ yếu.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬