Thanh toán không dùng tiền mặt: Vẫn chưa tự tin khi ra đường không có tiền mặt!

Toàn cảnh Diễn đàn “Thực hiện Quyết định số 2545/QĐ-TTg - Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong doanh nghiệp”
Toàn cảnh Diễn đàn “Thực hiện Quyết định số 2545/QĐ-TTg - Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong doanh nghiệp”
(PLVN) - Chuyên gia tài chính - ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu cho biết, mặc dù đến nay đã có nhiều phương thức thanh toán không dùng tiền mặt nhưng ông không thể tự tin ra đường mà trong túi không có tiền bởi còn rất nhiều thứ phải có tiền mặt mới mua được… 

Chưa được như kỳ vọng

Một trong những mục tiêu quan trọng mà Quyết định 2545/QĐ-TTg ngày 30/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tại Việt Nam giai đoạn 2016- 2020 đưa ra là đến cuối năm 2020, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp hơn 10%.

Tại Diễn đàn “Thực hiện Quyết định số 2545/QĐ-TTg- Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong doanh nghiệp (DN)” do Tạp chí Diễn đàn DN, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hôm 26/8, tuy không đưa ra cụ thể con số này đến thời điểm hiện tại là bao nhiêu, song đại diện Ngân hàng Nhà nước (NHNN), ông Lê Anh Dũng - Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN thừa nhận: “Mặc dù thói quen, hành vi sử dụng tiền mặt phổ biến của người dân nhìn chung đã giảm bớt nhưng vẫn chưa chuyển dịch mạnh sang thanh toán phi tiền mặt, thanh toán điện tử…”.

Theo chuyên gia tài chính- ngân hàng, TS. Nguyễn Trí Hiếu, không phải vấn đề TTKDTM mới được đề cập tại Quyết định 2545/QĐ-TTg ngày 30/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ mà từ năm 2012, Việt Nam đã có Nghị định 101/2012/NĐ-CP về TTKDTM. “Sau gần 10 năm, mặc dù Chính phủ đã có những nỗ lực rất lớn, nhưng chúng ta vẫn là nền kinh tế tiền mặt, 80% chi tiêu người dân vẫn là tiền mặt!”- Chuyên gia này quả quyết.

Ông cho biết, mặc dù trong túi ông có thẻ ngân hàng hay mã QR Code nhưng ông chưa tự tin ra đường mà trong túi không có tiền mặt, bởi rất nhiều thứ phải tiêu bằng tiền, từ ăn sáng, ăn trưa, uống nước, đổ xăng hay mua sắm nhỏ lẻ… 

Dẫn số liệu của Tập đoàn Dữ liệu quốc tế (IDG) năm 2019, trong số gần 40% số dân Việt Nam có tài khoản ngân hàng, nhưng vẫn còn 80% chi tiêu hằng ngày sử dụng tiền mặt, Chủ tịch VCCI, TS Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh, mặc dù có bước phát triển đáng ghi nhận, nhưng Việt Nam vẫn chưa đạt được mục tiêu TTKDTM như kỳ vọng.

“Covid-19 đang bước vào giai đoạn thứ hai, chúng ta cũng chưa biết bao giờ có thể khống chế dịch bệnh này, do đó, không có cách nào khác là phải thay đổi nhanh hơn, chuẩn bị tâm thế và nền tảng cho kinh doanh bền vững trong bối cảnh sẽ phải sống chung với đại dịch”- Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Thanh toán không dùng tiền mặt: Vẫn chưa tự tin khi ra đường không có tiền mặt! ảnh 1
Có đến 86% người mua hàng vẫn thanh toán bằng tiền mặt trong các giao dịch mua sắm qua mạng. 

Lúng túng trong triển khai

Là một trong số DN tiên phong trong việc khai TTKDTM, ông Đinh Thanh Sơn -  Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty CP bưu chính Viettel (Viettel Post) cho biết, Viettel Post đã triển khai TTKDTM từ năm 2016 với thời điểm sơ khai của hoạt động mua sắm qua mạng. Khi đó, 95% khách hàng của Viettel Post sử dụng phương thức thanh toán dùng tiền mặt. DN đã đưa ra nhiều giải pháp thay đổi phương thức thanh toán này như giảm cước vận chuyển đến 20-30% khi TTKDTM. Sau 4 năm triển khai, đã có 30% số khách hàng TTKDTM, còn khoảng 70% khách hàng vẫn sử dụng phương thức thanh toán tiền mặt.

“DN rất mong muốn được TTKDTM vì nhân viên đi thu tiền rất sợ bị “bom hàng”, bị cướp và thực tế đã xảy ra. Nhưng hiện đang có một số vấn đề khó khăn mà bản thân DN không xử lý được..”- ông Sơn chia sẻ.

Theo DN này, có một thực tế hiện nay là nếu thanh toán điện tử thì mất phí cao, trong khi thanh toán tiền mặt không mất phí. Thêm vào đó, với trường hợp thanh toán bằng ví điện tử, đang có các QR Code khác nhau cho hệ thống các ví điện tử khác nhau mà không thể thanh toán chéo, gây khó khăn cho TTKDTM.

Đại diện Viettel Post cũng chia sẻ, DN này đang nghiên cứu hệ thống thanh toán tạm giữ để người mua và bán tin tưởng nhau hơn, tạo tin cậy cho mua sắm online, giúp hoạt động mua sắm điện tử phát triển hơn…

Nhắc lại những kết quả sau 4 năm triển khai Quyết định 2545/QĐ-TTg, Chủ tịch VCCI, TS Vũ Tiến Lộc đã thẳng thắn chỉ ra một thực tế là hạ tầng cơ sở và trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho hoạt động TTKDTM ở Việt Nam còn kém hiệu quả, chưa tương xứng với tiềm năng.

“Hiện nay, các tổ chức tài chính (gồm ngân hàng, trung gian thanh toán và ví điện tử) đều xây dựng hệ thống trang thiết bị thanh toán riêng tại một điểm chấp nhận thanh toán, vừa gây lãng phí, vừa không tận dụng được hạ tầng chung. Các hình thức thanh toán mới như QR Code, sinh trắc học... bắt đầu phát triển nhưng chưa được quy hoạch, đánh giá để triển khai diện rộng”, TS Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh. 

Đặc biệt, về môi trường pháp lý, Chủ tịch VCCI nhận định, dù đã có những tiến bộ nhất định về xây dựng hành lang pháp lý cho dịch vụ thanh toán số, nhưng vẫn còn trở ngại về mặt pháp lý, thủ tục giấy tờ trong hệ thống các văn bản hiện hành. Cụ thể là sự thiếu phù hợp giữa các quy định về chứng từ điện tử hiện hành và tính chất đặc thù của những chứng từ điện tử phát sinh trong các giao dịch số; Vấn đề bảo vệ tính riêng tư dữ liệu người dùng vẫn chưa đảm bảo...

“Điều này khiến TTKDTM ở Việt Nam chưa thể mở rộng nhanh và dễ dàng tới nhóm khách hàng ưa tiện lợi, nhất là khối DN…”- Chủ tịch VCCI lý giải.

Ông đề nghị cần có những nỗ lực mới cả ở tầm chính sách và tạo lập hạ tầng để thúc đẩy phát triển TTKDTM ở Việt Nam nói chung và TTKDTM trong DN nói riêng. 

Không cần đến 2 năm để thử nghiệm

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, chúng ta đã đi một đoạn đường rất dài với mong muốn chuyển đổi nền kinh tế từ sử dụng tiền mặt là chủ yếu thành nền kinh tế phi tiền mặt, nhưng sau hơn 10 năm triển khai, vẫn chưa đạt được kỳ vọng khi số giao dịch dùng tiền mặt vẫn là 80%.

Chuyên gia này cho rằng, trong giai đoạn mới cần có những quyết tâm mới, thực chất hơn, mạnh bạo và dấn thân, sẵn sàng chấp nhận rủi ro từ phía Chính phủ, cơ quan quản lý nhà nước.

Thanh toán không dùng tiền mặt: Vẫn chưa tự tin khi ra đường không có tiền mặt! ảnh 2
 

"Tôi biết NHNN đã xây dựng dự thảo trình Chính phủ chương trình thử nghiệm có kiểm soát thanh toán phi tiền mặt với Fintech, trong đó có P2P Lending. Có thể Chính phủ sẽ ban hành một chương trình thử nghiệm thanh toán điện tử hiện đại vào đầu năm 2021 và thời gian thử nghiệm có thể lên tới 2 năm. Tuy nhiên, như vậy cũng chỉ mới ở bước thử nghiệm, còn chưa bước chân vào quy định pháp luật. Điều này là quá thận trọng! Tôi mong chương trình này sẽ được ban hành sớm vào quý 4/2020 và thử nghiệm chỉ cần 1 năm để quan sát, sau đó là đưa ra những quy định cụ thể, phù hợp với thực tiễn…”- ông Hiếu nói.

TS Nguyễn Trí Hiếu cũng bày tỏ hy vọng, với sự quyết liệt của Chính phủ trong thời gian tới, chậm nhất tới năm 2025, 80% dân số Việt Nam sẽ có tài khoản ngân hàng và chỉ còn 40% là giao dịch bằng tiền mặt.

Tin cùng chuyên mục

Ông Nguyễn Hưng có nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp làm Tổng Giám đốc TPBank

Ông Nguyễn Hưng có nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp làm Tổng Giám đốc TPBank

(PLVN) - Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) vừa công bố quyết định chính thức tái bổ nhiệm ông Nguyễn Hưng làm Tổng Giám đốc, theo đó ông Nguyễn Hưng sẽ tiếp tục đảm đương vị trí quan trọng tại TPBank trong nhiệm kỳ thứ ba, từ năm 2022 đến 2027, sau khi đã có văn bản chấp thuận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Đọc thêm

Khi nào Quỹ Đầu tư cần áp dụng liệu pháp 'phanh khẩn cấp'?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bối cảnh thị trường biến động kém tích cực, đi kèm các tin đồn không xác thực, khiến nhiều nhà đầu tư lo lắng bán trái phiếu, chứng chỉ quỹ bằng mọi giá. Động thái này khiến các Quỹ có thể phải áp dụng liệu pháp “phanh khẩn cấp” là tạm dừng giao dịch mua lại các chứng chỉ quỹ để bảo toàn tài sản cho chính nhà đầu tư.

NHNN yêu cầu đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu

NHNN yêu cầu đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu
(PLVN) - Ngày 8/11/2022, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có Công văn 7881/NHNN-TD gửi Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc các ngân hàng thương mại (NHTM), yêu cầu các NHTM quyết liệt triển khai các giải pháp tín dụng, tạo điều kiện đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp (DN) đầu mối kinh doanh xăng dầu.

VIB nhận giải ngân khoản vay 150 triệu USD từ IFC

VIB nhận giải ngân khoản vay 150 triệu USD từ IFC
(PLVN) - Ngân hàng Quốc Tế (VIB) vừa hoàn tất rút vốn khoản vay trị giá 150 triệu USD, tương đương 3.700 tỷ đồng từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), một thành viên của Nhóm Ngân hàng Thế giới (World Bank).

Nhà băng loay hoay ứng dụng công nghệ Blockchain

BIDV là một trong số các ngân hàng tiên phong ứng dụng Blockchain.
(PLVN) -  Được xếp thứ hai trong loạt các công nghệ chủ chốt, một số ngân hàng đã thành công trong việc ứng dụng công nghệ Blockchain, song việc triển khai công nghệ chuỗi khối này tại các ngân hàng thương mại vẫn mang tính chất thí điểm.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tăng 1% các mức lãi suất điều hành

Ảnh minh họa
(PLVN) - Lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của ngân hàng nhà nước (NHNN) đối với tổ chức tín dụng (TCTD), lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng VND từ 1 đến dưới 6 tháng, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND được điều chỉnh tăng 1% từ hôm nay - 25/10.

Bắc Kạn đẩy mạnh hoạt động ủy thác vốn vay ưu đãi

Vốn chính sách giúp người nghèo, các đối tượng chính sách ở Bắc Kạn nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.
(PLVN) -  Với sự vào cuộc quyết liệt của các tổ chức chính trị xã hội, hoạt động ủy thác vốn vay ưu đãi đã phát huy hiệu quả, chuyển tải dòng vốn tín dụng chính sách đến với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, giúp họ nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Tháo 'điểm nghẽn' để các quỹ đầu tư không phải đi đường vòng

Để nhận được nguồn vốn của các quỹ đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam phải đi đường vòng. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Có đến 90% vốn đầu tư mạo hiểm vào các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đến từ các quỹ đầu nước ngoài. Nhưng để được nhận khoản vốn đầu tư đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam phải lập pháp nhân mới tại các quốc gia khác, sau đó các quỹ đầu tư mới quay trở lại đầu tư vào doanh nghiệp tại Việt Nam.

'Bí quyết' để ngành Thuế chuyển đổi số thành công

Ngành Thuế đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, người dân nhờ chuyển đổi số. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Theo ông Đặng Ngọc Minh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, nhiệm vụ chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi mỗi người dân, doanh nghiệp tích cực tham gia và thụ hưởng các lợi ích mà chuyển đổi số mang lại.

Tân Chủ tịch Bình Định: Ngành Tài chính phải là hậu phương cho các ngành cùng phát triển

Ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định.
(PLVN) - Làm việc với Sở Tài chính tỉnh Bình Định, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn lưu ý, ngành này cần chú trọng thực hiện tốt việc đổi mới, dành thời gian cho công tác quản lý nhà nước thuộc lĩnh vực chuyên môn; đồng thời tập trung nghiên cứu, đề xuất ý tưởng sáng tạo trong lĩnh vực theo dõi, phụ trách trên tinh thần phối hợp với các Sở, ngành liên quan nhằm phục vụ cho người dân, doanh nghiệp phát triển.

Tín dụng chính sách góp phần đưa Kiên Giang khởi sắc toàn diện

Tín dụng chính sách góp phần đưa Kiên Giang khởi sắc toàn diện
(PLVN) -  Kiên Giang - miền đất tận cùng phía tây nam của Tổ quốc - có sự khởi sắc về bước phát triển kinh tế mạnh mẽ, có phong trào xây dựng nông thôn mới rầm rộ, nổi bật là thực hiện hiệu quả chương trình giảm nghèo bền vững. Những kết quả này, theo đánh giá của lãnh đạo tỉnh ủy, UBND tỉnh Kiên Giang, có phần đóng góp lớn, hiệu quả của nguồn vốn tín dụng chính sách.

Kiểm soát đặc biệt ngân hàng SCB

Việc kiêm soát đặc biệt SCB nhằm kiểm soát chặt chẽ, hạn chế tác động tiêu cực đến SCB và hệ thống các tổ chức tín dụng.
(PLVN) - Thông tin từ Ngân hàng nhà nước Việt Nam (NHNN) chiều tối nay, 15/10, cho biết, để ổn định hoạt động của Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), NHNN quyết định kiểm soát đặc biệt Ngân hàng SCB.