“Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” - mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ

(PLO) - Phục vụ chiến lược “chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam, chuẩn bị chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc, Mỹ đã tích cực tiến hành các hoạt động quân sự công khai. 
Thực hiện Kế hoạch 34A, không quân Mỹ thu thập tin tức tình báo, phát hiện hệ thống phòng không, các căn cứ quân sự của ta. Thực hiện Kế hoạch Đêsôtô, hải quân Mỹ tiến hành tuần tiễu, vừa thu thập tình báo, vừa hỗ trợ cho các hoạt động chống phá miền Bắc của quân đội Sài Gòn. 
Kế hoạch Oplan 37
Ngày 17/4/1964, Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ lập Kế hoạch Oplan 37, dự kiến đánh phá mạnh và liên tục miền Bắc. Cuối tháng 5/1964, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ lập danh sách 94 mục tiêu trong một kế hoạch chi tiết tiến công Bắc Việt Nam. Đêm 30 rạng ngày 31/7/1964, tàu biệt kích của hải quân Việt Nam Cộng hoà bắn pháo vào đảo Hòn Ngư (Nghệ An) và Hòn Mê (Thanh Hóa).
Ngày 2/8/1964, tàu khu trục Maddox - số hiệu 731 thuộc Biên đội xung kích 77 Hạm đội 7 Mỹ, trong khi thực hiện cuộc tuần tra thông tin tình báo tín hiệu, một phần của chiến dịch Đêsôtô, đã xâm phạm vùng biển Bắc Việt Nam tại khu vực giữa đảo Hòn Mê và Lạch Trường, đụng độ với ba tàu phóng lôi của Tiểu đoàn 135, do đồng chí Nguyễn Văn Bột làm Phân đội trưởng. 
Tàu khu trục Maddox
Tàu khu trục Maddox 
Trận hải chiến xảy ra, địch dùng các loại pháo 40mm, 20mm và trọng liên bắn xối xả, cho máy bay bắn rôcket 20mm xuống đội hình tàu ta, một quả rôcket bắn trúng trước đài chỉ huy tàu 336, làm Thuyền trưởng Nguyễn Văn Tư hy sinh. Tàu 339 sau khi phóng ngư lôi vào tàu Maddox, đã chuyển sang đánh máy bay địch, sau đó rời khỏi khu vực chiến đấu, chạy về phía đất liền. Hai tàu 333 và 336 tiếp tục đánh trả máy bay địch, bắn rơi 1 chiếc, bắn bị thương 1 chiếc khác. 
Kết quả, tàu Maddox bị trúng đạn 14,5mm vào mạn, làm một số thiết bị trên boong hư hỏng. Về phía ta hy sinh 4 chiến sĩ, bị thương 6 chiến sĩ; 2 tàu 336 và 339 bị hỏng một số thiết bị trên boong và trong khoang; phía Mỹ không có thương vong, tàu Maddox buộc phải rút khỏi lãnh hải Bắc Việt Nam. Đây là “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” lần thứ nhất.
Câu chuyện bịa đặt
“Sự kiện vịnh Bắc Bộ” lần thứ hai được tuyên bố bởi cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ xảy ra vào ngày 4/8/1964, như là một trận hải chiến, nhưng không có tàu ngư lôi của “Bắc Việt” tấn công. Năm 1995, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thừa nhận sự kiện ngày 2/8/1964 là có thật, nhưng phủ nhận sự tồn tại của vụ tấn công ngày 4/8/1964 của ta. Đại tướng tin rằng, hôm đó tàu chiến Mỹ cố khiêu khích một cuộc tấn công để Tổng thống Giôn-xơn có cớ leo thang chiến tranh. 
Trong cuốn băng thu âm được giải mã năm 2001 cho thấy, Tổng thống Giôn-xơn thừa nhận rằng, vụ thứ hai trong “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” chưa hề xảy ra. Các nhà nghiên cứu sau này, trong đó có báo cáo năm 2005 của Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ khẳng định, cuộc tấn công thứ hai đã không hề xảy ra. Báo cáo này cũng đã cố gắng xua đi giả thuyết từ lâu rằng, các thành viên nội các Tổng thống Giôn-xơn đã cố tình nói dối về bản chất của sự kiện này. 
Đầu tháng 1/2008, Hiệp hội Các nhà khoa học Hoa Kỳ (FAS) cho biết Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ đã giải mật báo cáo các tài liệu liên quan tới “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” có tên “Những chiến binh trong bóng tối”, khẳng định không có vụ tàu hải quân Bắc Việt Nam tiến công chiến hạm Mỹ đêm 4/8/1964.
Đêm 4/8/1964, Mỹ dàn dựng sự kiện 2 tàu khu trục Maddox và Turnejoy bị hải quân Bắc Việt Nam tiến công lần thứ 2 ở vùng hải phận quốc tế. 11 giờ đêm 4/8/1964 giờ Oa-sinh-tơn (tức 11 giờ 30 phút trưa ngày 5/8/1964 giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ Giôn-xơn lệnh cho Đô đốc G.Shap, Tư lệnh lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương, cho máy bay cất cánh từ các tàu sân bay đánh “trả đũa” vào một số mục tiêu ở miền Bắc. 
11 giờ 36 phút đêm 4/8/1964 giờ Oa-sinh-tơn, Giôn-xơn tuyên bố trên vô tuyến truyền hình Mỹ: “Những hành động bạo lực liên tiếp chống các lực lượng vũ trang của Mỹ phải được đối phó không chỉ với sự phòng bị cảnh giác mà với sự trả lời tích cực. Sự trả lời đó đang được đưa ra khi tôi nói với đồng bào đêm nay. Hành động không quân đang được tiến hành chống các tàu chiến và một số phương tiện yểm trợ ở Bắc Việt Nam đã được sử dụng chống các hoạt động thù địch đó”.
Đánh trả chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ
Đánh trả chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ 
Tạo cớ cho chiến tranh 
phá hoại
Như vậy là, ngày 5/8/1964, sau hàng loạt hành động khiêu khích, phá hoại và dựng lên “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ”, đánh lừa dư luận nhân dân thế giới và trong nước, chính quyền Mỹ chính thức sử dụng lực lượng của hai biên đội tàu sân bay Conxtelâyxơn và Ticơnđêrôga gồm hơn 40 máy bay phản lực hiện đại, cả tiêm kích, cường kích mở cuộc tiến công mang tên “Mũi tên xuyên”, đánh phá vào hầu hết các căn cứ của hải quân ta trên suốt dải ven biển miền Bắc từ cảng Gianh (Quảng Bình), Cửa Hội, Vinh - Bến Thủy (Nghệ An), Lạch Trường (Thanh Hoá) đến Bãi Cháy (Quảng Ninh).
Khoảng 12h30, địch sử dụng hàng chục máy bay đánh phá kho dầu ở TP.Vinh và cảng Cửa Hội (Nghệ An), khu vực cửa sông Gianh, mũi Ròn (Quảng Bình); 14h2’, sử dụng 1 tốp AD-6 và F-8 bay thấp công kích tàu hải quân ta tại Lạch Trường (Thanh Hoá). Từ 14h35’  đến 15h5’ sử dụng 3 tốp máy bay A-4D đánh phá Hòn Gai, Bãi Cháy (Quảng Ninh). Khoảng 16 giờ 30 phút, tiếp tục sử dụng nhiều tốp  máy bay đánh khu vực Vinh - Bến Thủy và cảng sông Gianh lần thứ hai...
Dựa vào ưu thế vũ khí kĩ thuật hiện đại và yếu tố bất ngờ, đánh nhanh rút nhanh, Mỹ hy vọng sẽ dễ dàng giành thắng lợi. Đồng thời để tránh hệ thống ra-đa và hoả lực phòng không đối phương phát hiện và đánh trả, máy bay Mỹ còn áp dụng thủ đoạn lợi dụng địa hình bay thấp, đồng thời sử dụng các đường bay vào đánh phá khác nhau, tổ chức đội hình gồm các tốp nhỏ (từ 2 - 4 chiếc bay theo hàng dọc) cùng đột kích vào một hướng... 
Tuy nhiên, với tinh thần cảnh giác và sẵn sàng chiến đấu cao, quân và dân miền Bắc đã kịp thời tổ chức đánh trả bằng lưới lửa phòng không nhân dân rộng khắp, hiệu quả, bắn rơi 8 máy bay và bắn bị thương 1 chiếc khác, bắt 1 phi công (Trung uý Anvaret, phi công Mỹ đầu tiên bị bắt ở miền Bắc Việt Nam).
Cuộc hành quân “Mũi tên xuyên” là cuộc tiến công đường không quy mô lớn đầu tiên của quân đội Mỹ đối với miền Bắc Việt Nam, đánh dấu bước leo thang mới trong chiến tranh xâm lược Việt Nam của Mỹ. 
Cuộc tiến công tuy có gây cho quân và dân miền Bắc một số tổn thất về người và tài sản, gồm 1 tàu hải quân bị đánh chìm và 5 tàu hỏng nặng, 4 khẩu pháo và 2 máy nổ bị phá hỏng, thương vong 200 người (phía Mỹ tuyên bố phá huỷ 90% kho dầu và 7 pháo phòng không ở TP.Vinh, đánh chìm và phá hỏng 25 tàu tuần tiễu và tàu phóng ngư  lôi của quân đội Bắc Việt Nam), nhưng về cơ bản Mỹ đã không đạt được mục đích đề ra, ngược lại còn bị tổn thất nặng (phía Mỹ thừa nhận có 2 máy bay bị bắn rơi và một số chiếc khác bị thương, trong đó có 1 chiếc phải hạ cánh bắt buộc xuống sân bay Đà Nẵng). 
Đây là thất bại lớn, đầu tiên của lực lượng không quân và hải quân Mỹ, đồng thời là chiến thắng đầu tiên có ý nghĩa quan trọng về chính trị và quân sự của quân và dân ta trong chống chiến tranh phá hoại của Mỹ… 
Ngày 7/8/1964, Quốc hội Mỹ họp chính thức thông qua nghị quyết sai trái gọi là “Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ”, cho phép Tổng thống tiến hành mọi biện pháp cần thiết, kể cả việc sử dụng lực lượng vũ trang, để giúp bất kì quốc gia thành viên nào, hoặc nước bảo trợ của Hiệp ước phòng thủ chung Đông Nam Á yêu cầu giúp đỡ, bảo vệ nền tự do của mình. 
Với nghị quyết này, Tổng thống Mỹ có toàn quyền mở rộng chiến tranh ra miền Bắc Việt Nam vào bất kì lúc nào với mọi lí do và đưa quân viễn chinh Mỹ vào miền Nam Việt Nam để trợ giúp chính quyền Sài Gòn.
“Sự kiện Vịnh Bắc Bộ”, với Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ là lí do để Mỹ trực tiếp tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam. Đến năm 1966, sự thật về “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” cũng đã hé lộ, nhiều nghị sĩ Mỹ thấy bị lừa dối, bắt đầu đấu tranh để hạn chế và chống lại chính sách chiến tranh của chính quyền. 
Ngày 24/6/1970, Quốc hội Mỹ nhận ra sự thật của vấn đề và ngày 12/1/1971, do sự phản đối mạnh mẽ của nhân dân Mỹ, dư luận quốc tế và cả Quốc hội Mỹ, Tổng thống Ních-xơn đã phải kí văn bản chính thức bãi bỏ  “Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ”. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu Mỹ cho rằng, dù không có “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” đêm 4/8/1964, chính quyền Giôn-xơn cũng sẽ tìm ra nguyên cớ khác để leo thang chiến tranh Việt Nam.

Đọc thêm

Cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp tục định hướng cho Quốc hội không ngừng đổi mới và phát triển

Cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp tục định hướng cho Quốc hội không ngừng đổi mới và phát triển
(PLVN) - Cuốn sách “Quốc hội trong tiến trình đổi mới đáp ứng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thể hiện những vấn đề có ý nghĩa chiến lược, tổng thể, mang tính nền tảng về lý luận và thực tiễn, có nội hàm sâu rộng với những nội dung quan trọng, mang tính định hướng cho công cuộc xây dựng và phát triển toàn diện của đất nước.

Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Lào

Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Lào
Theo đặc phái viên TTXVN, tiếp tục chương trình chuyến thăm cấp Nhà nước tới CHDCND Lào, sáng 12/7, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thăm cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam và gặp gỡ hơn 100 bà con là đại diện các tổ chức hội đoàn, doanh nghiệp người Việt tại Lào.

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Càng khó khăn thì càng phải thi đua

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Càng khó khăn thì càng phải thi đua
Sáng 12/7, tại trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương chủ trì Phiên họp lần thứ 8, nhiệm kỳ 2021-2026 của Hội đồng để đánh giá kết quả công tác 6 tháng đầu năm, triển khai các nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024; xem xét, quyết định phát động đợt thi đua cao điểm 500 ngày đêm hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc và một số vấn đề quan trọng khác.

Báo Pháp luật Việt Nam để lại nhiều dấu ấn, hiệu ứng tốt

Đại biểu Đỗ Đức Hiển phát biểu tại hội trường Quốc hội. (Ảnh: Quochoi.vn)
(PLVN) - Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hiển - Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khẳng định, Báo Pháp luật Việt Nam đã thực hiện ngày càng tốt hơn chức năng “cầu nối”, là nguồn cung cấp chất liệu từ cuộc sống đến với Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan, người có thẩm quyền, trong đó có các đại biểu Quốc hội, góp phần tăng cường năng lực phản ứng chính sách.

Tự hào góp sức mình trong công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Loạt bài Kiểm soát quyền lực trong các cơ quan phòng chống tham nhũng, tiêu cực của Báo PLVN đã giành Giải A Giải Búa liềm vàng lần thứ VIII.
(PLVN) - Thời gian qua, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã thực sự “trở thành phong trào, xu thế không thể đảo ngược”. Trong cuộc đấu tranh quan trọng này, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tự hào được góp sức mình với nhiều bài viết được đánh giá cao, được ghi nhận, tôn vinh tại các giải báo chí lớn.

Khai mạc Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVI

Khai mạc Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVI
(PLVN) - Tối 11/7, tại Nhà hát Lam Sơn, TP Thanh Hóa (tỉnh Thanh Hóa) diễn ra Lễ Khai mạc Chung khảo Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVI năm 2024, do Đài Tiếng nói Việt Nam và UBND tỉnh Thanh Hóa phối hợp tổ chức.

Toàn quân tiến hành sáng tạo, sát thực tiễn hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị trong các nhiệm vụ

Toàn quân tiến hành sáng tạo, sát thực tiễn hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị trong các nhiệm vụ
Sáng 11/7, tại Hà Nội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Đảng, công tác chính trị 6 tháng đầu năm 2024, với sự chủ trì của Thượng tướng Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Lào, Campuchia: Đánh dấu giai đoạn phát triển mới

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt.
(PLVN) - Chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi nhậm chức đánh dấu một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, hợp tác hiệu quả, tôn trọng lợi ích của nhau, góp phần củng cố tin cậy chiến lược cũng như làm sâu sắc hơn quan hệ với hai nước, tăng cường đoàn kết giữa Việt Nam - Lào - Campuchia và ASEAN.

Thúc đẩy công tác ngoại giao văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn chủ trì hội nghị.
(PLVN) - Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn khẳng định, với thế và lực mới cùng với đòi hỏi của đất nước trong bối cảnh mới, hơn bao giờ hết, công tác ngoại giao văn hóa phải thực sự được đặt ngang tầm với ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế, góp phần triển khai thành công đường lối đối ngoại, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững của đất nước, đồng thời nâng cao vị thế, uy tín quốc gia.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà họp trực tuyến với Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Chernyshenko

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá cao các kết quả hợp tác nổi bật trong lĩnh vực kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong thời gian qua - Ảnh: VGP/MK.
(PLVN) - Chiều 9/7, theo kế hoạch đã được hai bên thống nhất, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Chủ tịch Phân ban Việt Nam và Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko, Chủ tịch Phân ban Nga đã đồng chủ trì cuộc họp trực tuyến nhằm trao đổi về các biện pháp thúc đẩy hợp tác thực chất, hiệu quả trên các lĩnh vực thuộc khuôn khổ Uỷ ban liên Chính phủ Việt Nam – Nga về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học – kỹ thuật.