Sắc xuân trên “nấc thang thiên đường” Mù Cang Chải

Hoa tớ dày rực đỏ hút du khách tìm đến với Mù Cang Chải đón xuân. Ảnh: Thanh Miền.
Hoa tớ dày rực đỏ hút du khách tìm đến với Mù Cang Chải đón xuân. Ảnh: Thanh Miền.
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Khi những thửa ruộng bậc thang nhuộm sắc cải dầu, tớ dày, sơn tra cũng là lúc sơn nữ Mù Cang Chải xúng xính váy thổ cẩm bước vào năm mới, đón vận hội mới.

Độc đáo lễ cúng Ua Pê Chầu

Tết của người H’H’mông ở Mù Cang Chải thường diễn ra trong 3 ngày nhưng trước đó, khắp bản trên, bản dưới đã nhộn nhịp không khí đón Xuân. Mỗi người mỗi việc, phụ nữ sẽ hoàn thiện đường thêu, nút chỉ trên bộ váy áo mới để cho người lớn, trẻ con diện Tết. Trong khi đó, đàn ông đi mua sắm đồ, mổ lợn, mổ gà, chuẩn bị cho bữa cơm gia đình.

Điểm nổi bật nhất trong tết của người H’mông là lễ cúng Ua Pê Chầu vào 30 Tết. Trước đó, từ ngày 25, 26 người H’mông nghỉ lên nương rẫy, tập trung dọn dẹp cửa nhà đón Tết. Người H’mông tâm niệm rằng dụng cụ lao động cũng giống như con người, sau một năm làm lụng vất vả cần phải được nghỉ ngơi trong những ngày Tết.

Nông cụ cũng giống như con người cần được “tắm gội mặc áo mới” nghỉ ngơi trong ngày Tết. Ảnh: A Lù.

Nông cụ cũng giống như con người cần được “tắm gội mặc áo mới” nghỉ ngơi trong ngày Tết. Ảnh: A Lù.

Những nông cụ như cuốc, xẻng, dao phát được người đàn ông trong gia đình đem rửa sạch sẽ, sau đó dán giấy và để dưới bàn thờ. Các công cụ như cối xay ngô, quẩy tấu, cối giã bánh dày cũng được cũng được dán một tờ giấy bản. Trong lễ cúng Ua Pê Chầu, người H’mông khấn cầu thần linh ban cho gia đình luôn gặp may mắn ấm no hạnh phúc, cầu cho các thành viên trong gia đình khỏe mạnh không gặp tai ương, ốm đau, cầu cho cây cối, mùa màng tươi tốt.

Mâm cỗ tết của người H’mông luôn luôn có bánh dày vì người H’mông quan niệm bánh dày tròn tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời, nguồn gốc sinh ra con người và vạn vật. Do đó, giã bánh dày là tập tục không thể thiếu trong ngày tết của người H’mông. Tối 30 Tết, mọi thành viên trong gia đình quay quần nhau để thực hiện lễ cúng Ua Pê Chầu và cùng nhau ăn bữa cơm đón năm mới.

“Nấc thang thiên đường” Mù Cang Chải những ngày xuân lung linh sắc màu. Nổi bật giữa sắc trắng sơn tra, sắc hồng tớ dày, sắc vàng cải dầu là gam màu rực rỡ của những chiếc váy thổ cẩm sơn nữ khoác trên mình. Giữa khung cảnh hùng vĩ, du khách được trải nghiệm nét văn hóa độc đáo trong ngày Tết của người H’mông.

Anh Giàng A Vinh, sống tại bản Khao Mang, cho biết do phải canh tác trên những thửa ruộng bậc thang nhỏ nên cuốc, xẻng, dao phát gắn bó đặc biệt trong cuộc sống của người H’mông. Hơn nữa, các nông cụ này còn mang giá trị tâm linh, thể hiện cho sức mạnh của đàn ông, nhà nào có nhiều dụng cụ sắc bền thì chứng tỏ đàn ông nhà đó mạnh khỏe, siêng năng.

Ông Sùng A Sử, Phó bí thư Đảng ủy xã Khao Mang, phân tích trong văn hóa H’mông, đàn ông là trụ cột gia đình nên phải đảm nhiệm tất cả mọi việc trong ngày đầu năm mới. Vì thế, khi gà cất tiếng gáy đón tân niên cũng là lúc đàn ông H’mông thức dậy thực hiện mọi công việc từ nhóm bếp, nấu cơm, chuẩn bị thức ăn cho lợn, gà, trâu, bò ăn. Sau đó, phụ nữ H’mông cũng thức dậy để làm những công việc nhẹ nhàng hơn như hứng nước và dọn dẹp cửa nhà để chuẩn bị đón anh em họ hàng gần xa đến chung vui năm mới.

Chuyển dịch thời gian đón Tết

Trước đây, người H’mông ở Mù Cang Chải ăn tết sớm trước chừng một tháng so với tết của người Kinh. Sau vụ mùa thu hoạch, tớ dày bung hoa cũng là lúc người H’mông đón tết cổ truyền. Người H’mông vui tết, đón xuân trong thời gian khoảng một tháng nên khi họ bắt đầu lao động trở lại thì cũng là lúc người Kinh và nhiều dân tộc khác đón tết.

Việc người H’mông đón tết sớm tạo nên đặc trưng riêng nhưng lại phát sinh hàng loạt phiền toái. Trong khi trường học đang hoạt động thì học sinh H’mông nghỉ tết, khi học sinh H’mông đi học trở lại thì thầy cô lại được nghỉ tết. Các sinh hoạt, lao động, giao thương và thực hiện các thủ tục hành chính theo đó cũng bị ảnh hưởng không nhỏ, tuy nhiên để thay đổi lịch trình sinh hoạt văn hóa của cả sắc tộc không phải việc dễ dàng.

Nam thanh nữ tú người H’mông xúng xính trang phục thổ cẩm cùng nhau du xuân. Ảnh: A Lù.

Nam thanh nữ tú người H’mông xúng xính trang phục thổ cẩm cùng nhau du xuân. Ảnh: A Lù.

Ông Trần Trung Kiên, Phó trưởng phòng Văn hóa – Thông tin huyện Mù Cang Chải, cho hay ngay từ đầu những năm 2000 huyện đã đề ra kế hoạch tuyên truyền, vận động người H’mông chuyển tết vào cùng thời gian với các dân tộc khác. Trong một thời gian dài, các cơ quan ban ngành của huyện của xã phải tích cực vận động từng hộ, từng bản thay đổi thói quen đón tết để phù hợp với xu thế hội nhập. Ban đầu có bản chuyển lịch, có bản không nhưng kể từ năm 2010 toàn bộ người H’mông ở Mù Cang Chải đã mừng tết, đón xuân vào đúng dịp Tết nguyên đán.

Ông Vàng A Xu, Bí thư chi bộ bản Khao Mang, xã Khao Mang, chia sẻ mặc dù chuyển dịch thời gian nhưng những phong tục đón tết của đồng bào H’mông vẫn được gìn giữ nguyên vẹn. Kể từ khi người H’mông đón tết cùng thời gian với người Kinh mọi việc làm ăn, buôn bán, học hành thuận lợi hơn. Đặc biệt là các cháu học sinh được học đúng lịch, những người đi làm công nhân ở xa cũng có thời gian nghỉ tết chung với gia đình, chợ tết cũng vui vẻ, náo nhiệt, nhiều hàng, nhiều người hơn trước.

Khi mùa xuân đến, người H’mông xúng xính trong những bộ váy áo leng keng tiếng bạc đồng. Theo phong tục, người H’mông kiêng ăn rau, kiêng hất nước, kiêng tiêu tiền vào ngày mồng 1 Tết. Họ đến nhà nhau chúc Tết, thưởng thức rượu ngô, ăn bánh dày, cùng nhau du xuân, ném pao, múa khèn và hát giao duyên.

Đọc thêm

Đảo Cò Chi Lăng Nam, chốn bình yên để trở về…

Mỗi buổi chiều tà, giữa không gian thiên nhiên thanh bình, du khách sẽ được thỏa sức ngắm nhìn những đàn cò trở về chốn bình yên.
(PLVN) -Đảo Cò Chi Lăng Nam là danh lam thắng cảnh được xếp hạng Di tích Quốc gia, ở xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương. Đây được xem là thiên đường của hàng vạn cá thể cò, vạc, chim nước, trong đó nhiều loài quý hiếm, được ghi trong sách đỏ Việt Nam.

Hội thảo: “An ninh – an toàn thực phẩm hướng đến du lịch xanh bền vững, chuyển hướng từ nhận thức đến hành động”

Ông Nguyễn Văn Thái, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thanh Hoá phát biểu chào mừng Hội thảo
(PLVN) - Ngày 16/7, Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm phối hợp với UBND TP. Sầm Sơn; Văn phòng Điều phối Vệ sinh An toàn thực phẩm Thanh Hóa tổ chức Hội thảo: “An ninh- An toàn thực phẩm hướng đến du lịch xanh bền vững: Chuyển hướng từ nhận thức đến hành động”.

Phát triển du lịch từ những lễ hội

Lễ hội đang là một hướng phát triển du lịch bền vững của Việt Nam. (Ảnh: Khai mạc Lễ hội “Tinh hoa đất biển Bình Định năm 2024” - BBĐ)
(PLVN) - Việt Nam là một đất nước đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc với hàng ngàn lễ hội được tổ chức mỗi năm. Bên cạnh các lễ hội truyền thống tại nhiều địa phương, những lễ hội hiện đại cũng đang thu hút khách tham quan trong và ngoài nước, đóng góp cho việc phát triển du lịch Việt Nam.

'Nghe' áo dài kể chuyện văn hóa Việt Nam

'Nghe' áo dài kể chuyện văn hóa Việt Nam
(PLVN) - Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2024 hướng tới mục tiêu phát triển và quảng bá du lịch Hà Nội gắn liền quảng bá du lịch Việt Nam. Bên cạnh đó, Lễ hội tôn vinh và bảo tồn nét đẹp văn hóa đặc sắc về tà áo dài truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Hẹn nhau ở 'thiên đường mây' Tà Xùa

Chinh phục đầu rùa khổng lồ tại Tà Xùa.
(PLVN) - Tháng 10 này, thêm một đỉnh núi sẽ được các nhà báo chinh phục khi tham gia mùa 2 “Bước chân trên mây” - giải leo núi do Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức. “Thiên đường mây” Tà Xùa chờ đón bước chân của những nhà báo - những người yêu thích khám phá, thử thách bản thân và lan tỏa điều tốt đẹp tại những nơi mình đến.

Sức hút từ… ruộng bậc thang mùa đổ nước

Trên đỉnh đồi Móng Ngựa trứ danh du khách thong thả tạo dáng lưu giữ thanh xuân. (Ảnh trong bài: Nguyên Đức)
(PLVN) - Những thửa ruộng bậc thang mùa nước đổ tầng tầng, lớp lớp, uốn lượn, nhấp nhô như những con sóng, lấp lánh trong ánh nắng thu hút du khách tìm đến Mù Cang Chải (Yên Bái) khám phá. Du lịch đang góp phần cải thiện nguồn thu nhập cho người dân miền danh thắng.

Thác K50 - 'Trinh nguyên' giữa rừng già Kon Chư Răng

Thác K50 nằm trong Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng.
(PLVN) - K50 chắc hẳn là một cái tên thác mà bất cứ ai mê xê dịch cũng mong được một lần chiêm ngắm. Quả thực, đứng dưới dòng suối mát lạnh dưới chân “nàng” mà ngước nhìn, mà trầm trồ, sửng sốt với hai từ: Tuyệt đẹp.

Ga Đà Lạt được công nhận điểm du lịch

Ga Đà Lạt được công nhận điểm du lịch
(PLVN) - Ga Đà Lạt chính thức được UBND tỉnh Lâm Đồng công nhận điểm du lịch, định vị trên bản đồ du lịch quốc gia. Đây là cơ sở, động lực để ngành đường sắt khai thác lợi thế, phát huy tiềm năng nhằm chia sẻ, lan toả những giá trị văn hoá đến với cộng đồng.

Quảng Ninh nghiên cứu mở thêm 62 sản phẩm du lịch mới

UBND TP Hạ Long ký kết hợp tác về phát triển, quảng bá du lịch với TikTok Việt Nam và Công ty CP Truyền thông và Giải trí Vitamin Việt Nam.
(PLVN) -Năm 2024, Quảng Ninh sẽ nghiên cứu mở thêm 62 sản phẩm du lịch mới. Trong đó, đặc biệt tổ chức các buổi hòa nhạc trong một số hang động trên vịnh Hạ Long, nhằm tạo sự khác biệt, hấp dẫn có 1-0-2 thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.

Độc đáo Hung Thoòng và bí ẩn hồ Lơ Lửng nằm giữa lòng hang động

Du khách đu dây vào lòng hố sụt của hang Thung. Ảnh: Nguyên Vân
(PLVN) - Nằm sâu trong vùng lõi của Vườn quốc gia (VQG) Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Bình), hệ thống hang động Hung Thoòng “đóng đinh” là điểm đến hấp dẫn đặc biệt cho những tín đồ du lịch mạo hiểm. Và mới đây, câu chuyện phát hiện ra hồ Lơ Lửng đầy bí ẩn càng tạo thêm sức hút...