'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô

(PLO) - Nơi nương náu của những người từng bị xa lánh kỳ thị vì mang trong mình căn bệnh phong nay đã thành nơi chuẩn bị mọc lên dự án tỷ USD. Những người dân nơi đây nay đã được tái định cư, nhưng mỗi khi Tết đến Xuân về lại cuốc bộ về làng cũ, mang theo những niềm trăn trở.
Bước chân thăm lại làng cũ Bước chân thăm lại làng cũ

Làng Vân (còn gọi Làng Hy Lạc Viên, thuộc thôn Hòa Vân, phường Hòa Hiệp Bắc, Liên Chiểu, Đà Nẵng), từng là nơi nương náu của những người bị xa lánh kỳ thị vì mắc bệnh phong. Sau nửa thế kỷ tồn tại, vùng đất sơn thủy hữu tình được nhường lại cho Khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp trong tương lai. Đổi lại, bà con được vào đất liền, sống trong khu nhà liền kề ở tổ 13 và 14 phường Hòa Hiệp Nam (quận Liên Chiểu). 

Nặng lòng với làng xưa

Những ngày cuối năm, khu nhà liền kề Hòa Hiệp Nam nhộn nhịp đón con cháu đi làm ăn, học tập phương xa về vui Tết. Sáu năm nay, cuộc sống đã thôi nơm nớp lo sợ những thiên tai bão lụt như lúc còn ở làng cũ. Cuộc sống nay có sự quan tâm của chính quyền; y tế, giáo dục, chợ búa… đủ đầy hơn. Thế nhưng  nỗi nhớ làng cũ vẫn ngập tràn.

Nhắc đến chốn xưa, ông Nguyễn Văn Bốn (58 tuổi) rời đôi bàn tay mất ngón khỏi tấm lưới đang đan dở, hướng ánh mắt về vùng đất bên bờ biển 40 năm gắn bó.

Làng Vân thơ mộng xưa còn có tên gọi xót xa làng cùi, làng hủi… Vào những năm 1950, bệnh phong bị xếp vào loại “tứ chứng nan y”, bị xa lánh hắt hủi. Không nơi nương tựa, nhiều phận đời không may mắn ở khắp các tỉnh miền Trung dắt díu tìm tới rẻo đất hiểm trở bên chân núi Hải Vân. Dù khác quê, nhưng có chung nỗi đau, họ xích lại gần nhau. Làng Vân ra đời từ đó.

Năm 1968, chính quyền cũ xây tại làng một trung tâm điều trị cho bệnh nhân phong, đặt thêm cái tên khác là làng Hy Lạc Viên, mang ý nghĩa hy vọng và niềm vui. 

Muốn đến được làng Vân, chỉ có một con đường độc đạo xuyên qua rừng, men theo đường sắt khoảng 10km nguy hiểm rình rập. Con đường thứ hai là chèo thuyền vượt biển gần một tiếng. Có điều vùng biển này thỉnh thoảng lại có lốc tố bất ngờ, nên mùa mưa bão, liều lĩnh đến mấy người làng vẫn chọn đường núi. 

 'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô ảnh 1
Một ngư dân chuẩn bị dong mủng ra biển bắt cá

Giao thông đi lại hiểm trở cộng với tủi phận, người làng Vân thường co mình trong “ốc đảo”, sống tự cung tự cấp, ngày ngày mò cua bắt ốc, vào rừng săn bắn. Tình yêu giữa những người làng vẫn đâm chồi nảy lộc, dìu dắt vượt qua bạo bệnh, kết tóc se tơ vợ chồng.

Nửa thế kỷ sau, năm 1998, làng được công nhận đơn vị hành chính cấp thôn thuộc Đà Nẵng với 127 hộ, 350 nhân khẩu. Lần đầu tiên dân làng có hộ khẩu, đi bầu cử. Năm 1998 cũng ghi dấu mốc lịch sử của làng khi toàn bộ người Hòa Vân được chữa dứt điểm bệnh phong. 

Có điều dẫu làng đã thành “thôn”, tuy nhiên do đi lại khó khăn, nhiều người bị di chứng bệnh tật, nên làng vẫn nghèo nàn, lạc hậu. Nhiều đứa trẻ vượt lên số phận, học hành đầy đủ, nhưng phần lớn sau ngày nhận mảnh bằng tốt nghiệp, đành ngậm ngùi cúi đầu tạ lỗi ba mẹ làng xóm, đi nơi khác lập nghiệp. Thi thoảng làng có thêm vài nhân khẩu, chủ yếu là người không nhà cửa, sống cuộc đời lênh đênh mặt nước, thấy chốn bình yên nên dạt vào định cư.

Ký ức có buồn, nhưng quê hương mình, khi rời xa sao tránh khỏi nỗi nhớ đau đáu. Năm 2008, Đà Nẵng chấp thuận cho một tập đoàn nước ngoài khảo sát dự án với tổng số vốn 5 tỷ USD, dự kiến biến làng Vân thành khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, bến du thuyền, casino… Đến tháng 5/2011, chủ trương trên tiếp tục được thực hiện bởi một công ty khác. Đến nay hầu hết những kế hoạch vẫn chỉ trên giấy, trong khi người làng Vân đã di dời vào đất liền.

 'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô ảnh 2
Cán bộ biên phòng cho hay có khoảng hơn 10 hộ trở lại làng cũ mưu sinh

Nỗi niềm bên bờ biển

Trưa một ngày cuối năm, ông Bốn và vợ lại về “quê” thắp nén nhang cho ngôi nhà bỏ hoang nhiều năm nay, thăm lại mảnh đất ân tình.

Đường đi vào làng vẫn gập ghềnh hiểm trở, vẫn là “ốc đảo” tách biệt với thế giới bên ngoài. Có khác chăng là mảnh đất được khoác “sứ mệnh” thành khu du dịch giải trí đẳng cấp trong tương lai. Ông Bốn cười: “Có người ví von làng Vân như cô gái đẹp của Đà Nẵng đã được “gả bán””.

Sau hành trình cuốc bộ chui hầm đường sắt, rồi xuyên rừng, cũng về được làng Vân. Ông Bốn bồi hồi nhớ lại ngày 25/8/2012, khi người làng được đưa vào đất liền sinh sống. Cuộc di dời không chỉ đơn thuần chuyển đến nơi ở mới, mà còn xóa bỏ định kiến mặc cảm người từng bị bệnh. 

Ông Bốn tâm tình: “Mọi người hòa nhập và sống tương đối ổn định tại nơi ở mới. Nhưng ai cũng thấy nhớ ngôi làng cũ quá chừng. Hôm đi, tất thảy đều ngoái đầu nhìn lại. Nhìn mãi cho tới bây giờ”. Nặng lòng với nơi mình đã từng gắn bó nửa đời người là điều dễ hiểu. Huống hồ mảnh đất đã che chở những phận đời bất hạnh hơn nửa thế kỷ.

Bà Lê Thị Liễu vợ ông Bốn đi phía sau chồng thì không nói năng gì. Những khi nhớ qua quay về về chẳng phải dựng lại nhà mà chỉ đơn giản nhớ làng, quen bước chân đường rừng, ngó xem cây nhãn trước ngõ lớn chừng nào, đậu trái chưa… 

Trung úy Phạm Tiến Đạt, cán bộ Đồn biên phòng Hòa Vân cho hay, thời gian gần đây có khoảng hơn 10 hộ thường trở lại làng cũ chăn bò, nuôi dê, thả lưới bắt cá. Thấy có khách, ông Đặng Hữu Minh (56 tuổi) gom lưới, vác thúng cá mời khách về căn chòi dưới hàng nhãn rợp bóng. Ngồi bệt xuống cát, ông không giấu diếm, dù tái định cư ổn định, nhưng vẫn giữ nếp cũ, dắt theo đàn bò 5 con về làng cũ thả rông, rảnh rỗi bắt con cá.

Hỏi ông “Sao không chịu ở phố?”, ông thành thật: “Tui sợ cảnh giam chân giữa bốn bề bê tông, xe cộ ầm ầm, khói bụi bủa vây”. Ông kể mình sinh ra ở đây, lớn lên, lập gia đình chốn này. Nay đất đã giao hết, nhà cũ bỏ hoang đổ nát, ông và một số hộ khác dựng dãy lều sống ngay mép biển. Thấy chồng đau đáu chốn xưa, bà Lê Thị Hiền (56 tuổi, vợ ông) cũng theo cùng, mỗi sớm lùa bò đi chăn, thả lưới bắt cá, chăm đàn gà vịt...

 'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô ảnh 3
“Tui sợ cảnh giam chân giữa bốn bề bê tông, xe cộ ầm ầm, khói bụi bủa vây”

Kế “nhà” ông Minh là chiếc phản lấm cát lọt thỏm trong căn lều bạt của vợ chồng anh Lê Văn Đức (35 tuổi). Anh Đức đang cùng vài hàng xóm túm tụm ăn trưa. Tiếng nói tiếng cười rộn cả bãi cát vắng. Anh Đức sảng khoái, đây mới đúng cuộc sống đích thực thoáng đãng của dân biển. Không lo xe cộ, quần là áo lượt, miễn mỗi ngày được làm công việc mình thạo, lo đủ cơm áo. “Lúc đói có thể thả lưới kiếm vài con cá, leo lên núi hái ít đọt rau. Còn ở phố, nếu không có tiền, chẳng thể nào xoay sở”, vợ anh Đức đang chăm lũ trẻ ngủ ngoài võng, nói vọng vào.

Vũ Vân Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề nghị miễn kiểm định lần đầu với xe ô tô mới

Hình ảnh minh hoạ
(PLVN) - Cục CSGT vừa có văn bản đề nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam một số nội dung, trong đó đáng chú ý là việc nghiên cứu để người dân, tổ chức tại các huyện đảo được phép miễn kiểm định lần đầu trước khi thực hiện đăng ký hay cần miễn kiểm định với xe sản xuất mới.

Tin giao thông đến sáng 26/5: Người phụ nữ suýt gặp hoạ vì ngồi giữa đường; Bị đèn pha chiếu ngược chiều, ô tô lao vào hiện trường tai nạn

Tin giao thông đến sáng 26/5: Người phụ nữ suýt gặp hoạ vì ngồi giữa đường; Bị đèn pha chiếu ngược chiều, ô tô lao vào hiện trường tai nạn
(PLVN) - Xe máy va chạm với xe ben, 1 người tử vong; Ngồi giữa đường điều khiển máy tời, người phụ nữ suýt gặp hoạ; Ô tô lao vào hiện trường vụ tai nạn vì bị chiếu đèn pha gây “mù tạm thời”... là những tin giao thông đáng chú ý ngày 25/5.

Làm gì để giảm nguy cơ mất an toàn giao thông mùa mưa, lũ?

Mưa lớn trong những ngày qua khiến các con đường tại Hà Nội rơi vào tình trạng ngập sâu, phương tiện khó di chuyển.
(PLVN) -  Mưa lớn ở các tỉnh miền Bắc những ngày qua đã khiến nhiều nơi ngập sâu, nhiều tuyến giao thông bị chia cắt, các phương tiện di chuyển khó khăn, tầm quan sát hạn chế khiến dễ xảy ra va chạm, đâm vào các công trình trên đường. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn chưa nhận thức rõ những nguy hiểm tiềm tàng khi tham gia giao thông mùa mưa, lũ, từ đó dẫn đến nguy cơ gây tai nạn.

Tin giao thông đến sáng 25/5: Tài xế gặp họa vì con bò; Xe tải vượt ẩu gây tai nạn, hành động của lái xe khiến nhiều người phẫn nộ

Tin giao thông đến sáng 25/5: Tài xế gặp họa vì con bò; Xe tải vượt ẩu gây tai nạn, hành động của lái xe khiến nhiều người phẫn nộ
(PLVN) - Liên tiếp xe máy va chạm xe tải khiến 3 người tử vong ở Bắc Giang; Ô tô đâm trúng, hất văng con bò khiến một xe máy đi ngược chiều 'phải vạ'; Xe tải vượt ẩu gây tai nạn, hành động của tài xế khiến nhiều người phẫn nộ là những tin giao thông đáng chú ý ngày 24/5.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là cơ sở cho đất nước phát triển

Đoàn Chủ tịch Hội thảo.
(PLVN) - Trong bối cảnh kinh tế số, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hội nhập quốc tế…, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực tại chỗ là cơ sở cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước, là tiền đề quan trọng để xây dựng các mô hình học tập, góp phần thực hiện tốt chủ trương của Đảng về khuyến học, khuyến tài.

Xúc động cảnh công an Hà Nội xuống đồng giúp dân 'cứu lúa'

Hình ảnh công an các đơn vị khẩn trương xuống đồng cùng bà con gặt lúa.
(PLVN) - Mưa lớn kéo dài nhiều ngày liên tiếp vừa qua một số xã trên địa bàn huyện Thạch Thất (Hà Nội) lâm vào cảnh ngập úng nặng, lúa và hoa màu của bà con chuẩn bị đến ngày thu hoạch bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đoàn Thanh niên công an các đơn vị phối hợp công an các xã khẩn trương xuống đồng cùng bà con gặt lúa.