Tận dụng cơ hội từ các FTA: Nhiều doanh nghiệp chưa chủ động

(PLVN) - Hôm qua (23/7), Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã làm việc với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Nhiều ý kiến cho rằng, các doanh nghiệp của Việt Nam vẫn chưa chủ động để tận dụng những cơ hội mà FTA mang lại, trong khi đó cải cách thể chế chưa có đột phá, do vậy kết quả chưa đạt như kỳ vọng.
Tận dụng cơ hội từ các FTA: Nhiều doanh nghiệp chưa chủ động Quang cảnh buổi làm việc.

Doanh nghiệp vẫn thiếu thông tin

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI nhắc nhiều đến thực trạng “đáng buồn” của các doanh nghiệp (DN) Việt Nam. “Chúng ta chưa khai thác triệt để những cơ hội mà FTA mang lại. Nỗ lực cải cách nhanh hơn nhưng chưa có nhiều bứt phá. Chúng ta đề ra mục tiêu vào top 4 ASEAN về môi trường kinh doanh từ năm 2014 nhưng cho đến nay, mục tiêu này vẫn chưa đạt được, tới giờ vẫn đứng thứ 7 và đứng cuối về năng suất lao động”- ông Lộc nói. Ngoài ra, thời điểm hiện tại 70% xuất  khẩu vẫn lệ thuộc vào FDI, chất lượng tăng trưởng vẫn còn nhiều vấn đề.

Báo cáo của VCCI tại buổi làm việc cũng thừa nhận, bên cạnh cách thức hướng dẫn khó hiểu, phức tạp của các cơ quan nhà nước thì bản thân nhiều DN lại không có hành động nào chuẩn bị cho việc tận dụng cơ hội hay dự phòng các rủi ro từ việc thực thi các FTA. 

Theo đó, trong việc thực thi FTA thế hệ mới, ngoại trừ các vấn đề về lao động, so với yêu cầu của các cam kết thì tất cả các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) mà Việt Nam đã ban hành đều chậm hơn cam kết từ 1-11 tháng và hiện vẫn có văn bản chưa ban hành trong khi lẽ ra phải có từ 14/1/2019. Để thực thi Hiệp định Đối tác toàn diện xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Chính phủ đã ban hành Kế hoạch thực thi.

Theo Kế hoạch trên, tất cả các bộ, ngành, địa phương (cấp tỉnh) phải có kế hoạch thực hiện của riêng mình trong tháng 3/2019. Tuy nhiên, phải tới tháng 8/2019 yêu cầu này mới được hoàn tất (chậm 5 tháng). 

“Nhiều đối tác nước ngoài phàn nàn với chúng tôi về công tác xây dựng văn bản để thực hiện các FTA. Ví dụ tiêu biểu có thể kể đến CPTPP, bởi 100% văn bản ban hành chậm. Cụ thể là Biểu thuế xuất nhập khẩu thực hiện Hiệp định CPTPP phải 7 tháng sau khi Hiệp định có hiệu lực mới được ban hành, hay như Thông tư về C/O cũng phải mất đến 11 tháng sau khi hiệp định có hiệu lực mới được ban hành”, bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập - VCCI nói.

Phản ánh về hiện trạng hiểu biết và sự sẵn sàng của các DN trước các FTA, bà Trang cho rằng các DN còn nhận thức khá hạn chế về các FTA mặc dù hầu hết đều “đã nghe” nói tới các FTA này. Theo điều tra của VCCI với 250 phản hồi của DN trong 4 ngành sản xuất (dệt may, giày dép, đồ gỗ, điện tử) công bố vào năm 2016 thì hai yếu tố lớn nhất cản trở DN hưởng lợi từ các FTA là tình trạng thiếu thông tin về cam kết và cách thức thực hiện (84%) và bất cập trong công tác tổ chức thực thi của các cơ quan quản lý nhà nước.

“Năm 2019, chúng tôi cũng thực hiện thử một khảo sát y hệt như vậy và ngạc nhiên là sau 3 năm, với một nhóm đối tượng khác (trên 300 DN) nhưng cũng cho kết quả y hệt. Điều đó cho thấy trong những năm qua chúng ta chưa có cải thiện đáng kể về vấn đề này”- bà Trang nhận định.

Phải có đột phá về thể chế

Tại buổi làm việc, đại diện nhiều hiệp hội, doanh nghiệp cũng nêu lên không ít khó khăn, bất cập trong quá trình thực thi FTA. Chẳng hạn, trong giải quyết tranh chấp với đối tác nước ngoài, Việt Nam chưa có các mẫu hợp đồng giải quyết như thế nào cho cụ thể, chính xác và không được cập nhật thường xuyên. Ngoài ra, thông tin cụ thể về đối tác còn thiếu, do đó các DN chưa hiểu hết những đối tác mới trong các FTA.

“Trong thực hiện FTA thì vấn đề phát triển nền tảng số rất quan trọng nhưng chúng tôi đang gặp khó khăn vì 97% DN trong logistics là DN vừa và nhỏ (cả về vốn, công nghệ…). Cùng với đó là thiếu tổ chức tư vấn pháp luật liên quan đến các FTA”- đại diện Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam phản ánh.

Làm rõ hơn những phản ánh, kiến nghị từ phía DN, ông Nguyễn Văn Giàu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, Phó trưởng Đoàn giám sát nhiều lần nhắc đến tính sẵn sàng của DN và đề nghị các DN phải nâng cao tính chủ động, tích cực hơn nữa để có thể tận dụng được các lợi thế từ FTA.

“Các ý kiến tại buổi làm việc cho rằng, trong các nguyên nhân gốc rễ thì vấn đề đầu tiên là chưa khai thác triệt để các lợi thế sẵn có để thực hiện các FTA. Khi làm việc với các Bộ liên quan, chúng ta vẫn chưa tìm ra nguyên nhân thực sự đang cản trở việc thực hiện các FTA có hiệu quả là gì.”- ông Giàu nói. Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cũng đặt vấn đề: “Phải chăng cơ chế lâu nay là “xin -cho”, chờ đợi… vẫn còn tồn tại, hay do khả năng DN còn hạn chế? Chúng ta phải trả lời được các câu hỏi này”.

Ông Giàu cho rằng, thể chế cũng là một trong các nguyên nhân cản trở việc thực thi các hiệp định có hiệu quả. Do vậy, cải cách thể chế không chỉ là cam kết mà buộc lòng chúng ta phải thực hiện để tăng cường nguồn lực.

Tìm câu trả lời cho những tồn tại, bất cập nảy sinh từ phía DN, ông Vũ Hồng Thanh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Phó trưởng đoàn giám sát cho rằng các DN chưa chủ động, tích cực tìm hiểu thông tin. “Phải biết người, biết ta thì chúng ta mới chiến thắng được. Nếu không biết người ta như thế nào thì làm sao chúng ta có thể tranh thủ, tận dụng được các ưu đãi trong quá trình thực hiện FTA này”.

Còn PGS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân đề nghị, ngoài việc xem xét DN đã chủ động hay chưa thì cần xem lại cách thức tuyên truyền đã đầy đủ, trúng với những nội dung DN cần hay không, để từ đó DN biết cần phải làm gì, làm như thế nào?

“Tại sao chúng ta đã cải cách mà chưa thành công như kỳ vọng? Có 2 vấn đề: đó là chất lượng thể chế và chất lượng của DN”- ông Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh, đồng thời cho rằng, bất kỳ vấn đề gì gây trở ngại cho DN đều gây trở ngại cho vấn đề hội nhập.

Do vậy, để hội nhập thành công và tận dụng cơ hội từ các FTA thế hệ mới mang lại, chúng ta phải thực hiện đồng bộ việc cải thiện môi trường kinh doanh, cải cách thể chế. “Thể chế sẽ là yếu tố quan trọng nhất giúp hỗ trợ DN trong quá trình hội nhập”. Đồng thời phải có đột phá trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu của làn sóng đầu tư mới.

Theo báo cáo của VCCI, các vướng mắc chính của DN trong việc tìm hiểu và chuẩn bị để thực thi các FTA chủ yếu đến từ hai phía: Từ góc độ cơ quan nhà nước và từ chính DN. Về phía cơ quan nhà nước, vướng mắc xuất phát chủ yếu từ việc xử lý, giải quyết các trường hợp đặc thù cũng như những phát sinh trong quá trình thực thi các cam kết…; cam kết quá phức tạp, khó hiểu, trong khi không có một đầu mối để giải thích chính thức cho DN.

Bên cạnh đó, trong quá trình thực thi các cam kết, nếu gặp vướng mắc, DN không biết đầu mối nào để giải quyết hoặc được tư vấn chính thức… Nguyên nhân của những bất cập nói trên là do nội dung phổ biến, tuyên truyền về các FTA còn chung chung, chưa đi vào các vấn đề cụ thể mà DN quan tâm, cách thức hướng dẫn khó hiểu, phức tạp. Đáng chú ý, vẫn còn tình trạng thiếu mình bạch, nhũng nhiễu, bất hợp tác, quan liêu của một số cán bộ, cơ quan nhà nước.

Trong khi đó, những cản trở DN tận dụng cơ hội từ các FTA hầu như đến từ yếu tố chủ quan, thiếu chủ động của DN. Các DN không biết về các cam kết, các cơ hội, thách thức từ các FTA với hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình; không có hành động chuẩn bị nào cho việc tận dụng cơ hội hay dự phòng các rủi ro từ việc thực thi các FTA; không có năng lực cạnh tranh đủ để tiếp cận thị trường FTA; thiếu nguồn lực để đầu tư khắc phục các bất cập trong  năng lực cạnh tranh…

Vân Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ròng rọc rơi trúng người, thuyền viên tử vong

Ròng rọc rơi trúng người, thuyền viên tử vong
(PLVN) - Trong lúc hành nghề câu mực trên biển, anh K không may bị ròng rọc dùng tời lưới trên tàu rơi trúng người khiến anh bị thương nặng ở vùng cổ. Dù được các lực lượng chức năng kịp thời ứng cứu nhưng a K. đã tử vong sau đó.

Cơ quan Cảnh sát điều tra triệu tập những người liên quan đến vụ nữ sinh lớp 9 bị cưỡng hiếp nhiều lần

Cơ quan Cảnh sát điều tra triệu tập những người liên quan đến vụ nữ sinh lớp 9 bị cưỡng hiếp nhiều lần
(PLVN) - Ngay sau khi Báo Pháp luật Việt Nam đăng tải thông tin về nữ sinh lớp 9B trường THCS Thị trấn của Thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa,  đã mang thai gần 15 tuần do bị bạn học cùng lớp thực hiện hành vi quan hệ tình dục nhiều lần, cơ quan Cảnh sát điều tra thị xã Nghi Sơn đã tiến hành làm việc với các bên liên quan.
Cục THADS tỉnh Cao Bằng ký Quy chế phối hợp với Ngân hàng

Cục THADS tỉnh Cao Bằng ký Quy chế phối hợp với Ngân hàng

(PLVN) -Vừa qua, Cục THADS tỉnh Cao Bằng và Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt đã tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp trong công tác THADS. Việc ký kết nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan THADS với các ngân hàng, tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh.

Vay tiêu dùng với lãi suất ưu đãi 0% từ MSB

Vay tiêu dùng với lãi suất ưu đãi 0% từ MSB
(PLVN) - Cùng với hàng loạt các hoạt động hỗ trợ cho doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, MSB tiếp tục giảm lãi suất xuống chỉ còn 0% cho nhóm khách hàng cá nhân có nhu cầu vay tiêu dùng và phát triển kinh doanh.   

Giảm tỷ giá trung tâm phiên đầu tuần

Giảm tỷ giá trung tâm phiên đầu tuần
(PLVN) -Tỷ giá ngoại tệ hôm nay -21/9, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm giảm 5 đồng so với mức giao phiên trước đó, hiện niêm yết ở mức 23.191 VND/USD.

Giải bóng đá VĐQG nữ: Tìm 'hạt giống' kế cận

Giải bóng đá VĐQG nữ: Tìm 'hạt giống' kế cận
(PLVN) -Ngày 22/9, giải Vô địch quốc gia bóng đá (VĐQG) nữ – Cúp Thái Sơn Bắc sẽ khởi tranh tại sân Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam (LĐBĐVN) và SVĐ Hà Nam, với sự tham dự của 8 đội bóng. Giải đấu hứa hẹn đem đến cho người hâm mộ những trận cầu sôi động và cả những bất ngờ.
Giá vàng tăng nhẹ phiên đầu tuần

Giá vàng tăng nhẹ phiên đầu tuần

(PLVN) - Giá vàng sáng nay 21/9, giá vàng thế giới tăng nhẹ phiên đầu tuần, cùng với đó giá vàng trong nước cũng nhích lên trong khoảng 20.000 -50.000 đồng/lượng.
Bổ nhiệm Chi cục trưởng THADS huyện Mỹ Đức, Hà Nội

Bổ nhiệm Chi cục trưởng THADS huyện Mỹ Đức, Hà Nội

(PLVN) -Mới đây, Cục THADS thành phố Hà Nội đã tổ chức Lễ công bố Quyết định bổ nhiệm đồng chí Lê Thị Hương – Phó Chi cục trưởng phụ trách Chi cục THADS huyện Mỹ Đức giữ chức vụ Chi cục trưởng Chi cục THADS huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.

Dịch Covid sáng ngày 21/9: Trung Quốc phát hiện Covid-19 trên gói mực nhập khẩu

Dịch Covid sáng ngày 21/9: Trung Quốc phát hiện Covid-19 trên gói mực nhập khẩu
(PLVN) - Trong vòng 1 ngày qua, các nước ghi nhận số ca dương tính với virus SARS-CoV-2 nhiều nhất thế giới gồm: Ấn Độ (87.382 ca), Mỹ (31.752 ca) và Brazil (16.282 ca); Ấn Độ dẫn đầu về số ca tử vong mới (với 1.135 ca), tiếp theo là Brazil (330 ca) và Mỹ (289 ca). Toàn cầu ghi nhận 31.223.512 người mắc Covid-19

Áo dài nam sẽ đi về đúng quỹ đạo?

Áo dài nam sẽ đi về đúng quỹ đạo?
(PLVN) - Sau một thời gian ngắn thử nghiệm với áo dài ngũ thân, việc triển khai cho nam cán bộ, công chức mặc áo dài truyền thống đến công sở vào thứ 2 đầu tháng của Sở Văn hóa Thông tin Thừa Thiên Huế đang thu hút sự quan tâm của dư luận…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬