Đổi mới tổ chức, hoạt động của Chính phủ: Thủ tướng phải báo cáo nhân dân

Trụ sở UBND thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
Trụ sở UBND thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
(PLO) - Đổi mới tổ chức, hoạt động của Chính phủ và chính quyền địa phương là mục tiêu quan trọng để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.
Trên tinh thần đó, chiều qua (3/11), Dự án Luật Tổ chức Chính phủ (TCCP - sửa đổi) và Dự án Luật Tổ chức Chính quyền địa phương (CQĐP - sửa đổi) đã được Chính phủ trình Quốc hội, cũng như cụ thể hóa những yêu cầu mới đối với TCCP và CQĐP đã được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013.
Không qui định “cứng” số bộ
Chính phủ đề nghị không quy định cụ thể tên gọi và số lượng các bộ, cơ quan ngang bộ mà chỉ quy định có tính nguyên tắc vì tên gọi và số lượng bộ, cơ quan ngang bộ vẫn do Quốc hội xem xét, quyết định trên cơ sở Thủ tướng thay mặt Chính phủ trình, để bảo đảm được tính năng động, chủ động của Chính phủ và phù hợp với yêu cầu của từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Qua thảo luận, một số ý kiến thành viên Ủy ban Pháp luật (UBPL) tán thành với Dự thảo Luật không quy định “cứng” số lượng và tên gọi các bộ, cơ quan ngang bộ ngay trong Luật này nhằm bảo đảm tính năng động, sự chủ động của Chính phủ khi cần thiết phải điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu của từng thời kỳ như cách đã làm từ các nhiệm kỳ gần đây. 
UBPL cũng cơ bản tán thành quy định về Thủ tướng trong Dự án Luật TCCP; đồng thời cho rằng các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ tướng cần đặt trong mối quan hệ với nhiệm vụ, quyền hạn của tập thể Chính phủ và các thành viên khác của Chính phủ, phân biệt với các thành viên khác của Chính phủ, phải khắc phục được tình trạng “dồn trách nhiệm lên Thủ tướng” như trong thời gian qua.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến của UBPL đề nghị quy định cụ thể hơn trách nhiệm của Thủ tướng “thực hiện chế độ báo cáo trước nhân dân thông qua các phương tiện thông tin đại chúng về những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền giải quyết của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ” đã được quy định tại Khoản 6 Điều 98 Hiến pháp. 
Một nội dung quan trọng được quan tâm khi sửa đổi Luật TCCP là qui định liên quan đến nhiệm vụ thực hiện đại diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước. Đa số ý kiến đề nghị không quy định bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện đại diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước. Chính  phủ đề xuất, chức năng này sẽ do Chính phủ thực hiện hoặc ủy quyền theo quy định của pháp luật. 
Tăng quyền tự chủ cho Chính quyền địa phương
Về mô hình tổ chức CQĐP ở các đơn vị hành chính, Chính phủ đề nghị thực hiện phương án không tổ chức cấp chính quyền (có HĐND và UBND) ở quận, phường mà chỉ tổ chức UBND là CQĐP của quận, phường, chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của Luật này và các nhiệm vụ do cơ quan nhà nước cấp trên ủy quyền (chức năng đại diện, giám sát và quyết định các vấn đề ở quận, phường không phải là ‘‘bỏ’’ mà do HĐND thành phố, thị xã thực hiện). Ngoài ra, Chính phủ cũng đưa ra phương án 2 là giữ nguyên mô hình tổ chức HĐND ở tất cả các đơn vị hành chính, nhưng có đổi mới về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của HĐND, UBND các cấp (đặc biệt ở quận và phường). 
Đồng thời, Dự thảo Luật cũng quy định nguyên tắc phân định thẩm quyền giữa các cấp CQĐP theo hướng đẩy mạnh phân cấp, tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cấp CQĐP trong việc quyết định các vấn đề của địa phương, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của tập thể UBND và Chủ tịch UBND theo hướng đề cao trách nhiệm của Chủ tịch UBND trong việc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
UBPL thấy rằng, mô hình tổ chức CQĐP là vấn đề hệ trọng của quốc gia, nên đề nghị Chính phủ cần làm rõ một số vấn đề liên quan để xác định đơn vị hành chính nào thì tổ chức cấp CQĐP (gồm HĐND và UBND) và ở đơn vị hành chính nào không tổ chức cấp CQĐP, làm rõ mối quan hệ giữa HĐND và UBND cùng cấp, mối quan hệ của cơ quan hành chính ở các đơn vị hành chính không tổ chức cấp CQĐP và mối quan hệ của cơ quan này với CQĐP cấp trên.
Bên cạnh đó, cần làm rõ những điểm chung và riêng về tính chất, đặc điểm của địa bàn nông thôn, đô thị, hải đảo để xác định mô hình tổ chức CQĐP phù hợp. Mà quan trọng hơn là phải làm rõ được sự khác biệt về nhiệm vụ, quyền hạn của CQĐP ở mỗi địa bàn khác nhau để CQĐP ở mỗi nơi đều có thể đáp ứng được yêu cầu, đặc điểm của địa phương mình.
UBPL cũng đề nghị Chính phủ cần cân nhắc tên gọi của cơ quan hành chính trong trường hợp không tổ chức HĐND, cũng như mô hình tổ chức, cách thức thành lập, cơ chế hoạt động của cơ quan này, kể cả các cơ quan chuyên môn cùng cấp để làm rõ sự cần thiết của việc không tổ chức cấp chính quyền ở các đơn vị hành chính này, đảm bảo sự thống nhất, tránh nhầm lẫn trong quá trình triển khai... 

Đọc thêm

Thủ tướng Phạm Minh Chính: 500 ngày thi đua để hoàn thành 3.000 km cao tốc trong năm 2025

Thủ tướng phát biểu kết luận phiên họp thứ 12 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Đến nay, cả nước đã có 2.001 km đường bộ cao tốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu phát động phong trào thi đua 500 ngày để hoàn thành 3.000 km cao tốc trước ngày 31/12/2025; đồng thời chỉ rõ 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp để xử lý, giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc, tiếp tục thúc đẩy các dự án hạ tầng giao thông chiến lược, trọng điểm.

Hướng tới Kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam: Bài 1 - Cách mạng từ khởi nguồn báo chí

Hướng tới Kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam: Bài 1 - Cách mạng từ khởi nguồn báo chí
(PLVN) - Sau gần một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam đã chứng minh những đóng góp quan trọng, to lớn, sứ mệnh cao cả của mình trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Ngay từ khi mới ra đời, những trang báo chí cách mạng đã chứa đựng trong đó con đường, lý tưởng và tinh thần cách mạng sâu sắc.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng gửi thư khen cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng gửi thư khen cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng
(PLVN) - Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã gửi thư khen cán bộ, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, người lao động trong lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) vì đã xác lập, đấu tranh thành công nhiều chuyên án lớn về phòng, chống tội phạm trong thời gian qua.

Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất

Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc E. Knapper. Ảnh: TTXVN
(PLVN) - Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi Hoa Kỳ là đối tác có tầm quan trọng chiến lược và sẵn sàng phối hợp cùng Hoa Kỳ tiếp tục đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, thể chế chính trị của nhau, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước và đóng góp cho hoà bình, ổn định, hợp tác, phát triển ở khu vực và thế giới.

200 đại biểu tham dự Tọa đàm khoa học tác phẩm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về đường lối quân sự, chiến lược quốc phòng

200 đại biểu tham dự Tọa đàm khoa học tác phẩm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về đường lối quân sự, chiến lược quốc phòng
(PLVN) - Ngày 13/6, Đảng ủy Quân sự tỉnh Vĩnh Long phối hợp Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Vĩnh Long tổ chức Tọa đàm khoa học: Giá trị lý luận và thực tiễn của tác phẩm “Một số vấn đề về đường lối quân sự, chiến lược quốc phòng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thời kỳ mới” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Thống nhất trình Quốc hội tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại phiên họp.
(PLVN) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét quyết định giảm thuế giá trị gia tăng theo Tờ trình của Chính phủ; đề nghị Chính phủ tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, tăng sự thuyết phục của việc giảm thuế trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Phó Thủ tướng Chính phủ: Không để sơ hở, cơ chế xin - cho trong mua bán điện trực tiếp

Ảnh minh họa.
(PLVN) -  Liên quan đến việc xây dựng chính sách mua bán điện trực tiếp, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu xây dựng chính sách có độ mở, theo cơ chế thị trường , nhất là công tác kiểm tra, giám sát để bảo đảm phát triển lành mạnh, an toàn, hiệu quả, tuyệt đối không để sơ hở, xảy ra cơ chế xin cho.

Phát huy truyền thống vẻ vang ở Quân đoàn 4 Anh hùng

Chiến sĩ Quân đoàn 4 duyệt đội ngũ. (Ảnh: Lưu Niệm).
(PLVN) - 50 năm qua (20/7/1974 - 20/7/2024), cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Quân đoàn 4 (QĐ4) Binh đoàn Cửu Long Anh hùng luôn đoàn kết, một lòng chiến đấu, cống hiến, hy sinh, xây đắp nên truyền thống vẻ vang 12 chữ vàng “Trung thành - Đoàn kết - Anh dũng - Sáng tạo - Tự lực - Quyết thắng”.

Kiểm soát lạm phát năm 2024 trong mọi tình huống

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu kiểm soát lạm phát trong mọi tình huống. (Ảnh: Đức Minh)
(PLVN) - Ngày 12/6, chủ trì cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá đánh giá kết quả công tác quản lý, điều hành 6 tháng đầu năm, định hướng công tác những tháng còn lại của năm 2024, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái - Trưởng Ban Chỉ đạo đề nghị các Bộ, ngành, địa phương không chủ quan, lơ là, bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2024 trong mọi tình huống.

Thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng: Khoanh định phạm vi, bảo đảm chặt chẽ về miễn trừ trách nhiệm

Thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: Lê Hải Sơn)
(PLVN) - Ngày 12/6, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng, đa số ý kiến tán thành sự cần thiết quy định miễn trừ trách nhiệm trong thử nghiệm có kiểm soát nhưng cần khoanh định phạm vi miễn trừ và quy định bảo đảm chặt chẽ.

Vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế Kỳ cuối: Khẳng định tầm vóc, vị thế mới của Việt Nam

Tại buổi tiếp của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng Thư ký LHQ António Guterres đánh giá cao những nỗ lực to lớn của Việt Nam. (Ảnh: TTXVN)

(PLVN) - “Liên hợp quốc tự hào khi được là đối tác của Việt Nam”, “Tất cả những nỗ lực mà Việt Nam đã thể hiện trong thời gian qua là một sự đột phá…”. Đó là những đánh giá rất chân thực của người đứng đầu Liên hợp quốc dành cho Việt Nam, thể hiện Việt Nam đã từng bước khẳng định được tầm vóc, vị thế mới trên trường quốc tế.