Cơ cấu lại nền kinh tế: Tăng cường hoàn thiện thể chế

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Cơ cấu lại nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng cần hướng tới giúp nền kinh tế trở nên năng động hơn. Do đó, cần tăng cường hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại, tháo gỡ những rào cản theo hướng nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực; tạo đủ điều kiện cơ bản để thị trường có thể vận hành lành mạnh, minh bạch, thông suốt.

Rào cản thể chế vẫn là những trở ngại lớn

Trong tham luận gửi tới Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam 2022 do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Ban Kinh tế Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đồng tổ chức mới đây, Ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh, cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng là những vấn đề lớn, quan trọng và nhất quán trong chủ trương, đường lối của Đảng từ Đại hội XI đến nay. Để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại ngành kinh tế qua các kỳ Đại hội Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết về nội dung này.

Nhìn chung, kết quả thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2011 - 2020 đã thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, cải thiện chất lượng tăng trưởng, gia tăng năng suất, nâng dần tỷ lệ đóng góp của các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng; đảm bảo và củng cố kinh tế vĩ mô. Những kết quả đã đạt được là tiền đề quan trọng để Việt Nam tiếp tục thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế trong những giai đoạn tiếp theo trên cơ sở tận dụng hiệu quả các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, việc thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn này cũng còn một số hạn chế, như việc chuyển sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu còn chậm so với yêu cầu đặt ra. Mô hình tăng trưởng vẫn dựa chủ yếu vào các yếu tố đầu vào (vốn, lao động, tài nguyên), tăng năng suất lao động thời gian qua chủ yếu do tăng cường độ vốn đầu tư và sử dụng lao động chi phí thấp, vẫn chủ yếu dựa vào hoạt động kinh tế thâm dụng lao động, ở mức nhất định vẫn dựa vào xuất khẩu và dựa vào đầu tư nước ngoài ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, cơ cấu lại ba lĩnh vực trọng tâm (bao gồm đầu tư công, doanh nghiệp Nhà nước và các tổ chức tín dụng) dù được triển khai thực chất hơn nhưng chưa hoàn thành theo mục tiêu theo kế hoạch đặt ra. Hiệu quả đầu tư công chưa cao, giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn chậm, nhất là vốn ODA. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp còn chậm so với kế hoạch đề ra; mới chỉ tập trung vào việc sắp xếp, thu gọn số lượng; chất lượng quản trị doanh nghiệp chưa được cải thiện…

Việc cơ cấu lại ngân sách Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công cũng vẫn còn hạn chế, như thu ngân sách Nhà nước chưa thực sự bền vững, việc quản lý phần thu ngân sách từ tiền sử dụng đất, tài sản công còn nhiều bất cập. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu ngành/lĩnh vực còn chậm. Thêm vào đó, thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn còn nhiều vấn đề cần được hoàn thiện. “Rào cản thể chế vẫn là những trở ngại lớn trong việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đồng thời cản trở lực lượng doanh nghiệp trong nước phát triển lớn mạnh”, Ban Kinh tế Trung ương chỉ rõ.

Tăng cường hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại

Theo Ban Kinh tế Trung ương, bối cảnh quốc tế mới tạo ra một số cơ hội, đồng thời cũng đòi hỏi Việt Nam phải thực hiện nhanh hơn, hiệu quả và thực chất hơn một số giải pháp mang tính dài hơi để tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế trong giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, việc cơ cấu lại nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng cần hướng tới giúp nền kinh tế trở nên năng động hơn (gồm cả năng động tĩnh và năng động). Do đó, cần tăng cường hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại, tháo gỡ những rào cản thể chế theo hướng nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực; huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển dựa trên cơ chế thị trường, tạo đủ điều kiện cơ bản để thị trường có thể vận hành lành mạnh, minh bạch, thông suốt.

Kịp thời thể chế hóa đầy đủ vào hệ thống pháp luật kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng; sửa đổi, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan gây khó khăn, cản trở việc triển khai một số hoạt động cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng… để quá trình này được tổ chức thực hiện một cách thực chất, hiệu quả và đồng bộ.

Cùng với đó, nâng cao hiệu quả, vai trò dẫn dắt, thúc đẩy của Nhà nước trong thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; trong đó Nhà nước cần làm tốt vai trò là Nhà nước kiến tạo với đặc trưng này là bộ máy phục vụ phát triển; có sự thay đổi căn bản vị trí và vai trò trong mối quan hệ giữa Nhà nước với các chủ thể phát triển của xã hội theo hướng Nhà nước bổ sung, đồng hành cùng thị trường, làm cho thị trường phát triển đầy đủ, toàn diện và cạnh tranh hơn. Hoàn thiện các cơ chế để nâng cao vai trò trách nhiệm, sự chủ động, sáng tạo, quyết liệt của người đứng đầu trong việc chỉ đạo triển khai chủ trương, chính sách cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế cần có trọng tâm, trọng điểm, đi sâu cải cách những lĩnh vực then chốt mang tính nền tảng; ưu tiên phát triển một số ngành, lĩnh vực có dư địa lớn và khả năng bắt kịp, tiến cùng, vượt lên ở khu vực, thế giới. Tiếp tục kiên định cải thiện môi trường kinh doanh một cách thực chất, bởi cải thiện môi trường kinh doanh, xóa bỏ các rào cản là những định hướng chính sách quan trọng nhất để thu hút, phát huy tối đa tác dụng các dòng vốn cả trong và ngoài nước, đặc biệt trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư công còn hạn chế…

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đề ra mục tiêu kinh tế số chiếm 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đến năm 2025, khoảng 30% GDP đến năm 2030. Văn kiện Đại hội XIII cũng nhấn mạnh yêu cầu cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, phát triển các ngành, lĩnh vực, doanh nghiệp trên nền tảng ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu của khoa học - công nghệ; phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, sản phẩm công nghệ cao, có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường, tham gia có hiệu quả vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Đối với vấn đề cơ cấu lại nền kinh tế, văn kiện Đại hội XIII nhấn mạnh: “Tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế. Cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả đầu tư, nhất là đầu tư công…”.

Đọc thêm

Xuất khẩu gạo thu về 2,56 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm

Xuất khẩu gạo sang Indonesia đạt 677 nghìn tấn, tăng 83,4% trong 5 tháng đầu năm. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan vừa công bố, trong 5 tháng đầu năm xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt gần 4,03 triệu tấn, thu về 2,56 tỷ USD. Trong đó, Philippines và Indonesia là 2 khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam ở thị trường Đông Nam Á.

Nhiều diễn biến bất ngờ trên thị trường vàng

Tình trạng xếp hàng mua vàng sẽ giảm khi các ngân hàng triển khai đăng ký mua trực tuyến. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Thị trường vàng có một tuần biến động khá lớn, khi lần đầu tiên, kể từ ngày Ngân hàng Nhà nước bán ra cho ngân hàng thương mại nhà nước, vàng miếng SJC đã xuất hiện nhiều mức giá khác nhau trên thị trường. Thậm chí có cửa hàng vàng thông báo mức bán ra ngày 16/6 lên đến 82 triệu đồng/lượng, trong khi giá phổ biến vẫn là 76,98 triệu đồng/lượng.

Đề xuất lập Khu thương mại tự do (FTZ) tại Đà Nẵng : Kỳ vọng động lực phát triển mới cho đô thị trung tâm miền Trung

Một góc TP Đà Nẵng. Ảnh trong bài: Vũ Vân Anh)
(PLVN) - Thí điểm thành lập Khu thương mại tự do (FTZ) tại Đà Nẵng là một nội dung quan trọng trong dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 119/2020/QH14 về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng; đã được Chính phủ trình lên Quốc hội tại Tờ trình 188/TTr-CP ngày 26/4/2024.

Nỗi trăn trở với dự án nhiều lần thất hứa

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Tại Hội nghị lần thứ 31 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM bàn về phát triển kinh tế - xã hội và một số vấn đề khác tổ chức mới đây, một lần nữa Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên đặc biệt lưu ý đến đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP.

Doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng nông sản cần lưu ý gì khi lập hóa đơn?

Doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng nông sản cần lưu ý gì khi lập hóa đơn?
(PLVN) - Theo quy định của chính sách thuế GTGT, sản phẩm trồng trọt (bao gồm cả sản phẩm rừng trồng), chăn nuôi, thuỷ sản, hải sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

Khởi công dự án khu công nghiệp VSIP Lạng Sơn

Các đại biểu thực hiện nghi lễ khởi công KCN VSIP Lạng Sơn.
(PLVN) - Sáng nay 14/6, UBND tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Công ty Cổ phần Phát triển đô thị và Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP JSC) tổ chức lễ khởi công dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Lạng Sơn (tỉnh Lạng Sơn).

Vinafood 1 có tân Tổng Giám đốc

Tân Tổng Giám đốc Trần Sơn Hà (giữa) nhận quyết định từ lãnh đạo Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
(PLVN) - Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp nói tân Tổng Giám đốc Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1) là cán bộ được đào tạo bài bản, đã khẳng định được năng lực, trách nhiệm và nhận được tín nhiệm cao của đội ngũ lãnh đạo, cán bộ và người lao động Vinafood 1.

Thị trường chứng khoán hoạt động an toàn, ổn định dù nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc làm việc với HOSE chiều 13/6.
(PLVN) - 6 tháng đầu năm thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam ghi nhận nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) liên tục bán ròng, với giá trị bán ròng lũy kế trên 38 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên theo lãnh đạo Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN), TTCK Việt Nam vẫn hoạt động ổn định, an toàn, minh bạch, thanh khoản cao, tiếp tục khẳng định là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế…

Nhiều lợi thế cho hàng Việt khi Anh gia nhập CPTPP

Vương quốc Anh đã chính thức công nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường.
(PLVN) - Vương quốc Anh là một trong 5 thị trường chi nhiều nhất cho nhập khẩu hàng hóa. Hiện, hàng Việt mới chỉ chiếm chưa đến 1% số lượng nhập khẩu của quốc gia này dù 2 bên đã có hiệp định thương mại song phương từ năm 2021. Việc Anh gia nhập CPTPP (Hiệp định Đối tác toàn diện xuyên Thái Bình Dương) được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn sự gia tăng hàng Việt ở đất nước này.

Thị trường thép nhiều 'điểm sáng'

Nhiều sản phẩm thép tăng về giá bán và sản lượng.
(PLVN) - Cả yếu tố quốc tế và trong nước đều đang có những yếu tố tích cực tác động đến thị trường thép, khiến lĩnh vực này ở nước ta được đánh giá khả quan, triển vọng trong ngắn hạn.

Agribank được vinh danh 3 sản phẩm dịch vụ tài chính tiêu biểu tại Diễn đàn Cấp cao Cố vấn tài chính Việt Nam – VWAS 2024

Agribank - giải pháp tài chính cá nhân sáng tạo
(PLVN) - Vừa qua, tại Diễn đàn Cấp cao Cố vấn tài chính Việt Nam – VWAS 2024, Agribank được vinh danh ở ba hạng mục: Dịch vụ khách hàng ưu tiên tiêu biểu; Sản phẩm công nghệ và chuyển đổi số tiêu biểu; Giải pháp tài chính cá nhân sáng tạo và được Ban tổ chức trao tặng danh hiệu là Doanh nghiệp Vì sự phát triển dịch vụ tài chính trong hai năm liên tiếp.

“Tương lai thị trường tín chỉ carbon Việt Nam: Góc nhìn từ tiềm năng kinh tế, môi trường và khuôn khổ pháp lý”

Toàn cảnh Tọa đàm “Tương lai thị trường tín chỉ Carbon Việt Nam: Góc nhìn từ tiềm năng kinh tế, môi trường và khuôn khổ pháp lý”
(PLVN) - Sáng ngày 12/6, tại TP Hồ Chí Minh, Agribank đồng hành cùng báo Pháp Luật Việt Nam tổ chức Tọa đàm “Tương lai thị trường tín chỉ carbon Việt Nam: Góc nhìn từ tiềm năng kinh tế, môi trường và khuôn khổ pháp lý”, nhằm đưa ra các giải pháp để phát triển kinh tế không bằng mọi giá mà phải đi đôi với bảo vệ môi trường.