Cơ cấu lại nền kinh tế: Tăng cường hoàn thiện thể chế

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Cơ cấu lại nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng cần hướng tới giúp nền kinh tế trở nên năng động hơn. Do đó, cần tăng cường hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại, tháo gỡ những rào cản theo hướng nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực; tạo đủ điều kiện cơ bản để thị trường có thể vận hành lành mạnh, minh bạch, thông suốt.

Rào cản thể chế vẫn là những trở ngại lớn

Trong tham luận gửi tới Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam 2022 do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Ban Kinh tế Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đồng tổ chức mới đây, Ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh, cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng là những vấn đề lớn, quan trọng và nhất quán trong chủ trương, đường lối của Đảng từ Đại hội XI đến nay. Để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại ngành kinh tế qua các kỳ Đại hội Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết về nội dung này.

Nhìn chung, kết quả thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2011 - 2020 đã thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, cải thiện chất lượng tăng trưởng, gia tăng năng suất, nâng dần tỷ lệ đóng góp của các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng; đảm bảo và củng cố kinh tế vĩ mô. Những kết quả đã đạt được là tiền đề quan trọng để Việt Nam tiếp tục thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế trong những giai đoạn tiếp theo trên cơ sở tận dụng hiệu quả các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, việc thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn này cũng còn một số hạn chế, như việc chuyển sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu còn chậm so với yêu cầu đặt ra. Mô hình tăng trưởng vẫn dựa chủ yếu vào các yếu tố đầu vào (vốn, lao động, tài nguyên), tăng năng suất lao động thời gian qua chủ yếu do tăng cường độ vốn đầu tư và sử dụng lao động chi phí thấp, vẫn chủ yếu dựa vào hoạt động kinh tế thâm dụng lao động, ở mức nhất định vẫn dựa vào xuất khẩu và dựa vào đầu tư nước ngoài ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, cơ cấu lại ba lĩnh vực trọng tâm (bao gồm đầu tư công, doanh nghiệp Nhà nước và các tổ chức tín dụng) dù được triển khai thực chất hơn nhưng chưa hoàn thành theo mục tiêu theo kế hoạch đặt ra. Hiệu quả đầu tư công chưa cao, giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn chậm, nhất là vốn ODA. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp còn chậm so với kế hoạch đề ra; mới chỉ tập trung vào việc sắp xếp, thu gọn số lượng; chất lượng quản trị doanh nghiệp chưa được cải thiện…

Việc cơ cấu lại ngân sách Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công cũng vẫn còn hạn chế, như thu ngân sách Nhà nước chưa thực sự bền vững, việc quản lý phần thu ngân sách từ tiền sử dụng đất, tài sản công còn nhiều bất cập. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu ngành/lĩnh vực còn chậm. Thêm vào đó, thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn còn nhiều vấn đề cần được hoàn thiện. “Rào cản thể chế vẫn là những trở ngại lớn trong việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đồng thời cản trở lực lượng doanh nghiệp trong nước phát triển lớn mạnh”, Ban Kinh tế Trung ương chỉ rõ.

Tăng cường hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại

Theo Ban Kinh tế Trung ương, bối cảnh quốc tế mới tạo ra một số cơ hội, đồng thời cũng đòi hỏi Việt Nam phải thực hiện nhanh hơn, hiệu quả và thực chất hơn một số giải pháp mang tính dài hơi để tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế trong giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, việc cơ cấu lại nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng cần hướng tới giúp nền kinh tế trở nên năng động hơn (gồm cả năng động tĩnh và năng động). Do đó, cần tăng cường hoàn thiện thể chế thị trường hiện đại, tháo gỡ những rào cản thể chế theo hướng nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực; huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển dựa trên cơ chế thị trường, tạo đủ điều kiện cơ bản để thị trường có thể vận hành lành mạnh, minh bạch, thông suốt.

Kịp thời thể chế hóa đầy đủ vào hệ thống pháp luật kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng; sửa đổi, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan gây khó khăn, cản trở việc triển khai một số hoạt động cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng… để quá trình này được tổ chức thực hiện một cách thực chất, hiệu quả và đồng bộ.

Cùng với đó, nâng cao hiệu quả, vai trò dẫn dắt, thúc đẩy của Nhà nước trong thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; trong đó Nhà nước cần làm tốt vai trò là Nhà nước kiến tạo với đặc trưng này là bộ máy phục vụ phát triển; có sự thay đổi căn bản vị trí và vai trò trong mối quan hệ giữa Nhà nước với các chủ thể phát triển của xã hội theo hướng Nhà nước bổ sung, đồng hành cùng thị trường, làm cho thị trường phát triển đầy đủ, toàn diện và cạnh tranh hơn. Hoàn thiện các cơ chế để nâng cao vai trò trách nhiệm, sự chủ động, sáng tạo, quyết liệt của người đứng đầu trong việc chỉ đạo triển khai chủ trương, chính sách cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế cần có trọng tâm, trọng điểm, đi sâu cải cách những lĩnh vực then chốt mang tính nền tảng; ưu tiên phát triển một số ngành, lĩnh vực có dư địa lớn và khả năng bắt kịp, tiến cùng, vượt lên ở khu vực, thế giới. Tiếp tục kiên định cải thiện môi trường kinh doanh một cách thực chất, bởi cải thiện môi trường kinh doanh, xóa bỏ các rào cản là những định hướng chính sách quan trọng nhất để thu hút, phát huy tối đa tác dụng các dòng vốn cả trong và ngoài nước, đặc biệt trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư công còn hạn chế…

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đề ra mục tiêu kinh tế số chiếm 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đến năm 2025, khoảng 30% GDP đến năm 2030. Văn kiện Đại hội XIII cũng nhấn mạnh yêu cầu cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, phát triển các ngành, lĩnh vực, doanh nghiệp trên nền tảng ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu của khoa học - công nghệ; phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, sản phẩm công nghệ cao, có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường, tham gia có hiệu quả vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Đối với vấn đề cơ cấu lại nền kinh tế, văn kiện Đại hội XIII nhấn mạnh: “Tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế. Cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả đầu tư, nhất là đầu tư công…”.

Tin cùng chuyên mục

Nhu cầu thép cán nóng trong nước hiện được đánh giá là rất lớn. (Ảnh: Mai Long)

Đề xuất điều tra chống bán phá giá với thép cán nóng nhập khẩu: 8 doanh nghiệp ngành thép có đơn phản biện

(PLVN) - Tập thể 8 DN trong ngành thép gồm Cty CP Tập đoàn Hoa Sen, Cty CP Thép TVP, Cty CP Tôn Đông Á, Cty CP Thép Nam Kim, Cty Tôn Phương Nam, Cty CP Thép Bình Dương, Cty TNHH Sản xuất Lê Phan Gia Bình Dương, Cty CP Thép Việt Thành Long An (tổng sản lượng sản xuất tôn mạ ước tính chiếm 75% thị phần ngành tôn mạ tại Việt Nam) vừa gửi đơn phản biện đến Bộ Công Thương xung quanh đề xuất điều tra chống bán phá giá (CBPG) với sản phẩm thép cán nóng (HRC) nhập khẩu.

Đọc thêm

Tổng công ty 789 nhận huân chương lao động hạng nhì: Đánh dấu mốc son vàng hơn 03 thập kỷ xây dựng và phát triển

Thượng tướng Nguyễn Tân Cương trao Huân chương Lao động hạng Nhì tặng Tổng công ty 789 (Ảnh: Hoàng Thu)
(PLVN) - Ngày 19/7, tại Hà Nội, Tổng công ty 789, Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì và kỷ niệm 35 năm Ngày truyền thống (19-7-1989/19-7-2024). Thượng tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dự và chỉ đạo.

EVNNPC bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

EVNNPC đưa vào vận hành công trình lưới điện trên địa bàn Vĩnh Phúc.
(PLVN) - Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã vận hành an toàn lưới điện, chủ động trong công tác ứng phó với diễn biến thời tiết, nhanh chóng khắc phục sự cố lưới điện do thiên tai gây ra; triển khai các giải pháp về quản lý nhu cầu phụ tải, bảo đảm công tác cung cấp điện mùa nắng nóng.

Tiếp tục tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế

Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đưa vào hoạt động máy đánh giá công chức nhằm gia tăng chất lượng hỗ trợ người nộp thuế. Ảnh: Doãn Thiệu
(PLVN) -  Đảng ủy cơ quan Tổng cục Thuế vừa ban hành Nghị quyết số 30-NQ/ĐU về tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế thông qua việc đa dạng hình thức, phong phú về nội dung để người nộp thuế có thể dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện tốt nghĩa vụ theo quy định của pháp luật thuế.

Theo dõi chặt chẽ tiến độ thu ngân sách

Ngành Thuế tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra, kiểm tra thuế. (Ảnh: TCT)
(PLVN) - Thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2024 do ngành Thuế quản lý đạt 58,2% so với dự toán pháp lệnh, vượt 15,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tiến độ thanh tra, kiểm tra mới đạt hơn 36% kế hoạch, chưa bằng 93% so với cùng kỳ...

'Cú hích' cho chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam

Chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam là một quá trình quan trọng và cần thiết trong bối cảnh các quốc gia đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng và môi trường. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Việt Nam đã có những bước đầu tiên thực hiện chuyển dịch năng lượng nhằm đáp ứng cam kết Net Zero vào năm 2050. Trong đó, việc thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp được coi là chính sách cụ thể, tác động trực tiếp tới quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa
(PLVN) - Nhân dịp 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam xuất bản số báo đầu tiên (10/7/1985 - 10/7/2024), nhiều ý kiến của doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của tờ báo là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp.

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước
(PLVN) - Khẳng định tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2024 đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, song Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho rằng 6 tháng tới là thời gian đặc biệt quan trọng đòi hỏi phải chủ động kiến tạo khai thác những thời cơ, cơ hội mới cho phát triển đất nước…

Trang trại xanh trên vùng 'đất lửa'

Khuôn viên trong trang trại được quy hoạch bài bản, vườn cây xanh mướt.
(PLVN) - Trong suy nghĩ của nhiều người, vùng núi Trà Sơn, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) là “tọa độ lửa” trong chiến tranh chống Mỹ, vùng khô cằn sỏi đá và chi chít những dấu vết của bom đạn. Ít ai ngờ rằng khoảng 10 năm trở lại đây trên vùng “đất lửa” này đã xuất hiện nhiều trang trại nông nghiệp xanh, mang hơi thở của công nghệ hiện đại.

Áo xanh tình nguyện trên công trường 500kV mạch 3

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, động viên các thanh niên tình nguyện hỗ trợ triển khai đường điện 500kV mạch 3. (Ảnh: T.Ư Đoàn)
(PLVN) - Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có công điện đề nghị các lực lượng, trong đó có lực lượng đoàn viên thanh niên ở các địa phương có đường dây 500kV mạch 3 đi qua, hỗ trợ việc triển khai dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình) đến Phố Nối (Hưng Yên), Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã phát động đợt thi đua cao điểm 30 ngày (từ 1/6 - 30/6) phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai dự án.

'Tư lệnh' ngành Nông nghiệp: 'Diễn đàn là để kết nối, thị trường là để đi xa…'

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan. (Ảnh: NNVN)
(PLVN) - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan lưu ý, đến Diễn đàn là để kết nối chứ không phải để phát biểu và cần phải hiểu đúng khái niệm “Thị trường Khoa học Công nghệ”, bởi thị trường là có cung - cầu, có cạnh tranh, tạo động lực để làm ra sản phẩm tốt hơn, nếu chỉ dừng ở kết nối thì khó đi xa…

Chưa có gói tín dụng đặc thù tiếp sức cho sản phẩm OCOP

Tọa đàm “Tiếp sức sản phẩm OCOP vươn xa”.
(PLVN) - Dòng vốn ngân hàng đã và đang trở thành chất xúc tác quan trọng góp phần đưa sản phẩm OCOP ngày càng vươn xa, không chỉ ở thị trường trong nước mà còn xuất khẩu. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập cần tiếp tục tháo gỡ, trong đó có việc xem xét một gói tín dụng đặc thù cho các khách hàng triển khai các sản phẩm OCOP…

Pháp luật Việt Nam - Sẻ chia cùng doanh nghiệp

Ông Nguyễn Việt Dũng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Vera Sunshine.
(PLVN) - Sau gần 4 thập kỷ vun đắp và phát triển, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) đã thể hiện rõ phương châm đồng hành, hỗ trợ, định hướng doanh nghiệp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh trong sạch và lành mạnh. Những nỗ lực và tâm huyết của nhiều thế hệ người làm báo PLVN đã được ghi nhận. Báo đang ngày càng được đón nhận với vai trò “người bạn đồng hành” uy tín, tin cậy, thân thiện của nhiều doanh nhân - doanh nghiệp Việt.