Chuyên gia UNDP chỉ ra “điểm nghẽn” đầu tư công

Đầu tư công ở Việt Nam dù đạt nhiều kết quả, nhưng vẫn còn những tồn tại nhất định.
Đầu tư công ở Việt Nam dù đạt nhiều kết quả, nhưng vẫn còn những tồn tại nhất định.
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Đầu tư công manh mún đã làm giảm hiệu quả và tác động của nó, chuyển các nguồn lực công khan hiếm vào các dự án nhỏ và triển khai kém, đồng thời làm chậm trễ các dự án quan trọng quốc gia… là những tồn tại được chuyên gia Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) chỉ ra tại Việt Nam.

Còn tình trạng dự án chậm, quá hạn

Tại Hội thảo Khoa học Quốc tế “Các vấn đề đương đại trong Kinh tế, Quản trị và Kinh doanh” (CIEMB 2022) do Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) tổ chức hôm qua (25/11), GS. Jonathan Pincus - chuyên gia kinh tế cao cấp của UNDP đã phân tích những “điểm nghẽn” thể chế của Việt Nam, đặc biệt thể chế công.

Theo chuyên gia UNDP, sự manh mún và thương mại hóa là những hạn chế lớn đối với đầu tư công của Việt Nam. “Có quá nhiều dự án nhỏ, được lập kế hoạch tách biệt với các kế hoạch phát triển quốc gia và khu vực, được quản lý bởi chính quyền địa phương thiếu năng lực thiết kế, thẩm định, cấp vốn và thực hiện chúng. Thiếu sự phối hợp không chỉ dẫn đến lãng phí và kém hiệu quả, mà còn quan trọng hơn - là một cơ hội bị bỏ lỡ trong việc điều chỉnh đầu tư công cho các ưu tiên quốc gia như thúc đẩy xuất khẩu, chuyển đổi năng lượng, thu hút đầu tư và sinh kế bền vững. Chi đầu tư cũng không liên quan đến ngân sách thường xuyên, dẫn đến thiếu chi cho hoạt động và bảo trì, và chất lượng cơ sở hạ tầng xuống cấp nhanh chóng…” - GS. Jonathan Pincus phân tích và cho rằng hệ thống quản lý đầu tư công ở Việt Nam thuộc loại phi tập trung nhất trên thế giới.

Chuyên gia UNDP cũng cho rằng Luật Quy hoạch năm 2017, có hiệu lực vào năm 2019, kêu gọi tăng cường cơ chế quy hoạch vùng, nhưng điều này đã không được thực hiện. Luật Đầu tư công 2019 có hiệu lực từ năm 2020 đưa ra các biện pháp phân cấp bổ sung để đẩy nhanh tiến độ giải ngân và thực hiện. Theo Luật, các bộ và tỉnh được trao thẩm quyền phê duyệt và phân bổ vốn cho các dự án ngắn hạn và trung hạn (tối đa 5 năm) mà không cần sự phê duyệt của chính quyền trung ương. Luật cũng tạo ra hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công thuộc Bộ KH&ĐT để tăng cường giám sát và đánh giá các dự án.

“Chúng tôi chưa biết chính quyền địa phương và các bộ sẽ hợp tác với Bộ KH&ĐT ở mức độ nào trong việc thiết lập và phổ biến cơ sở dữ liệu. Nhưng Dự án chậm trễ là phổ biến, đặc biệt là đối với các dự án nhỏ và số lượng dự án quá hạn đã tăng lên theo thời gian” - GS. Jonathan Pincus phát biểu.

Cần phân cấp thẩm quyền rõ ràng hơn

Trong khi đó, các dự án đầu tư do cấp tỉnh thực hiện cũng vướng phải tình trạng vượt chi phí, vi phạm thủ tục hành chính. Dẫn báo cáo của Bộ KH&ĐT, chuyên gia UNDP cho biết có 1.086 trường hợp liên quan đến vi phạm các quy tắc đầu tư công đã được đưa ra xét xử kể từ năm 2016.

Theo Luật Đầu tư công, các dự án loại A có ý nghĩa quốc gia và được phê duyệt bởi Thủ tướng, trong khi các dự án loại B và C được phân nhóm theo quy mô đầu tư, được phê duyệt bởi các nhà xúc tiến dự án.

Ghi nhận việc thực hiện các thể chế một cách nghiêm túc, Việt Nam đã đạt được thành công kinh tế đáng kể trong ba thập kỷ qua, tuy nhiên chuyên gia UNDP cho rằng Việt Nam sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn về phát triển trong những thập kỷ tới. Trong đó, ông nhấn mạnh, sự phân tán thẩm quyền và thương mại hóa các thể chế Nhà nước đang kìm hãm năng lực của Việt Nam trong việc ứng phó với những thách thức này.

“Đầu tư công manh mún đã làm giảm hiệu quả và tác động của nó, chuyển các nguồn lực công khan hiếm vào các dự án nhỏ và triển khai kém, đồng thời làm chậm trễ các dự án quan trọng quốc gia. Giải quyết vấn đề có thể liên quan đến việc thiết lập một hệ thống phân cấp thẩm quyền rõ ràng hơn, bao gồm các mục tiêu cụ thể và không thể thương lượng cho chính quyền ngành và địa phương gắn với các chiến lược và kế hoạch quốc gia” - GS. Jonathan Pincus khuyến nghị.

CIEMB 2022 là Hội thảo quốc tế lớn nhất mà Trường Đại học Kinh tế quốc dân (NEU) tổ chức thường niên và năm nay là năm thứ năm của chuỗi Hội thảo này. Lý giải về chủ đề CIEMB 2022, GS.TS Phạm Hồng Chương, Hiệu trưởng NEU cho biết, nền kinh tế toàn cầu đã trải qua những thách thức và khó khăn to lớn chưa từng có do đại dịch COVID-19 trong 2 năm qua. Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều hệ lụy trong thời kỳ hậu đại dịch, có thể đe dọa đến sự tăng trưởng và phát triển bền vững. Do vậy, các vấn đề trong bối cảnh hậu COVID-19 là chủ đề chính của CIEMB 2022 với các bài phát biểu quan trọng và nhiều tham luận khác.

Hội thảo đã nhận được hơn 130 tham luận của các học giả, nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và giảng viên đến từ Việt Nam và các quốc gia khác như Anh, Úc, Bỉ, Ba Lan, Thái Lan, Pakistan, Brazil, Ấn Độ, Malaysia, Trung Quốc, Philippines, Pháp, Nam Phi, Lào,… Với sự chặt chẽ về mặt khái niệm và phương pháp luận, hơn 80 bài báo được lựa chọn để trình bày trong 16 phiên song song ở các lĩnh vực khác nhau như tài chính kế toán, quản trị kinh doanh, phát triển kinh tế, kinh tế vĩ mô, marketing, khoa học và công nghệ, kinh tế vi mô. , quản lý giáo dục và nguồn nhân lực, kinh doanh quốc tế và những người khác.

Tin cùng chuyên mục

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm hỏi cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn 12 thi công trên công trường cao tốc Cần Thơ - Hậu Giang.

Công trình khó có nhà thầu mạnh

(PLVN) - “Các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam đoạn qua Đồng bằng sông Cửu Long không thực sự hấp dẫn lắm với các nhà thầu vì những khó khăn trong thi công xây lắp, cũng như những đặc thù về địa hình địa vật. Nhưng những “anh” đã vào tham gia dự án nói trên đều là những nhà thầu có tiềm lực tài chính, thiết bị máy móc và đặc biệt rất thông thuộc địa bàn miền Tây”, ông Lê Quyết Tiến - Quyền Cục trưởng Cục Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ GTVT) trao đổi với PLVN.

Đọc thêm

Ngành Thuế cần chú trọng các giải pháp động viên nguồn lực

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn.
(PLVN) -  Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, năm 2023, nhiệm vụ thu ngân sách của ngành Thuế được đánh giá rất khó khăn trong bối cảnh nguồn thu nội địa có nhiều biến động. Do đó, nhiệm vụ trọng tâm là triển khai các giải pháp liên quan đến động viên nguồn lực.

Đề xuất 'nóng' của Bộ Công Thương về điều kiện rút giấy phép kinh doanh xăng dầu

Đề xuất 'nóng' của Bộ Công Thương về điều kiện rút giấy phép kinh doanh xăng dầu
(PLVN) - Vào giai đoạn “dầu sôi lửa bỏng” của thị trường xăng dầu năm 2022, Bộ Công Thương có quyết định thu hồi giấy phép của 11 thương nhân đầu mối do các lỗi vi phạm hành chính. Quyết định này đã bị cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế phản đối mạnh mẽ và Bộ buộc phải tạm dừng việc thu hồi giấy phép. Cũng từ sự việc này, Bộ Công Thương đã đưa ra đề xuất sửa đổi điều kiện thu hồi giấy phép kinh doanh đối với thương nhân đầu mối và phân phối…

Thu nội địa tăng 4,4% trong tháng đầu tiên

Trong tháng 1/2023, thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 14,1%.
(PLVN) - Theo số liệu ước thu ngân sách nhà nước (NSNN) Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ, tổng thu NSNN lũy kế 01 tháng đầu năm năm 2023 do cơ quan thuế quản lý ước đạt 165.700 tỷ đồng, đạt 12,1% so với dự toán pháp lệnh, bằng 104,4% so với cùng kỳ năm 2022.

Thị trường xuất khẩu sẽ khốc liệt hơn

Dự báo tình hình xuất khẩu năm 2023 sẽ có nhiều khốc liệt. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Năm 2022, bất chấp những khó khăn của kinh tế thế giới, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng cao. Nhưng thị trường xuất khẩu năm 2023 được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.

Nhà nước không quản lý tiền công đức, tài trợ

Tiền công đức, tài trợ phải được gửi vào kho bạc hoặc ngân hàng.
(PLVN) - Bộ Tài chính khẳng định các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo tự quyết định và chịu trách nhiệm về tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ cho việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật...

Động lực bứt phá của ngành ngân hàng phải đến từ chuyển đổi số

Động lực bứt phá của ngành ngân hàng phải đến từ chuyển đổi số
Là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm, chuyển đổi số đã trở thành mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển của các ngân hàng kể từ khi đại dịch bùng phát đến nay. Đứng trước những thách thức chưa từng có, ngành ngân hàng buộc phải thay đổi lộ trình chuyển đổi số nếu không muốn bị tụt lại phía sau.

Làm giàu từ lá trầu không

Làm giàu từ lá trầu không
(PLVN) - Dịp năm mới, khi nhu cầu thờ cúng của người dân tăng cao thì các hộ dân trồng trầu không ở Nghệ An lại tất bật cho mùa thu hoạch. Có những hộ, mỗi ngày thu về cả triệu đồng.

Năm 2023 - Trái cây Việt rộng đường vào các thị trường lớn

Năm 2023 - Trái cây Việt rộng đường vào các thị trường lớn
Năm 2022 là một năm thắng lợi của công tác mở cửa thị trường nông sản, nhất là đối với trái cây. Nhiều loại trái cây Việt đã được các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ chấp nhận... báo hiệu cho sự lạc quan cho xuất khẩu trái cây trong năm mới Quý Mão 2023.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: 'Thay đổi cách tiếp cận chúng ta sẽ thay đổi một quá trình…'

Bộ trưởng Lê Minh Hoan
(PLVN) -  Năm 2022, vượt qua rất nhiều biến động của thị trường thế giới, xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản đã cán đích ngoạn mục. Không đề cập đến những con số cụ thể, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan hào hứng chia sẻ về những điều “không thể hiện được qua những con số”. Ông quả quyết, chỉ cần thay đổi cách tiếp cận chúng ta sẽ thay đổi một quá trình…

Vị thế mới của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam

Ảnh minh họa
(PLVN) - Ngành công nghiệp điện tử Việt Nam đã có một vị thế khá lớn khi lọt vào Top 15 quốc gia xuất khẩu điện tử lớn nhất thế giới và liên tục dẫn đầu giá trị trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Hiện “con đường gia công” của ngành điện tử còn khá nhiều chông gai nhưng đã có những tín hiệu cho thấy giá trị nội địa đang gia tăng…