Cần quy định cụ thể thời hạn giám định tư pháp

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
(PLVN) - Thực tiễn 5 năm thực hiện Luật Giám định tư pháp (GĐTP) cho thấy, vì không quy định cụ thể thời hạn tối đa để giám định nên công tác giám định thường bị chậm trễ, kéo dài, gây khó khăn, vướng mắc rất lớn trong thực tế. 

Nhiều vướng mắc

Báo cáo của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho thấy, nhiều vụ GĐTP theo vụ việc trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đất đai, xây dựng phục vụ giải quyết các vụ án tham nhũng kinh tế còn bị kéo dài, có vụ cá biệt kéo dài tới 5 năm. 

Tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội Khóa XIV vừa qua, thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GĐTP, đa số các đại biểu quốc hội (ĐB) đều tán thành việc cần thiết phải bổ sung thời hạn giám định vì việc kéo dài có nguyên nhân là do Luật không quy định thời hạn cụ thể cho các loại GĐTP theo vụ việc. 

Theo ĐB Mai Thị Phương Hoa (Nam Định), Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) giao cho cơ quan trưng cầu giám định định ra thời hạn và nếu cơ quan này tiến hành giám định không thể tiến hành đúng thời hạn thì thông báo lại và nêu rõ lý do. Nhưng Luật không quy định thời gian kéo dài giám định. Do đó, cần quy định cụ thể bảo đảm tính rõ ràng, tính khả thi và đồng bộ phù hợp với hệ thống pháp luật.

ĐB Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) cho rằng, cần cân nhắc kỹ vấn đề này, bởi nếu bổ sung quy định về thời hạn như dự thảo thì có rất nhiều vướng mắc trên thực tế. Vì, hiện nay nước ta có 3 luật tố tụng (tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính) thì đều đặt ra nguyên tắc: “Mọi hoạt động tố tụng dân sự của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng phải tuân theo quy định của Luật này”. Chính vì nguyên tắc của 3 đạo luật tố tụng như vậy nên từ trước đến nay, các luật giám định mặc dù được sửa qua các lần thì đều không có quy định về thời hạn giám định. 

Phân tích cụ thể hơn, ĐB Thủy cho biết, qua rà soát thì vẫn thấy việc bổ sung thời hạn sẽ dẫn đến mâu thuẫn với thời hạn giải quyết án. Ví dụ, thời hạn chuẩn bị xét xử của một vụ án dân sự tại Điều 203 Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định tối đa là 3 tháng, trong khi đó tại dự thảo Luật quy định thời hạn giám định tối đa được phép 4 tháng đối với loại phức tạp (nghĩa là thời hạn giám định lại dài hơn cả thời hạn chuẩn bị xét xử). Tương tự như vậy, Điều 240 BLTTHS thì thời hạn truy tố đối với tội ít nghiêm trọng cũng với tính chất phức tạp được gia hạn là chỉ được 1 tháng nhưng thời hạn giám định ở đây lại lên đến 4 tháng.

Ngoài ra, việc quy định như vậy cũng sẽ gây khó khăn trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự. Bởi hiện BLTTHS đang quy định tất cả các loại gia hạn thời hạn (gia hạn thời hạn điều tra, gia hạn thời hạn tạm giam) đều phải do VKSND quyết định. Nếu đặt ra trường hợp cả thời hạn điều tra và cả thời hạn giám định cùng hết trong một thời điểm thì lại phải chờ cho cơ quan kiểm sát gia hạn thời hạn điều tra thì mới được tiếp tục gia hạn thời hạn giám định. Như vậy sẽ làm chậm vụ án.

Thời hạn giám định không quá 4 tháng

Đối với việc gia hạn giám định, ĐB Mai Thị Phương Hoa cũng cho rằng, quy định như dự thảo vẫn không rõ sẽ được gia hạn đến bao lâu. Trong một số trường hợp sẽ khiến cơ quan tiến hành tố tụng không thể thực hiện được nhiệm vụ. 

“Trên thực tế, có những vụ án đến gần hết thời hạn điều tra mới phát sinh thêm vấn đề cần giám định. Trong trường hợp này để bảo đảm tính chính xác của việc đánh giá chứng cứ và vụ án, có thể đạt được sự thật khách quan, cần phải đưa đối tượng đi giám định, thậm chí phải chấp nhận tạm đình chỉ vụ án để đợi kết quả giám định. Do đó, tôi đề nghị quyết định cụ thể về thời gian được gia hạn và việc quy định này không lệ thuộc vào thời hạn điều tra, truy tố, xét xử”, bà Hoa nêu quan điểm. 

Tại báo cáo về một số vấn đề lớn của dự án Luật của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho biết, đa số ý kiến ĐBQH tán thành quy định của dự thảo Luật. Theo Thường trực Ủy ban Tư pháp và Cơ quan chủ trì soạn thảo, quy định thời hạn giám định như dự thảo Luật sẽ khắc phục cơ bản vướng mắc hiện nay. 

Về thời hạn cụ thể, quy định thời hạn không quá 3 tháng, trường hợp phức tạp không quá 4 tháng đã được cân nhắc trên cơ sở thực tiễn hoạt động GĐTP trong các lĩnh vực: Tài chính, ngân hàng, xây dựng, giao thông – vận tải, tài nguyên và môi trường, khoa học và công nghệ... Thời hạn cụ thể nên giao bộ, cơ quan ngang bộ căn cứ vào thời hạn giám định tối đa và tính chất chuyên môn của lĩnh vực để quy định thời hạn GĐTP cho từng loại việc cụ thể. 

Về việc gia hạn GĐTP, Ủy ban Tư pháp và Cơ quan soạn thảo cho rằng, yêu cầu GĐTP có thể đặt ra ở bất cứ thời điểm nào của quá trình tố tụng. “Thực tế, BLTTHS hiện hành đang quy định thời hạn GĐTP trong một số trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định không phụ thuộc vào thời hạn tố tụng. Trường hợp thời hạn tố tụng đã hết mà chưa có kết quả giám định thì vụ án sẽ được tạm đình chỉ. Như vậy, nếu buộc phải tuân theo thời hạn tố tụng sẽ khó khả thi và không bảo đảm yêu cầu của việc thực hiện GĐTP”, báo cáo nêu.

Từ các lý do trên, Ủy ban Tư pháp và Cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan hữu quan đề nghị cho giữ quy định thời hạn GĐTP như dự thảo Luật do Chính phủ trình. Về gia hạn GĐTP, đề nghị chỉnh lý theo hướng quy định thời gian gia hạn ngắn hơn thời hạn giám định lần đầu để vừa bảo đảm cho việc thực hiện giám định, đồng thời, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến quá trình tiến hành tố tụng. 

Điều 26a dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật GĐTP quy định về thời hạn giám định: “Thời hạn GĐTP đối với các trường hợp khác tối đa là 03 tháng. Trong trường hợp vụ việc giám định có tính chất phức tạp hoặc khối lượng công việc lớn thì thời hạn giám định tối đa là 04 tháng. Bộ, cơ quan ngang bộ quản lý lĩnh vực GĐTP căn cứ vào thời hạn giám định tối đa và tính chất chuyên môn của lĩnh vực giám định quy định thời hạn giám định cho từng loại việc cụ thể. Thời hạn giám định có thể được gia hạn theo quyết định của cơ quan trưng cầu giám định, nhưng không quá 1/2 thời hạn giám định tối đa đối với loại việc đó”.

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

Phạt Cty Khai thác Chế biến Khoáng sản Lào Cai hơn 2 tỷ đồng

Công ty Cổ phần Khai thác Chế biến Khoáng sản Lào Cai bị phạt 2,1 tỷ đồng vì vi phạm lĩnh vực bảo vệ môi trường. Ảnh: TH
(PLVN) - Chánh Thanh tra Bộ TN&MT vừa ban hành quyết định xử phạt hơn 2,1 tỷ với Cty CP Khai thác Chế biến Khoáng sản Lào Cai (địa chỉ trụ sở chính Tòa nhà Palace, Khu đô thị The Manor, số 1, đường Trần Hưng Đạo, phường Bắc Cường, TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai; người đại diện theo pháp luật là ông Vũ Hồng Nam - Chủ tịch Hội đồng Quản trị) vì 4 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Cty Elmaco bị phản ánh gây ô nhiễm môi trường: Công an tỉnh Ninh Bình thông tin kết quả xác minh

Văn bản 164/CSKT của Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Ninh Bình. (Ảnh: Trung Thứ)
(PLVN) - Báo PLVN vừa nhận được Văn bản 164/CSKT của Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Ninh Bình do Thượng tá Trần Anh Cường ký, liên quan nội dung tố giác của công dân với Cty CP Tinh bột sắn Elmaco Ninh Bình (địa chỉ tại xã Sơn Lai, huyện Nho Quan) trong quá trình hoạt động có dấu hiệu gây ô nhiễm môi trường.

Quy định mới về tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Thầy thuốc nhân dân, Thầy thuốc ưu tú

Cá nhân được xét tặng danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân”, "Thầy thuốc ưu tú" phải có tài năng xuất sắc trong nghiên cứu, phát triển khoa học, kỹ thuật, công nghệ về y tế.
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 25/2024/NĐ-CP ngày 27/02/2024 quy định về xét tặng danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân”, “Thầy thuốc ưu tú”; trong đó quy định cụ thể đối tượng, nguyên tắc, tiêu chuẩn, hội đồng xét tặng, hồ sơ, trình tự, thủ tục xét tặng danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân”, “Thầy thuốc ưu tú”.

Cục THADS Nam Định chỉ đạo xác minh đề nghị của công dân

Cục THADS Nam Định chỉ đạo xác minh đề nghị của công dân
(PLVN) - Cục Thi hành án dân sự (THADS) Nam Định yêu cầu Chi cục THADS huyện Mỹ Lộc phối hợp cơ quan liên quan để xác minh, làm rõ các đề nghị của ông Nguyễn Đình Thản và bà Nguyễn Thị Sinh trước khi tiến hành các biện pháp cưỡng chế THA theo quy định pháp luật.

11 chế độ trong ngày và 3 chế độ trong tuần áp dụng cho chiến sỹ tân binh

Ảnh minh họa (Ảnh: Baoquangninh.vn).
(PLVN) -  Nhằm duy trì các hoạt động trong ngày, trong tuần của quân nhân, Quân đội nhân dân Việt Nam đã đưa ra 11 chế độ trong ngày. Với tính liên tục của các chế độ này, quân nhân không chỉ được học tập, huấn luyện, rèn luyện, vui chơi một cách khoa học mà còn bảo đảm cho toàn đơn vị hoạt động thống nhất, chính quy, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý kỷ luật của mỗi đơn vị.

Những điều cần biết khi mua đất tái định cư­

Ảnh minh họa. (Nguồn: tuoitrethudo.com.vn)
(PLVN) - Bạn Hoàng Việt (Hà Nội) hỏi: Hiện nay nhiều người dân do thấy giá đất tại các khu tái định cư (TĐC) có giá thành phù hợp nên có ý định mua để đầu tư. Tuy nhiên, đất tại các khu TĐC thường chưa có sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Vậy khi mua đất TĐC chưa có sổ đỏ có rủi ro không? Nếu người dân vẫn muốn mua thì có cách nào để giảm bớt rủi ro?

Luật Các tổ chức tín dụng 2024: Hạn chế việc lạm dụng, thao túng từ cổ đông lớn

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn.
(PLVN) - Tại cuộc họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về công bố Luật mới đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn đã thông tin về một số điểm mới đáng chú ý của Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD) 2024. Theo đó, Luật bổ sung các quy định để bảo đảm quyền của cổ đông thiểu số; luật hóa và bổ sung tại Luật một số quy định về vốn và sử dụng vốn của TCTD, nguyên tắc ghi nhận doanh thu, chi phí...