Án “tắc” vì kết luận giám định “vênh” nhau

(PLO) - Đối với nhiều vụ án, kết luận giám định về tỷ lệ thương tật của nạn nhân có vai trò rất quan trọng bởi đây là căn cứ để khởi tố hoặc không khởi tố hình sự, để định khung hình phạt. Tuy nhiên, trên thực tế, có những vụ án bị “tắc” lại chỉ vì kết luận “vênh” nhau.
Án “tắc” vì kết luận giám định “vênh” nhau

Rối vì mỗi lần giám định một kết quả

Thực tế này đang làm đau đầu các cơ quan tố tụng, mà vụ án sau đây là một điển hình. Do cạnh tranh trong việc mua bán các trang thiết bị điện nên giữa ông Đào Ngọc Ánh và Đào Quốc Hưng (SN 1973, ngụ Đồng Nai, cháu rể ông Ánh) không được hòa thuận. 

Ngày 6/12/2009, cả hai cùng điều khiển xe máy về tới trước cửa nhà thì cãi nhau. Sự việc càng ồn ào hơn khi ông Đ.Q.T và bà N.T.X (cha mẹ của Hưng) bước ra cãi nhau với ông Ánh dẫn đến xô xát. Thấy vậy, Hưng vớ lấy cây sắt rỗng cầm đánh ông Ánh.

Kết luận giám định pháp y ngày 18/1/2010 của Trung tâm pháp y tỉnh Đồng Nai xác định tỷ lệ thương tật của ông Ánh là 43%. Sau đó, ngày 6/7/2010, Phân viện Khoa học hình sự tại TP.HCM (Bộ Công an) giám định lại, kết luận thương tích của ông Ánh là 16,6%. 

Do kết quả giám định giữa hai cơ quan có sự khác biệt, ngày 6/9/2010, Cơ quan điều tra tiếp tục trưng cầu Viện Pháp y quốc gia (thuộc Bộ Y tế) giám định lại lần 2. Lần này, Viện Pháp y quốc gia kết luận thương tích của ông Ánh là 11%. Dùng dằng mãi đến ngày 25/11/2010, Cơ quan điều tra mới có kết luận điều tra vụ án, đề nghị truy tố Hưng về tội “Cố ý gây thương tích”.

Kết quả giám định có ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng tới quyền lợi của cả bị cáo lẫn bị hại, vì đó là căn cứ để khởi tố hoặc kết tội một người ở từng khung hình phạt. Trước đây Báo PLVN từng phản ánh vụ án oan của chị Phạm Thị Lâm ở TP.Hòa Bình (tỉnh Hòa Bình) và vụ án oan  của anh Phạm Văn Sơn ở Ý Yên (Nam Định), chỉ vì kết luận giám định pháp y “có vấn đề” mà hai công dân này đã bị đẩy vào vòng tố tụng, bị khởi tố về tội “Cố ý gây thương tích”. Với các kết luận giám định thực tế chỉ 1%, hành vi của các công dân trên được xác định không cấu thành tội phạm, hiện họ đã được minh oan, xin lỗi, bồi thường. 

Sao phải chờ giám định mới khởi tố?

Trong những vụ án vừa nêu thì việc phải có kết quả giám định là bắt buộc vì theo quy định của pháp luật, tỷ lệ thương tật phải từ 11% trở lên mới đủ cơ sở để khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Tuy nhiên, nếu “vin” vào việc đợi giám định mới đủ căn cứ khởi tố hành vi cố ý gây thương tích đối với trẻ em lại cho thấy sự thiếu chủ động của cơ quan tố tụng.

Điển hình mới đây là vụ bé gái Nguyễn Minh T. (SN 2007, ở Kinh Môn, Hải Dương) bị vứt ra nghĩa trang. Theo điều tra ban đầu của Công an huyện Kinh Môn, đối tượng Nguyễn Doãn Thắng (SN 1983) là bố đẻ cháu T. đã thừa nhận hành vi vi phạm của mình. Cụ thể, Thắng khai nhận đã nhiều lần dùng roi đánh vào mông cháu T. Đặc biệt có lần, Thắng đã bế cháu T. ra ao nước trước cửa nhà bố vợ dìm con xuống đó. Không những thế, Thắng còn cho con vào bao tải với ý định mang ra ao dìm, may mắn là được hàng xóm phát hiện can ngăn kịp thời.

Trong vụ việc rùm beng xảy ra ngày 25/10/2013, Thắng chỉ thừa nhận việc sau khi đánh con đã cho con lên xe máy chở ra nghĩa trang. Việc cháu bị gãy xương sườn cũng như các thương tích trên cơ thể, Thắng nói do cháu bị ngã mà có. Còn theo lời khai của cháu T., tất cả những vết thương trên người cháu là do mẹ kế là Ngô Thị Huệ (SN 1984) dùng roi đánh, dùng tay bóp cổ nhiều lần và bố thì đánh vào mông…

Ngày 5/11/2013, Công an huyện Kinh Môn cho biết vẫn chưa đủ căn cứ để khởi tố vụ án, khởi tố bị can với Thắng và Huệ về hành vi cố ý gây ý thương tích, ngược đãi trẻ em vì còn… chờ kết quả giám định thương tật. 

Đến thời điểm này, vụ án đã được khởi tố, Thắng đã bị khởi tố bị can và bị bắt tạm giam (từ ngày 13/11/2013). Tuy nhiên, trong những vụ bạo hành trẻ em thì cơ quan tố tụng phải khởi tố vụ án ngay từ lúc phát hiện vụ việc, chứ không thể “chờ kết quả giám định thương tật”. Kết quả giám định thương tật của cháu bé là căn cứ để xác định khung hình phạt đối với bị can, không phải là căn cứ để khởi tố vụ án.

“Có ý kiến cho rằng, trong những vụ án có nhiều kết luận “vênh” nhau mà không tìm được “tiếng nói chung”, nên chăng trưng cầu cơ quan giám định cấp cao với đội ngũ chuyên gia với trang thiết bị tối tân và đây sẽ là kết luận cuối cùng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến lại cho rằng, trong lĩnh vực giám định pháp y thì việc hai tổ chức giám định cùng một thương tật và đưa ra kết luận khác nhau (về mức độ) là dễ chấp nhận nếu ở thời điểm khác nhau. Nói cách khác, giám định viên chịu trách nhiệm về kết luận của mình. Còn việc cân nhắc, xem xét tính đúng đắn, xác thực của các kết luận đó là quyền và trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng”.
Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cục THADS Lào Cai có tân Phó Cục trưởng

Cục THADS Lào Cai có tân Phó Cục trưởng
(PLVN) -Mới đây, Cục THADS tỉnh Lào Cai đã tổ chức lễ trao Quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục THADS về việc điều động, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo Cục THADS.

Thiếu tướng, PGS.TS Hoàng Hữu Chiến: Đời binh nghiệp gắn liền sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia

Thiếu tướng Hoàng Hữu Chiến khảo sát thực tế phục vụ xây dựng các thông tư hướng dẫn các nghị định của Luật BPVN tại Hải Phòng.
(PLVN) - Phát huy tốt vai trò tham mưu, giúp việc cho Thường vụ, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng về công tác biên phòng và xây dựng lực lượng, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, vùng biển, đảo; xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, Thiếu tướng, PGS.TS Hoàng Hữu Chiến, Phó Tham mưu trưởng, Đại biểu Quốc hội khóa XV đã góp công trong việc soạn thảo Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia và Dự án Luật Biên phòng Việt Nam.

Thi hành án dân sự Bà Rịa – Vũng Tàu vượt khó lập thành tích chào mừng 75 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp

Cục THADS tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu lập thành thích thi đua chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày Truyền thống Thi hành án dân sự.
(PLVN) - Mặc dù tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến rất phức tạp trên địa bàn, nhưng ngay từ đầu năm, Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu luôn tìm ra giải pháp phù hợp để hoàn thành tốt nhiệm vụ, lập thành thích thi đua chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp.

Kết quả rõ nét nhờ vận động tự nguyện thi hành án

Kết quả rõ nét nhờ vận động tự nguyện thi hành án
(PLVN) -Để giải quyết dứt điểm các vụ, việc phức tạp, từng bước hạn chế tình trạng án tồn đọng, các cơ quan THADS đã triển khai quyết liệt các giải pháp, trong đó công tác vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.

Nở rộ các cuộc thi tuyên truyền pháp luật

Đồng chí Trần Chí Tiến, Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Bình, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi trao giải Nhất cho thí sinh Đặng Lê Thuỳ Trang, Chi bộ TT Đấu giá Tài sản nhà nước.
(PLVN) -Trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp, nhằm không để công tác tuyên truyền pháp luật bị gián đoạn, ngành Tư pháp các địa phương đã đẩy mạnh tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến.

“Khắc tinh” của tội phạm đất Cảng

 Đại tá Cường hỏi cung một đối tượng bị bắt .
(PLVN) - Giang hồ đất Cảng có tiếng phức tạp bậc nhất cả nước, nhưng khi nghe tên Đại tá Nguyễn Đức Cường, Trưởng Phòng Hồ sơ Công an Hải Phòng (từng là Phó phòng Cảnh sát Kinh tế, Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Trưởng Công an quận Hồng Bàng), đều “ngại ngần”. Từ 2009 đến nay, Đại tá Cường đã tham gia chỉ huy, điều tra, bắt giữ hàng ngàn vụ án và đối tượng…

Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự Nghệ An: Bí quyết thành công từ lời dạy của Bác về “dân vận khéo”

Ông Phạm Quốc Nam, Cục trưởng Cục THADS Nghệ An.
(PLVN) - Nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”, “chúng ta phải thật thà thừa nhận rằng kinh nghiệm chúng ta còn ít, tài năng chúng ta còn kém, mà công việc thì nhiều”, muốn được nhân dân ủng hộ thì phải thực hiện tốt công tác dân vận… ông Phạm Quốc Nam, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An đã phát huy tinh thần đoàn kết, sức mạnh tập thể để tìm ra các khâu đột phá, trong đó khâu đột phá đầu tiên mang tính quyết định là làm tốt công tác dân vận.

Nguyên Vụ trưởng vụ Pháp luật quốc tế (Bộ Tư pháp) Hoàng Phước Hiệp: Tự hào được làm “luật sư công của Chính phủ”

Ông Hoàng Phước Hiệp là một trong những người tham gia phái đoàn Việt Nam tham dự các cuộc đàm phán đa phương về việc Việt Nam gia nhập WTO. (Trong ảnh: Tổng Giám đốc WTO Pascal Lamy và Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Trương Đình Tuyển trao đổi văn kiện Nghị định thư gia nhập WTO của Việt Nam)
(PLVN) - Những vụ tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài với Chính phủ Việt Nam, theo ông Hiệp, không thể mời luật sư tư được, bởi còn liên quan đến bí mật nhà nước. Thông lệ quốc tế gọi những người tham gia giải quyết tranh chấp kiểu này là luật sư công và ông Hiệp rất tự hào khi gánh trên vai nhiệm vụ của một “luật sư công”.