Đất chưa có sổ đỏ, cha mẹ có quyền lập di chúc chia cho con?

(PLVN) - Người sử dụng đất được để lại thừa kế quyền sử dụng đất khi có Giấy chứng nhận (GCN) hoặc đủ điều kiện để cấp GCN quyền sử dụng đất (QSDĐ).
Đất chưa có sổ đỏ, cha mẹ có quyền lập di chúc chia cho con? Ảnh minh họa

Vợ chồng ông D.V và bà T.T có 02 thửa đất đều chưa được cấp GCNQSDĐ. Thửa thứ nhất, ông bà sử dụng trước năm 1993 có diện tích 3.000m2 để ở và trồng đào, trồng tiêu. Thửa thứ hai có diện tích 18.201m2, khai khẩn từ những năm 1997 đến năm 2003 trồng cây ăn trái và tràm bông vàng, đất chưa được cấp GCN do còn phải bổ sung một số thủ tục. Nay vì tuổi đã cao, ông bà muốn lập di chúc chia đất cho các con, nhưng không biết pháp luật có thừa nhận? 

Không riêng gì trường hợp của ông bà V, nhiều người khác cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Muốn lập di chúc chia nhà cửa, đất đai cho các con nhưng UBND xã/tổ chức hành nghề công chứng không chứng nhận di chúc do chưa có GCN quyền sở hữu (QSH) nhà ở, chưa có GCNQSDĐ. 

Xung quanh vấn đề này, Ths.Bùi Đức Độ - Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Kiên Giang - tư vấn: Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình, để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật, hưởng di sản thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật. Trong trường hợp này, do tài sản là QSDĐ nên người lập di chúc bên cạnh tuân thủ các quy định của pháp luật dân sự, còn phải tuân thủ pháp luật đất đai về thừa kế.

Thứ nhất, Luật Đất đai năm 2013 quy định một trong những quyền của người sử dụng đất là được quyền thừa kế, cho phép người để lại thừa kế và người nhận thừa kế QSDĐ khi có GCN hoặc đủ điều kiện để cấp GCNQSDĐ, QSH nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (khoản 1 Điều 168, Điều 188). Điều kiện kèm theo phải là đất không có tranh chấp, QSDĐ không bị kê biên để đảm bảo thi hành án, trong thời hạn sử dụng đất.

Thế nào được xem là đủ kiều kiện cấp GCNQSDĐ? Điều 100 Luật Đất đai năm 2013 quy định người đang sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp và có một trong các giấy tờ như GCNQSDĐ tạm thời; giấy tờ chuyển nhượng QSDĐ, mua bán nhà ở trước 15/10/1993… thì được cấp GCNQSDĐ. 

Về 02 thửa đất của vợ chồng ông V thuộc trường hợp cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai năm 2013, nếu đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01/7/2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp GCNQSDĐ, QSH nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ nên được lập di chúc). Cụ thể là không lấn chiếm đất, nằm ngoài phạm vi đất rừng, khi lấy ý kiến thì được cộng đồng dân cư thừa nhận về nguồn gốc đất và thời điểm sử dụng đất (Điều 101).

Để di chúc có hiệu lực pháp luật, tránh tranh chấp về sau, ông bà cần trích đo thửa đất cho mỗi con (do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện thực hiện dịch vụ) sẽ chính xác hơn ông bà tự đo vẽ (sơ đồ, diện tích đất) chia cho mỗi con để kèm theo di chúc. 

Thứ hai, do đất chưa có GCN nên di chúc sẽ không được UBND xã/tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận. Tuy nhiên, di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, hoặc di chúc bằng văn bản có người làm chứng cũng có giá trị pháp lý ngang với di chúc được công chứng, chứng thực. Vậy nên, ông V, bà T có quyền lập di chúc bằng văn bản (viết tay hoặc đánh máy) nhưng phải có ít nhất 02 người làm chứng (mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây: Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc; Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc; Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi). Người lập di chúc phải ký tên hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc. Trường hợp ông V, bà T tự viết di chúc bằng tay và ký vào bản di chúc thì không cần người làm chứng.

Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau: Ngày, tháng, năm lập di chúc; Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc; Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản; Di sản để lại và nơi có di sản. Ngoài ra, di chúc có thể có các nội dung khác. Một điểm cần lưu ý là di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc. Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa (Điều 628, 631 Bộ luật Dân sự năm 2015).

Bùi Đức Độ

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Căn cứ ly hôn: Luật cần quy định cụ thể để áp dụng thống nhất

Căn cứ ly hôn: Luật cần quy định cụ thể để áp dụng thống nhất

(PLVN) - Trong quá trình giải quyết các vụ án ly hôn, căn cứ ly hôn được xem là mắt xích quan trọng để thẩm phán từ đó có thể đưa ra quyết định thấu tình đạt lý. Tuy nhiên, thực tế những năm qua cho thấy việc áp dụng các căn cứ ly hôn còn nhiều bất cập, vướng mắc. Hay nói cách khác, vì thiếu việc lượng hóa nội dung tiêu chí về căn cứ ly hôn mà luật pháp vô hình trung đã “tước” quyền ly hôn của vợ chồng.

Đọc thêm

ABBANK ra mắt bản thử nghiệm ứng dụng dịch vụ tài chính

ABBANK ra mắt bản thử nghiệm ứng dụng dịch vụ tài chính
(PLVN) - Tại diễn đàn “Đổi mới sáng tạo Mở, Fintech: Miếng bánh nhiều phần” nằm trong khuôn khổ sự kiện “Huế - sáng tạo và phát triển” do Viện Nghiên cứu phát triển Thừa Thiên Huế vừa tổ chức, Ngân hàng Thương mại Cổ phần An Bình (ABBank) đã ra mắt bản thử nghiệm ứng dụng dịch vụ tài chính mới với tên gọi Wee@ ABBank.

Khoản bồi thường ngàn tỷ cho những nạn nhân bị “trùm Hollywood” quấy rối

Khoản bồi thường ngàn tỷ cho những nạn nhân bị “trùm Hollywood” quấy rối
(PLVN) - Một kỷ lục mới đã được lập trong làng giải trí, khi mới đây nhà sản xuất Harvey Weinstein được cho là phải chi khoản tiền 44 triệu USD (hơn một nghìn tỷ VNĐ) để những phụ nữ tố cáo ông rút đơn. Trong đó, khoảng 30 triệu USD dự kiến được dùng để bồi thường cho các nạn nhân. Số tiền còn lại nhằm chi trả các khoản phí kiện tụng. Khoản tiền bồi thường có thể  được trả bởi các công ty bảo hiểm ông Harvey mua dịch vụ.
46 năm 7 tháng 20 ngày kỳ công điều tra 1 vụ án mạng

46 năm 7 tháng 20 ngày kỳ công điều tra 1 vụ án mạng

(PLVN) - Sau gần nửa thế kỷ, cảnh sát ở bang Indiana của nước Mỹ mới có thể khép lại vụ án cô gái 19 tuổi Pamela Milan Homicide bị sát hại. Chính xác ra thì là 46 năm 7 tháng và 20 ngày. Kẻ bị chứng minh là sát nhân lại còn đã chết từ năm 1978.

VFF phải làm gì để giữ chân HLV Park Hang Seo?

VFF phải làm gì để giữ chân HLV Park Hang Seo?
(PLVN) - Trước sự ve vãn của nhiều đội bóng ở Châu Á, các kênh truyền thông đang lo ngại Liên đoàn bóng đá Việt Nam khó giữ chân HLV Park Hang Seo ở lại. Vậy số tiền họ sẽ phải bỏ ra để vị HLV tài danh này tiếp tục ở lại Việt Nam là bao nhiều? Đó sẽ là con số không nhỏ. 100 ngàn USD hay con số phải lớn hơn?

Số phận thăng trầm của con tôm hùm đất ở Trung Quốc

Số phận thăng trầm của con tôm hùm đất ở Trung Quốc
(PLVN) - Những ngày cuối tuần, hàng dài người xếp hàng ngoài nhà hàng Huda ở Bắc Kinh, chờ tới lượt thưởng thức món ăn đang gây sốt khắp thành phố là tôm hùm đất (tôm càng đỏ) xào ớt cay và tỏi. Loài giáp xác từng được nuôi làm cảnh và làm thức ăn cho ếch này hiện có vị trí lớn trên bàn tiệc của người Trung Quốc.  
Bình Thuận: Nghi án hủy hoại tài sản bị “chìm xuồng”

Bình Thuận: Nghi án hủy hoại tài sản bị “chìm xuồng”

(PLVN) - Theo phản ảnh của ông Phạm Quang Hiển (ngụ xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận), đến nay đã hơn 1 năm nhưng cơ quan chức năng địa phương vẫn chưa giải quyết dứt điểm vụ việc gia đình ông bị phá hoại tài sản.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Xử lý nghiêm cán bộ lợi dụng quyền lực để nhũng nhiễu

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Xử lý nghiêm cán bộ lợi dụng quyền lực để nhũng nhiễu
(PLVN) - Tiếp xúc cử tri Hải Phòng ngày 16/6, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho biết sẽ tiếp tục yêu cầu tất cả cán bộ thanh tra, điều tra, kiểm tra, kiểm toán phải thực hiện nghiêm quy định, công khai hóa, có sự giám sát của nhân dân để chống hành vi lợi dụng quyền lực nhằm nhũng nhiễu, tiêu cực.

Thỏa thuận về giá tài sản thi hành án: Cần có một thời hạn nhất định

Thỏa thuận về giá tài sản thi hành án: Cần có một thời hạn nhất định
(PLVN) - Định giá tài sản kê biên, bán đấu giá để giải quyết việc thi hành án hiện nay được thực hiện theo quy định tại Điều 98 Luật Thi hành án dân sự (THADS) năm 2008, được sửa đổi, bổ sung năm 2014. Trong thực tế áp dụng Luật THADS, quy định tại Điều 98 về định giá tài sản đang phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập cần được tháo gỡ, trong đó có một số vấn đề liên quan đến thời hạn.

Điều kì diệu từ những sản phẩm công nghệ đầy cảm xúc

Điều kì diệu từ những sản phẩm công nghệ đầy cảm xúc
(PLVN) - Ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào ngôn ngữ tự nhiên tiếng Việt, cho kết quả giọng nói tự nhiên như con người, có cảm xúc khiến cho giải pháp Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo chuyển đổi văn bản tiếng Việt sang giọng nói tự nhiên Vbee (Vbee TTS - công nghệ tổng hợp tiếng nói) không còn đơn thuần chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà còn là giải pháp vô cùng nhân văn khi giúp cộng đồng người khuyết tật tiếp cận được thông tin như người bình thường…

Nữ Bí thư xã vùng cao dám nghĩ dám làm

Nữ Bí thư xã vùng cao dám nghĩ dám làm
(PLVN) - Trong số 73 cá nhân được tôn vinh tại cuộc triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” nhân dịp kỷ niệm 129 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh và sơ kết 3 năm thực hiện Chỉ thị số 05- CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tháng 5/2019 có chị Lê Thị Lụa, Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch UBND xã vùng cao Việt Thành, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.  Chị Lê Thị Lụa đã  có thành tích đóng góp công sức không nhỏ cho phong trào xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã và huyện.
Làm gì để ngăn “lợi ích nhóm” khi bệnh viện “tự chủ toàn diện”?

Làm gì để ngăn “lợi ích nhóm” khi bệnh viện “tự chủ toàn diện”?

(PLVN) - Xung quanh đề án thí điểm bệnh viện (BV) tự chủ toàn diện, các chuyên gia y tế, luật sư cho rằng bên cạnh những kỳ vọng tích cực, cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát, thậm chí cần có tổ chức giám sát độc lập để đảm bảo minh bạch, phòng tránh “lợi ích nhóm” trong lĩnh vực này.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%