Cần hướng dẫn doanh nghiệp ngoài nhà nước tự chống tham nhũng

(PLVN) - Hướng dẫn các doanh nghiệp (DN), tổ chức khu vực ngoài nhà nước thực thi các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng (PCTN) đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy kinh doanh liêm chính và phát triển kinh tế lành mạnh, ổn định. 
Cần hướng dẫn doanh nghiệp ngoài nhà nước tự chống tham nhũng Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Ngọc Liêm phát biểu khai mạc hội thảo.

Đây là một trong những khuyến nghị chính của Báo cáo “Đánh giá quy định pháp luật về PCTN trong khu vực ngoài nhà nước và đề xuất hướng dẫn đối với DN, tổ chức khu vực ngoài nhà nước” được đưa ra thảo luận tại hội thảo do Thanh tra Chính phủ (TTCP), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam và Đại sứ quán Anh tại Hà Nội tổ chức ngày 28/7.

Yêu cầu tất yếu

Phát biểu tại hội thảo, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Ngọc Liêm cho biết, từ nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn chú trọng công tác PCTN với việc ban hành nhiều văn bản cũng như tiến hành nhiều biện pháp PCTN cụ thể. Nỗ lực PCTN của Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Nhiều vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm đã được điều tra, xử lý nghiêm minh, được dư luận xã hội đồng tình ủng hộ đã thể hiện rõ quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước trong PCTN. 

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang đứng trước nguy cơ, thách thức lớn về tham nhũng; tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, nghiêm trọng ở nhiều nơi, ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều mặt của đời sống xã hội, đặc biệt là hoạt động sản xuất kinh doanh và tác động xấu đến môi trường đầu tư.

Thực tiễn hiện nay, tham nhũng là một vấn nạn và thách thức đối với DN hoạt động kinh doanh ở Việt Nam. “Trong bối cảnh tham nhũng trong khu vực tư đang diễn biến phức tạp và có nguy cơ gây ra hệ lụy đối với sự ổn định, phát triển kinh tế - xã hội, một yêu cầu tất yếu đặt ra đó là PCTN trong khu vực tư”, ông Liêm nói.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, xuất phát từ đòi hỏi của cuộc đấu tranh PCTN, để hoàn thiện thể chế, chính sách trong đấu tranh PCTN, năm 2018, Quốc hội đã ban hành Luật PCTN năm 2018 và Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 59/2019/NĐ-CP ngày 1/7/2019 quy định chi tiết một số điều của Luật PCTN năm 2018. Một trong những nội dung mới của Luật và Nghị định trên là đã mở rộng phạm vi điều chỉnh ra khu vực ngoài nhà nước. 

Trong bài phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam Sitara Syed hoan nghênh Việt Nam mở rộng phạm vi của Luật PCTN sang khu vực ngoài Nhà nước. “Điều này thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam PCTN trên tất cả các lĩnh vực nhằm thực hiện các yêu cầu của Công ước Liên Hợp quốc về PCTN mà Việt Nam phê chuẩn năm 2009”- bà Sitara Syed nói. Song, đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam cho rằng, việc thực thi Luật đòi hỏi những nỗ lực mạnh mẽ không chỉ của Chính phủ mà cả của các DN.

Bà Nguyễn Vân Trang - Trưởng bộ phận các chương trình phát triển, Quỹ thịnh vượng, Đại sứ quán Anh tại Hà Nội - cũng cho rằng đấu tranh với tham nhũng và tăng cường minh bạch rất quan trọng đối với Việt Nam trong nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh. Theo đại diện Đại sứ quán Anh, điều này quan trọng hơn bao giờ hết vì Việt Nam đang có một vị trí thuận lợi có thể tận dụng lợi thế của việc di chuyển chuỗi cung ứng.

Còn ông Nguyễn Quang Vinh, Tổng Thư ký VCCI - nhấn mạnh PCTN là nỗ lực tập thể của tất cả các bên bao gồm Chính phủ, cộng đồng DN, các tổ chức xã hội, các nhà tài trợ quốc tế, báo chí và toàn xã hội.

“Với nỗ lực này chúng ta có thể tin tưởng rằng tham nhũng sẽ được đẩy lùi, các thực hành kinh doanh có trách nhiệm, minh bạch và liêm chính sẽ được thúc đẩy và hướng tới đạt được các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) cũng như thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời gian tới”, ông Vinh nói.

Vẫn còn “chi phí không chính thức”

Tại Hội thảo, các ý kiến cho rằng, tham nhũng luôn được coi là một trong những trở ngại lớn nhất đối với hoạt động kinh doanh trong khu vực vì nó làm tăng chi phí kinh doanh, làm biến dạng môi trường cạnh tranh, hạn chế cơ hội đầu tư và gia tăng bất bình đẳng xã hội. 

Theo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) tại Việt Nam trong những năm gần đây, hơn một nửa số công ty được khảo sát đã báo cáo về việc chi trả các chi phí không chính thức. Ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế, VCCI – nhận định, các biểu hiện của tình hình tham nhũng trong khu vực tư được thể hiện qua đánh giá của DN về chi phí không chính thức trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. 

Trình bày Báo cáo đánh giá Quy định pháp luật về PCTN trong khu vực ngoài Nhà nước và đề xuất hướng dẫn đối với DN, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước tại Hội thảo, ThS. Đỗ Thanh Thủy cho biết, quy định về trách nhiệm, xử lý trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu trong DN, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước khi để xảy ra tham nhũng trong DN, tổ chức do mình quản lý, Luật PCTN và Nghị định 59 chỉ quy định mang tính nguyên tắc và giao cho DN, tổ chức quy định phù hợp với đặc thù của DN, tổ chức. 

Đối với công ty đại chúng, tổ chức tín dụng ngoài việc chịu sự điều chỉnh của Luật PCTN và Nghị định số 59 còn phải chịu sự điều chỉnh của rất nhiều văn bản pháp luật khác như Luật DN, Luật Chứng khoán, Luật các tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn thi hành. Do vậy, cần phải có hướng dẫn cụ thể để DN, tổ chức thực hiện đảm bảo tính thống nhất và đạt mục tiêu phòng ngừa tham nhũng. 

Mặt khác, Luật quy định thanh tra việc thực hiện pháp luật về PCTN của các công ty đại chúng, tổ chức tín dụng và một số tổ chức xã hội nhưng Luật và Nghị định số 59 lại quy định mang tính nguyên tắc về trách nhiệm thực hiện các quy định pháp luật về PCTN của các DN, tổ chức này mà không quy phạm hóa các trách nhiệm áp dụng biện pháp phòng ngừa tham nhũng này, có thể dẫn đến có xung đột giữa cơ quan có thẩm quyền khi tiến hành thanh tra và DN, tổ chức khu vực ngoài nhà nước. Cơ quan nhà nước cần có hướng dẫn để tránh những chi phí phát sinh do người thực hiện đặt ra và bắt ép DN.

Đề xuất xây dựng quy tắc ứng xử kinh doanh

Từ đó, nhóm nghiên cứu đề xuất cơ quan, tổ chức có thẩm quyền hướng dẫn cho DN, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước trong thực hiện quy định pháp luật về PCTN. Nhằm ngăn chặn hành vi tham nhũng và xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, không tham nhũng, nhóm nghiên cứu cũng đề xuất DN, tổ chức khu vực ngoài nhà nước cần xây dựng bộ quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp, quy tắc đạo đức kinh doanh và tuân thủ nó trên thực tế. 

Nhóm nghiên cứu cũng cho rằng, việc sử dụng tiêu chuẩn, đạo đức nghề nghiệp đi kèm với việc áp dụng thực thi thông qua các thiết chế như hiệp hội ngành nghề, hiệp hội DN là một hình thức phát triển tương đối cao của các công cụ PCTN trong nội bộ DN, tổ chức. 

Ví dụ, hiệp hội các DN xây dựng có thể ban hành bộ quy tắc ứng xử trong việc tham gia đấu thầu, theo đó các DN không được phép chi hoa hồng quá 1% khi tham gia các gói thầu, DN nào vi phạm sẽ bị khai trừ khỏi hiệp hội. Khi DN đã khai trừ khỏi hiệp hội đồng nghĩa với việc uy tín DN sẽ bị giảm sút, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sản xuất, kinh doanh. 

Do vậy, gìn giữ uy tín sẽ tỉ lệ thuận với việc duy trì sự phát triển của DN và lãnh đạo DN buộc phải chấp hành nghiêm những quy định mang tính nguyên tắc khi tham gia hiệp hội – trong đó có những nguyên tắc phòng ngừa xung đột lợi ích có tác dụng PCTN trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Còn ông Đậu Anh Tuấn nhận định, các quy định cần phải được thực thi một cách rõ ràng với những quy tắc ứng xử và đạo đức... được đề ra ngay từ đầu. Tính minh bạch phải được đề cao và rõ ràng ngay trong việc đóng thuế của các hộ kinh doanh hay trong việc giao đất cho DN. Cùng với đó, cần phải có cơ chế tiếp nhận thông tin phản hồi tốt để đảm bảo hiệu quả phòng, ngừa tham nhũng, tránh việc đi lòng vòng, không đến đúng người, xử lý không đúng việc.

Ngoài ra, cũng cần phải có nhiều bên giám sát như các cổ đông, của người tiêu dùng, của báo chí hay các tổ chức độc lập cùng tham gia vào quá trình PCTN trong hoạt động của các DN, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước.

 Về phía Nhà nước, ông Tuấn kiến nghị cần hoàn thiện chính sách và quy trình, “đừng để DN kinh doanh tử tế, minh bạch chịu thiệt thòi”; Nhà nước cần có những chuẩn mực đạo đức, đưa ra những thông điệp về yêu cầu chất lượng DN. 

Với cộng đồng DN, Trưởng ban Pháp chế, VCCI cho rằng các doanh nghiệp cần tích cực tham gia xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật; đặc biệt liên quan tới hoạt động PCTN; cùng với các cơ quan nhà nước tham gia vào việc giám sát, đánh giá việc thực thi pháp luật và đối thoại để hướng tới mục tiêu hoàn thiện pháp luật về PCTN. 

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cơ quan Cảnh sát điều tra khẩn trương triệu tập những người liên quan đến vụ nữ sinh lớp 9 bị cưỡng hiếp nhiều lần

Cơ quan Cảnh sát điều tra khẩn trương triệu tập những người liên quan đến vụ nữ sinh lớp 9 bị cưỡng hiếp nhiều lần
(PLVN) - Ngay sau khi Báo Pháp luật Việt Nam đăng tải thông tin về nữ sinh lớp 9B trường THCS Thị trấn của Thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa,  đã mang thai gần 15 tuần do bị bạn học cùng lớp thực hiện hành vi quan hệ tình dục nhiều lần, cơ quan Cảnh sát điều tra thị xã Nghi Sơn đã tiến hành làm việc với các bên liên quan.

Cục THADS tỉnh Cao Bằng ký Quy chế phối hợp với Ngân hàng

Cục THADS tỉnh Cao Bằng ký Quy chế phối hợp với Ngân hàng
(PLVN) -Vừa qua, Cục THADS tỉnh Cao Bằng và Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt đã tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp trong công tác THADS. Việc ký kết nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan THADS với các ngân hàng, tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh.

Vay tiêu dùng với lãi suất ưu đãi 0% từ MSB

Vay tiêu dùng với lãi suất ưu đãi 0% từ MSB
(PLVN) - Cùng với hàng loạt các hoạt động hỗ trợ cho doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, MSB tiếp tục giảm lãi suất xuống chỉ còn 0% cho nhóm khách hàng cá nhân có nhu cầu vay tiêu dùng và phát triển kinh doanh.   
Giảm tỷ giá trung tâm phiên đầu tuần

Giảm tỷ giá trung tâm phiên đầu tuần

(PLVN) -Tỷ giá ngoại tệ hôm nay -21/9, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm giảm 5 đồng so với mức giao phiên trước đó, hiện niêm yết ở mức 23.191 VND/USD.

Giải bóng đá VĐQG nữ: Tìm 'hạt giống' kế cận

Giải bóng đá VĐQG nữ: Tìm 'hạt giống' kế cận
(PLVN) -Ngày 22/9, giải Vô địch quốc gia bóng đá (VĐQG) nữ – Cúp Thái Sơn Bắc sẽ khởi tranh tại sân Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam (LĐBĐVN) và SVĐ Hà Nam, với sự tham dự của 8 đội bóng. Giải đấu hứa hẹn đem đến cho người hâm mộ những trận cầu sôi động và cả những bất ngờ.

Giá vàng tăng nhẹ phiên đầu tuần

Giá vàng tăng nhẹ phiên đầu tuần
(PLVN) - Giá vàng sáng nay 21/9, giá vàng thế giới tăng nhẹ phiên đầu tuần, cùng với đó giá vàng trong nước cũng nhích lên trong khoảng 20.000 -50.000 đồng/lượng.

Bổ nhiệm Chi cục trưởng THADS huyện Mỹ Đức, Hà Nội

Bổ nhiệm Chi cục trưởng THADS huyện Mỹ Đức, Hà Nội
(PLVN) -Mới đây, Cục THADS thành phố Hà Nội đã tổ chức Lễ công bố Quyết định bổ nhiệm đồng chí Lê Thị Hương – Phó Chi cục trưởng phụ trách Chi cục THADS huyện Mỹ Đức giữ chức vụ Chi cục trưởng Chi cục THADS huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.

Dịch Covid sáng ngày 21/9: Trung Quốc phát hiện Covid-19 trên gói mực nhập khẩu

Dịch Covid sáng ngày 21/9: Trung Quốc phát hiện Covid-19 trên gói mực nhập khẩu
(PLVN) - Trong vòng 1 ngày qua, các nước ghi nhận số ca dương tính với virus SARS-CoV-2 nhiều nhất thế giới gồm: Ấn Độ (87.382 ca), Mỹ (31.752 ca) và Brazil (16.282 ca); Ấn Độ dẫn đầu về số ca tử vong mới (với 1.135 ca), tiếp theo là Brazil (330 ca) và Mỹ (289 ca). Toàn cầu ghi nhận 31.223.512 người mắc Covid-19

Áo dài nam sẽ đi về đúng quỹ đạo?

Áo dài nam sẽ đi về đúng quỹ đạo?
(PLVN) - Sau một thời gian ngắn thử nghiệm với áo dài ngũ thân, việc triển khai cho nam cán bộ, công chức mặc áo dài truyền thống đến công sở vào thứ 2 đầu tháng của Sở Văn hóa Thông tin Thừa Thiên Huế đang thu hút sự quan tâm của dư luận…

Thuyền trưởng tàu ngầm hạt nhân Nga tiết lộ bí mật về vụ tấn công tên lửa

Thuyền trưởng tàu ngầm hạt nhân Nga tiết lộ bí mật về vụ tấn công tên lửa
(PLVN) - Thuyền trưởng hạng Nhất Igor Kurdin trong một cuộc phỏng vấn mới đây khẳng định các tên lửa đạn đạo trên tàu ngầm vẫn là vũ khí tấn công mạnh nhất của hạm đội Nga. Vị này cũng đã tiết lộ những chi tiết khá thú vị về một vụ tấn công tên lửa, từ khi có tín hiệu báo động sẵn sàng chiến đấu cho đến khi tàu ngầm lặn sâu và phóng 16 đầu đạn hạt nhân. 
Sự kiện lớn, kết quả nhỏ

Sự kiện lớn, kết quả nhỏ

(PLVN) - Cuộc trao đổi trực tuyến vừa rồi giữa giới chức lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chưa làm xoay chuyển được chiều hướng biến động trong thời gian qua của mối quan hệ giữa hai bên. Trước sự kiện này, mối quan hệ ấy đã trở nên xấu đi như chưa từng thấy.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬