Làm sống lại các di sản điện ảnh Việt

(PLVN) - Trung tuần tháng 1/2019, trong khuôn khổ của dự án Di sản Kết nối, chuỗi hoạt động “Phim như một di sản văn hóa” đã diễn ra, trong đó hội thảo chuyên đề “Phim như một di sản văn hóa” được tổ chức Hội đồng Anh với sự phối hợp từ Viện Phim Việt Nam. 
Làm sống lại các di sản điện ảnh Việt Qua điện ảnh, có thể nhìn thấy một “biên niên sử” của Việt Nam

Chương trình đã tập hợp được các cá nhân thực hành phim từ hai khu vực nhà nước và tư nhân để đưa ra một đưa ra những góc nhìn mới về tương lai của lưu trữ phim Việt Nam, thông qua các chia sẻ kinh nghiệm về các cách thức làm việc với lưu trữ phim.

“Biên niên sử Việt Nam qua điện ảnh”

Đó là chữ dùng của ông Lê Hồng Lâm, nhà báo, nhà phê bình điện ảnh độc lập, khi nói về góc nhìn của ông với việc dùng các bộ phim qua các thời kỳ để “đo” chiều dài lịch sử. 

“Tôi sinh ra và lớn lên ở bờ bắc sông Hiền Lương, vùng đất thép này cũng là đề tài của hai bộ phim điện ảnh Việt Nam tiêu biểu trong thời kỳ chiến tranh là “Chung nột dòng sông” năm 1959 và “Vĩ tuyến 17 ngày và đêm” năm 1972. Tuổi thơ của tôi là ký ức với những bộ phim Việt Nam từng là món ăn tinh thần không thể thiếu. Lớn lên trong gần 20 năm làm báo của mình và chuyên viết về điện ảnh, tôi luôn dành sự quan tâm cho điện ảnh Việt Nam. Yêu phim,  tôi thấy được một biên niên sử Việt Nam bằng điện ảnh, mà qua đó, những biến động, những bình lặng, những chia cắt, những hòa hợp, vết thương và hàn gắn, khổ đau và hạnh phúc, tan vỡ và hồi sinh, nước mắt và nụ cười, ra đi và trở về... của người Việt Nam đều hiện hữu. Tôi quan tâm hơn cả những chân dung của những con người nhỏ bé chịu nhiều tác động của chiến tranh Việt Nam hay hậu chiến”, ông Lâm lý giải.

Bằng tình yêu phim và tư duy của riêng mình, ông Lâm đã lược thuật lịch sử điện ảnh trong hơn 70 năm qua thông qua những bộ phim tiêu biểu để từ đó khái quát lên những giai đoạn nổi bật của lịch sử, văn hóa, xã hội và con người Việt Nam. 

Điện ảnh Việt Nam được manh nha trong những năm 30,40 của thế kỷ trước, nhưng hầu hết là thất bại và non yếu về mặt kỹ thuật, kể chuyện, cho đến khi xuất hiện bộ phim tâm lý lãng mạn “Kiếp hoa” vào năm 1953. “Kiếp hoa” mang dáng dấp của một câu chuyện tình ủy mị, ngang trái gần với những vở cải lương mà đoàn hát Kim Chung thường diễn thời đó. 

Tiếp sau “Kiếp hoa” đại diện cho giai đoạn trước năm 1954, điện ảnh Việt Nam bước vào giai đoạn chiến tranh Việt Nam 1954-1975 với một thế hệ đạo diễn trẻ được đào tạo ở Pháp (trước 1954), Liên Xô hay khóa I trường Sân khấu điện ảnh Việt Nam trong những năm chiến tranh như Phạm Kỳ Nam, Bùi Đình Hạc,Hải Ninh, Trần Vũ, Bùi Đình Hạc... đã trở thành lực lượng sáng tạo nòng cốt cho điện ảnh giai đoạn này. Chất sử thi và anh hùng ca được thể hiện qua một loạt phim tiêu biểu của giai đoạn này như “Chung một dòng sông”, “Con chim vành khuyên”, “Nổi gió”, “Chị Tư Hậu”, “Vĩ tuyến 17 ngày và đêm”, “Em bé Hà Nội”, “Đường về quê mẹ”... 

Sau chiến tranh, chất sử thi và anh hùng ca vẫn còn rất nhiều ảnh hưởng tới các bộ phim ở giai đoạn 1975-1985.  Phải từ những năm cuối thập niên 80 các đạo diễn mới bắt đầu thay đổi các nhìn về thời cuộc và con người Việt Nam. Thay vì “chúng ta” họ bắt đầu nói về “cái tôi”, thay vì “tuyên truyền và ca ngợi” họ bắt đầu dám phản biện cuộc sống và những vấn đề nhức nhối của xã hội sau hậu chiến. Những bộ phim ấn tượng của thời kỳ này là “Hà Nội mùa chim làm tổ”, “Chuyến xe bão táp”...

Thập niên 90 điện ảnh Việt Nam bắt đầu có những dấu hiệu thay đổi và khởi sắc thông qua một số bộ phim hương vị “ngoại lai” của các đạo diễn Việt kiều về nước làm phim Trần Anh Hùng (Mùa hè chiều thẳng đứng); Nguyễn Võ Nghiêm Minh (Mùa len trâu)... Rồi đến dòng phim thể nghiệm nghệ thuật của các đạo diễn trong nước như “Bi ơi đừng sợ” của Phan Đăng Di, “Chơi vơi” của Bùi Thạc Chuyên... Năm 2003 với thành công bất ngờ của bộ phim “Gái nhảy” (dạo diễn Lê Hoàng) dòng phim giải trí bắt đầu hồi sinh trở lại với các đạo diễn trẻ tiếp nối cho đến ngày nay khi mà dòng phim giải trí hiện đang giữ chủ lực...

Ý tưởng thành lập bảo tàng phim

Nếu nhìn phim như một di sản văn hóa thì di sản ấy cần được ứng xử như thế nào cho phù hợp? Câu hỏi này phần nào sẽ được trả lời thông qua thực trạng lưu trữ và số hóa phim nhựa tại một số đơn vị nhà nước hiện nay. 

Theo ông Lê Tuấn Anh, Phó Phòng Kỹ thuật, Viện Phim Việt Nam, thì hiện nay ngoài Viện Phim Việt Nam còn có rất nhiều nơi lưu giữ phim nhựa và phim số như Hãng phim tài liệu khoa học trung ương, Trung tâm tư liệu Đài truyền hình Việt Nam, Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển phim truyện Việt Nam, Cục truyền thông Công an nhân dân, Trung tâm lưu trữ quốc gia III.... Trong những nơi này, không phải nơi nào cũng có điều kiện lưu trữ phim tốt nhất nên chuyện hư hỏng phim vì điều kiện môi trường, ngoại cảnh là khó tránh. 

Chia sẻ kinh nghiệm từ xứ sở sương mù, ông Frank Gray, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ phim Screen Archive South East, Đại học Brighton, Vương quốc Anh (một trong 12 cơ sở lưu trữ phim khu vực và toàn quốc của Vương quốc Anh, đang lưu trữ tư liệu lâu đời nhất có từ năm 1896) cho rằng, quá trình lưu trữ phim cần phải có sự tương tác hai chiều, mang tính cộng đồng để “di sản” điện ảnh thực sự sống. 

“Nếu di sản là những giá trị chúng ta trân trọng trong một vùng miền, cộng đồng hay quốc gia thì di sản phim là những điều thể hiện rõ nhất lịch sử phim của chúng ta. Nếu những tác phẩm nghệ thuật, hiện vật, những sự kiện lịch sử, câu chuyện, hồi ức được ghi chép lại và hiện hữu thông qua các đồ vật thì điện ảnh là thứ thể hiện rõ nhất cuộc sống, công việc và sự sáng tạo của các tổ chức, công ty, cộng đồng, các nhà làm phim, những nghệ sĩ và cá nhân. Do đó, cần quan tâm những hướng đi cho việc làm phong phú nền điện ảnh nước nhà, như làm sống lại các di sản điện ảnh cũ bằng việc đưa chúng vào những tác phẩm mới hay ý tưởng thành lập bảo tàng phim riêng của mỗi cá nhân”, theo ông Frank Gray. 

Di sản Kết nối là dự án trong khuôn khổ Chương trình Văn hóa và Phát triển của Hội đồng Anh tại Việt Nam, kéo dài trong hai năm. Dự án này sẽ làm việc với di sản nhạc và phim của Việt Nam, đặc biệt chú trọng đến các giá trị không được nhiều người biết đến và có nguy cơ mai một. Dự án bao gồm hai hợp phần có liên kết chặt chẽ: Hoạt động văn hóa cộng đồng, và Lab Phim, Nhạc và Lưu trữ (FAMLAB – Film, Archive and Music Lab). Khởi động vào tháng 4/2018, dự án nhằm kiến tạo các cơ hội mới để các cộng đồng trên khắp cả nước có thể đóng góp vào quá trình bảo tồn và phát triển các giá trị di sản văn hóa của họ, cũng như hưởng lợi từ chính quá trình đó. 
Hồng Minh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quả vải Việt Nam liên tục xuất ngoại

Quả vải Việt Nam liên tục xuất ngoại
(PLVN) - Không chỉ xuất sang Nhật, quả vải Việt Nam đã được xuất sang Úc, Singapore. Đường xuất ngoại của trái vải tuy gập ghềnh nhưng đã có kết quả ban đầu… 

6 tháng đầu năm, Cần Thơ bị giảm khoảng 105 tỉ đồng tiền thuế

6 tháng đầu năm, Cần Thơ bị giảm khoảng 105 tỉ đồng tiền thuế
(PLVN) -  Cục Thuế TP Cần Thơ vừa tổ chức hội nghị sơ kết công tác thu thuế 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ giải pháp 6 tháng cuối năm 2020. Tham dự hội nghị có đồng chí Dương Tấn Hiển, Phó Chủ tịch UBND TP cùng với Cục trưởng, Phó Cục trưởng các Sở, Ngành, UBND các quận, huyện.  

Giá vàng thế giới phục hồi đà tăng, vàng trong nước giảm mạnh

Giá vàng thế giới phục hồi đà tăng, vàng trong nước giảm mạnh
(PLVN) - Giá vàng SJC trong nước đồng loạt giảm, mức giảm cao nhất 250.000 đồng/lượng. Trong khi đó, giá vàng thế giới bật tăng trở lại, hiện đang niêm yết ở mức 1.774,5 USD/Ounce (Quy đi theo tỷ giá ngân hàng Vietcombank (23.110), tương đương 49,47 triệu đồng/lượng).
17 năm tù giam cho nhóm đối tượng mua bán trái phép ma túy đá

17 năm tù giam cho nhóm đối tượng mua bán trái phép ma túy đá

(PLVN) - Sáng 2/7, TAND thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang mở phiên tòa xét xử lưu động vụ án hình sự đối với 3 bị cáo: Trần Thị Nhung (SN 1983); Trương Văn Hữu Nghĩa (SN 1999) và Phan Văn Chôm (SN 1979), cùng trú xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”.  

Khởi tố vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở khu vực biên giới

Khởi tố vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở khu vực biên giới
(PLVN) - Ngày 02/7, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Trịnh Tường, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự đối tượng Giàng A Kỷ về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, xẩy ra tại địa bàn thuộc thôn Sơn Hà, xã Cốc Mỳ, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

Việt Nam đánh giá cao quyết định của Campuchia về bãi bỏ hạn chế qua lại biên giới

Việt Nam đánh giá cao quyết định của Campuchia về bãi bỏ hạn chế qua lại biên giới
(PLVN) - Tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều 2/7, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định Việt Nam đánh giá cao quyết định này của Chính phủ Campuchia về việc bãi bỏ hiệu lực công hàm số 698 MFA.IC/API ngày 18/3/2020 liên quan tới việc hạn chế qua lại biên giới của các công dân Campuchia và Việt Nam, 

Việt Nam đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA

Việt Nam đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA
(PLVN) - Ngày 2/7, Tổ công tác Liên ngành về việc Việt Nam đảm nhận cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA LHQ (TCTLN) đã tổ chức họp định kỳ dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung - Tổ trưởng Tổ Công tác - nhằm sơ kết công tác tham gia HĐBA của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2020 và thảo luận về phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới. 
Phấn đấu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng dặn phải làm tốt việc bảo hộ công dân

Phấn đấu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng dặn phải làm tốt việc bảo hộ công dân

(PLVN) - Kết luận Hội nghị trực tuyến toàn quốc Chính phủ với địa phương vào chiều 2/7, Thủ tướng quả quyết phải làm càng sớm càng tốt để tận dụng cơ hội phục hồi phát triển kinh tế-xã hội nhưng người đứng đầu Chính phủ không quên công tác bảo hộ công dân trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19.

Cao Bằng: Đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông

Cao Bằng: Đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông
(PLVN) - Ngày 2/7, Đoàn Giám sát Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã có buổi làm việc với UBND tỉnh về việc thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2015 - 2020.

Điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư

Điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư
(PLVN) - Ngay sau khi kết thúc Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, chiều 2/7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lại tiếp tục chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2020. Trong đó, Thủ tướng đồng ý điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư.

Xác định tiêu chuẩn phù hợp để bổ nhiệm Thừa phát lại

  Xác định tiêu chuẩn phù hợp để bổ nhiệm Thừa phát lại
(PLVN) -Chiều 2/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về việc xây dựng, chỉnh lý dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị định số 08/2020/NĐ-CP ngày 8/1/2020 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại (TPL). 

Rà soát kỹ cơ sở pháp lý liên quan đến các biện pháp giao dịch bảo đảm

Rà soát kỹ cơ sở pháp lý liên quan đến các biện pháp giao dịch bảo đảm
(PLVN) -Chiều 2/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc đã chủ trì buổi làm việc với một số đơn vị về dự thảo Nghị định bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và sửa đổi Thông tư số 08/2018/TT-BTP ngày 20/06/2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp hướng dẫn một số vấn đề về đăng ký, cung cấp thông tin và biện pháp bảo đảm, hợp đồng và trao đổi thông tin về đăng ký biện pháp tại Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản của Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm thuộc Bộ Tư pháp (Thông tư 08). 
Đã đến lúc doanh nghiệp gỗ phải thay đổi cách vận hành

Đã đến lúc doanh nghiệp gỗ phải thay đổi cách vận hành

(PLVN) - Khi Hiệp định đối tác tự nguyện về Thực thi Luật lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) giữa EU và Việt Nam thực thi, các doamh nghiệp tiêu thụ các sản phẩm gỗ tại thị trường nội địa hoặc xuất khẩu sang thị trường khác ngoài EU vẫn phải tuân thủ các quy định của Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp (VNTLAS). 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬