Thăng Long - Hà Nội: Từ “phi chiến địa” đến “Thành phố vì hòa bình”

(PLO) - Những ngày tháng 10 lịch sử đối với Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung, chắc rằng không ai có thể quên hai câu thơ dường như đã ăn sâu vào tiềm thức của những người con đất Việt: “Từ thuở mang gươm đi mở cõi/Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”. Cảm xúc của những người con đã từng gắn bó cùng Hà Nội sao mà thiết tha đến thế!

Thăng Long - Hà Nội: Từ “phi chiến địa” đến “Thành phố vì hòa bình”

“Thăng Long phi chiến địa”

Kể từ khi Vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư - Ninh Bình về Thăng Long (1010) cho đến thời điểm chúng ta đang sống, Hà Nội đã đi vào lịch sử hơn một nghìn năm tuổi. Hơn một nghìn năm, cả dặm dài đất nước. Từ Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội, miền đất này đã phải trải qua không ít thăng trầm. Cổ nhân có câu: “Thăng Long phi chiến địa”. Vậy nhưng, là trái tim của một đất nước, của một dân tộc anh hùng, kẻ thù không ít lần mang gót sắt giày xéo đất thiêng, muốn dập tắt ý chí đấu tranh của những người con đất Việt.

Lần giở lịch sử ngàn năm, suốt thời phong kiến, không ít lần quân xâm lược phương Bắc tràn vào chốn kinh thành. Thời nhà Trần chống quân Nguyên Mông, Thăng Long từng đỏ lửa. 10 năm kháng chiến “nếm mật nằm gai” của Lê Thái Tổ, Thăng Long lúc ấy là thành Đông Quan đầy dấu ngựa bè lũ nhà Minh. Rồi đến thời Quang Trung - Hoàng đế bách chiến bách thắng, ngài cũng phải thần tốc kéo quân ra quét sạch giặc Thanh khỏi kinh thành, để xác chúng chất đầy gò Đống Đa gần trung tâm Hà Nội. 

Tiếp nối truyền thống đánh giặc phương Bắc, đến thời hiện đại, khi quân xâm lược đã là bè lũ thực dân, có trong tay tàu đồng, súng thép, ông cha ta vẫn đánh giặc kiên cường. Đó là Tổng đốc Nguyễn Tri Phương (năm 1873) rồi Tổng đốc Hoàng Diệu (năm 1882), đều quyết sống chết giữ thành Hà Nội. Ý chí ấy, tấm lòng son giữ đất kinh kỳ ấy cứ cuộn chảy trong huyết quản của những người con đất Việt, rồi bùng cháy kể từ khi có Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. 

Trải qua 9 năm gian khổ kháng chiến chống Pháp, Thăng Long - miền đất thiêng Hà Nội mới được chào đón những đoàn quân cách mạng kéo về giải phóng Thủ đô. Ngày 10/10/1954 đã đi vào lịch sử, trở thành mốc son chói lọi chứng minh tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm, bằng chứng hùng hồn cho câu nói cổ nhân “Thăng Long phi chiến địa”. Thăng Long và từ ngày ấy mãi mãi mang tên Hà Nội, đúng là mảnh đất dạn dày lửa đạn. 

Tuy thế, “phi chiến địa” ở chỗ Hà Nội trở nên một tòa thành bách chiến bách thắng. Bất cứ kẻ thù nào chạm tới mảnh đất thiêng này cũng đều phải bại vong. Mỗi tấc đất Thăng Long - Hà Nội còn ghi dấu biết bao sự tích oai hùng và cũng thắm đượm máu đào bao liệt sĩ từ ngàn xưa cho đến ngày nay. 

Kể từ ấy, từ cái ngày 10/10 không biết vô tình hay hữu ý mà rất tròn trịa, Hà Nội sạch bóng quân thù. Từ một Hà Nội (vùng đất trong sông) nhỏ bé, cho đến ngày nay với một không gian văn hóa ngày càng rộng mở, Hà Nội như vẫn ôm trọn, bao chứa trong lòng tất cả tinh hoa dân tộc Việt. Hà Nội được ấp ôm, bao bọc trong núi Tản, sông Đà, trong sông Hồng, sông Đáy; khí thiêng sông núi tụ về hun đúc một Hà Nội mới, Hà Nội của thế kỷ 21, mang trong mình một trầm tích văn hóa, ngày càng được bồi đắp thêm dày hơn, lắng sâu hơn.

Thành phố vì hòa bình

Lịch sử về Hà Nội không dừng lại mà vẫn còn tiếp diễn một cách tốt đẹp đến trường tồn. Cách đây 15 năm (ngày 16/7/1999), tại thành phố La Paz (Cộng hòa Bolivia), Hà Nội vinh dự được UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố vì hoà bình”. Đây là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế về những thành tựu nổi bật của Thủ đô Hà Nội trong quá trình đổi mới cũng như khát vọng về hoà bình của nhân dân Việt Nam. Thành phố hơn 1.000 năm tuổi đang mỗi ngày một đổi thay.

Trong 15 năm hành động vì hòa bình, quy hoạch và xây dựng luôn là lĩnh vực được thành phố chú trọng và đi trước một bước. Việc xây dựng đô thị được định hướng hợp lý, phù hợp với yêu cầu của người dân và đem lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Nhiều chỉ tiêu, tiêu chí đã được đặt ra, trong đó lồng ghép việc bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển văn hóa, giáo dục, nâng cao chất lượng sống của người dân đô thị. Những nỗ lực này đã mang lại nhiều thành tựu cho Thủ đô Hà Nội.

Cách đây không lâu, TS, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng TP.Hà Nội cho báo chí biết: “Phát triển đô thị của Hà Nội đã đạt được tốc độ lớn và có chất lượng. Hiếm có đô thị nào trong 9 năm có hơn 260 dự án khu đô thị, đưa 13.000ha đất vào trong phát triển đô thị. Sau khi mở rộng địa giới, chúng ta lại đạt được những thành tựu vượt bậc hơn nữa. Trong bối cảnh chung, kinh tế vẫn tiếp tục tăng trưởng, Hà Nội vẫn gấp 1,5 lần so với cả nước. Các thành phần kinh tế khác cũng phát triển. Đặc biệt, phát triển nông thôn mới, Hà Nội là một trong những đô thị mở rộng địa giới nhưng rất chú trọng nông thôn mới”.        

Một trong những tiêu chí cốt yếu của “Thành phố vì hòa bình” theo quan điểm của UNESCO là phải đạt được những thành tựu đáng kể trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, nhất là giáo dục thế hệ trẻ. Thành phố Hà Nội đã dành sự quan tâm đặc biệt cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, coi đó như một trọng điểm ưu tiên trong chính sách phát triển. Hà Nội hiện là địa phương dẫn đầu cả nước về phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi, trung học phổ thông; 100% xã, phường, thị trấn đạt phổ cập giáo dục tiểu học cho trẻ đúng độ tuổi; 83% đối tượng trong độ tuổi hoàn thành phổ cập trung học phổ thông…

Một chuyên gia về giáo dục cho rằng, chất lượng và hiệu quả của sự nghiệp giáo dục hiện nay là điều kiện quan trọng để giúp thế hệ trẻ chuẩn bị tốt hành trang tri thức và văn hóa để kiến tạo tương lai của Thủ đô và đất nước. Thành phố Hà Nội cần đề cao và thực hành có hiệu quả hơn nữa nguyên tắc “nêu gương, làm gương” trong giáo dục nhân cách và lối sống của công dân Thủ đô, nhất là đối với thế hệ trẻ. 

Thành phố cũng cần phát huy vai trò của các trường đại học và các viện nghiên cứu, của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ, đóng góp có hiệu quả hơn vào sự nghiệp phát triển kinh tế tri thức và cải thiện diện mạo văn hóa Thủ đô.

15 năm qua, Hà Nội vẫn là Thủ đô duy nhất trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương được nhận danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”. Đó là vinh dự, là động lực và cũng là thách thức lớn. Chính quyền thành phố với phương châm: “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội” đang từng bước xây dựng Thủ đô theo quy hoạch đã đề ra đến năm 2030, tầm nhìn 2050 để Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại, để nhân dân có cuộc sống thanh bình, ngày càng sung túc. 

Làm được như thế cũng là thực hiện mục tiêu của UNESCO: Xây dựng đô thị, giữ gìn môi trường sống, thúc đẩy phát triển văn hóa giáo dục, chăm lo giáo dục công dân và thế hệ trẻ và sự bình đẳng trong cộng đồng. Hà Nội mãi mãi xứng đáng với sự tin yêu của bạn bè thế giới đã vinh danh Thủ đô Hà Nội là “Thành phố vì hòa bình”.

Nhà sử học Ngô Văn Phú
Cùng chuyên mục
Bảo đảm quyền con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển . (Ảnh minh họa)

Hưởng ứng bài viết của Tổng Bí thư: Bảo đảm thực thi quyền con người

(PLVN) - Việt Nam đang xây dựng các nền tảng cơ bản, từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội và mục tiêu cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản. Chủ nghĩa xã hội hiểu một cách đơn giản theo tư tưởng Hồ Chí Minh đó là nước được hoàn toàn độc lập, nhân dân được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành; đó chính là mục tiêu theo cách diễn đạt dễ hiểu của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội.

Đọc thêm

Đưa nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống - Những vấn đề lý luận và thực tiễn mới

Đưa nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống - Những vấn đề lý luận và thực tiễn mới
(PLVN) - Là chủ đề Hội thảo khoa học cấp quốc gia được Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương, Tạp chí Cộng sản, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức sáng 16/6 theo hình thức trực tuyến với 40 điểm cầu trên cả nước. 

Chặng đường 'thay da đổi thịt' của Hải Phòng

 Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Nguyễn Đức Thọ động viên, ghi nhận nhân dân xã Thụy Hương, Kiến Thụy hiến đất làm đường nông thôn mới.
(PLVN) - Xuất phát sau so với các tỉnh, thành trên cả nước nhưng hơn 10 năm triển khai xây dựng nông thôn mới, đến nay bức tranh nông thôn tại Hải Phòng đã thay đổi cả về chất và về lượng. Xây dựng nông thôn mới đã trở thành phong trào lớn, nông thôn Hải Phòng thực sự “thay da, đổi thịt”.

Tích cực chuẩn bị nội dung tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu bế mạc.
(PLVN) - Sáng 15/6, phát biểu bế mạc Phiên họp thứ 57 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh, sau 1,5 ngày làm việc với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc và hết sức trách nhiệm, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã hoàn thành toàn bộ chương trình phiên họp; trong đó xem xét, cho ý kiến 6 nội dung và thông qua 1 Nghị quyết về công tác nhân sự.

Chỉ thị của Ban Bí thư về thu hồi tài sản tham nhũng (Bài 3): Cần đánh giá toàn diện hệ thống pháp luật hiện hành về thu hồi tài sản không qua thủ tục kết tội

 Cơ chế thu hồi tài sản không qua xét xử sẽ có nhiều điểm mới. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -Cơ chế thu hồi tài sản không qua thủ tục kết tội liên quan đến nhiều thiết chế khác như đăng ký tài sản, giao dịch; kê khai và kiểm soát tài sản, thu nhập; hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt... Chính vì thế, để hình thành cơ chế này đòi hỏi phải rà soát, đánh giá một cách toàn diện, tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành.

Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam 1 triệu liều vaccine phòng chống COVID-19

Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam 1 triệu liều vaccine phòng chống COVID-19
(PLVN) - Thực hiện kết quả của các cuộc điện đàm giữa Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính với Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide, Đại sứ Nhật Bản đã chuyển thông điệp của Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide gửi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc Chính phủ Nhật Bản quyết định hỗ trợ Việt Nam 1 triệu liều vaccine để phòng chống COVID-19.

Chỉ thị của Ban Bí thư về công tác thu hồi tài sản tham nhũng: BÀI 2: Lời cảnh tỉnh làm mất động cơ phạm tội

Thu hồi tài sản tham nhũng trong thời gian qua đã có chuyển biến tích cực. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -Việc Ban Bí thư lần đầu tiên ban hành Chỉ thị chuyên về công tác thu hồi tài sản tham nhũng, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng quyền hơn nữa cho thanh tra viên, theo TS. Đinh Văn Minh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Thanh tra Chính phủ), đây là điều rất mới, như lời cảnh tỉnh làm mất động cơ phạm tội.

Quỹ Vắc-xin phòng, chống COVID-19 đã nhận được 4.851 tỉ đồng

Hình minh họa.
(PLVN) - Theo báo cáo của Ban Quản lý Quỹ Vắc-xin phòng, chống COVID-19, tính đến 17 giờ 00 ngày 13/6/2021 Quỹ Vắc-xin phòng, chống COVID -19 đã nhận được tổng số tiền ủng hộ là 4.851 tỉ đồng (đã bao gồm ngoại tệ quy đổi) từ 291.818 tổ chức, cá nhân ủng hộ.