Thăng Long - Hà Nội: Từ “phi chiến địa” đến “Thành phố vì hòa bình”

Thăng Long - Hà Nội: Từ “phi chiến địa” đến “Thành phố vì hòa bình”
(PLO) - Những ngày tháng 10 lịch sử đối với Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung, chắc rằng không ai có thể quên hai câu thơ dường như đã ăn sâu vào tiềm thức của những người con đất Việt: “Từ thuở mang gươm đi mở cõi/Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”. Cảm xúc của những người con đã từng gắn bó cùng Hà Nội sao mà thiết tha đến thế!

“Thăng Long phi chiến địa”
Kể từ khi Vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư - Ninh Bình về Thăng Long (1010) cho đến thời điểm chúng ta đang sống, Hà Nội đã đi vào lịch sử hơn một nghìn năm tuổi. Hơn một nghìn năm, cả dặm dài đất nước. Từ Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội, miền đất này đã phải trải qua không ít thăng trầm. Cổ nhân có câu: “Thăng Long phi chiến địa”. Vậy nhưng, là trái tim của một đất nước, của một dân tộc anh hùng, kẻ thù không ít lần mang gót sắt giày xéo đất thiêng, muốn dập tắt ý chí đấu tranh của những người con đất Việt.
Lần giở lịch sử ngàn năm, suốt thời phong kiến, không ít lần quân xâm lược phương Bắc tràn vào chốn kinh thành. Thời nhà Trần chống quân Nguyên Mông, Thăng Long từng đỏ lửa. 10 năm kháng chiến “nếm mật nằm gai” của Lê Thái Tổ, Thăng Long lúc ấy là thành Đông Quan đầy dấu ngựa bè lũ nhà Minh. Rồi đến thời Quang Trung - Hoàng đế bách chiến bách thắng, ngài cũng phải thần tốc kéo quân ra quét sạch giặc Thanh khỏi kinh thành, để xác chúng chất đầy gò Đống Đa gần trung tâm Hà Nội. 
Tiếp nối truyền thống đánh giặc phương Bắc, đến thời hiện đại, khi quân xâm lược đã là bè lũ thực dân, có trong tay tàu đồng, súng thép, ông cha ta vẫn đánh giặc kiên cường. Đó là Tổng đốc Nguyễn Tri Phương (năm 1873) rồi Tổng đốc Hoàng Diệu (năm 1882), đều quyết sống chết giữ thành Hà Nội. Ý chí ấy, tấm lòng son giữ đất kinh kỳ ấy cứ cuộn chảy trong huyết quản của những người con đất Việt, rồi bùng cháy kể từ khi có Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. 
Trải qua 9 năm gian khổ kháng chiến chống Pháp, Thăng Long - miền đất thiêng Hà Nội mới được chào đón những đoàn quân cách mạng kéo về giải phóng Thủ đô. Ngày 10/10/1954 đã đi vào lịch sử, trở thành mốc son chói lọi chứng minh tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm, bằng chứng hùng hồn cho câu nói cổ nhân “Thăng Long phi chiến địa”. Thăng Long và từ ngày ấy mãi mãi mang tên Hà Nội, đúng là mảnh đất dạn dày lửa đạn. 
Tuy thế, “phi chiến địa” ở chỗ Hà Nội trở nên một tòa thành bách chiến bách thắng. Bất cứ kẻ thù nào chạm tới mảnh đất thiêng này cũng đều phải bại vong. Mỗi tấc đất Thăng Long - Hà Nội còn ghi dấu biết bao sự tích oai hùng và cũng thắm đượm máu đào bao liệt sĩ từ ngàn xưa cho đến ngày nay. 
Kể từ ấy, từ cái ngày 10/10 không biết vô tình hay hữu ý mà rất tròn trịa, Hà Nội sạch bóng quân thù. Từ một Hà Nội (vùng đất trong sông) nhỏ bé, cho đến ngày nay với một không gian văn hóa ngày càng rộng mở, Hà Nội như vẫn ôm trọn, bao chứa trong lòng tất cả tinh hoa dân tộc Việt. Hà Nội được ấp ôm, bao bọc trong núi Tản, sông Đà, trong sông Hồng, sông Đáy; khí thiêng sông núi tụ về hun đúc một Hà Nội mới, Hà Nội của thế kỷ 21, mang trong mình một trầm tích văn hóa, ngày càng được bồi đắp thêm dày hơn, lắng sâu hơn.
Thành phố vì hòa bình
Lịch sử về Hà Nội không dừng lại mà vẫn còn tiếp diễn một cách tốt đẹp đến trường tồn. Cách đây 15 năm (ngày 16/7/1999), tại thành phố La Paz (Cộng hòa Bolivia), Hà Nội vinh dự được UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố vì hoà bình”. Đây là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế về những thành tựu nổi bật của Thủ đô Hà Nội trong quá trình đổi mới cũng như khát vọng về hoà bình của nhân dân Việt Nam. Thành phố hơn 1.000 năm tuổi đang mỗi ngày một đổi thay.
Trong 15 năm hành động vì hòa bình, quy hoạch và xây dựng luôn là lĩnh vực được thành phố chú trọng và đi trước một bước. Việc xây dựng đô thị được định hướng hợp lý, phù hợp với yêu cầu của người dân và đem lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Nhiều chỉ tiêu, tiêu chí đã được đặt ra, trong đó lồng ghép việc bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển văn hóa, giáo dục, nâng cao chất lượng sống của người dân đô thị. Những nỗ lực này đã mang lại nhiều thành tựu cho Thủ đô Hà Nội.
Cách đây không lâu, TS, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng TP.Hà Nội cho báo chí biết: “Phát triển đô thị của Hà Nội đã đạt được tốc độ lớn và có chất lượng. Hiếm có đô thị nào trong 9 năm có hơn 260 dự án khu đô thị, đưa 13.000ha đất vào trong phát triển đô thị. Sau khi mở rộng địa giới, chúng ta lại đạt được những thành tựu vượt bậc hơn nữa. Trong bối cảnh chung, kinh tế vẫn tiếp tục tăng trưởng, Hà Nội vẫn gấp 1,5 lần so với cả nước. Các thành phần kinh tế khác cũng phát triển. Đặc biệt, phát triển nông thôn mới, Hà Nội là một trong những đô thị mở rộng địa giới nhưng rất chú trọng nông thôn mới”.        
Một trong những tiêu chí cốt yếu của “Thành phố vì hòa bình” theo quan điểm của UNESCO là phải đạt được những thành tựu đáng kể trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, nhất là giáo dục thế hệ trẻ. Thành phố Hà Nội đã dành sự quan tâm đặc biệt cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, coi đó như một trọng điểm ưu tiên trong chính sách phát triển. Hà Nội hiện là địa phương dẫn đầu cả nước về phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi, trung học phổ thông; 100% xã, phường, thị trấn đạt phổ cập giáo dục tiểu học cho trẻ đúng độ tuổi; 83% đối tượng trong độ tuổi hoàn thành phổ cập trung học phổ thông…
Một chuyên gia về giáo dục cho rằng, chất lượng và hiệu quả của sự nghiệp giáo dục hiện nay là điều kiện quan trọng để giúp thế hệ trẻ chuẩn bị tốt hành trang tri thức và văn hóa để kiến tạo tương lai của Thủ đô và đất nước. Thành phố Hà Nội cần đề cao và thực hành có hiệu quả hơn nữa nguyên tắc “nêu gương, làm gương” trong giáo dục nhân cách và lối sống của công dân Thủ đô, nhất là đối với thế hệ trẻ. 
Thành phố cũng cần phát huy vai trò của các trường đại học và các viện nghiên cứu, của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ, đóng góp có hiệu quả hơn vào sự nghiệp phát triển kinh tế tri thức và cải thiện diện mạo văn hóa Thủ đô.
15 năm qua, Hà Nội vẫn là Thủ đô duy nhất trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương được nhận danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”. Đó là vinh dự, là động lực và cũng là thách thức lớn. Chính quyền thành phố với phương châm: “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội” đang từng bước xây dựng Thủ đô theo quy hoạch đã đề ra đến năm 2030, tầm nhìn 2050 để Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại, để nhân dân có cuộc sống thanh bình, ngày càng sung túc. 
Làm được như thế cũng là thực hiện mục tiêu của UNESCO: Xây dựng đô thị, giữ gìn môi trường sống, thúc đẩy phát triển văn hóa giáo dục, chăm lo giáo dục công dân và thế hệ trẻ và sự bình đẳng trong cộng đồng. Hà Nội mãi mãi xứng đáng với sự tin yêu của bạn bè thế giới đã vinh danh Thủ đô Hà Nội là “Thành phố vì hòa bình”.

Tin cùng chuyên mục

Bãi nhiệm tư cách đại biểu HĐND với cựu Bí thư, Chủ tịch Lâm Đồng

Bãi nhiệm tư cách đại biểu HĐND với cựu Bí thư, Chủ tịch Lâm Đồng

(PLVN) - Sáng 19/4, kỳ họp thứ 14 HĐND tỉnh Lâm Đồng khóa X đã thông qua các Nghị quyết bãi nhiệm chức vụ Chủ tịch HĐND nhiệm kỳ 2021- 2026 đối với ông Trần Đức Quận, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; bãi nhiệm tư cách Đại biểu HĐND khóa X, bãi nhiệm chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh nhiệm kỳ 2021- 2026 đối với ông Trần Văn Hiệp.

Đọc thêm

Cải cách thể chế: Đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội

Năm 2023 là năm thứ 12 liên tiếp Bộ Nội vụ phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan triển khai xác định, công bố Chỉ số cải cách hành chính của các Bộ, các tỉnh. (Nguồn ảnh: Chinhphu.vn).
(PLVN) - Bộ Tư pháp dẫn đầu bảng chỉ số cải cách hành chính (CCHC) Khối các Bộ, cơ quan ngang Bộ - đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị công bố Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính năm 2023 (SIPAS) và Chỉ số cải cách hành chính năm 2023 (PAR INDEX) của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương do Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ tổ chức sáng 17/4.

Tổng duyệt diễu binh kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Khối Quân kỳ do Trung tướng Nguyễn Trọng Bình, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam chỉ huy.
(PLVN) - Hôm qua (17/4), tại Trung tâm Huấn luyện quân sự quốc gia 4 (Hà Nội), Thượng tướng Nguyễn Tân Cương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì tổng duyệt diễu binh, diễu hành trong Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (ĐBP).

Hội đồng nhân dân các TP trực thuộc trung ương: Phát huy tốt vai trò giám sát trong thực hiện thí điểm chính quyền đô thị

Quang cảnh một kỳ họp của HĐND TP Hà Nội. (Ảnh laodongthudo.vn)
(PLVN) - Thực hiện thí điểm chính quyền đô thị tại một số TP trực thuộc Trung ương là chủ trương đúng đắn, góp phần khắc phục hạn chế, bất cập trong quản lý, điều hành trước đây, khai thác lợi thế để đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Trong điều kiện thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị, HĐND, đại biểu HĐND các địa phương này đã phát huy tốt vai trò giám sát của cơ quan dân cử, bảo đảm cho hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương đạt hiệu quả, minh bạch và trung thực.

Bộ trưởng Bộ Công an viếng nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82

Đại tướng Tô Lâm dâng hương tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ. (Ảnh: Dũng Tiến)
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 49 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2024), sáng 17/4, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an đã dẫn đầu Đoàn công tác đến viếng nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82 và dâng hương tại Khu di tích lịch sử Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam.

Dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên: Rà soát để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp.
(PLVN) - Ngày 17/4, cho ý kiến về dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đề nghị các cơ quan tiếp tục rà soát các luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, trong đó có Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, các luật khác trong lĩnh vực tư pháp.

Thủ tướng: Không bao giờ quên những người làm nên 'cột mốc vàng' lịch sử Điện Biên Phủ

Thủ tướng: Không bao giờ quên những người làm nên 'cột mốc vàng' lịch sử Điện Biên Phủ
Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, chúng ta không bao giờ quên các chiến sĩ Điện Biên, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ "dù bom đạn xương tan, thịt nát/Không sờn lòng, không tiếc tuổi xuân" để góp phần làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", "một dấu mốc bằng vàng chói lọi" trong lịch sử, sau 70 năm vẫn luôn là động lực mạnh mẽ, tiếp thêm sức mạnh to lớn, niềm tin vững chắc cho toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân ta.

70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ: Tên của các anh, các chị đã thành tên non sông, đất nước

Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến phát biểu tại Chương trình. Ảnh: Quang Vinh.
(PLVN) -Sau 70 năm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, vẫn còn nhiều liệt sỹ chưa xác định được thông tin, danh tính. Máu xương của các anh, các chị đã hóa vào lòng đất thiêng Tây Bắc, Điện Biên để hôm nay đất nước nở hoa độc lập, kết trái tự do; Nhân dân được sống trong hòa bình, ấm no, hạnh phúc.

Tạo bước thay đổi căn bản trong quản lý, phát huy giá trị di sản văn hóa

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp.
(PLVN) - Sáng 17/4, tiếp tục chương trình làm việc, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật Di sản văn hóa (sửa đổi). Khẳng định dự án Luật đủ điều kiện trình QH tại Kỳ họp thứ 7 tới, Chủ tịch QH Vương Đình Huệ kỳ vọng dự án Luật khi được thông qua sẽ tạo bước thay đổi căn bản trong quản lý, phát huy giá trị di sản văn hóa.

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, tặng quà gia đình chính sách TP Điện Biên Phủ

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và đoàn công tác thăm khu di tích Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ.
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024), ngày 16/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Đoàn công tác Trung ương đã đến dâng hương tại Khu tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp và tặng quà các gia đình chính sách trên địa bàn xã Mường Phăng và xã Pá Khoang (TP Điện Biên Phủ).