Thẩm quyền giải quyết tranh chấp về địa giới hành chính

(PLO) -Tuần qua, nhiều độc giả thắc mắc: Thẩm quyền giải quyết tranh chấp về địa giới hành chính (ĐGHC) được quy định như thế nào? Về vấn đề này, tại khoản 4 Điều 29 Luật Đất đai 2013 quy định về giải quyết tranh chấp ĐGHC như sau:

Tranh chấp ĐGHC giữa các đơn vị hành chính do UBND của các đơn vị hành chính đó cùng phối hợp giải quyết. Trường hợp không đạt được sự nhất trí về phân định ĐGHC hoặc việc giải quyết làm thay đổi ĐGHC thì thẩm quyền giải quyết được quy định như sau:

– Trường hợp tranh chấp liên quan đến địa giới của đơn vị hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì Chính phủ trình QH quyết định;

– Trường hợp tranh chấp liên quan đến địa giới của đơn vị hành chính huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; xã, phường, thị trấn thì Chính phủ trình ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH)  quyết định.

– Bộ TN&MT, cơ quan quản lý đất đai của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh có trách nhiệm cung cấp tài liệu cần thiết và phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp ĐGHC.

Quy định trên về giải quyết tranh chấp đất đai liên quan đến ĐGHC đã được chuyển từ Mục 2 Chương VI về giải quyết tranh chấp của Luật Đất đai 2003 sang Mục 1 Chương III Luật Đất đai 2013, nằm trong các quy định cụ thể của quản lý hành chính nhà nước.

Theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2003, nếu UBND của các đơn vị có liên quan không nhất trí được về phương án giải quyết hoặc việc giải quyết làm thay đổi ĐGHC thì:

– Trường hợp tranh chấp liên quan đến địa giới của đơn vị hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì do QH quyết định;

– Trường hợp tranh chấp liên quan đến địa giới của đơn vị hành chính huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, xã, phường, thị trấn thì do Chính phủ quyết định.

Như vậy, Luật Đất đai 2013 có 2 sự điều chỉnh xung quanh quy định này:

– Cơ quan có thẩm quyền sẽ giải quyết trên cơ sở được Chính phủ trình.

Luật Đất đai 2003 chỉ quy định về thẩm quyền của các cơ quan giải quyết tranh chấp liên quan đến ĐGHC nên có thể hiểu trực tiếp là các địa phương có liên quan sẽ trực tiếp đệ trình vụ việc có tranh chấp về địa giới lên QH, hoặc Chính phủ mà không cần qua bất kỳ cơ quan trung gian nào vấn đề đặt ra là cần có một “bộ phận” đứng ra tổng hợp, xác thực thông tin mà các UBND liên quan đến vụ việc cung cấp. Bộ phận này cũng cần phải có chuyên môn hoạt động nhất định trong quản lý hành chính nhà nước để có thể tham mưu, đề xuất giải pháp giải quyết cho cơ quan có thẩm quyền. Vì vậy, quy định bổ sung của Luật Đất đai 2013 là rất cần thiết và sự tham gia của Chính phủ là hoàn toàn phù hợp với vai trò này.

– Thẩm quyền giải quyết trong trường hợp tranh chấp liên quan đến địa giới của đơn vị hành chính huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, xã, phường, thị trấn thuộc về UBTVQH, thay vì Chính phủ theo quy định trước đây.

Có sự sửa đổi này của Luật Đất đai 2013, trước hết phải đề cập đến điểm mới của Hiến pháp 2013 về thẩm quyền quyết định ĐGHC. Hiến pháp 2013 được thông qua ngày 28/11/2013, có hiệu lực thi hành từ 01/01/2014. Điều 74 Hiến pháp 2013 quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của UBTVQH, trong đó, khoản 8 quy định UBTVQH có quyền “Quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương”.

Thẩm quyền trên được chuyển từ Chính phủ sang UBTVQH – cơ quan thường trực của QH. Thực tế, điều chỉnh ĐGHC là vấn đề không chỉ liên quan đến việc thay đổi các điểm, đường, mốc địa giới mà còn liên quan đến nhân lực, tài lực, thậm chí có thể phải tổ chức lại bộ máy chính quyền… khi triển khai thực hiện. Chính vì vậy, quyết định về ĐGHC phải do QH thực hiện.

Cụ thể, Hiến pháp và Luật Đất đai quy định QH có thẩm quyền điều chỉnh địa giới đối với cấp tỉnh. Còn đối với cấp dưới cấp tỉnh, thẩm quyền này nên thuộc về UBTVQH hay Chính phủ là hợp lý? Xét về sự tương quan thẩm quyền, cùng là thẩm quyền điều chỉnh địa giới nhưng theo quy định của Luật Đất đai 2003, đối với cấp tỉnh thì thẩm quyền thuộc về cơ quan lập pháp – QH, nhưng đối với cấp dưới cấp tỉnh thì thẩm quyền lại thuộc về Cơ quan hành pháp – Chính phủ.

Trong khi đó, UBTVQH là cơ quan thường trực của Quốc hội, với cơ cấu thành phần gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch QH và các ủy viên làm việc theo chế độ chuyên trách, không đồng thời là thành viên Chính phủ. Đây là một cơ cấu nằm trong tổ chức của QH hoạt động thường xuyên, có quyền quyết định các vấn dề, chính sách quan trọng trong thời gian QH không họp. Vì vậy, nếu trao thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong trường hợp liên quan đến địa giới hành chính của cấp dưới cấp tỉnh thể hiện sự hợp lý hơn so với việc trao thẩm quyền này cho Chính phủ.

Trên cơ sở đệ trình của Chính phủ, UBTVQH sẽ quyết định giải quyết trong trường hợp tranh chấp liên quan đến ĐGHC của cấp dưới cấp tỉnh là một quy trình kết hợp được sự tham gia của cả cơ quan hành pháp và cơ quan lập pháp, sẽ là cơ sở cho những quyết định điều chỉnh địa giới chặt chẽ hơn và có hiệu quả hơn.

PLVN
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chiến lược trụ đỡ

Chiến lược trụ đỡ
(PLVN) - Không còn ai nghi ngờ rằng, tác động của khủng hoảng "kép" từ đại dịch COVID-19 trong hơn 2 năm qua và căng thẳng địa chính trị đang gây ra những tác động cộng hưởng chưa từng có lên nguồn cung, giá cả và chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.

Đi tìm sự công bằng

Ảnh minh họa
(PLVN) -  “Liệu có những vụ Việt Á trong lựa chọn sách giáo không?” – cách đặt vấn đề một cách quyết liệt như vậy của một nữ đại biểu trên diễn đàn Quốc hội cho thấy mức độ nghiêm trọng và sự bức xúc của cử tri thể hiện trong lĩnh vực sách giáo khoa nói riêng và tình trạng giáo dục nói chung.

Chính sách & thực tế

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Kinh phí dự kiến dành riêng cho chính sách hỗ trợ đào tạo duy trì việc làm cho lao động là 4.500 tỷ đồng; thế nhưng sau 10 tháng triển khai, mới giải ngân được… 17,1 tỷ đồng. Nghĩa là chủ trương có, chính sách có, quy định có, tiền có; nhưng người lao động vẫn chưa được hưởng.

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”
(PLVN) - Câu chuyện “vừa chạy vừa xếp hàng”, khởi công trước, hoàn thiện thủ tục sau xem ra vẫn là căn bệnh “nan y”. Động thổ khởi công xong, lên báo đài xong là hết “động tĩnh”, hoặc chờ thi công hơi bị… “mỏi”.

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm
(PLVN) - Hơn 400 cây thông giữa lòng TP Đà Lạt bị cưa hạ, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đánh giá đây là vụ phá rừng “rất lạ” bởi khu vực này đường đi khó khăn, không có nguồn nước; phá rừng nhưng không thể đưa gỗ ra ngoài, không thể chiếm đất.

Chính sách mới nổi bật có hiệu lực cuối tháng 5/2022

Công an xã, phường, thị trấn được cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu cuối tháng 5/2022 (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Công an cấp xã được cấp đăng ký xe mô tô, gắn máy; tăng mức trợ cấp hằng tháng với cán bộ Công an đã thôi việc, xuất ngũ; bổ sung quy định về lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư….là một số chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ cuối tháng 05/2022 (từ ngày 21 - 31/5/2022).

Người có chức vụ ở Bộ Tài chính sẽ không được thành lập điều hành doanh nghiệp tư nhân?

Trụ sở Bộ Tài chính
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý sau khi thôi chức vụ trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
(PLVN) -  Tham gia tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã có buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) và ký kết Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thực hiện bảo hiểm y tế.

Nông thôn mới nâng cao

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Thay mặt Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 587/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 – 2025.

“Giới hạn” của di chúc theo quy định pháp luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Một người có quyền lập di chúc để lại tài sản của mình sau khi chết cho người khác. Tuy nhiên, pháp luật cũng có những hạn chế trong một số trường hợp cụ thể.

Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã làm rõ nhiều vấn đề về nguyên tắc, quan điểm, chính sách đối nội và đối ngoại của Việt Nam.
(PLVN) - Trong chương trình thăm và làm việc tại Hoa Kỳ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thăm, phát biểu và dự tọa đàm chính sách tại Đại học Harvard, thành phố Cambridge, bang Massachusetts.