Phát sinh nhiều vấn đề cụ thể về hộ tịch liên quan đến người dân

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
(PLO) - Qua năm đầu tiên triển khai cho thấy, Luật Hộ tịch năm 2014 đã tạo cơ sở pháp lý để người dân được công nhận các quyền con người, quyền, nghĩa vụ công dân và để Nhà nước bảo hộ các quyền, lợi ích hợp pháp của họ, có biện pháp quản lý dân cư một cách khoa học, phục vụ thiết thực cho việc xây dựng, hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của đất nước.

Tuy nhiên, cũng còn một số vướng mắc, bất cập trong quá trình thi hành Luật này và chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Cục trưởng Cục Hộ tịch, Quốc tịch, Chứng thực Nguyễn Công Khanh để làm rõ hơn những nội dung này.

Sẽ tổng hợp các vướng mắc từ thực tiễn

Được biết, trong một năm qua, Luật Hộ tịch đã được Bộ, ngành Tư pháp triển khai đồng bộ. Vậy xin ông chia sẻ thêm những kết quả đạt được và cả những vướng mắc, nếu có?

Tính đến 16h ngày 13/12, Cục Công nghệ thông tin cho biết đã tiến hành đăng ký khai sinh mới cho 344.032 trường hợp, trong đó số đăng ký khai sinh được cấp số định danh cá nhân là 281.609 trường hợp.

- Qua công tác kiểm tra, địa phương phản ánh tính tích cực về các quy định của Luật Hộ tịch, nhất là các địa phương đăng ký sử dụng phần mềm hộ tịch dùng chung. Tuy nhiên, có phát sinh một số vướng mắc. Cụ thể là trong việc cấp xác nhận tình trạng hôn nhân, nổi lên hai việc nhiều địa phương vẫn còn vướng.

Thứ nhất là, đối với việc công dân đã được cấp giấy kết hôn với người nước ngoài nhưng sau đấy họ không kết hôn, bây giờ xin cấp lại. Đối với trường hợp này qua phối hợp với cơ quan đại sứ quán, đã phát hiện ra 1-2 trường hợp công dân có gian dối. Còn lại nhiều trường hợp vì không có thông tin cụ thể nên các cơ quan đại diện ngoại giao trả lời là không thể xác minh được. Trên cơ sở đó, về phía Cục có công văn đề nghị là áp dụng, vận dụng những quy định trong Nghị định 123, Thông tư 15, cho phép đương sự được cam đoan, chịu trách nhiệm về lời khai của mình. 

Thứ hai là, đối với trường hợp xin cấp xác nhận tình trạng hôn nhân của người đã qua nhiều nơi cư trú khác nhau. Trong thời gian khoảng nửa đầu năm 2016, nhiều địa phương kêu vướng nhưng sau đó Cục đã báo cáo lãnh đạo Bộ và thống nhất hướng dẫn địa phương vận dụng theo cách về phía chính quyền địa phương vẫn phải tạo điều kiện xác nhận cho dân. Mặt khác, trong trường hợp các địa phương quá hạn không trả lời hoặc không có cơ sở cho trả lời thì vẫn phải cho phép người dân được cam đoan về tình trạng hôn nhân. Vì vậy, đến nay những yêu cầu ấy đã được giải quyết và cơ bản không có gì vướng mắc. 

Trong lĩnh vực về đăng ký khai sinh, có một số vướng mắc ban đầu liên quan đến biểu mẫu. Ngoài ra, sắp tới triển khai Bộ luật Dân sự năm 2015, chúng tôi sẽ phải phối hợp với Vụ Pháp luật dân sự kinh tế và một số cơ quan liên quan để thống nhất hướng dẫn. Ví dụ, việc đăng ký khai sinh cho trẻ em sinh ra trong thời kỳ hôn nhân nhưng người chồng không phải bố đẻ thì sẽ ghi tên bố vào trong giấy khai sinh như thế nào, rồi vấn đề đặt tên cho con như thế nào hay giữa họ và dân tộc có cần thống nhất với nhau không…

Nói chung, trong lĩnh vực hộ tịch phát sinh nhiều vấn đề cụ thể. Tới đây, chúng tôi sẽ tổng hợp lại và báo cáo với lãnh đạo Bộ, cũng có thể về mặt tổng thể phải sửa đổi Thông tư 15, điều chỉnh thêm một số vấn đề thực tiễn đặt ra.

Luật Hộ tịch rất chú trọng việc bồi dưỡng cán bộ tư pháp - hộ tịch. Thực tế triển khai có đáp ứng được yêu cầu này không, thưa ông?

- Về công tác bồi dưỡng với cán bộ tư pháp - hộ tịch trong năm 2016, Cục đã phối hợp với Học viện Tư pháp, một số trường trung cấp luật triển khai tương đối đồng đều bởi theo quy định của Nghị định 123, cán bộ tư pháp - hộ tịch phải được bồi dưỡng nghiệp vụ và được cấp chứng chỉ để thực hiện công tác hộ tịch. Gần đây nhất, trường Trung cấp Luật Thái Nguyên đã lần đầu thí điểm bồi dưỡng cấp chứng chỉ nghiệp vụ hộ tịch cho đối tượng công chức làm công tác hộ tịch tại UBND cấp huyện và công chức tư pháp - hộ tịch tại UBND cấp xã. Nếu từ năm 2017 trở đi mà triển khai rộng trong toàn quốc thì lực lượng báo cáo viên, giảng dạy nội dung này rất cần được Lãnh đạo Bộ quan tâm. Tất nhiên, các trường trung cấp luật và các địa phương cũng phải chủ động, vì cứ trông chờ báo cáo viên ở Bộ, Cục thì chúng tôi không thể đi hết được. 

Cố gắng triển khai toàn quốc phân hệ đăng ký khai sinh trong năm 2017

Có thể không quá khi nói rằng, trong bối cảnh hiện nay, cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang rất “nóng” và dư luận rất ủng hộ việc triển khai phần mềm hộ tịch. Cá nhân ông đánh giá ra sao?

- Tôi cũng cho rằng năm 2016 là năm riêng trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ thông tin. Chúng ta đã có bước đột phá lớn dù nguồn kinh phí nhà nước cấp cho lĩnh vực này còn rất hạn chế, thậm chí có thể nói là “nhỏ giọt” đối với yêu cầu chung nhưng Cục Công nghệ thông tin đã rất cố gắng phối hợp với Cục. Đầu năm 2016 đã triển khai tại 4 thành phố lớn và huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An, còn hiện nay Cục Công nghệ thông tin thông báo đã triển khai đến 12 tỉnh như Hà Tĩnh, Quảng Ninh, Sóc Trăng, An Giang… và các địa phương đều chính thức dùng phần mềm chung đầy đủ của Bộ, chỉ riêng Hà Nội thì chưa vì thủ đô sử dụng cả phần mềm theo cơ chế 1 cửa. Qua theo dõi, tôi thấy phần mềm hộ tịch dùng chung rất tốt, về phía trung ương thì tập trung quản lý tại Bộ Tư pháp, còn về mặt địa phương tới đây phân cấp cho Sở Tư pháp, Phòng Tư pháp quản lý toàn bộ thông tin hộ tịch của tỉnh, của huyện mình.

Tuy nhiên, lo ngại hiện nay là hạ tầng về công nghệ thông tin của Bộ còn hạn chế. Cục Công nghệ thông tin cho biết, vì cơ sở hạ tầng hạn chế nên trong năm 2017, kể cả bước sang năm 2018 nếu không được đầu tư căn bản để nâng cấp thêm thì rất khó có thể triển khai ra toàn quốc. Nếu cố gắng thì trong năm 2017 sẽ triển khai toàn quốc phân hệ đăng ký khai sinh, đảm bảo kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an để lấy số định danh cá nhân. 

Cơ sở dữ liệu hộ tịch là một nguồn thông tin đầu vào rất quan trọng của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Theo ông, có nên tính đến giải pháp tìm những nguồn xã hội hóa để phục vụ cho việc xây dựng không?

- Chúng tôi cũng tính đến rồi. Tuy nhiên, dù có đi vay hay ứng vốn thì vẫn là tiền của Nhà nước, vẫn phải chi trả, trong khi đó kinh phí là vấn đề quan trọng nhất để xây dựng cơ sở dữ liệu. Có thể tới đây, Cục Công nghệ thông tin sẽ làm theo hình thức bán xã hội hóa.

Xin cảm ơn ông!

Tin cùng chuyên mục

Ảnh minh họa

Mục tiêu người dân thụ hưởng

(PLVN) -  “Người dân phải được hưởng những thành tựu mới nhất của ngành dược”, là tinh thần được Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà nêu lên tại cuộc họp mới đây, khi nghe báo cáo về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược. Đây là một trong những chỉ đạo cụ thể để thực hiện đường lối của Đảng, thể hiện bản chất dân chủ của Nhà nước và xã hội Việt Nam.

Đọc thêm

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dâng hương tưởng niệm Đức vua An Dương Vương

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dâng hương tưởng niệm Đức vua An Dương Vương
Nhân dịp Xuân mới Giáp Thìn, nhằm tri ân các bậc tiền nhân, giáo dục truyền thống đạo lý uống nước nhớ nguồn, sáng 20/2, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dâng hương tưởng niệm Đức vua An Dương Vương tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng.

Sức mạnh công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương chủ trì buổi thông báo về kết quả phiên họp thứ 25 của Ban Chỉ đạo Trung ương (Ảnh: tuoitre.vn).
(PLVN) - Tại Phiên họp 25 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (BCĐTW), Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Văn Yên đã công bố một số số liệu; chứng minh công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của cả hệ thống chính trị đã đạt hiệu quả rất cao; vừa nghiêm minh nhưng đồng thời rất nhân văn, nhân ái; và chính sách phân hóa trách nhiệm hình sự rất hợp lý, hợp tình.

Xuân về nơi chiến trường cũ Vị Xuyên

Đoàn công tác của Bộ Quốc phòng trao tặng quà cho gia đình ông Nguyễn Văn Thật (phường Trần Phú, TP Hà Giang, tỉnh Hà Giang). (Ảnh: Văn Nghị).
(PLVN) - Những dãy núi đá tai mèo trước đây từng là trận địa khốc liệt năm xưa ở vùng biên giới Vị Xuyên nay đã được phủ xanh bởi bạt ngàn cây cối, nương lúa, nương ngô. Cuộc sống của người dân nơi đây đang ngày càng “thay da, đổi thịt”, hồi sinh trên mảnh đất biên cương vẫn còn nhiều gian khó.

'Luật Đất đai 2024 có nhiều điểm mới nổi bật'

Quang cảnh buổi họp báo. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Sáng 19/2, Văn phòng Chủ tịch nước họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố 2 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5 là Luật Đất đai và Luật Các tổ chức tín dụng.

Xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”: Để giá trị văn hóa của Người sống mãi

Để xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” rất cần sự chung tay, chung sức của cả hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân TP HCM. (Ảnh minhh họa - Nguồn: Báo TT).
(PLVN) - Xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” là hoạt động nhằm mục đích lan tỏa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, để hình thành trong tâm trí của mỗi người dân tình yêu, sự kính trọng với Bác Hồ và giá trị tư tưởng, văn hóa, đạo đức... của Người sống mãi trong mỗi trái tim người dân.

Bộ Quốc phòng phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

Các đại biểu dự buổi lễ.
(PLVN) - Sáng qua (17/2), tại công trình xây dựng Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam (Hà Nội), Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Giáp Thìn 2024. Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ phát động.

Đại tướng Phan Văn Giang: Toàn quân tăng cường đoàn kết, thống nhất, tạo bước đột phá mạnh mẽ

Đại tướng Phan Văn Giang cùng các đại biểu thăm quan khu trưng bày trang thiết bị kỹ thuật tại Hội nghị quân chính toàn quân năm 2023. Ảnh: Mạnh Hùng
(PLVN) -  Năm 2024, tình hình thế giới, khu vực dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Trước tình hình đó, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh toàn quân cần quán triệt sâu sắc Nghị quyết của Quân ủy Trung ương; tăng cường đoàn kết, thống nhất, đề cao trách nhiệm, chủ động, sáng tạo triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, tạo bước đột phá mạnh mẽ, phấn đấu hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng năm 2024.

Chủ tịch nước khai bút đầu xuân tại Khu Lưu niệm Nguyễn Trãi

Chủ tịch nước khai bút đầu xuân tại Khu Lưu niệm Nguyễn Trãi
(PLVN) - Nhân dịp Xuân mới Giáp Thìn 2024, sáng 18/2, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng đã tới dâng hương và dự Lễ khai bút đầu xuân tại Khu lưu niệm Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hoá thế giới Nguyễn Trãi, ở xã Nhị Khê, huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội. Cùng dự có Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ Hà Nội Đinh Tiến Dũng.

2024 - Tạo đột phá cho năm 'về đích'

Đại biểu Trần Hoàng Ngân. (ảnh: Quốc hội.vn)
(PLVN) - Năm 2024 là năm thứ 4 của kỳ kế hoạch 5 năm. Do đó, ngoài nỗ lực, quyết tâm, chúng ta còn phải thể hiện khát vọng vươn lên, thể hiện tinh thần phấn đấu thực hiện mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đề ra.

Tinh thần đổi mới của Quốc hội

Mới đây nhất, vào tháng 1/2024, Kỳ họp bất thường lần thứ năm, Quốc hội Khóa XV đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) và nhiều nội dung quan trọng khác. (Ảnh: quochoi.vn).
(PLVN) - Việc Quốc hội khóa XV tổ chức Kỳ họp bất thường lần thứ nhất vào tháng 1/2022 hay tổ chức những phiên họp khẩn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để ban hành những nghị quyết chưa có tiền lệ, cho thấy tinh thần đổi mới của một Quốc hội hành động, luôn đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên hết và trước hết.

Ban Bí thư yêu cầu nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường sau nghỉ Tết

Ảnh minh họa: Báo Tin tức
Ngay sau nghỉ Tết, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tập trung thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường, bảo đảm hoạt động công vụ diễn ra thông suốt, phục vụ tốt nhu cầu của nhân dân; không để xảy ra tình trạng nghỉ Tết kéo dài, lơ là công việc, làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp...

Thủ tướng: 2024 là năm tăng tốc triển khai các công trình, dự án giao thông

Thủ tướng: 2024 là năm tăng tốc triển khai các công trình, dự án giao thông
Thủ tướng Phạm Minh Chính tin tưởng, với khí thế mới, cùng nỗ lực, tăng tốc, năm 2024 các thành viên Ban chỉ đạo, các bộ ngành, các Ban Quản lý dự án, Nhà thầu, thiết kế, giám sát sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông, hoàn thành mục tiêu Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII...