Bảo vệ nguồn nước ngầm khi ĐBSCL đang chìm

(PLVN) - Ngày 22/3, tại Cần Thơ diễn ra Hội thảo về Dự án quản trị sụt lún và Quản lý nước ngầm tại khu vực ĐBSCL, liên quan việc thực hiện Nghị định 167/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định hạn chế khai thác nước ngầm ở Việt Nam.


Theo thông tin được đưa ra từ Hội thảo, ĐBSCL đang mất dần độ cao trong những thập kỷ qua. Tốc độ bồi lắng quá nhỏ, với lượng phù sa hạn chế do việc suất lũ giảm và tình trạng khai thác cát dọc theo các con sông. Tình trạng sụt lún ở ĐBSCL diễn ra ngày càng phức tạp và một trong những nguyên nhân chính yếu là do khai thác nước ngầm quá mức.

Bản đồ sụt lún cho thấy Cần Thơ là điểm nóng, là nơi dễ thấy hiện tượng sụt lún nhất, các tòa nhà cao tầng như trung tâm thương mại và mua sắm gây ra tải trọng cho cơ sở hạ tầng, kết hợp với việc khai thác nước ngầm tràn lan dẫn đến tỷ lệ sụt lún cao…

Mực nước ngầm trong các tầng chứa nước ở Cần Thơ đã xuống mức thất nhất vào năm 2020 kể từ khi bắt đầu quan trắc năm 1991. Sụt lún đất đang xảy ra rõ rệt. Tốc độ sụt lún do Bộ TN&MT đo lường tăng lên 4,37cm/năm từ năm 2005-2017. Khảo sát của InSAR từ năm 2015-2019 cho thấy, Cần Thơ là điểm nóng về sụt lún đất với tốc độ vượt quá 5cm/năm ở hầu hết các khu vực.

TS. Hà Quang Khải, Trường Đại học Bách khoa TP HCM cho biết, hệ thống sông ngòi dày đặc của ĐBSCL rất nhạy cảm với vấn đề biến đổi khí hậu. Theo số liệu thống kê năm 2010, mỗi ngày có hơn 2 triệu m3 nước ngầm được khai thác. Tuy nhiên, đây chỉ là số liệu thống kê từ các cơ quan nhà nước, thực tế còn tồn tại tình trạng người dân tự tiện khai thác, khoan giếng lấy nước ngầm sử dụng. Đặc biệt, theo ông Khải, nếu TP Cần Thơ cứ gia tăng khai thác nước ngầm mỗi năm 2% thì đến năm 2100 thì một số vùng có thể sẽ bị ngập dưới mực nước biển.

 Khai thác nước ngầm quá mức dẫn đến tình trạng sụt lún nghiêm trọng tại ĐBSCL.

Trước thực tế phải nhìn nhận là "ĐBSCL đang chìm xuống", trao đổi tại hội thảo, ThS Nguyễn Hữu Thiện - Chuyên gia độc lập về sinh thái đã khẳng định rất nhiều lần: “Chúng ta ở trên con tàu đang chìm”.

Thảo luận và nhìn nhận thực tế sụt lún tại ĐBSCL và việc thực hiện Nghị định 167 về xây dựng và triển khai phương án khoanh định vùng hạn chế khai thác nước ngầm, các đại biểu đều đồng thuận với tinh thần của Nghị định 167, tuy nhiên vẫn còn nhiều thiếu sót, bất cập: chưa có quy hoạch chung về nước ngầm cho vùng nên khó thực hiện ở khu vực giáp ranh… các đại biểu cho rằng vấn đề khai thác nước ngầm không phải phân theo địa giới hành chính mà là tính theo lưu vực nên phải có sự tính toán, quy hoạch theo vùng, chứ không phải “chuyện riêng” của từng tỉnh. Nếu làm như thế sẽ phát sinh nhiều bất cập, thiếu tính đồng bộ trong triển khai thực hiện.

Theo các nhà nghiên cứu, về kỹ thuật của việc quản lý nước ngầm gặp nhiều khó khăn về điều tra cơ bản, điều tra hiện trang. Cần xem xét mỗi địa bàn tồn tại những công trình nào, những giếng khoan hiện hữu, các công trình cấp phép và không cấp phép… Qua đó, xác định được các tiêu chí phân tích. Phân vùng điều tra không kỹ, cảm tính sẽ có sự nhầm lẫn giữa các vùng. Từ đó, áp dụng biện pháp không đúng, không phù hợp.

 Nhiều tuyến đường TP Cần Thơ chìm trong biển nước những khi triều cường dâng cao.

Bên cạnh đó, về khâu quản lý, lại gặp khó khăn về số liệu. Chưa có sự thống kê đầy đủ, chính xác về trữ lượng, túi nước ngầm… Đặc biệt, tình hình quản lý và sử dụng nước ngầm đang rơi vào tình trạng: “Nước ngầm dễ khai thác, giá rẻ, quản lý không chặt chẽ”. Cần Thơ cũng có chủ trương hạn chế sử dụng nước ngầm. Nơi nào có nước sạch sử dụng sẽ không cho phép dùng nước ngầm nhưng việc quản lý chưa triệt để. Đồng thời một thử thách lớn nữa là không quản lý được lượng nước khai thác của doanh nghiệp, người dân không chủ động trám lấp giếng.

Theo các chuyên gia, nhà khoa học, để giải quyết được vấn đề nước ngầm, một trong những vấn đề giải pháp là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân trong việc khai thác nước ngầm. Đặc biệt, cần có hệ thống pháp luật đủ mạnh, đủ lớn để bảo vệ nguồn nước ngầm ĐBSCL.

TS. Tô Quang Toản, Phó Trưởng phòng Đào tạo và Hợp tác quốc tế, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam cho biết, theo thực tế nghiên cứu có thể thấy khai thác nước ngầm gia tăng rõ rệt, quy mô theo tuyến khai thác lớn, hộ gia đình… dẫn đến sụt lún. “Có nghiên cứu nói khai thác nước ngầm chưa gây hậu quả nghiêm trọng nhưng phần lớn thấy ảnh hưởng khai thác nước ngầm khá rõ”, ông Toản nhấn mạnh.

Theo ông Toản, quy hoạch đánh giá nước ngầm phải mang quy mô khu vực ĐBSCL, Nghị định 167 phải đưa định hướng đến năm 2050 phải giảm khai thác nước ngầm bao nhiêu. Đồng thời, cũng chưa nêu ra định hướng giảm khai thác nước ngầm.

Đình Thương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ra mắt cuốn sách “Việt Nam, lối rẽ của một nền kinh tế”

Ra mắt cuốn sách “Việt Nam, lối rẽ của một nền kinh tế”
Sáng nay (23/4), Báo Kinh tế & Đô thị kết hợp với Nhà xuất bản Thông tấn đã tổ chức lễ ra mắt và giới thiệu cuốn sách “Việt Nam, lối rẽ của một nền kinh tế”. Đây là cuốn sách do ông Nguyễn Đình Lương- nguyên Trưởng đoàn Đàm phán BTA chủ biên, đề cập chủ yếu về Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam- Hoa Kỳ.

Tân Bộ trưởng Bộ Tài chỉ đạo Tổng cục Thuế hoàn thành dự toán thu ngân sách

Tân Bộ trưởng Bộ Tài chỉ đạo Tổng cục Thuế hoàn thành dự toán thu ngân sách
(PLVN) -Phát biếu tại Hội nghị báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ quản lý thu ngân sách nhà nước (NSNN) chiều nay - 23/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã lưu ý trong thời gian tới ngành Thuế cần tập trung để hoàn thành dự toán, đây là nhiệm vụ quan trọng nhất.

Tăng cường quản lý các chuyến bay đưa người nhập cảnh Việt Nam

Tăng cường quản lý các chuyến bay đưa người nhập cảnh Việt Nam
(PLVN) - Để kịp thời chấn chỉnh những bất cập và tăng cường quản lý hoạt động tổ chức các chuyến bay, tạo điều kiện thuận lợi cho các trường hợp nhập cảnh nêu trên theo quy định, đồng thời bảo đảm yêu cầu phòng chống dịch, Thủ tướng Chính phủ đã ra Công điện tăng cường quản lý hoạt động tổ chức các chuyến bay đưa người nhập cảnh Việt Nam.

Lai Châu đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền về bầu cử

Lai Châu đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền về bầu cử
(PLVN) - Ngày 23/4, tỉnh Lai Châu đã tổ chức Hội nghị trực tuyến công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 với Ủy ban bầu cử (UBBC) các huyện, thành phố. Tại Hội nghị, UBBC tỉnh cho biết, thời gian tới sẽ tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền về bầu cử trên mọi phương tiện. 
Kỷ luật hạt trưởng kiểm lâm để mất rừng

Kỷ luật hạt trưởng kiểm lâm để mất rừng

(PLVN) - Tại phiên họp định kỳ lần thứ 9, Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh ủy Đắk Lắk đã xem xét, kết luận và quyết định thi hành kỷ luật một số cán bộ, đảng viên vi phạm. Trong đó, xem xét, thi hành kỷ luật đối với ông Y Te, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Lắk (nguyên Huyện ủy viên, Bí thư Chi bộ, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Krông Bông).

Báo chí phải tham gia phản bác lại các luận điệu xuyên tạc, lợi dụng bầu cử để chia rẽ khối đoàn kết dân tộc

Báo chí phải tham gia phản bác lại các luận điệu xuyên tạc, lợi dụng bầu cử để chia rẽ khối đoàn kết dân tộc
(PLVN) - Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hồ Trung Việt mong muốn các cơ quan thông tấn, báo chí tiếp tục đồng hành với tỉnh Cà Mau, tích cực thông tin về công tác chuẩn bị cũng như để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 thành công tốt đẹp.

“Bật mí” cách tiết kiệm tiền điện mùa nắng nóng

“Bật mí” cách tiết kiệm tiền điện mùa nắng nóng
(PLVN) - Để người dân giảm bớt nỗi lo “tiền điện” mỗi khi hè sang, Tổng công ty Điện lực miền Bắc “bật mí” cách sử dụng thiết bị điện đúng cách nhằm tăng tuổi thọ thiết bị cũng như tiết kiệm điện ở mức tối ưu. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376