Phát triển năng lượng sạch để hết cảnh “lũ chồng lũ”

(PLO) - Với hai đợt lũ liên tiếp diễn ra, người dân các tỉnh miền Trung đang phải gánh chịu rất nhiều hậu quả nặng nề. Thế nhưng, ngoài thiên tai, việc “lũ chồng lũ” thời gian qua còn có một phần do thủy điện (TĐ) xả nước…
Phát triển năng lượng sạch để hết cảnh “lũ chồng lũ” Nước lên nhanh, ngập tại Đại Lộc (Quảng Nam) do một số thủy điện đồng loạt xả lũ (Thủy điện Sông Tranh xả lũ đợt mưa vừa qua).

Quy trình xả lũ “ưu tiên” thủy điện hơn hạ du

Ông Huỳnh Vạn Thắng, nguyên Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Đà Nẵng, chuyên gia dự án thiên tai cộng đồng của Ngân hàng Thế giới và Bộ NN&PTNT cho biết, công trình TĐ được thiết kế với độ đảm bảo an toàn công trình rất cao. Phần lớn tần suất thiết kế này có thấp nhất cũng đạt Ptk = 0,5%, có thủy điện với tần suất P = 0,1%. Điều này có nghĩa, sau 200 năm (với 0,5%) hoặc 1.000 năm (với 0,1%) mới xảy ra 1 trận lũ có khả năng gây mất an toàn công trình. 

Thế nhưng trên thực thế, rất nhiều TĐ mới chỉ vài năm đi vào hoạt động mà đã vận hành xả nước với trường hợp lũ gây mất an toàn công trình, đã gây thiệt hại nặng nề về tính mạng và đời sống của người dân ở hạ du. “Sau khi nghiên cứu, chúng tôi thấy TĐ đã lộ diện điểm yếu, đó là bước vận hành giảm lũ cho hạ du với quy trình luôn đặt nguy hiểm thường trực cho hồ nếu gặp lũ lớn”, ông Thắng nói.

Ông Thắng phân tích, khi xuất hiện lũ lớn hoặc lũ đặc biệt lớn, ngay lập tức mực nước hồ sẽ vượt mực nước dâng bình thường lên mực nước gia cường (mực nước giới hạn cao nhất của hồ), gây mất an toàn hồ đập. Lúc này chủ đầu tư, bắt buộc phải chuyển sang chế độ vận hành đảm bảo an toàn công trình, đột ngột xả nước để cứu công trình, tránh vỡ đập gây thảm họa cho hạ du. Thiệt hại do hạ du chính là lũ về quá mạnh và quá nhanh, tăng cao đột ngột nên chính quyền và người dân hạ du sẽ không kịp ứng phó. Như vậy, quy trình đã đặt nặng vấn đề lợi ích của thủy điện mà ít chú ý đến an toàn ở hạ du. 

Đối với lũ nhỏ và lũ vừa không được phép điều tiết cắt giảm vì lợi lích của lũ nhỏ, lũ vừa đem lại cho hạ du rất lớn: cung cấp, bổ sung phù sa, cân bằng hệ sinh thái đồng rộng, diệt sâu hại, dịch bệnh, chuột, giảm phân bón, hóa chất trừ sâu bệnh gây ô nhiễm môi trường, nguồn nước. Đối với lũ lớn cần được điều tiết cắt, giảm nhưng quy trình này lại không làm được.

“Để hạn chế việc xả lũ bất ngờ gây thiệt hại nặng cho hạ du, theo tôi, cần thay đổi theo hướng khi có lũ phải mở hết cửa tràn sâu để hồ tự điều tiết lũ. Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên và Môi trường cần phối hợp, nghiên cứu, xem xét lại trình Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh quy trình cho hợp lí với nguyên tắc ưu tiên cho hạ du vì đó là tính mạng, tài sản của nhân dân”, ông Thắng đề xuất.

Trữ nước đầy nên “trở tay không kịp”

Trong khi đó, GS-TSKH Nguyễn Thế Hùng, giảng viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Thủy khí Việt Nam, chuyên gia nghiên cứu về TĐ, thủy lợi lâu năm tại Việt Nam cho rằng, hiện nay nhiều TĐ hầu hết thu nhận kỹ sư điện nhưng còn xem nhẹ kỹ sư thủy lợi, vai trò thủy lợi còn bị mờ nhạt.

Bên cạnh đó, do TĐ coi trọng lợi ích kinh tế, hàng năm ký kết với đối tác, lo sợ thiếu nước nên TĐ phải lo trữ cho đầy hồ; trong khi công tác dự báo mưa lũ chưa nắm hết nên đến khi lũ lớn, trở tay không kịp đành phải xả nước gấp không tính đến sự nguy hiểm cho hạ du TĐ.

“Đúng ra phải nắm công tác dự báo, tính toán cho thật kỹ lượng nước sẽ tập trung vào hồ, lên kịch bản xả lũ trước; nhưng có không ít TĐ không chịu làm động thái đó, cứ trữ nước đầy hồ, chờ “nước đến chân mới nhảy”. Có nghĩa khi lũ lớn về hồ, mới gấp rút xã nước. Từ đó mới sinh “lũ chồng lũ” ở hạ lưu.

Mặt khác do cơ chế, chưa có cơ quan nhà nước nào bắt buộc và kiểm tra việc làm này, nên cũng chẳng có mấy chủ hồ thực hiện nghiêm chỉnh, kéo theo TĐ chủ quan. GS Hùng kiến nghị: “Để đảm bảo xả nước đúng cần có hệ thống giám sát chặt chẽ tại các tràn xả nước, có camera, đồng hồ giờ, đại diện chính quyền, người dân tham gia giám sát. Yêu cầu các TĐ bố trí các điểm đo mưa, lưu lượng trong lưu vực hồ cho hợp lý, lập qui trình xả nước, xây dựng các kịch bản lũ đến và xả nước,… để đảm bảo lũ xả về hạ lưu TĐ phải nhỏ hơn lượng nước về hồ TĐ.

Tăng cường kỹ sư thủy lợi giỏi, coi trọng vai trò thủy lợi hơn nữa. Điều cốt yếu nữa, phải tăng cường bảo vệ rừng để điều tiết lũ tốt, luật pháp phải nghiêm trị những kẻ phá rừng; đây cũng là trách nhiệm của người dân, đoàn thể; ngành Điện cần phải minh bạch, tránh độc quyền, nếu không nó sẽ gây ra vô vàn việc làm sai trái khác nữa”.

Nói về xu hướng tương lai, GS Hùng nhìn nhận: “Xu hướng năng lượng sạch như gió, thủy triều, khí (đang thăm dò) và một số năng lượng khác để thay thế một số nhà máy điện truyền thống (như than). Còn với TĐ không nên phát triển nhiều nữa vì các vị trí xây dựng TĐ tốt đã làm hết rồi". 

Thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Ngày 9/11, Chi cục Phòng chống thiên tai khu vực miền Trung - Tây Nguyên tại Đà Nẵng đã có báo cáo tổng thiệt hại do đợt mưa lũ vừa qua tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên lên đến hơn 1.080 tỉ đồng. Thiệt hại về người tính đến ngày 9/11 có 15 người chết, 6 người mất tích, 20 người bị thương.

Hiện tại, tình trạng ngập lụt ven sông và các vùng trũng thấp ở tỉnh Đắk Lắk vẫn tiếp diễn. Trong ngày 9/11, vẫn còn một số hồ chứa thủy điện vừa và lớn trong khu vực đang vận hành xả lũ gồm: A Lưới: 123,67/62,31m3/s; thủy điện Sông Tranh 2: 707,21/69,68m3/s; Sông Bung 4: 269.56/58.72m3/s; sông Ba Hạ: 52,97/786,13m3/s; Sông Hinh: 594,25/244,64m3/s; Buôn Tua Srah: 313,93/60,93m3/s; Srêpốk 3: 682,72/262,05m3/s; Buôn Kuốp: 91,05/257,53m3/s.

Vũ Vân Anh
Cùng chuyên mục
Tiên Nguyễn rạng rỡ nhận giải thưởng Best Of The Best 2020

Tiên Nguyễn rạng rỡ nhận giải thưởng Best Of The Best 2020

(PLVN) - Tại Lễ trao giải Best Of The Best 2020 do Tạp chí Robb Report tổ chức vào tối ngày 26/1 vừa qua, thương hiệu trang sức đồng hồ danh tiếng nước Pháp Cartier được phân phối vào thị trường Việt Nam bởi Công ty DAFC đã được vinh danh hạng mục Best Unisex Watch cho dòng Pasha de Cartier.

Đọc thêm

Kiểm soát, xử lý kịp thời vi phạm giao thông đường thủy

Kiểm soát, xử lý kịp thời vi phạm giao thông đường thủy
(PLVN) - Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa có công văn gửi Cục Đường thủy nội địa Việt Nam và Sở GTVT các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường thực hiện các giải pháp bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường thủy dịp Tết Nguyên đán, lễ hội Xuân năm 2021 và kiểm soát tải trọng phương tiện, phòng chống va trôi trên đường thủy nội địa.

Bộ Công an đã cấp hơn 1.300 căn cước công dân gắn chip

Bộ Công an đã cấp hơn 1.300 căn cước công dân gắn chip
(PLVN) - Hôm qua (27/1), trả lời báo chí, Thiếu tướng Tô Văn Huệ, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) cho biết, sau khi Thông tư của Bộ Công an quy định về mẫu thẻ căn cước công dân (CCCD) gắn chip có hiệu lực từ 23/1, Cục đã sản xuất, cấp phát cho 1.359 đại biểu tham dự Đại hội Đảng lần thứ XIII.

TP HCM đề xuất thu phí kiểm soát khí thải xe máy

TP HCM đề xuất thu phí kiểm soát khí thải xe máy
(PLVN) - Hôm qua (27/1), Sở GTVT TP HCM tổ chức Hội nghị tổng kết chương trình “Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe máy, hướng tới thí điểm kiểm soát khí thải xe máy đang lưu hành trên địa bàn TP”. 

Tiên Nguyễn rạng rỡ nhận giải thưởng Best Of The Best 2020

Tiên Nguyễn rạng rỡ nhận giải thưởng Best Of The Best 2020
(PLVN) - Tại Lễ trao giải Best Of The Best 2020 do Tạp chí Robb Report tổ chức vào tối ngày 26/1 vừa qua, thương hiệu trang sức đồng hồ danh tiếng nước Pháp Cartier được phân phối vào thị trường Việt Nam bởi Công ty DAFC đã được vinh danh hạng mục Best Unisex Watch cho dòng Pasha de Cartier.

Dự án I-Tower Quy Nhơn chưa đủ điều kiện bán nhà ở

Dự án I-Tower Quy Nhơn chưa đủ điều kiện bán nhà ở
(PLVN) - Sở Xây dựng tỉnh Bình Định vừa phát thông tin cảnh báo việc mua bán căn hộ chung cư chưa được phép giao dịch tại dự án Trung tâm Thương mại - dịch vụ, văn phòng và căn hộ I-Tower Quy Nhơn (gọi tắt là dự án I-Tower Quy Nhơn). Đồng thời, Thanh tra Sở Xây dựng cũng cho biết, dự án thi công khi chưa có giấy phép xây dựng. 
Quảng Ninh hân hoan hướng về Đại hội XIII của Đảng

Quảng Ninh hân hoan hướng về Đại hội XIII của Đảng

(PLVN) - Trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh những ngày này, khắp các con phố, ngả đường từ thành thị đến miền núi, biên giới hải đảo, đều rực rỡ sắc màu của cờ hoa, băng rôn, biểu ngữ, khẩu hiệu chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Giải mã sức hút huy động vốn từ P2P Lending

Giải mã sức hút huy động vốn từ P2P Lending
(PLVN) -Là một trong những từ khóa “hot” trên các diễn đàn kinh tế - tài chính trong 2 năm qua, P2P Lending được giới chuyên gia nhận định có thể trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho doanh nghiệp, bên cạnh các kênh huy động vốn truyền thống.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬