Bao nhiêu đất rừng mất vì thủy điện?

(PLVN) - Nhiều ý kiến cho rằng cần thống kê cụ thể, trong số diện tích đất rừng đã mất, bao nhiêu phần trăm do thủy điện, bao nhiêu phần trăm do hạ tầng giao thông và các nội dung khác, sẽ biết ngay đâu là tác nhân chính gây mất rừng…
Bao nhiêu đất rừng mất vì thủy điện? Ảnh minh họa

10 năm làm thủy điện, đất rừng bị mất bằng 1 năm phá rừng

Trong Nghiên cứu triển vọng của ngành lâm nghiệp Việt Nam xuất bản năm 2009, ông Patrick Durst, Cán bộ lâm nghiệp cấp cao Văn phòng Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp quốc (FAO) Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đánh giá, Việt Nam từng là nước có tỷ lệ đất rừng và trữ lượng gỗ bình quân đầu người thấp nhất trên toàn cầu. 

Theo ông Patrick Durst, năm 1943, Việt Nam có 14,3 triệu ha rừng tự nhiên, chiếm 43% tổng diện tích đất quốc gia. Tuy nhiên, diện tích rừng đã giảm nhanh chóng và đến năm 1990 chỉ còn 9,18 triệu ha. Trong giai đoạn 1980-1990, Việt Nam mất trung bình 100.000 ha rừng/năm. Ngoài việc giảm diện tích rừng, chất lượng rừng cũng giảm.

Từ năm 1995, diện tích rừng đã tăng lên do cải tạo và các chương trình trồng rừng. Tuy nhiên, theo số liệu công bố năm 2006, rừng phân bố không đều trong cả nước. Rừng Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và Đông Bắc độ che phủ cao trên 40%, ở Đông Nam Bộ độ che phủ gần 20%. Ở Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, phần lớn diện tích được sử dụng cho nông nghiệp và độ che phủ của rừng là 10%. 

Trong khi đó, theo ông Đỗ Đức Quân, Phó Cục trưởng Cục Điện lực và năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương), giai đoạn bắt đầu phát triển mạnh của thủy điện nhỏ (dưới 30MW) bắt đầu từ năm 2008-2009 kéo dài đến năm 2016. Đối chiếu với thời điểm này, căn cứ vào các quyết định về công bố hiện trạng rừng của Bộ NN&PTNT có thể thấy, tổng diện tích đất rừng có sự tăng lên, tuy nhiên diện tích rừng tự nhiên bị giảm. 

Cụ thể, Quyết định 1267/QĐ-BNN-KL năm 2009 cho thấy, năm 2008 diện tích có rừng 13.118.773 ha, trong đó rừng tự nhiên 10.348.591 ha; Quyết định 1819/QĐ-BNN-TCLN năm 2017 cho thấy, năm 2016, diện tích đất rừng có 14.377.682 ha, trong đó, rừng tự nhiên 10.242.141ha. Như vậy, giai đoạn 10 năm phát triển mạnh thủy điện nhỏ, rừng tự nhiên bị giảm 106.450 ha và diện tích giảm chỉ bằng 1 năm so với giai đoạn chưa phát triển mạnh về thủy điện.

“Thời điểm 1980-1990 chưa phát triển thủy điện nhỏ, vậy mất rừng đâu phải vì phát triển thủy điện” - ông Quân nói. Đồng quan điểm với ông Quân, PGS.TS Vũ Thanh Ca (Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội) cũng cho rằng, không có số liệu nào khẳng định, toàn bộ diện tích đất rừng mất là do thủy điện. 

Nhiều chuyên gia kinh tế, năng lượng cho rằng, nếu có cuộc khảo sát và thống kê diện tích rừng tự nhiên hàng năm bị mất do nạn phá rừng lấy đất canh tác, do xây dựng các công trình phục vụ mục đích kinh tế, dân sinh (bao gồm cả xây dựng thủy điện) thì sẽ thấy ngay tác nhân nào gây mất rừng tự nhiên là chính.

Sạt lở, lũ lụt do đâu?

PGS.TS Vũ Thanh Ca khẳng định “Thủy điện có phá rừng nhưng phá không đáng kể”. Tổng diện tích các loại đất làm thủy điện từ 1970 (thời điểm làm thủy điện Thác Bà), theo ông Quân là 285.000 ha. Tuy nhiên, không có con số thống kê cụ thể, trong số này thì diện tích đất rừng chiếm bao nhiêu.

“Nhưng chỉ làm một phép so sánh đã cho thấy, so với 100.000 ha đất rừng mất (do nhiều nguyên nhân) trong 10 năm phát triển mạnh về thủy điện nhỏ với 285.000 ha tất cả các loại đất, bao gồm cả đất ở, đất màu, đất trồng cây, sông hồ, ao suối… cho các hệ thống thủy điện lớn, nhỏ trong 50 năm qua thì diện tích đất rừng làm thủy điện chỉ chiếm rất ít” - ông Quân nói. Do đó, không thể khẳng định, do phá rừng làm thủy điện đã gây nên những trận lũ lụt vừa qua với miền Trung. 

Ông Nguyễn Tài Sơn, chuyên gia thủy điện cũng khẳng định, bản chất nguyên nhân chính gây ra lũ lụt, sạt lở không phải do thủy điện mà do quản lý không tốt, lơ là quản lý thì chuyện có hậu quả chỉ là vấn đề thời gian. Ông Nguyễn Huy Hoạch, thành viên Hội đồng khoa học Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cũng cho rằng, lỗi là do con người, không phải do xây dựng thủy điện.

Bởi khi đánh giá về các dự án thủy điện, các chuyên gia cũng như Bộ Công Thương đã tư vấn rất cẩn thận trong việc sử dụng đất hiệu quả nhất, đảm bảo ít ảnh hưởng nhất đến các loại đất rừng. Tuy nhiên trước khi giải phóng lòng hồ để tích nước, một số chủ đầu tư thủy điện đã lợi dụng sự giám sát lỏng lẻo của các cơ quan chuyên môn địa phương để trục lợi bằng cách khai thác rừng với diện tích lớn hơn diện tích được cấp phép.

Hơn nữa, trong các cuộc làm việc gần đây của Thủ tướng Chính phủ với các địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề của bão lũ, Thủ tướng cho biết, qua khảo sát những khu vực bị sạt lở đất thời gian qua vẫn còn 80-90% thảm thực vật bao phủ. Mặt khác, khu vực sạt lở tại Trà Leng (Quảng Nam) không có thuỷ điện nào, tại Hướng Hoá (Quảng Trị) nơi 23 chiến sỹ bị vùi lấp thì cũng cách khu vực núi 1,6 km, tại Rào Trăng 3 khu vực sạt lở cách núi từ 200-300m…

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cũng thông tin, qua đánh giá hiện nay, hầu hết vụ sạt lở ở các tỉnh miền Trung, từ Quảng Trị, Huế đến Quảng Nam, đều có yếu tố nội sinh hết sức rõ ràng. Ông khẳng định nguyên nhân nội sinh là lý do chính dẫn đến sạt lở thời gian qua, đặc biệt thể hiện qua việc bản đồ dự báo sạt lở tỉ lệ 1/50.000 cho thấy những vùng này là nơi trước đây từng xảy ra sạt lở.

Nhật Thu
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Nhiều rào cản trong phát triển thị trường khí

Nhiều rào cản trong phát triển thị trường khí

(PLVN) - Thị trường kinh doanh khí hóa lỏng của Việt Nam đang đứng trước giai đoạn phát triển mạnh khi thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài thông qua nhiều hình thức… Nhưng thực tế cũng xuất hiện một số bất lợi, rào cản.

Đọc thêm

Bạc Liêu đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ việc nóng, vụ việc có nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí

Bạc Liêu đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ việc nóng, vụ việc có nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí
(PLVN) -Sáng nay (26/11), Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo TW về phòng, chống tham nhũng do đồng chí Trần Thanh Mẫn - Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng làm Trưởng Đoàn đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy Bạc Liêu về công tác kiểm tra, đôn đốc phòng, chống tham nhũng. 

Thái Nguyên: Đầu tư gần 166 tỷ đồng cho hoạt động khoa học và công nghệ

Thái Nguyên: Đầu tư gần 166 tỷ đồng cho hoạt động khoa học và công nghệ

(PLVN) - Giai đoạn 2016 – 2020, các đề tài, dự án đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế của Thái Nguyên, đưa tỷ trọng tăng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh giai đoạn 2016 - 2019 đạt 53,24%, cao hơn mức bình quân giai đoạn 2011 - 2019  (36,94%).

Điều chỉnh Quy hoạch cấp nước vùng đồng bằng sông Cửu Long

Điều chỉnh Quy hoạch cấp nước vùng đồng bằng sông Cửu Long
(PLVN) - Ngày 25/11, tại Tiền Giang, Bộ Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh tổ chức Hội nghị Tham vấn điều chỉnh Quy hoạch cấp nước vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đại diện các bộ, ngành, các chuyên gia, hội nghề nghiệp và 13 tỉnh vùng ĐBSCL đến tham dự.
Dư luận phản ứng, Quảng Nam thu hồi quyết định cho doanh nghiệp thuê đất xây thủy điện

Dư luận phản ứng, Quảng Nam thu hồi quyết định cho doanh nghiệp thuê đất xây thủy điện

(PLVN) - Ngày 26/11, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, vừa chỉ đạo thu hồi quyết định số 3272 về việc cho Công ty cổ phần tư vấn và phát triển điện Cửu Long thuê đất để xây dựng Nhà máy thủy điện Đắk Di 2 (đợt 2) tại xã Trà Don và xã Trà Nam (huyện Nam Trà My) với diện tích hơn 31.000m2.

Chợ du lịch Lào Cai tiềm năng mới về du lịch

Chợ du lịch Lào Cai tiềm năng mới về du lịch
(PLVN) - Chợ du lịch Lào Cai được khởi công xây dựng năm 2017 do Hợp tác xã Đầu tư xây dựng và Quản lý khai thác chợ Cường Phát đầu tư xây dựng, sẽ chính thức đi vào hoạt động đầu năm 2021. Đây là mô hình chợ kiểu mới, vừa mang kiến trúc hiện đại của phố thị vừa giữ những nét đẹp của chợ truyền thống, đậm bản sắc văn hoá dân tộc.

Tổng công ty Tân cảng Sài Gòn lần thứ 6 liên tiếp đạt Thương hiệu Quốc gia

Tổng công ty Tân cảng Sài Gòn lần thứ 6 liên tiếp đạt Thương hiệu Quốc gia
(PLVN) - Tối 25/11, Tại Thủ đô Hà Nội, Bộ Công thương tổ chức Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam. Phó Thủ trướng thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình dự và trực tiếp trao chứng nhận cho 124 doanh nghiệp có sản phẩm đạt thương hiệu quốc gia năm 2020. Đại tá Nguyễn Văn Hạnh - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn tham dự và nhận danh hiệu cho Tổng công ty.

Phát triển đô thị cho vùng đồng bằng sông Cửu Long "cất cánh"

Phát triển đô thị cho vùng đồng bằng sông Cửu Long "cất cánh"
(PLVN) - Với vị trí địa lý đặc biệt và nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển, vấn đề đô thị hóa, công nghiệp hóa và hiện đại hóa được xem là một mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng, phát triển toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬