Hội đồng nhân dân các TP trực thuộc trung ương: Phát huy tốt vai trò giám sát trong thực hiện thí điểm chính quyền đô thị

Quang cảnh một kỳ họp của HĐND TP Hà Nội. (Ảnh laodongthudo.vn)
Quang cảnh một kỳ họp của HĐND TP Hà Nội. (Ảnh laodongthudo.vn)
(PLVN) - Thực hiện thí điểm chính quyền đô thị tại một số TP trực thuộc Trung ương là chủ trương đúng đắn, góp phần khắc phục hạn chế, bất cập trong quản lý, điều hành trước đây, khai thác lợi thế để đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Trong điều kiện thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị, HĐND, đại biểu HĐND các địa phương này đã phát huy tốt vai trò giám sát của cơ quan dân cử, bảo đảm cho hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương đạt hiệu quả, minh bạch và trung thực.

Nhiều kết quả tích cực

Cuối năm 2023, Chính phủ đã có các Báo cáo Sơ kết thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị (CQĐT) tại TP Hà Nội và thí điểm bố trí chức danh đại biểu hoạt động chuyên trách của HĐND TP Hà Nội theo Nghị quyết số 97/2019/QH14 và Nghị quyết số 160/2021/QH14 của (QH); Kết quả 3 năm thực hiện Nghị quyết số 131/2020/QH14 của QH về tổ chức CQĐT tại TP Hồ Chí Minh và Sơ kết việc thực hiện Nghị quyết số 119/2020/QH14 về thí điểm tổ chức mô hình CQĐT và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng.

Theo các báo cáo, tại Đà Nẵng, qua hơn 2 năm triển khai thực hiện thí điểm tổ chức mô hình CQĐT, cơ quan hành chính quận, phường đổi mới cơ cấu tổ chức, chế độ làm việc và điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo Nghị quyết số 119/2020/QH14 của QH và Nghị định số 34/2021/NĐ-CP của Chính phủ đã phát huy tính chủ động, tăng thẩm quyền và chế độ trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu quận, phường và được đánh giá là hợp lý. Kết quả khảo sát cho thấy 62,6% cán bộ, công chức, viên chức các cấp đánh giá tính thống nhất, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trong chỉ đạo, điều hành từ UBND TP đến UBND quận và UBND phường là tốt hơn.

Đối với TP Hồ Chí Minh, trong gần 3 năm thực hiện Nghị quyết số 131/2020/QH14 và Nghị quyết số 1111/NQ-UBTVQH14, kinh tế TP tăng trưởng khá ổn định, cơ cấu kinh tế dịch chuyển đúng hướng, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại kinh tế đạt kết quả bước đầu tích cực, các nguồn lực xã hội được phát huy; các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao, giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, đặc biệt là thông tin truyền thông và y tế ngày càng phát triển, chăm lo tốt đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe cho Nhân dân; thực hiện tốt phát triển nguồn lực, giải quyết việc làm, giảm hộ nghèo, tăng hộ khá, chăm lo cho gia đình chính sách, việc chỉnh trang và phát triển đô thị đạt nhiều chuyển biến tích cực.

Đối với Hà Nội, khi thực hiện thí điểm tổ chức mô hình CQĐT đã góp phần tăng tính chủ động cho các quận, thị xã có năng lực tổ chức triển khai, có nguồn lực tốt. Qua theo dõi, đánh giá, chính quyền các cấp, trong đó có các quận và thị xã Sơn Tây đã thực hiện có hiệu quả hơn công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực hạ tầng, kinh tế - xã hội trên địa bàn theo phân cấp, ủy quyền của TP, cũng như quan tâm, bảo đảm các dịch vụ công, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của dân cư đô thị.

Kể từ khi thực hiện thí điểm tổ chức mô hình CQĐT, chính quyền các cấp của TP Hà Nội vẫn bảo đảm tính thống nhất, thông suốt trong tổ chức bộ máy cũng như trong hoạt động quản lý nhà nước, hệ thống chính trị hoạt động tốt góp phần bảo đảm an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội và thực hiện nhiệm vụ chính trị, các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của TP Hà Nội. Năng lực quản lý, điều hành và hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp được nâng lên. Cải cách tổ chức bộ máy được thực hiện bài bản…

Kinh nghiệm quý từ HĐND các địa phương

Trong tổ chức của chính quyền địa phương nói chung và trong điều kiện thực hiện thí điểm mô hình CQĐT nói riêng, HĐND là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương, do Nhân dân địa phương bầu ra, đã thực hiện tốt chức năng quan trọng của mình là giám sát.

Cụ thể, HĐND TP Hà Nội đã tham mưu, xây dựng các giải pháp nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp TP Hà Nội, qua đó thực hiện tốt vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương; đã ban hành nhiều nghị quyết làm cơ sở pháp lý quan trọng để HĐND TP thực hiện tốt việc kiểm soát quyền lực và giám sát triển khai thực hiện, tạo tính hệ thống, thống nhất trong công tác quản lý nhà nước của chính quyền các cấp; đã chỉ đạo thực hiện nhiều đổi mới trong công tác giám sát nhằm tăng cường, mở rộng hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, các Tổ đại biểu HĐND TP và xuống cơ sở, nhất là ở các địa bàn không tổ chức HĐND phường…

Còn tại Đà Nẵng, thời điểm TP thực hiện thí điểm mô hình CQĐT theo Nghị quyết số 119 của QH đồng thời với nhiệm kỳ HĐND TP khóa X (2021 - 2026). Do đó, các hoạt động của HĐND TP tập trung đổi mới phương thức hoạt động theo hướng mở rộng phạm vi, nâng cao chất lượng để phù hợp với mô hình CQĐT, nhất là nâng cao chất lượng, phát huy trách nhiệm, vai trò của đại biểu HĐND TP trong điều kiện không tổ chức HĐND quận, phường đã đạt được những kết quả nổi bật.

Riêng năm 2023, Đà Nẵng đã chú trọng phát huy chức năng giám sát của đại biểu HĐND TP trong điều kiện không tổ chức HĐND cấp quận, phường; thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 24/NQ-HĐND của HĐND TP quy định một số hoạt động giám sát khi thực hiện thí điểm mô hình CQĐT trên địa bàn TP Đà Nẵng; đổi mới phương thức hoạt động của HĐND TP theo hướng dành nhiều thời gian tại các kỳ họp cho việc thảo luận, chất vấn, tập trung vào những vấn đề phát sinh ở cơ sở, vấn đề cử tri quan tâm và tăng cường hơn việc tổ chức các kỳ họp chuyên đề nhằm kịp thời giải quyết công việc phát sinh của TP…

Từ thực tiễn hoạt động của HĐND TP Hà Nội thời gian qua, để tiếp tục bảo đảm và phát huy vai trò của HĐND TP trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước đối với bộ máy chính quyền các cấp, HĐND TP rút ra một số bài học kinh nghiệm quý. Đó là sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng là vấn đề có tính nguyên tắc, định hướng cho công tác hoạt động của HĐND đạt hiệu quả; tập trung đôn đốc, chỉ đạo giải quyết triệt để, có hiệu quả những kiến nghị chính đáng của cử tri, thẳng thắn đối thoại về những vấn đề còn bất cập, chưa được giải quyết…

Tại TP Hồ Chí Minh, Thường trực HĐND TP tiếp tục thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND TP Hồ Chí Minh trong điều kiện thực hiện CQĐT nhiệm kỳ 2021 - 2026”; tập trung các nội dung giám sát theo chương trình công tác năm 2023 với 2 giám sát chuyên đề của HĐND TP; 5 giám sát chuyên đề của Thường trực HĐND TP và 13 chuyên đề giám sát của các Ban của HĐND TP đã đề ra.

Xác định thực hiện hiệu quả mô hình CQĐT trên địa bàn TP là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của Đảng bộ và cả hệ thống chính trị, HĐND TP Đà Nẵng sẽ tích cực, chủ động cùng Thành ủy, UBND TP trong đề xuất với các Bộ, ngành Trung ương tham mưu cho Chính phủ, QH sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 119/2020/QH14 theo hướng để TP Đà Nẵng chính thức thực hiện mô hình CQĐT (không còn làm thí điểm), nhất là việc xem xét tăng số lượng ủy viên chuyên trách cho các Ban của HĐND TP; có cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện hiệu quả mô hình CQĐT và định hướng phát triển TP Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, y tế chất lượng cao của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

HĐND, Thường trực, các Ban, Tổ đại biểu và đại biểu HĐND TP Đà Nẵng cũng tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 24/NQ-HĐND của HĐND TP trong hoạt động giám sát; chú trọng đổi mới cả về nội dung và hình thức giám sát trên cơ sở lựa chọn những vấn đề trọng tâm, trọng điểm hoặc những vấn đề còn nhiều vướng mắc mà cử tri quan tâm. Tích cực kiểm tra theo dõi việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát để kịp thời khắc phục những tồn tại, yếu kém. Chú trọng việc tiếp xúc cử tri chuyên đề trong điều kiện tổ chức CQĐT. Đặc biệt, chuẩn bị và tổ chức hiệu quả Chương trình “HĐND với cử tri” bảo đảm ít nhất tổ chức 2 lần trong năm, là diễn đàn để đại biểu HĐND TP phát huy vai trò, trách nhiệm, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân địa phương…

Sớm hoàn thành hướng dẫn về Quy chế mẫu hoạt động của HĐND các tỉnh, TP

Để HĐND thực hiện tốt hơn nữa việc kiểm soát quyền lực nhà nước đối với bộ máy chính quyền các cấp, HĐND TP Hà Nội kiến nghị Ủy ban Thường vụ QH, QH khi xem xét ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ thông qua quy định về tăng cường các nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, đặc biệt là Thường trực HĐND TP Hà Nội.

Theo đó, ngoài những nhiệm vụ, quyền hạn được quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương thì trong thời gian HĐND TP không họp, HĐND TP giao Thường trực HĐND TP thực hiện một số nhiệm vụ liên quan đến quyết định các biện pháp để giải quyết các công việc đột xuất, khẩn cấp, quyết định chủ trương, điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư công và quyết định việc hỗ trợ cụ thể căn cứ vào dự toán ngân sách hằng năm…

HĐND TP Hà Nội cũng đề nghị Ủy ban Thường vụ QH chỉ đạo sớm hoàn thành hướng dẫn về Quy chế mẫu hoạt động của HĐND các tỉnh, TP, tiếp tục cụ thể hóa các hoạt động trong thực tiễn của các tỉnh, TP, trong đó có hướng dẫn cụ thể hoặc giao HĐND các TP đang thực hiện và thí điểm thực hiện mô hình CQĐT xây dựng các quy chế, quy trình cụ thể và được hướng dẫn HĐND các quận, thị xã trong hoạt động để bảo đảm tính liên thông cũng như bảo đảm việc giám sát, kiểm soát quyền lực đối với chính quyền các cấp trong chấp hành pháp luật, trong công tác quản lý nhà nước.

Đọc thêm

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải

Ảnh minh họa.
(PLVN) -  Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 54/CĐ-TTg ngày 28/5/2024 về việc tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, huy động cả hệ thống chính trị để đẩy nhanh tiến độ và hoàn thành giải phóng mặt bằng các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải đúng kế hoạch.

Động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện 53/CĐ-TTg ngày 26/5/2024 về việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành 4 luật quan trọng, Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật các Tổ chức tín dụng.

Dành tất cả tình yêu thương và những gì quý giá nhất cho trẻ em

Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các cháu tiếp tục cố gắng học tập, rèn luyện, thực hiện tốt những lời dạy của Bác Hồ. (Ảnh: TTXVN).
(PLVN) - Tinh thần trên được Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại cuộc gặp mặt thân mật và biểu dương các cháu học sinh là con liệt sĩ công an, con đỡ đầu Hội Phụ nữ Công an, con nuôi Công an xã, con cán bộ, chiến sĩ đạt giải quốc gia, quốc tế năm học 2023 - 2024, diễn ra chiều 28/5, tại Phủ Chủ tịch.

Phát huy vai trò tiên phong của Thủ đô trong phát triển khoa học, công nghệ

Đại biểu Tạ Đình Thi phát biểu tại phiên họp.
(PLVN) - Chiều 28/5, tại phiên họp của Quốc hội, thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội tán thành việc dự thảo Luật đã bổ sung, làm rõ thêm một số nội dung, biện pháp cụ thể nhằm thu hút, huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển Thủ đô.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi): Phân quyền mạnh mẽ, đặt trách nhiệm cao hơn với chính quyền Hà Nội

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp.
(PLVN) - Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng chỉ quy định những cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt, thể hiện sự phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền TP Hà Nội nhưng đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm cao hơn đối với chính quyền TP trong xây dựng, bảo vệ, phát triển Thủ đô.

Đại biểu Quốc hội: Cần thiết quy định chặt chẽ hơn về hoạt động ghi âm, ghi hình tại phiên toà

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) - Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, sáng nay, 28/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi). Nội dung được nhiều đại biểu quan tâm, cho ý kiến là quy định về tham dự và hoạt động thông tin tại phiên tòa, phiên họp.

Thủ tướng chỉ rõ những 'tài sản vô giá' để Ninh Bình bứt phá, phát triển nhanh, bền vững

Thủ tướng chỉ rõ những 'tài sản vô giá' để Ninh Bình bứt phá, phát triển nhanh, bền vững
Chỉ rõ "1 trọng tâm, 2 quyết tâm, 3 động lực" để Ninh Bình phát triển nhanh, bền vững, Thủ tướng nhấn mạnh nguồn lực quan trọng nhất vẫn là con người, phát huy tính tự lực, tự cường, truyền thống lịch sử, văn hóa hào hùng của vùng đất Cố đô Hoa Lư, dựa vào công nghiệp và dịch vụ để bứt phá, chú trọng xây dựng giá trị thương hiệu di sản, du lịch, phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, bảo tồn, khai thác và phát huy tối đa các "tài sản vô giá" như Cố đô Hoa Lư, rừng Cúc Phương, Tràng An, Tam Cốc - Bích Động…

Dấu ấn 10 năm Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang cùng đại biểu Bộ, ngành, Đại sứ các nước, Trưởng đại diện các tổ chức quốc tế tham dự Lễ kỷ niệm. (Ảnh: Lam Hạnh)
(PLVN) - 10 năm qua, hình ảnh người lính mũ nồi xanh Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình (GGHB) Liên hợp quốc (LHQ), góp phần cải thiện cuộc sống cho người dân một số nước ở châu Phi còn nghèo đói, chiến tranh; đã trở thành nguồn cảm hứng, tạo hiệu ứng tích cực, có ý nghĩa giáo dục lý tưởng sống cao đẹp, trân trọng giá trị của hòa bình, tình yêu thương, trách nhiệm và chia sẻ với cộng đồng.

Đại biểu mong chờ các chính sách đặc thù cho Thủ đô phát triển

Cần hoàn thiện Luật Thủ đô để có được những cơ chế tốt nhất, tạo điều kiện cho Thủ đô của cả nước phát triển. (Ảnh: TTXVN)
(PLVN) - Theo chương trình dự kiến, hôm nay (28/5), Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Trao đổi bên hành lang Kỳ họp thứ 7, nhiều đại biểu mong muốn gửi gắm tâm tư, nguyện vọng của mình, cũng như của cử tri và Nhân dân khi xây dựng Luật Thủ đô để có được những cơ chế tốt nhất, tạo điều kiện cho Thủ đô của cả nước phát triển.

Thủ tướng đề nghị dành khoản vốn 11 tỷ USD của WB cho một số dự án lớn

Thủ tướng Phạm Minh Chính và bà Manuela V. Ferro, Phó Chủ tịch WB - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
(PLVN) - Chiều 27/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp bà Manuela V. Ferro, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) đang thăm, làm việc tại Việt Nam và bà Mariam J. Sherman – người vừa được bổ nhiệm làm Giám đốc Quốc gia mới của WB tại khu vực Việt Nam, Lào, Campuchia từ ngày 1/5/2024 với trụ sở chính tại Hà Nội.

Lãnh đạo Nghị viện Nhật Bản, Belarus chúc mừng Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu nhậm chức. Ảnh: TTXVN
(PLVN) - Nhân dịp đồng chí Trần Thanh Mẫn được bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Thượng viện Nhật Bản Otsuji Hidehisa, Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản Nukaga Fukushiro và Chủ tịch Thượng viện Quốc hội Cộng hòa Belarus Natalya Kochanova đã gửi thư chúc mừng.