Hiến định quyền công dân thế nào là phù hợp?

Quyền công dân và quyền con người là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Ngoài việc sửa đổi các quy định cũ, Ban soạn thảo đã xây dựng thêm một số điều luật mới. Những quy định của Dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi về quyền con người và quyền công dân cũng được nhiều ý kiến quan tâm, góp ý....

Quyền công dân và quyền con người là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Ngoài việc sửa đổi các quy định cũ, Ban soạn thảo đã xây dựng thêm một số điều luật mới. Những quy định của Dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi về quyền con người và quyền công dân cũng được nhiều ý kiến quan tâm, góp ý. Sự tán thành hay những đề nghị tiếp tục sửa đổi các quy định về quyền con người và quyền công dân để nội dung này của Hiếp pháp trở nên “hoàn hảo” vẫn đang diễn ra theo chiều hướng tích cực.

PLVN có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Văn Tú - Phó Chủ nhiệm ĐLS tỉnh Bắc Giang - về những vấn đề cần được cơ quan soạn thảo quan tâm khi xây dựng các quy định về quyền công dân trong Hiến pháp.

Luật sư Nguyễn Văn Tú
Luật sư Nguyễn Văn Tú

Thưa Luật sư, ông đánh giá như thế nào về các quy định về quyền con người và quyền công dân của của dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi?

- Quy định về quyền con người và quyền, nghĩa vụ của công dân trong dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi có rất nhiều điểm mới. Dự thảo lần này là lần đầu tiên Hiến pháp nước ta đề cập đến quyền con người. Nói cách khác, đây là lần đầu tiên hiến định quyền con người trong lịch sử lập hiến nước ta cho dù quyền con người vẫn được bảo vệ bằng các quy định khác của Hiến pháp và hệ thống pháp luật.

Tôi cho rằng, với quy định mới này thì dự thảo Hiến pháp đánh dấu một bước phát triển trong lịch sử lập hiến nước ta, tạo tiền đề để xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật theo mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền.

Vậy theo ông, những quy định về quyền con người trong Dự thảo Hiến pháp đã phù hợp chưa, cần sửa đổi, bổ sung những nội dung nào cho phù hợp với mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ  nghĩa?

- Theo tôi, việc xây dựng các quy định về quyền con người, quyền công dân trong Hiến pháp là rất cần thiết vì Hiến pháp vốn là tập hợp các nguyên tắc chính trị quan trọng xác định mối quan hệ giữa Nhà nước và chủ thể của quyền lực nhà nước (công dân). Trong đó, Nhà nước có nghĩa vụ bảo vệ quyền con người, quyền công dân, tránh sự xâm phạm từ chính Nhà nước và bảo vệ quyền con người, quyền công dân tránh khỏi sự xâm phạm từ các tổ chức, cá nhân khác.

Nguyên tắc trên đòi hỏi cần phải thực hiện tốt kỹ thuật lập hiến, nói cách khác việc hiến định quyền nào cần phải được cân nhắc thật kỹ lưỡng để đảm bảo tính hợp lý và khả thi. Trong dự thảo Hiến pháp, tôi thấy còn nhiều quy định về quyền con người, quyền công dân chưa hợp lý, cần thiết phải nghiên cứu để viết lại cho phù hợp, như quy định “Mọi người có quyền sống” tại Điều 21 của Dự thảo.

Về quy định này, theo tôi, quyền sống là quyền tự nhiên mà tạo hóa sinh ra ai cũng đương nhiên có, cũng như quyền ăn, mặc, vệ sinh cá nhân. Do đó, đối với các quyền tự nhiên của con người thì Hiến pháp chỉ cần ghi nhận có tính nguyên tắc và xác định nghĩa vụ của Nhà nước trong việc tôn trọng, bảo vệ quyền con người là đầy đủ.

Chương về quyền con người và quyền công dân của dự thảo Hiến pháp sửa đổi có 37 điều với nhiều điều mới, nhiều nội dung được bổ sung. Theo ông, quy định như vậy có quá nhiều?

- Thực ra, tôi thấy như vậy là nhiều nhưng lại chưa đủ. Nếu so sánh với hiến pháp một số nước khác có nền pháp luật tiên tiến thì số điều trong Dự thảo là nhiều. Nhưng, tôi thấy nhiều quy định chưa thực sự cần quy định trong Hiến pháp mà chỉ cần quy định trong các luật liên quan là đủ. Bên cạnh đó, cần hiến định một số quyền khác của công dân.

Như tôi nói, Hiến pháp bảo vệ quyền con người, quyền công dân trước sự lạm quyền của Nhà nước. Nghĩa là, ghi nhận quyền con người, quyền công dân đồng nghĩa với việc Nhà nước phải bảo vệ quyền đó bằng pháp luật, không để quyền đó bị xâm phạm. Do đó, chỉ nên quy định các quyền cơ bản, dễ bị xâm phạm từ phía Nhà nước là đủ.

Ví dụ, quyền kết hôn, ly hôn là quyền tự nhiên thì không nên quy định trong Hiến pháp, chỉ nên quy định trong Luật Hôn nhân và Gia đình vì quyền này hiếm khi bị xâm phạm từ phía cơ quan công quyền. Nhưng, quyền im lặng thì khác. Hiện nay, trong quá trình điều tra các bị can, bị cáo luôn bị ép phải khai báo và được giải thích là “có nghĩa vụ phải khai báo” trong khi thực chất việc im lặng là quyền tự nhiên của con người để bảo vệ mình, đó là quyền tự vệ trước sự tấn công về mặt pháp lý từ phía Nhà nước. Do đó, cần phải hiến định quyền im lặng để tránh việc truy bức, ép cung.

Trong Nhà nước pháp quyền, mọi hành vi của công dân hay cơ quan nhà nước đều phải tuân theo pháp luật. Vì thế, chỉ cần hiến định các quyền cơ bản của công dân mà dễ bị tổn thương do sự lạm quyền từ phía công chức nhà nước gây ra. Như vậy, không cần quy định nhiều cũng sẽ vẫn đủ để bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Xin cảm ơn ông!

Bình Minh

Cùng chuyên mục
Chứng thực giao dịch về nhà đất

“Ngại” đăng ký tài sản làm giao dịch dễ vô hiệu

(PLO) - Quyền lợi của người thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự được Bộ luật Dân sự bảo vệ nhưng chưa triệt để dẫn đến sự bất ổn định của chính các giao dịch dân sự liên quan. Dự thảo Bộ luật hướng tới khắc phục tình trạng này nhưng vẫn để lại những băn khoăn về tính khả thi.

Đọc thêm

Cho thuê tài sản công, chi phí tính ra sao?

Ảnh minh họa.
(PLO) - Tại Hội thảo hoàn thiện Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công vừa diễn ra tuần qua do Ủy ban Tài chính - Ngân sách phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức, nhiều ý kiến không khỏi băn khoăn trước hai vấn đề lớn: Giữa các cơ quan nhà nước, khi sử dụng tài sản công có phải thuê hay không? Nếu cho thuê thì chi phí tính như thế nào, có theo nguyên tắc thị trường?

Vinamilk tiếp tục nhập bò sữa cao sản từ Úc

Vinamilk tiếp tục nhập bò sữa cao sản từ Úc
(PLO) - Sau hai chuyến hành trình bay thẳng vượt đại dương, ngày 23.9 và 30.09.2014, các chuyên cơ của hãng hàng không Qantas Airways, Australia đã chở 400 con bò cao sản mang thai được Vinamilk nhập từ Úc về Việt Nam qua Nội Bà. Kế hoạch từ nay đến tháng 2.2015, Vinamilk sẽ nhập khoảng 3.000 con bò mang thai và bò tơ bằng đường hàng không.

Không có hộ khẩu, có được bố trí tái định cư?

Ảnh minh họa
(PLO) - Theo quy định của pháp luật, khi hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất ở sẽ  được bố trí tái định cư. Nhưng trong trường hợp hộ gia đình xây nhà ở địa bàn khác (không có cùng hộ khẩu) rồi cho người khác thuê lại, khi Nhà nước thu hồi toàn bộ nhà, đất thì chủ sử dụng đất có được bố trí đất tái định cư?

Những ai được chuyển tuyến khám chữa bệnh?

Tư vấn khám chữa bệnh cho người dân (Ảnh minh họa).
(PLO) - Thời gian gần đây, đặc biệt là khi bùng phát các dịch bệnh như sởi, rubella... các bệnh viện tuyến Trung ương đều trong tình trạng quá tải do người dân chuyển viện vượt tuyến. Nhằm cung cấp đến độc giả những quy định về chuyển tuyến khám chữa bệnh, PLVN xin được cung cấp nội dung cơ bản của Thông tư 14/2014/TT-BYT được Bộ Y tế mới ban hành.

Quản lý chặt hơn hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh của người nước ngoài

Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Nguồn Internet
(PLO) - Thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước theo phương châm Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; đồng thời, để bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam và công tác quản lý nhà nước.

Con có được hưởng thừa kế khi cha đã lấy vợ mới?

Con có được hưởng thừa kế khi cha đã lấy vợ mới?
(PLO) - Người bố không may gặp tai nạn rồi qua đời, để lại di chúc với nội dung toàn bộ di sản dành hết cho người vợ mới và cậu con trai út, vậy trong trường hợp này, hai người con chung anh ta với vợ cũ có được hưởng di sản từ bố không?

Trình tự khai sinh cho trẻ sinh ra trong trại giam

Quy định mới về việc khai sinh sẽ đỡ thiệt thời cho trẻ sinh ra trong tại giam
(PLO) - Những tờ giấy khai sinh với dấu ấn buồn khi nơi sinh là "tại trại giam", người khai sinh là "giám thị trại giam" rồi sẽ chỉ còn là quá khứ khi mới đây, việc khai sinh cho trẻ em thuộc đối tượng này đã có quy định mới.

“Gỡ rối” kiến thức về tạm giữ, tạm giam, bắt khẩn cấp...

“Gỡ rối” kiến thức về tạm giữ, tạm giam, bắt khẩn cấp...
(PLO) - “Công dân có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm. Không ai bị bắt, nếu không có quyết định của Toà án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Việc bắt và giam giữ người phải đúng pháp luật” (Điều 71 Hiến pháp).

Ký thay, “bút sa gà chết” hiểu theo nghĩa pháp lý

Ký thay, “bút sa gà chết” hiểu theo nghĩa pháp lý
(PLO) - Trên thực tế, tại một văn bản giao dịch, phần ký tên thường xuất hiện các chữ viết tắt như: KT, TM, TL, TUQ. Vậy chúng có ý nghĩa gì, được dùng khi nào?. Thạc sỹ luật Nguyễn Thế Anh (Trung tâm truyền thông Pháp luật Việt Nam) sẽ làm rõ vấn đề này.

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2013

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2013
(PLO) -Bỏ ghi tên cha, mẹ trên Chứng minh nhân dân; hỗ trợ chi phí phẫu thuật tim cho trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh; điều kiện giao xe vi phạm hành chính cho đối tượng vi phạm; tự ý cơi nới chung cư bị phạt đến 60 triệu đồng;... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2013.

Muốn cưỡng chế, phải xin ý kiến Trưởng ban Chỉ đạo THADS

Muốn cưỡng chế, phải xin ý kiến Trưởng ban Chỉ đạo THADS
(PLO) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 135 sửa đổi, bổ sung tên gọi và một số điều của Nghị định số 61/2009/NĐ-CP ngày 24/7/2009 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại thực hiện thí điểm tại thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, sửa  tên gọi Nghị định 61 là Nghị định về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại thực hiện thí điểm tại một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Thủ tướng yêu cầu nâng cao nhận thức pháp luật về nuôi con nuôi

Thủ tướng yêu cầu nâng cao nhận thức pháp luật về nuôi con nuôi

Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị số 19/CT-TTg về việc nâng cao nhận thức pháp luật về nuôi con nuôi và tăng cường biện pháp bảo đảm thực thi Công ước Lahay số 33 về bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế. Tại Chỉ thị này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp thực hiện tốt nhiều công việc ngay trong năm 2013.

Nhiều chính sách mới có hiệu lực từ tháng 8/2013

Nhiều chính sách mới có hiệu lực từ tháng 8/2013

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã hết hạn hoạt động được đăng ký lại; tăng mức cho vay HSSV lên 1,1 triệu đồng/tháng; doanh nghiệp bị giám sát tài chính đặc biệt trong 4 trường hợp; dùng sáng kiến của người khác để dự thi, phạt đến 40 triệu đồng... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng này.

Sẽ phóng bùi nhùi bắt tội phạm ở Thanh Hóa?

Sẽ phóng bùi nhùi bắt tội phạm ở Thanh Hóa?

Nhằm trang bị cho cảnh sát làm nhiệm vụ ngăn chặn đua xe trái phép, trấn áp tội phạm côn đồ, cướp giật gây án trên đường, UBND tỉnh Thanh Hóa đã đồng ý chủ trương thực hiện dự án chế tạo ống phóng bùi nhùi lưới.

Mua dâm có thể bị phạt tới 10 triệu đồng

Mua dâm có thể bị phạt tới 10 triệu đồng

Nếu mua dâm với nhiều người cùng một lúc mức phạt sẽ là 2-5 triệu đồng. Riêng đối với hành vi mua dâm có tính chất đồi trụy, lôi kéo, ép buộc người khác cùng mua dâm, Bộ Công an đưa ra mức phạt 5-10 triệu đồng.

9 Chính sách mới được thực hiện từ tháng 6/2013

8 đối tượng được thuê, thuê mua nhà ở xã hội; thờ cúng liệt sĩ được trợ cấp 500.000 đồng/năm; tăng thuế nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng; lãi suất vay mua nhà ở xã hội 6%/năm;... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 6/2013.