Chợ Hà Nội bất cập từ cách nhìn quy hoạch

(PLVN) - Hà Nội xưa gọi là Kẻ Chợ, hội tụ các ngành nghề, đáp ứng nhu cầu của thị trường lớn nhất cả nước. Dần dần chợ phát triển lên rải rác khắp thành phố (TP), ngược lại chợ góp phần vào sự phát triển. Bây giờ, ngoài chợ truyền thống, bán buôn, bán lẻ; còn có chợ đa năng hay gọi là các Trung tâm thương mại (TTTM)
Chợ Hà Nội bất cập từ cách nhìn quy hoạch Trung tâm thương mại chợ Mơ. Ảnh minh họa nguồn Internet

Từ chợ truyền thống đến “chợ hiện đại”

Năm 2012, Hà Nội có Quyết định số 5058/QĐ-UBND ngày 05/11/2012 của UBND Thành phố phê duyệt Quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ (BBBL) trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. 

Năm 2016 có Quyết định số 6239/QĐ-UBND ngày 10/11/2016 phê duyệt bổ sung các dự án TTTM vào Quy hoạch mạng lưới BBBL trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Cũng năm này, Hà Nội có Quyết định số 4512/QĐ-UBND phê duyệt bổ sung danh mục TTTM vào Quy hoạch mạng lưới BBBL trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Như vậy là 02 lần “phê duyệt bổ sung” trong 01 năm(!)

Về chợ truyền thống, mới nhất, ngày 16/11/2018, UBND Hà Nội có Quyết định số 28/2018/QĐ-UBND ban hành Quy định về phát triển và quản lý chợ trên địa bàn TP Hà Nội. Về chợ truyền thống, toàn TP hiện có 454 chợ gồm 15 chợ hạng 1, 59 chợ hạng 2, 331 chợ hạng 3 và 49 chợ chưa phân hạng. Những chợ này được quản lý theo 4 mô hình: Ban quản lý (67 chợ); tổ quản lý hoặc xã, phường, thị trấn trực tiếp quản lý (229 chợ); doanh nghiệp quản lý (106 chợ); hợp tác xã quản lý (52 chợ).

Về chợ hiện đại, toàn TP hiện có 135 siêu thị và 28 TTTM. Như vậy, so với quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ đến năm 2020, định hướng 2030, Hà Nội sẽ phát triển thêm 864 siêu thị và 41 TTTM.

Siêu thị và TTTM chủ yếu tập trung tại khu vực đông dân cư, nơi người dân có điều kiện kinh tế khá. Còn đại bộ phận người dân có thu nhập trung bình trở xuống vẫn lựa chọn chợ truyền thống cho việc mua sắm của mình.

Hà Nội định hướng sẽ không xây mới chợ ở khu vực nội thành và sớm cải tạo các chợ truyền thống thành chợ đa năng. Đồng thời sẽ lựa chọn để nâng cấp, cải tạo một số chợ quy mô lớn (có diện tích trên 10.000 m2) hiện có thành chợ hạng 1, khang trang hiện đại, hình thành nên các khu thương mại trung tâm. Từng bước chuyển hóa các chợ dân sinh loại nhỏ (có diện tích nhỏ hơn 2.000 m2) thành các siêu thị hạng 3, cửa hàng thực phẩm, cửa hàng tiện lợi. Đồng thời di dời các chợ bán buôn nông sản trong nội thành ra ngoại thành để xây mới các chợ bán buôn nông sản quy mô lớn.

Tuy nhiên, theo ý kiến của một số chuyên gia, khi quy hoạch Hà Nội tập trung vào việc phát triển các siêu thị, TTTM mà quên mất vai trò của các chợ truyền thống. Thậm chí, nhiều chợ ở khu vực nội thành đã bị thay thế bởi các siêu thị, TTTM. Điều này đang tạo ra hiệu quả không như mong muốn. Bởi vai trò của các chợ dân sinh là rất quan trọng đối với đời sống. Tâm lý người đi chợ đã không được khảo sát, đánh giá khi xây dựng và thực hiện quy hoạch.

Bất cập và lãng phí nguồn lực

Theo Quyết định số 5058/QĐ-UBND ngày 05/11/2012 của UBND thành phố Hà Nội thì các chợ truyền thống nổi tiếng của các quận cũ Hà Nội như các chợ Ngã Tư Sở (Quận Đống Đa), chợ Đồng Xuân (quận Hoàn Kiếm),  chợ Hôm – Đức Viên (quận Hai Bà Trưng) được xác định “nâng cấp”. Điều kỳ lạ là chợ Bưởi (Ba Đình), chợ Hàng Da (Hoàn Kiếm) và chợ Mơ (Hai Bà Trưng) biến mất trong quy hoạch, kể cả quyết định “phê duyệt bổ sung”. Trên thực tế, từ năm 2010 chợ Hàng Da, chợ Hôm – Đức Viên; năm 2014 chợ Mơ đã biến thành TTTM đa năng (chợ truyền thống, văn phòng, căn hộ, siêu thị...)

Được “quy hoạch” hoành tráng nhưng trên thực tế các chợ đầu mối lâm vào cảnh “hoang tàn”, ví dụ: Hải Bối, Xuân Đỉnh, Minh Khai, Baza... Nguyên nhân, đặt nhầm chỗ, thiết kế không hợp lý, nằm xa trung tâm, bất cập trong quy hoạch... là những lý do khiến hàng loạt các khu chợ đầu mối được đầu tư hàng chục tỷ ở ven đô không hút được tiểu thương tới buôn bán. Khối tài sản lớn ngày càng trở nên hoang tàn...

Các siêu thị thời điểm khai trương đều thu hút hàng ngàn lượt khách đến mua sắm, tham quan; nhưng hiện nay (kể cả các thương hiệu lớn như đình đám như chuỗi Vinmart, Big C, LOTTE Mart...) nhiều khi giống "chợ chiều". Với TTTM, cảnh “đắp chiếu” ki ốt không cá biệt: Parkson, Tràng Tiền Plaza, TTTM Hàng Da... gần như “chết yểu” ngay sau khi hoàn thiện. Nguyên nhân chủ yếu là do mô hình mới, thiết kế khu vực chợ thuộc TTTM chưa hợp lý, thuận tiện cho việc mua sắm, nhất là khu để xe; giá thuê và giá hàng hóa đắt đỏ.... 

Chính TTTM chợ Mơ đã học tập được kinh nghiệm “thất bại” của nhiều TTTM nên dành tầng bán hầm để duy trì chợ truyền thống, được gửi xe miễn phí... nhưng ế ẩm vẫn là ế ẩm. “Văn hóa đi chợ”, thu nhập của phần đông người dân Hà Nội chưa tương thích với TTTM.

Rõ ràng, thay thế chợ truyền thống bằng siêu thị hay TTTM sẽ có rất nhiều nhóm đối tượng bị ảnh hưởng, theo chiều hướng tiêu cực. Khi người dân không được tạo điều kiện bán hàng ở chợ dân sinh, họ tiếp tục bán hàng trên vỉa hè trong khi cảnh sát cứ đuổi họ, đây là nghịch lý Hà Nội, tạo ra hình ảnh không đẹp về chợ, gây áp lực lên giao thông.

“Việc xem xét các dự án xây dựng TTTM hiện nay không thể nóng vội. Ý định đầu tư là của chủ đầu tư, nhưng cơ quan quản lý phải xem xét kỹ trên việc đánh giá nhu cầu thực tế chứ không được nóng vội để sau khi xây dựng không có hiệu quả” – một lãnh đạo không muốn nêu tên của Hà Nội nhận định. Gần đây TP. Hà Nội đã giãn, hoãn tiến độ với các dự án có ý tưởng chuyển đổi theo mô hình này. Các dự án biến chợ truyền thống Thành Công (Ba Đình), Ngã Tư Sở (Đống Đa), Nghĩa Tân (Cầu Giấy) đã bị hủy bỏ.

Hà Nội đang lúng túng với quy hoạch và phát triển chợ. Các chợ truyền thống luôn là “đích ngắm” của các nhà đầu tư luôn muốn “thôn tính” nhưng làm như đã làm là lãng phí nguồn lực.

Ngô Đức Hành

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Hà Nội chưa bù giá cho Nhà máy nước mặt Sông Đuống

Hà Nội chưa bù giá cho Nhà máy nước mặt Sông Đuống

(PLVN) - Ttrước câu hỏi của báo giới, Hà Nội có “ưu ái” cho Nhà máy nước mặt Sông Đuống hay không khi mua nước của Cty này với giá cao hơn so với mức giá Cty Sông Đà, cao hơn cả mức bán ra, Giám đốc Sở Tài chính TP Nguyễn Việt Hà cho biết, mức giá 10.246 đồng/m3 chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng được nêu trong văn bản được Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Doãn Toản ký tháng 7/2017.

Đọc thêm

Chật vật bán chung cư ngoại ô

Chật vật bán chung cư ngoại ô
Chung cư thương mại hoặc nhà ở xã hội nằm ở vùng ven Hà Nội vài năm nay không bán hết hàng do hạ tầng và giá bán chưa hợp lý. 

Thái Nguyên: UBND TP Thái Nguyên nói gì về việc bán đấu giá đất ở Dự án khu dân cư số 1

Thái Nguyên: UBND TP Thái Nguyên nói gì về việc bán đấu giá đất ở Dự án khu dân cư số 1
(PLVN) - Dự án khu dân cư số 1, đường Việt Bắc, phường Tân Lập, TP Thái Nguyên chưa được Sở Tài nguyên và Môi trường phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, chưa giải phóng mặt bằng Dự án xong, chưa được Sở Xây dựng nghiệm thu về xây dựng hạ tầng thiết yếu. Nhưng ngay từ năm 2018, UBND TP Thái Nguyên đã cho bán đấu giá đất ở Dự án gây bất bình trong nhân dân.
Loading...
Hải Dương: Gia đình nạn nhân chất độc màu da cam chờ đợi một bản án công bằng

Hải Dương: Gia đình nạn nhân chất độc màu da cam chờ đợi một bản án công bằng

(PLVN) - Bị gia đình em gái chiếm dụng đất nhiều năm nhưng khi khởi kiện ra tòa, ông Cao Đức Ứng (SN 1949, trú tại thôn Bờ Đa, xã An Lạc, TP. Chí Linh, Hải Dương) lại không được nhận một khoản bồi thường hay hỗ trợ nào. Ngược lại, Tòa án còn phán quyết buộc ông phải trả cho gia đình em gái một số tiền lớn giá trị các công trình mà họ đã tự ý xây dựng trên đất của ông.

Quỹ Toyota Việt Nam trao tặng học bổng “Vòng tay nhân ái” tại tỉnh Lạng Sơn

Quỹ Toyota Việt Nam trao tặng học bổng “Vòng tay nhân ái”  tại tỉnh Lạng Sơn
(PLVN) - Ngày 15/11, Quỹ Toyota Việt Nam (TVF) phối hợp với Ủy ban An toàn giao thông (ATGT)  Quốc gia và Ban ATGT Lạng Sơn tổ chức Lễ trao Học bổng “Vòng tay nhân ái” với tổng trị giá 405 triệu đồng cho 9 học sinh là con của các nạn nhân đã tử vong vì tai nạn giao thông có hoàn cảnh gia đình khó khăn tại tỉnh Lạng Sơn.

Khi người trẻ nói về bạo lực gia đình

Khi người trẻ nói về bạo lực gia đình
(PLVN) - Có câu “Thanh xuân như một ly trà…”, rằng tuổi thanh xuân của đời người ngắn ngủi lắm. Nếu không kịp làm điều gì có ích cho đời, cho người và cho mình thì sẽ thật là ân hận. Với những bạn trẻ mà tôi kể dưới đây, “ly trà” của họ vẫn đang tiếp tục được làm đầy, được hun nóng bằng những trái tim, tâm hồn và việc làm nhiệt huyết cho công cuộc xây dựng môi trường không bạo lực với phụ nữ và trẻ em.
Chuyện chép ở thánh tích Nalanda

Chuyện chép ở thánh tích Nalanda

(PLVN) - Chúng tôi đến Nalanda trong chuyến hành hương về thánh tích Phật giáo, đó là nơi Đức Phật ra đời, và thành đạo. Nalanda không nằm trong “tứ động tâm” ấy, nhưng là một thánh tích mà bất cứ phật tử hoặc những ai có sự quan tâm đến lịch sử đều không thể bỏ qua khi đến đất Ấn Độ… 

Nỗi niềm của những thầy là nhân viên công tác xã hội

Nỗi niềm của những thầy là nhân viên công tác xã hội
(PLVN) - Nói đến nhân viên công tác xã hội, hình ảnh về họ xuất hiện là những người có nghĩa cử cao đẹp và trái tim bao dung mang tình yêu thương đến với những người cần giúp đỡ, người yếu thế. Đó thực sự là một trọng trách cao cả và nặng nề. Nhưng, đối với những nhân viên công tác xã hội kiêm luôn cả việc gieo chữ - dạy người của thầy cô thì thực sự có hai trách nhiệm chất chồng trên đôi vai nhỏ bé của họ. Nhưng ai cũng chọn việc nhẹ nhàng thì gian khổ sẽ dành phần ai?

Truyền thống tôn sư trọng đạo của người Việt: Những “ngọn nến” cháy hết mình để thắp sáng nhân gian!

Truyền thống tôn sư trọng đạo của người Việt: Những “ngọn nến” cháy hết mình để thắp sáng nhân gian!
(PLVN) - Xưa nay, tôn sư trọng đạo luôn là truyền thống quý báu bao đời nay của dân tộc Việt Nam. Người xưa dạy: “Không thầy đố mày làm nên”. Ở đời, không có sự trưởng thành nào toàn đi trên con đường trải đầy hoa hồng. Tất cả đều phải khổ luyện thành tài. Và, sự trưởng thành đó, từ xưa đến nay đều có công lao không nhỏ của các thầy, cô giáo, bởi “người thầy như ngọn nến, đốt cháy mình để thắp sáng nhân gian”...
Đoàn Thị Điểm: Nữ nhà giáo vượt qua phận nữ nhi

Đoàn Thị Điểm: Nữ nhà giáo vượt qua phận nữ nhi

(PLVN) - Khoảng 280 năm sau, đời sau vẫn không thể quên được người diễn nôm bản “Chinh phụ ngâm khúc”. Không chỉ có tài thơ văn đặc sắc, Hồng Hà Nữ Sĩ Đoàn Thị Điểm còn là một trong những nữ nhà giáo hiếm hoi được lưu danh qua các triều đại phong kiến Việt Nam vào thế kỷ 18. 

Vì sao “hà bá” vẫn có thể cướp mạng sống của hơn 2.000 trẻ em Việt mỗi năm?

Vì sao “hà bá” vẫn có thể cướp mạng sống của  hơn 2.000 trẻ em Việt mỗi năm?
(PLVN) - Con số đáng buồn này được đưa ra tại Hội nghị khoa học quốc gia về phòng chống tai nạn thương tích lần thứ ba ngày 12/11/2019 mới đây. Phải chăng nỗ lực của các ban ngành chức năng, chính quyền địa phương vẫn chưa thể thắng được hà bá, khi mà môi trường sống có nhiều ao hồ, mương, kênh, rạch, sông, suối… vẫn luôn là nguy cơ tiềm ẩn?

Về miền thiêng...

Về miền thiêng...
(PLVN) - Theo phong tục của người Ê Đê (Tây Nguyên), trước khi chặt hạ một cây cổ thụ, gia chủ hoặc người trông coi rừng cây thường làm lễ cúng. Trong lễ cúng, thầy cúng thay mặt gia chủ thực hiện nghi thức cúng thần Rừng, thần Núi, thần Sông, xin các thần cho phép gia chủ được đốn, hạ cây gỗ… Bởi trong tâm trí họ, rừng là nhà - là thế giới của những miền thiêng…

Có một lối đi gian nan

Có một lối đi gian nan
(PLVN) - “Vào tiết cuối cùng của tuần đầu tiên, tôi đã bật khóc và không nói được lời nào khi học sinh hỏi tại sao, học sinh thì nghĩ cô đang giận vì lớp chưa ngoan. Nhưng các em đâu biết được, tôi bật khóc vì không thể tin bản thân có thể dạy các em được 1 tuần. Đến bây giờ gần 20 năm, tôi vẫn khẳng định, tôi cảm thấy hạnh phúc khi được dạy các em”…

Còn đó những thầy cô bỏ phố đến buôn làng

Còn đó những thầy cô bỏ phố đến buôn làng
(PLVN) - Còn nhớ, ngày đầu năm học, bộ ảnh cô giáo trẻ xinh xắn với buổi lễ khai giảng đơn sơ nhưng ấm cúng, giản dị trên một điểm trường vùng cao huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam trở thành bức ảnh đẹp và xúc động nhất trong ngày toàn dân đưa trẻ đến trường... Dù cuộc sống đã đổi thay, nhưng vẫn còn nhiều lắm thầy cô sẵn lòng bỏ phố, sống tận hiến với thanh xuân của mình…
Đìu hiu “siêu dự án” 14.500 tỉ đồng

Đìu hiu “siêu dự án” 14.500 tỉ đồng

(PLVN) - Những ngày đầu tháng 10/2019, có mặt tại khu vực được giao cho Dự án mỏ sắt Thạch Khê (xã Thạch Đỉnh, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh) có thể chứng kiến được sự đìu hiu đến khó hiểu với độ lớn của “siêu dự án” mấy chục ngàn tỷ.