Điều kiện để được trợ giúp pháp lý

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Người tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố; người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố; bị can; bị cáo; bị hại;…chỉ được trợ giúp pháp lý (TGPL) khi là người thuộc diện được TGPL và vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL.  
Trợ giúp pháp lý cho người dân. (Ảnh minh họa) Trợ giúp pháp lý cho người dân. (Ảnh minh họa)

Bảo đảm quyền được TGPL cho người được TGPL, Bộ luật Tố tụng hình sự quy định: Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo, giải thích và bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng theo quy định của Bộ luật này (khoản 1 Điều 71), cụ thể như sau:

Thực hiện TGPL bào chữa cho người bị buộc tội (người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo), bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ngưởi bị hại, Bộ luật quy định: Trường hợp người bị buộc tội, người bị hại thuộc diện được TGPL thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm giải thích cho họ quyền được TGPL; nếu họ đề nghị được TGPL thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thông báo cho Trung tâm TGPL nhà nước (Điều 71).

Chỉ định Trung tâm TGPL nhà nước bào chữa cho người thuộc diện được TGPL nếu người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa trong các trường hợp: khi bị can, bị cáo về tội với mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình; người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi (Điều 76).

Người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, bị hại, đương sự (nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự) được Luật sư, Trợ giúp viên pháp lý thực hiện TGPL nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ (Điều 83, Điều 84). Tương tự, người tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố cũng được TGPL theo quy định tại khoản 1 Điều 56 và khoản 1 Điều 71 Bộ luật Tố tụng hình sự. 

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là những người tham gia tố tụng nêu trên chỉ được TGPL khi có vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL theo quy định tại Điều 7 Luật TGPL (khoản 1 Điều 30 Luật TGPL). 

Ví dụ: Chị A (người thuộc hộ nghèo) tố giác B (người khuyết tật có khó khăn về tài chính) có hành vi xâm hại tình dục con của mình là C (người thuộc hộ nghèo, trẻ em). Căn cứ vào Luật TGPL (Điều 7), Bộ luật Tố tụng hình sự (Điều 55, Điều 71) xác định: B, C là người thuộc diện được TGPL; tham gia tố tụng với tư cách người bị tố giác và người tố giác; vụ việc cụ thể có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của B, C. Kết quả: B, C được Trung tâm TGPL nhà nước cử người bảo vệ miễn phí trong giải quyết tin tố giác, nếu khởi tố vụ án và khởi tố bị can thì tiếp tục bào chữa cho B là bị can và bảo vệ cho C là bị hại trong vụ án; chị A tuy là người thuộc diện được TGPL nhưng do không liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình nên không TGPL cho chị A (trường hợp chị A tố giác xâm hại tình dục đối với mình thì chị A được TGPL).

Như vậy, xác định vụ việc TGPL trong tố tụng hình sự cần thỏa mãn đầy đủ 03 điều kiện: (1) Là người được TGPL; (2) Vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL; (3) Tham gia tố tụng hình sự với tư cách là người tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố; người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố; người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp; người bị bắt; người bị tạm giữ; bị can; bị cáo; bị hại; nguyên đơn dân sự; bị đơn dân sự; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án (Điều 55). 

Bảo đảm quyền được TGPL cho người được TGPL khi tham gia tố tụng hình sự, không những nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, mà người bào chữa/bảo vệ còn sử dụng các biện pháp do pháp luật quy định để góp phần làm rõ sự thật khách quan của vụ án, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.

Bùi Đức Độ
Cùng chuyên mục
Ảnh minh họa

Cần một chính sách tín dụng mới về sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn

(PLVN) -  Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 31/2007/QĐ-TTg ngày 05/3/2007 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn và Quyết định số 92/2009/QĐ-TTg ngày 08/7/2009 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với thương nhân hoạt động thương mại tại vùng khó khăn.

Đọc thêm

Chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ tháng 7/2022

Điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022
(PLVN) - Điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng; Bổ sung quy định về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng; Quy định các hành vi bị cấm trong lĩnh vực hóa đơn, chứng từ; Các điều kiện mà danh mục các khu công nghiệp phải đáp ứng; Các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia ngành TT&TT…là những chính sách mới nổi bật sẽ có hiệu lực từ tháng 7/2022.

Đề xuất cần lưu ý trong “cơn bão giá”

Xăng dầu tăng giá đã tác động tới chỉ số giá tiêu dùng
(PLVN) -  Chỉ trong hai tháng, xăng 7 lần tăng giá, mỗi lít RON 95-III đắt thêm trên 5.500 đồng; dầu diesel, nhiên liệu sử dụng nhiều nhất trong vận tải, ở mức 30.010 đồng một lít, tăng 20%.

Giáo dục pháp luật: Gia đình, nhà trường phải tiên phong

Tuyên truyền, tập huấn cho học sinh về công tác phòng cháy chữa cháy tại Trường Tiểu học xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du (Bắc Ninh).
(PLVN) -  “Xã hội tốt là xã hội có những gia đình tốt, gia đình tốt là gia đình có những con người tốt và những người tốt là những người có nhân cách, đạo đức tốt. Chính vì vậy, việc giáo dục, hình thành nhân cách trong gia đình chính là điều tiên quyết, tiên phong, tạo cơ sở, nền tảng để giáo dục pháp luật” - Tiến sĩ Nguyễn Thanh Nga, giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh.

Các kênh cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước trên mạng

Cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước là kênh cung cấp thông tin thống nhất, tập trung của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng.
(PLVN) -  Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 42/2022/NĐ-CP quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng. Trong đó đã quy định cụ thể về những thông tin và kênh cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng.

Đấu tranh vì minh bạch

Tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng đã hoàn thành áp dụng TPĐT
(PLVN) - Phó Thủ tướng Lê Văn Thành vừa ký văn bản giao Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương tập trung chỉ đạo các nhà đầu tư để triển khai thu phí điện tử đồng bộ trên toàn quốc kể từ ngày 1/8/2022; trong đó triển khai thu phí hoàn toàn tự động đối với tất cả các tuyến đường cao tốc.

Vụ trường Tiểu học Hoàng Liệt chuyển học sinh để lên chuẩn quốc gia: Đừng bỏ rơi học sinh chỉ vì thành tích!

Trường Tiểu học Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội.
(PLVN) - Để đảm bảo việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia và trường chất lượng cao giai đoạn 2021 – 2025, trường Tiểu học Hoàng Liệt đã chuyển hàng trăm học sinh đi “nơi khác”. Nhận định về sự việc, nhiều chuyên gia cho rằng nhà trường đang bỏ rơi học sinh để chạy theo “bệnh thành tích”.

Quyết tâm của lực lượng cảnh sát giao thông

Lễ ra quân của lực lượng cảnh sát giao thông.
(PLVN) - Trước lễ ra quân của lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) toàn quốc (từ 20/6 - 20/9/2022), tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, tập trung vào xe chở quá tải, quá khổ, cơi nới; không ít người nghĩ rằng đây chỉ là một đợt ra quân “tuyên truyền là chủ yếu”.

Bài học từ buýt nhanh BRT

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sở GTVT Hà Nội đề xuất xe khách từ 24 chỗ trở lên, xe công vụ, xe cứu nạn, cứu thương được chạy trên đường dành riêng cho buýt nhanh BRT.

Đề xuất quy định quản lý chặt chẽ xe ô tô nhập khẩu không vì mục đích thương mại

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số Điều tại Thông tư số 143/2015/TT-BTC ngày 11/09/2015 quy định thủ tục hải quan và quản lý xe ô tô, xe gắn máy của các đối tượng được phép nhập khẩu, tạm nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại.

Thời gian và trách nhiệm

Thời gian và trách nhiệm
(PLVN) - Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, Đảng ta luôn quan tâm đến sự phát triển của các vùng, miền, địa phương. Chính vì thế, ngoài luật pháp, chiến lược, quy hoạch... nhiều địa phương còn có nghị quyết riêng của Bộ Chính trị.

Đề xuất chức năng, cơ cấu tổ chức cơ sở cai nghiện ma túy công lập

Học viên tại một cơ sở cai nghiện ma túy
(PLVN) - Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn việc thành lập, chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức; nội quy, quy chế; quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành; quy định về trang phục của người cai nghiện ma túy và viên chức, người lao động tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập.