Điều kiện để được trợ giúp pháp lý

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Người tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố; người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố; bị can; bị cáo; bị hại;…chỉ được trợ giúp pháp lý (TGPL) khi là người thuộc diện được TGPL và vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL.  
Trợ giúp pháp lý cho người dân. (Ảnh minh họa) Trợ giúp pháp lý cho người dân. (Ảnh minh họa)

Bảo đảm quyền được TGPL cho người được TGPL, Bộ luật Tố tụng hình sự quy định: Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo, giải thích và bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng theo quy định của Bộ luật này (khoản 1 Điều 71), cụ thể như sau:

Thực hiện TGPL bào chữa cho người bị buộc tội (người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo), bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ngưởi bị hại, Bộ luật quy định: Trường hợp người bị buộc tội, người bị hại thuộc diện được TGPL thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm giải thích cho họ quyền được TGPL; nếu họ đề nghị được TGPL thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thông báo cho Trung tâm TGPL nhà nước (Điều 71).

Chỉ định Trung tâm TGPL nhà nước bào chữa cho người thuộc diện được TGPL nếu người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa trong các trường hợp: khi bị can, bị cáo về tội với mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình; người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi (Điều 76).

Người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, bị hại, đương sự (nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự) được Luật sư, Trợ giúp viên pháp lý thực hiện TGPL nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ (Điều 83, Điều 84). Tương tự, người tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố cũng được TGPL theo quy định tại khoản 1 Điều 56 và khoản 1 Điều 71 Bộ luật Tố tụng hình sự. 

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là những người tham gia tố tụng nêu trên chỉ được TGPL khi có vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL theo quy định tại Điều 7 Luật TGPL (khoản 1 Điều 30 Luật TGPL). 

Ví dụ: Chị A (người thuộc hộ nghèo) tố giác B (người khuyết tật có khó khăn về tài chính) có hành vi xâm hại tình dục con của mình là C (người thuộc hộ nghèo, trẻ em). Căn cứ vào Luật TGPL (Điều 7), Bộ luật Tố tụng hình sự (Điều 55, Điều 71) xác định: B, C là người thuộc diện được TGPL; tham gia tố tụng với tư cách người bị tố giác và người tố giác; vụ việc cụ thể có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của B, C. Kết quả: B, C được Trung tâm TGPL nhà nước cử người bảo vệ miễn phí trong giải quyết tin tố giác, nếu khởi tố vụ án và khởi tố bị can thì tiếp tục bào chữa cho B là bị can và bảo vệ cho C là bị hại trong vụ án; chị A tuy là người thuộc diện được TGPL nhưng do không liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình nên không TGPL cho chị A (trường hợp chị A tố giác xâm hại tình dục đối với mình thì chị A được TGPL).

Như vậy, xác định vụ việc TGPL trong tố tụng hình sự cần thỏa mãn đầy đủ 03 điều kiện: (1) Là người được TGPL; (2) Vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL; (3) Tham gia tố tụng hình sự với tư cách là người tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố; người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố; người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp; người bị bắt; người bị tạm giữ; bị can; bị cáo; bị hại; nguyên đơn dân sự; bị đơn dân sự; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án (Điều 55). 

Bảo đảm quyền được TGPL cho người được TGPL khi tham gia tố tụng hình sự, không những nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, mà người bào chữa/bảo vệ còn sử dụng các biện pháp do pháp luật quy định để góp phần làm rõ sự thật khách quan của vụ án, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.

Bùi Đức Độ
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ai đã tiếp tay cho Ngân gốm lừa đảo?

Hình ảnh Ngân gốm trên một bài viết của kênh thông tin afamily cách đây 4 năm.
(PLVN) -Mặc dù có vô số người liên tiếp bị lừa đảo trong nhiều năm nay nhưng Ngân gốm vẫn “sống khỏe” và thản nhiên lừa thêm được rất nhiều người. Điều này khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Vậy ai đã tiếp tay cho đối tượng này “lừa khỏe”, “lừa dai” tới như vậy?

Từ 23/7/2021: Thí điểm chính sách quản lý đất quốc phòng kết hợp xây dựng kinh tế

Ảnh minh họa
(PLVN) - Từ ngày 23/7/2021, Thông tư 58/2021/TT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hướng dẫn thực hiện quy định về thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc, tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế sẽ chính thức có hiệu lực thi hành.

Làm thêm mùa dịch

Một DN nhà nước nhắc nhở các đơn vị, yêu cầu người lao động không làm thêm những công việc có nguy cơ lây nhiễm COVID-19 như shipper, taxi công nghệ
(PLVN) - Câu chuyện ra văn bản chấn chỉnh nhân viên không được làm thêm trong mùa dịch cho thấy sự khó khăn của không ít doanh nghiệp (DN) khi đối mặt với “cơn bão” COVID-19.

Sáng lên hai chữ “đồng bào”

Đội Cảnh sát giao thông, trật tự của Công an huyện Đức Phổ tặng chiếc xe máy mới cho anh Vĩnh (Ảnh: Công an Đức Phổ).
(PLVN) -Một câu chuyện xúc động được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội về các cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát giao thông thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi. Một người đàn ông đi xe máy không có bằng lái, chiếc xe không rõ nguồn gốc bị Cảnh sát giao thông tịch thu phương tiện.

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT
(PLVN) -  Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo thông tư này, từ ngày 1/8 tới đây, những người làm nghề cắt tóc, massage... phải đóng thuế GTGT (VAT). Do đây là loại thuế gián thu, nên điều đó có nghĩa là người đi cắt tóc massag phải đóng thuế. 

Từ 1/7, người dân nộp hồ sơ đăng ký cư trú bằng cách nào?

Ảnh minh họa nguồn Internet
(PLVN) - Theo quy định tại Thông tư 55/2021/TT-BCA ngày 15/5/2021, từ ngày 1/7/2021, người dân có nhu cầu thực hiện các thủ tục đăng ký cư được thực hiện dưới hình thức trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công Quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an, Cổng dịch vụ công quản lý cư trú.

Nêu gương và lan tỏa

Nêu gương và lan tỏa
(PLVN) - Trong thời gian qua, việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được Đảng ta nêu ra và chỉ đạo từ rất sớm, bằng nhiều chỉ thị, nghị quyết, qua nhiều thời kỳ.

“Vacxin ý thức”, có hay không?

Sinh viên Đại học Y khoa Hà Nội khoanh vùng, dập dịch giữa đêm, lấy 10.000 mẫu xét nghiệm tại tuyến đầu Bắc Ninh. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Lần thứ 4, sau 2 năm chúng ta phải chống chọi và bước vào cuộc chiến với con vi rút vô hình bé tí xíu. Để phòng chống dịch Covid-19, cần bình tĩnh góp tay chung với cộng đồng ra sao, cần phải khai báo y tế như thế nào, hợp tác cách ly như thế nào, có cần phải hoang mang hay không? Trách nhiệm cá nhân trong việc này ra sao… là những điều dường như không ít người còn nửa vời.

Đề xuất mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế

Đề xuất mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế
(PLVN) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 82/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân đối với dự thảo này tại Cổng Thông tin điện tử của Bộ.