Đến lúc cần cho phép công an được "nổ súng trực tiếp"?

Công an được “nổ súng trực tiếp”, một đề xuất đã được đề cập trong dự thảo Nghị định về xử lý hành vi chống người thi hành công vụ (THCV), đang được dư luận rất quan tâm, bởi lo ngại về sự lạm dụng quyền lực khi thực hiện một quy định được xem là “mạnh tay” nhất từ trước tới nay đối với hành vi cản trở công vụ.

[links()]Công an được “nổ súng trực tiếp”, một đề xuất đã được đề cập trong dự thảo Nghị định về xử lý hành vi chống người thi hành công vụ (THCV), đang được dư luận rất quan tâm, bởi lo ngại về sự lạm dụng quyền lực khi thực hiện một quy định được xem là “mạnh tay” nhất từ trước tới nay đối với hành vi cản trở công vụ.

Tuy nhiên, theo Bộ Công an, trong 10 năm (2002 - 2012), cả nước xảy ra hơn 8.500 vụ chống người thi hành công vụ, trong đó trên 90% số vụ là chống lại lực lượng Công an và chủ yếu trong các lĩnh vực: an toàn giao thông, đất đai, giải phóng mặt bằng… Do vậy, việc ban hành quy định này theo Bộ này là “yêu cầu cấp thiết”.

Ai đảm bảo mọi trường hợp “nổ súng trực tiếp” của người THCV là đúng luật?
Ai đảm bảo mọi trường hợp “nổ súng trực tiếp” của người THCV là đúng luật?.

Nguyên nhân chống đối

Bộ Công an cho biết, tình trạng chống người THCV thời gian qua diễn biến khá phức tạp, với tính chất, mức độ nguy hiểm ngày một cao, ở hầu khắp các địa phương, trên nhiều lĩnh vực nhất là trong bảo đảm trật tự an toàn giao thông, quản lý đất đai, thu hồi giải phóng mặt bằng, bảo vệ rừng, giải quyết khiếu nại tố cáo…, làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự và tính mạng của người THCV.

Như đã nói ở trên, ba lĩnh vực được đề cập và xác định thường hay phát sinh các vụ việc chống đối lại người THCV là: trật tự an toàn giao thông, đất đai và giải phóng mặt bằng. Ở đây, trước khi bàn đến việc áp dụng quy định nêu trên, thiết nghĩ cần đặt câu hỏi lý do vì sao trong thời gian qua, số vụ chống đối người thi hành công vụ lại có chiều hướng gia tăng cả về số lượng lẫn tính chất và mức độ?.

“Chỉ nổ súng khi không còn biện pháp nào khác để ngăn chặn hành vi của đối tượng và sau khi đã cảnh báo mà đối tượng không tuân theo.

Nếu việc nổ súng không kịp thời sẽ đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe cho bản thân hoặc người khác hoặc có thể gây ra những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác thì được nổ súng ngay; không nổ súng vào đối tượng khi biết rõ người đó là phụ nữ, người tàn tật, trẻ em, trừ trường hợp những người này sử dụng vũ khí, vật liệu nổ tấn công…”, Điều 22 Pháp lệnh quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.

Cụ thể, trong lĩnh vực quản lý đất đai, mấy năm gần đây liên tục xảy ra tình trạng khiếu nại đông người, vượt cấp phức tạp, thậm chí không ít trường hợp xảy ra va chạm, chống lại lực lượng chức năng.

Nguyên nhân của tình trạng này có nhiều, song rõ nhất và từng được các cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai cũng như một số cơ quan Nội chính thừa nhận là do Luật Đất đai còn bất cập, chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trong một số trường hợp chưa phù hợp với thực tế, thiệt thòi cho người bị thu hồi đất.

Bên cạnh đó còn do công tác chỉ đạo, điều hành và quản lý Nhà nước ở một số địa phương còn nhiều yếu kém dẫn tới bức xúc và phát sinh hành động tiêu cực, phạm pháp… 

Nêu ra những nguyên nhân này không phải để bênh che cho hành vi vi phạm pháp luật song đó là một thực tế cần phải thừa nhận, và nó chính là nguyên nhân sâu xa, khách quan dẫn đến hành vi phạm tội.

Riêng đối với lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông, chúng ta dễ dàng nhận thấy ngày một nhiều vụ Cảnh sát giao thông bị chống đối, tấn công, uy hiếp đến tính mạng như lao thẳng xe vào người, bị hất tung lên nắp ca-pô chạy hàng cây số trên đường hoặc đánh trọng thương… làm dư luận vô cùng phẫn nộ.

Những hành vi này cần được xử lý nghiêm bởi rõ ràng pháp luật đã bị một số đối tượng khinh nhờn, thách thức; trong những trường hợp như vậy việc bảo vệ người THCV tức là bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật.

Tuy nhiên, trên thực tế không phải không có những hợp hành vi chống người THCV bắt nguồn từ những hành vi tiêu cực của lực lượng chức năng như Cảnh sát giao thông đòi mãi lộ, hách dịch hoặc hành xử thái quá, thiếu chuyên nghiệp…, gây bức xúc dẫn đến hành vi “phản kháng” quá mức dẫn đến hành vi phạm tội.

Số liệu đã thuyết phục?

Trong Dự thảo Tờ trình về Dự thảo Nghị định quy định các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người THCV, Bộ Công an dẫn một số số liệu làm căn cứ khẳng định sự cần thiết của việc ban hành Nghị định này, trong đó có đề xuất lực lượng THCV được phép “nổ súng trực tiếp vào  người và phương tiện vi phạm”.

Thông tin từ bộ này cho biết: “Báo cáo của các bộ ngành cho thấy từ năm 2002 đến tháng 6-2012, trên cả nước xảy ra 8.513 vụ với trên 13.706 đối tượng vi phạm, trong đó, số vụ việc xử lý hình sự là 6.882 với 11.131 đối tượng; số vụ việc xử lý hành chính là 1.594 với 2.811 đối tượng. Trong đó  trên 90% số vụ chống người thi hành công vụ là chống lại lực lượng Công an…".

Xung quanh việc này, một số ý kiến đặt vấn đề: Bộ Công an có trầm trọng hóa vấn đề bằng số liệu thống kê trong 10 năm qua?. Trong khi trong dự thảo lại thiếu số liệu, căn cứ cho thấy diễn biến của hành vi chống người thi hành công vụ gia tăng hàng năm cụ thể bao nhiêu, và có tới mức báo động?.

Nên chăng cơ quan xây dựng Dự thảo cần thống kê thêm một số dữ liệu khác như có bao nhiêu vụ lực lượng THCV nói chung, lực lượng Công an nói riêng bị chống đối và mức độ thiệt hại ra sao, thì sẽ thuyết phục hơn về mặt căn cứ.

Khi đã có đầy đủ cơ sở về mặt pháp lý và thực tế thì sẽ xác định chính xác những tổn thất và mức độ nghiêm trọng do hành vi này gây ra để từ đó tính tới việc tăng thêm những biện pháp tự vệ hợp lý cho những người THCV.

Vân Anh

Cùng chuyên mục
 Thanh tra viên Nguyễn Đức Thuận.

Thanh tra viên Nguyễn Đức Thuận, Sở Y tế Nghệ An: “Ngôi sao” trong nhiều cuộc thi tìm hiểu pháp luật

(PLVN) - Trong công văn chọn nhân vật điển hình để tham gia chương trình “Gương sáng Pháp luật”, Sở Y tế Nghệ An giới thiệu một nhân vật rất đặc biệt, khi không phải người giữ chức vụ cao. Ông Nguyễn Đức Thuận, Thanh tra viên Sở Y tế, nổi tiếng vì là người đoạt nhiều giải thưởng các cuộc thi liên quan đến lĩnh vực pháp luật.

Đọc thêm

Đa dạng hoá các hình thức truyền thông dự thảo chính sách

Đa dạng hoá các hình thức truyền thông dự thảo chính sách
(PLVN) -Ngày 24/6, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị Triển khai Quyết định số 407/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2022 – 2027”.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC tại Bảo hiểm xã hội Việt Nam

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, Trưởng Đoàn kiểm tra phát biểu tại buổi làm việc
(PLVN) -Ngày 24/6 Đoàn kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh làm Trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra tại Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Tham dự buổi làm việc có Phó Tổng giám đốc Đào Việt Ánh cùng đại diện các đơn vị chức năng trực thuộc.

Sở Tư pháp Đà Nẵng: Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tiết kiệm chi phí

Sở Tư pháp Đà Nẵng: Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tiết kiệm chi phí
(PLVN) -Vừa qua, tại Hội nghị công bố kết quả xếp hạng công tác cải cách hành chính và văn thư lưu trữ năm 2021 của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, Sở Tư pháp thành phố được tặng bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác cải cách hành chính năm 2021.

Sơn La: Tuyên truyền pháp luật về trợ giúp pháp lý cho người dân

Người dân tham gia nghe tuyên truyền pháp luật về trợ giúp pháp lý.
(PLVN) - Nằm trong kế hoạch công tác trợ giúp pháp lý (TGPL) năm 2022, trong thời gian 5 ngày (từ ngày 13/6 đến 17/6 vừa qua), Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Sơn La đã tổ chức tuyên truyền pháp luật về TGPL tại 5 xã nghèo của huyện Mai Sơn cho gần 500 người dân là đồng bào dân tộc thiểu số.

Dành trọn đam mê với sự nghiệp tuyên truyền vì Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

Dành trọn đam mê với sự nghiệp tuyên truyền vì Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam
(PLVN) -Cả cuộc đời cống hiến cho nghề luật, khi được nghỉ hưu ông lại tiếp tục miệt mài hành nghề luật sư. Ông đã tham gia hàng ngàn vụ bào chữa, trợ giúp pháp lý, phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân; hàng trăm buổi nói chuyện chuyên đề với các chức sắc tôn giáo... với tất cả lòng say mê, nhiệt huyết của người cả đời gắn bó với sự nghiệp tuyên truyền vì Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.

Trường Đại học Luật Hà Nội ban hành Đề án tuyển sinh trình độ đại học năm 2022

Trường Đại học Luật Hà Nội ban hành Đề án tuyển sinh trình độ đại học năm 2022
(PLVN) -Ngày 06 tháng 06 năm 2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non năm 2022. Trên cơ sở Thông tư số 08/2022/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trường Đại học Luật Hà Nội đã ra Quyết định số 2311/QĐ-ĐHLHN ngày 10 tháng 6 năm 2022 về việc ban hành Đề án tuyển sinh trình độ đại học năm 2022. Theo đó, có những điều chỉnh về phương thức tuyển sinh; chỉ tiêu tuyển sinh; đối tượng được cộng điểm khuyến khích; quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

Giới thiệu và hướng dẫn khai thác, sử dụng Bộ pháp điển

Giới thiệu và hướng dẫn khai thác, sử dụng Bộ pháp điển
(PLVN) - Ngày 17/6, tại Lào Cai, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tuyên truyền, giới thiệu và hướng dẫn khai thác, sử dụng Bộ pháp điển cho các cơ quan, đơn vị của tỉnh.