Sĩ phu Bùi Huy Tùng và câu chuyện làm việc thiện

(PLO) - Tú Lĩnh Bùi Huy Tùng được biết đến là bậc sĩ phu yêu nước, thương dân, làm nhiều việc thiện ở đất Thăng Long. Gia đình ông đã cung tiến hàng ngàn quan tiền để xây dựng, tôn tạo Văn chỉ Thọ Xương và bỏ tiền của trùng tu tôn tạo các di tích lịch sử Đình, Đền khác. Tú Lĩnh đã được vinh danh trong ấn phẩm “Danh nhân Hà Nội” do cố GS. Vũ Khiêu chủ biên, xuất bản nhân dịp Đại lễ 1000 nămThăng Long- Hà Nội năm 2010.
Sĩ phu Bùi Huy Tùng và câu chuyện làm việc thiện Văn Chỉ Thọ Xương thờ các vị hiền nhân.

Ngày nay, các hậu duệ dòng họ Bùi Huy mong muốn cơ quan chức năng, ngành văn hóa sớm phục dựng không gian văn hóa của Văn Chỉ Thọ Xương, phát huy bảo tồn giá trị văn hóa của di tích  gần 200 năm tuổi này.

Cúng dường tôn tạo nhiều Đình, Đền

Theo gia phả họ Bùi thì ông tổ đầu tiên là cụ Bùi Văn Mạo, người làng Phất Lộc, Đông Quan, phủ Thái Bình,Tỉnh Nam Định (nay là làng Phất Lộc, xã Thái Giang,huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình) lên Thăng Long, vào học trường Giám năm Đinh Dậu, niên hiệu Vĩnh Thịnh (1717).

Cụ ở lại lập nghiệp tại phường Hà Khẩu, huyện Thọ Xương, Hà Nội. Con cháu phát triển trở thành một dòng họ lớn ở Thăng Long. Ông thuộc thế hệ thứ 11, tính từ thủy tổ ở Thái Bình.

Đến thế hệ thứ 14, dòng họ Bùi có nhân vật nổi tiếng về công việc từ thiện đó là Bùi Huy Tùng (1794-1862) hiệu là Như Trai, tự là Tú Lĩnh. Theo nhà sử học Nguyễn Vinh Phúc, ông Bùi Huy Tùng là người hiếu học, quảng bác, luôn giữ lễ nghi, trọng nhân nghĩa, khoan hòa. Ông mở trường dạy học tại ngõ Phất Lộc (Hà Nội).

Được bà vợ Cao Thị Tính tần tảo đảm đang buôn bán giỏi nên tư gia khá giả. Là người thương dân nghèo, ông bà luôn làm những việc từ thiện, cúng dường công đức, đặc biệt với các di tích lịch sử Đình, Đền. Ông bà đã cung tiến hàng ngàn quan tiền để xây dựng, tôn tạo Văn chỉ Thọ Xương.

Ông Bùi Huy Ánh - hậu duệ đời thứ 18 chi Bính- dòng họ Bùi Huy Phất Lộc- Thăng Long Hà Nội cho hay, Văn Chỉ Thọ Xương được khởi dựng vào niên hiệu Minh Mạng thứ 16 (năm 1836), nơi đây thờ Khổng Tử và các vị tiên hiền, khoa bảng của huyện Thọ Xương; Các vị tiền nhân có công lao đóng góp cho Thọ Xương. Văn Chỉ hiện tọa lạc tại ngõ 222 phố Bạch Mai, phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Các tài liệu sử học ghi chép, trong bối cảnh Triều đình nhà Nguyễn di dời Kinh đô và xây dựng Quốc Tử Giám tại Huế, việc xây dựng Văn Chỉ Thọ Xương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Cố đô Thăng Long.

Thời điểm đó, các sĩ phu Thăng Long là Tú Lĩnh Bùi Huy Tùng cùng các danh sĩ đương thời như Tiến sĩ Vũ Tông Phan, Tiến sĩ Lê Duy Trung, Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý, phó bảng Nguyễn Văn Siêu, Cử nhân Cao Bá Quát…đã lập nên Văn hội Thọ Xương (năm 1832) và lấy Văn Chỉ làm trụ sở.

Trong đó, Tú Lĩnh Bùi Huy Tùng là người ủng hộ phần lớn kinh phí và đứng ra trông nom toàn bộ công việc đến khi hoàn thành Văn chỉ Thọ Xương năm Minh Mạng 18 (1838).

Trong bài văn bia do đệ tam tiến sĩ xuất thân khoa Nhâm Thìn (1832) Trung thuận Đại phu, Lang trung Bộ lại Nguyễn Văn Lý bái soạn có đoạn ca ngợi công đức của ông Bùi Huy Tùng: “Xưa kia đã có đền thờ, nhưng trải qua cơn biến loạn, đền cũ không còn.

Bia Thọ Xương.

Năm Nhâm Thìn- 1832, bọn thân sĩ chúng ta cảm kích nhớ tới đạo đức phẩm chất các vị tiên hiền nên bàn cách khiến cho được lưu truyền mãi, tham khảo quy chế phụng thờ, ghi thành ước lệ. Qua năm Bính Thân 1836, các thân sĩ đem ý định đó bàn với vị Tiến sĩ khoa Bính Tuất là Vũ Hoán Phủ (Vũ Tông Phan) rồi chọn nơi làm đền thờ ở phường Hồng Mai, phía Nam huyện.

Đền chính xây tòa gạch, mặt hướng về phương Đông. Năm gian bái đường, nhà bên tả và bên hữu đều lợp ngói, cột phía ngoài và tường xung quanh đều xây gạch. Khoảng giữa trồng hoa, lại đặt thêm ruộng tế và ao, tất cả 8 mẫu, 7 sào, 10 thước. Quy chế trăm ngàn năm, chỉ có vài năm mà hoàn thành.

Ôi việc tốt đẹp của danh giáo được mở ra rồi chăng? Nếu không, sao lại hưng thịnh được như vậy? Ngay từ ban đầu khi thân sĩ đề xướng ra thì ông Bùi Huy Tùng, người Phường Hà Khẩu thuộc bản huyện đã vui lòng xuất của tư gia hàng ngàn quan tiến cúng vào đó, lại tự mình trông nom mọi việc từ đầu tới cuối…’’. 

Ông Bùi Huy Tùng còn đứng ra cáng đáng việc tu bổ Đình Phất  Lộc, nay là số nhà 46 ngõ Phất Lộc. Ngoài ra, Tú Lĩnh còn góp công sức, tiền bạc của mình để tu bổ một số di tích khác như: Đình Xã Đàn, Đình Văn Quán (thị xã Hà Đông), Đình Kim Bài (Thanh Oai- Hà Nội)…

Ngoài ra, ít ai biết rằng Tú Lĩnh Bùi Huy Tùng còn là người có đóng góp đáng kể trong việc nghiên cứu các cửa ô Hà Nội. Là một học giả Hán Nôm, ông đã có 7 tác phẩm với trên 2000 trang viết và minh họa, lưu giữ trong “Bộ Di sản Hán Nôm Việt Nam thư mục Đề yếu” do hai tác giả Francois và Trần Nghĩa ở Viện Hán Nôm đồng chủ biên từng lưu giữ tại Viện Viễn Đông Bác cổ.

Đó là tác phẩm: Âm chất Văn (1830); Ngũ luân ký (1830); Tứ lễ lược tập (1839); Thọ Xương huyện Triệu tự lệ (1844); Khuyết lý hợp toản (1846); Cức vi khuyên giới đoạt mệnh lục hợp biên (1853), Hạ thọ thi tập (1895)….

Trong đó nổi bật nhất là tác phẩm “Tứ lễ lược tập”- một công trình nghiên cứu đồ sộ với 790 trang sách góp phần phát triển ngành Gia lễ học Việt Nam. Theo Thạc sĩ Lê Phương Duy, để cho ra đời tác phẩm trên, tác giả đã nghiên cứu trích dẫn nguồn tư liệu tham khảo của hệ thống tư liệu gia lễ Trung Quốc với 115 tác phẩm của các tác giả đời Hán, Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh.

Chính vì vậy mà các danh sĩ đương thời đã đánh giá cao giá trị của tác phẩm. Năm 1841 niên hiệu Thiệu Trị 1, ông Nghè Đông Tác- Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý đã đọc và đề tựa cho tác phẩm “Tú lễ lược tập”. Tất cả các sách trên đều được cho khắc in ở nhà sách đặt tại Như Nguyệt đường do ông chú là Bùi Huy Đoàn sáng lập đặt tại Văn Chỉ Thọ Xương.

Nối chí cha, các con Tú Lĩnh Bùi Huy Tùng lớn lên đều trở thành những người có ích cho đời. Con cả là Huy Tuyên đỗ cử nhân khoa Tân Sửu 1841; con thứ hai là Huy Luyện- dạy học, con thứ ba là Huy Thiều - cư sĩ, con thứ tư là Huy Tảo – thầy thuốc cứu người.

Cần phát huy Văn Chỉ Thọ Xương

Ông Bùi Huy Tùng được ghi nhận công lao trên bia đá “Thọ Xương tiên hiền Từ Vũ Bi Ký - 1838” hiện đặt trong Văn Chỉ. Cũng như các danh sĩ đương thời, cụ Tú Lĩnh đã được vinh danh trong ấn phẩm “Danh nhân Hà Nội” do cố GS Vũ Khiêu chủ biên, xuất bản nhân dịp Đại lễ 1000 nămThăng Long- Hà Nội năm 2010.

Với tất cả các giá trị nghệ thuật- văn hóa, vào ngày 26/01/2006,  Văn Chỉ Thọ Xương đã được UBND TP Hà Nội xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa số 595/QĐ- UB. Ngày 9/7/2013 UBND Quận Hai Bà Trưng phê duyệt dự án cải tạo “Văn Chỉ Thọ Xương quyết định số: 2891/QĐ- UBND với quy mô đầu tư của dự án tu bổ tổng thể di tích Văn Chỉ, thực hiện phòng chống mối mọt và phòng cháy, chữa cháy; hoàn thiện, nâng cấp hệ thống cấp điện, cấp thoát nước, sân, cổng di tích. Lắp dựng lại tấm bia cổ năm 2 tấn về vị trí cũ.

Thế nhưng đến nay, việc phục dựng lại không gian văn hóa thờ phụng vẫn rất cần phải hoàn thiện như: Các ban thờ, bài vị, hoành phi, câu đối trước đây đã bị thất lạc, mất mát. Đặc biệt, bảng Tiên hiền ghi danh các vị khoa bảng Thọ Xương vốn được giữ tại Đền Ngọc Sơn cũng cần tìm lại hoặc phục chế trên cơ sở các tư liệu được lưu giữ, hoặc bổ sung các bản dịch chữ quốc ngữ nội dung bia đá cổ, nội dung bản Tiên hiền đã được nhà Hà Nội học Vũ Tuân Sán và nhà nghiên cứu Vũ Thế Khôi dịch thuật.

Văn Chỉ Thọ  Xương

Các hậu duệ dòng họ Bùi Huy Phất Lộc mong muốn các cơ quan chức năng, ngành văn hóa sớm phục dựng không gian văn hóa của Văn Chỉ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ; các phong trào dạy tốt, học tốt và tổ chức tôn vinh tại Văn Chỉ những tấm gương tiêu biểu đạt thành tích, kết quả cao trong học tập, trong công việc nhằm khuyến khích mọi tầng lớp nhân dân học tập, rèn luyện và nâng cao thể lực, trí lực… đưa Văn Chỉ Thọ Xương vào khai thác sử dụng đúng với mục đích, ý nghĩa từ khi khởi dựng.

Đồng thời, ông Bùi Huy Ánh - hậu duệ đời thứ 18 chi Bính cũng đề xuất nguyện vọng của dòng họ là phục hồi nơi phối thờ cụ Tú Lĩnh Bùi Huy Tùng mà các bậc danh sĩ đương thời đã lập sau khi cụ qua đời năm 1862. 

Thùy Dương
Cùng chuyên mục
Quảng Ninh giải quyết nút thắt về nguồn nhân lực chất lượng cao

Quảng Ninh giải quyết nút thắt về nguồn nhân lực chất lượng cao

(PLVN) - Kỳ họp thứ 18 HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XIII đã diễn ra với phiên chất vấn, trả lời chất vấn tại hội trường. Trên cơ sở ý kiến, kiến nghị của cử tri, sự quan tâm của nhân dân, phiên chất vấn và trả lời chất vấn đã giải trình rõ các nội dung mà cử tri, người dân quan tâm.

Đọc thêm

Quảng Ninh giải quyết nút thắt về nguồn nhân lực chất lượng cao

Quảng Ninh giải quyết nút thắt về nguồn nhân lực chất lượng cao
(PLVN) - Kỳ họp thứ 18 HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XIII đã diễn ra với phiên chất vấn, trả lời chất vấn tại hội trường. Trên cơ sở ý kiến, kiến nghị của cử tri, sự quan tâm của nhân dân, phiên chất vấn và trả lời chất vấn đã giải trình rõ các nội dung mà cử tri, người dân quan tâm.

Vợ cũ biệt tích của chồng đột ngột xuất hiện “đòi chồng”, tôi biết phải làm sao?

Vợ cũ biệt tích của chồng đột ngột xuất hiện “đòi chồng”, tôi biết phải làm sao?
(PLVN) - Tôi gặp chồng khi vợ trước của anh ấy bỏ đi biệt tích, chúng tôi đã tự nguyện yêu thương và làm các thủ tục pháp lý để kết hôn với nhau. Đột ngột đầu năm nay, vợ cũ của chồng tôi bỗng trở về tranh chấp và nói tôi là kẻ cướp chồng, chị ấy dọa sẽ kiện tôi ra pháp luật để đòi lại chồng. Tôi hoang mang không biết phải làm sao? 

Lee Byung Hun - Nam tài tử “lắm tài nhiều tật” của giới giải trí Hàn Quốc

Lee Byung Hun - Nam tài tử “lắm tài nhiều tật” của giới giải trí Hàn Quốc
(PLVN) - Lee Byung Hun là tài tử được mệnh danh “ông hoàng phòng vé” Hàn Quốc là minh chứng tiêu biểu cho câu “lắm tài nhiều tật”. Bê bối tình dục, ngoại tình cùng hai cô gái trẻ trong lúc vợ mang bầu năm 2014 là vết nhơ không thể xóa nhòa của Lee Byung Hun. Trước làn sóng phẫn nộ của công chúng, nam diễn viên buộc phải cúi đầu xin lỗi. 

Vì sao người phương Tây cổ quan niệm ý nghĩa tháng sinh của mỗi người gắn với một loại đá quý?

Vì sao người phương Tây cổ quan niệm ý nghĩa tháng sinh của mỗi người gắn với một loại đá quý?
(PLVN) - Từ xa xưa, con người đã khám phá ra vẻ đẹp tuyệt vời của các loại đá quý, biết sử dụng chúng để chữa bệnh, làm đồ trang sức… và thường dùng đá quý để cúng tế các vị thần cầu may mắn, bình an. Người phương Tây cổ cho rằng mỗi tháng trong năm gắn với một loại đá quý...
Khởi tố, bắt tạm giam 2 anh em chém Công an trọng thương

Khởi tố, bắt tạm giam 2 anh em chém Công an trọng thương

(PLVN) -Cơ quan CSĐT - Công an huyện Nghi Xuân (tỉnh Hà Tĩnh) đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với Phan Văn Thương (SN 1992) và Phan Văn Mạnh (SN 1997) cùng trú thôn Thành Phú, xã Xuân Thành, huyện Nghi Xuân để điều tra về tội “Chống người thi hành công vụ”.

Sẽ cố gắng hoàn thành nghị định hướng dẫn 3 đạo luật về đầu tư, kinh doanh trước thời điểm luật có hiệu lực thi hành

Sẽ cố gắng hoàn thành nghị định hướng dẫn 3 đạo luật về đầu tư, kinh doanh trước thời điểm luật có hiệu lực thi hành
(PLVN)- Trả lời PLVN, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Vũ Đại Thắng cho biết, mặc dù số lượng Nghị định hướng dẫn các luật là khá lớn, song Bộ KH&ĐT cam kết cố gắng hoàn thành dự thảo Nghị định trình Chính phủ ban hành trước thời điểm Luật có hiệu lực để Luật thực sự đi vào cuộc sống...

TX. Ba Đồn (Quảng Bình): Kỳ vọng bứt phá thông qua Hội nghị đầu tư & phát triển năm 2020

 TX. Ba Đồn (Quảng Bình): Kỳ vọng bứt phá thông qua Hội nghị đầu tư & phát triển năm 2020
(PLVN) - Ngày 11/7, tại thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, UBND thị xã phối hợp với Báo Công Thương tổ chức Hội nghị "Đầu tư & Phát triển Thị xã Ba Đồn 2020" nhằm đánh giá lại công tác thu hút đầu tư trên địa bàn thị xã Ba Đồn trong thời gian qua, hướng thu hút và các giải pháp để thu hút đầu tư hiệu quả trong thời gian tới.

Thần thoại Ai Cập: Bí ẩn lời nguyền của Pharaoh Ai Cập

Thần thoại Ai Cập: Bí ẩn lời nguyền của Pharaoh Ai Cập
(PLVN) - Kim tự tháp là lăng mộ mà các vị vua Ai Cập cổ đại xây dựng cho mình. Kim tự tháp Ai Cập được coi là một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại. Mặc dù đã trải qua những tháng năm lịch sử kéo dài 4.000 năm, nhưng Kim tự tháp vẫn bao trùm một bức màn bí ẩn, tràn đầy những sắc thái thần bí.

Đòn hiểm

Đòn hiểm
(PLVN) - Mỹ quyết liệt nhất, nhưng cả Anh, Canada và Australia cũng thể hiện phản ứng rất gay gắt với Trung Quốc sau khi nước này bắt đầu có hiệu lực chính thức bộ luật mới thông qua về an ninh ở Hong Kong. 

Đưa hơn 240 công dân Việt Nam từ Singapore về nước

Đưa hơn 240 công dân Việt Nam từ Singapore về nước
(PLVN) - Ngày 11/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore và hãng Hàng không VietJet đã phối hợp với các cơ quan chức năng Singapore đưa hơn 240 công dân Việt Nam từ Singapore về nước, trong đó có trẻ em dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, người cao tuổi, người ốm đau, người lao động hết hạn thị thực và hợp đồng lao động, người đi du lịch và quá cảnh từ các nước khác bị kẹt lại.

Bệnh Bạch Hầu diễn biến phức tạp tại Tây Nguyên: Nguyên nhân và cách phòng tránh

Bệnh Bạch Hầu diễn biến phức tạp tại Tây Nguyên: Nguyên nhân và cách phòng tránh
(PLVN) - Trong thời gian gần đây, bệnh Bạch Hầu trở thành nỗi lo lắng của nhiều người dân trên địa bàn Tây Nguyên nói chung và 2 tỉnh Gia Lai, Kon Tum nói riêng khi  đã phát hiện hàng chục ca nhiễm bệnh… Trước những diễn biến phức tạp cũng như tính chất nguy hiểm của dịch bệnh người dân cần nắm nó nguyên nhân gây bệnh, triệu trứng và cách phòng tránh để tự bảo vệ người thân, gia đình mình.

Vì sao người phương Tây cổ quan niệm ý nghĩa tháng sinh của mỗi người lại gắn với một loại đá quý?

Vì sao người phương Tây cổ quan niệm ý nghĩa tháng sinh của mỗi người lại gắn với một loại đá quý?
(PLVN) - Theo quan  niệm của người phương Tây cổ, tháng sinh của mỗi người sẽ ứng với một loại đá quý và mang một ý nghĩa khác nhau. Bởi vậy, theo người cổ nhân Tây phương, đeo một món trang sức có gắn đá tháng sinh của mình không chỉ để làm đẹp mà còn ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần và sức khỏe của bạn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬