Đền Xã Tắc- cột mốc tâm linh nơi địa đầu Tổ Quốc

(PLVN) - Tọa lạc trên bờ sông Ka Long (thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh), một vị trí quan trọng nơi địa đầu Tổ quốc, nối liền hai nước Việt Nam – Trung Quốc, đền Xã Tắc được coi là “cột mốc văn hóa” trường tồn, khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia, ghi dấu ấn lịch sử nơi ông cha ta thời trấn yên bờ cõi và khẳng định nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người Việt.
Đền Xã Tắc- cột mốc tâm linh nơi địa đầu Tổ Quốc Lễ hội đền Xã Tắc rực rỡ sắc màu

Nét đẹp tâm linh đọng lại sau nhiều biến cố

Thần chủ của đền Xã Tắc là thần Xã (thần Đất) và thần Tắc (thần Ngũ cốc). Xã có nghĩa là “mẹ đất”, vị thần lớn nhất trong năm thổ thần. Tắc là “cốc”, là loài đứng đầu trong “ngũ cốc”. Từ ngàn đời xa xưa, xuyên suốt theo chiều dài hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam đã gắn với nền văn minh lúa nước. Chính vì thế, đất đai và ngũ cốc luôn có vị trí đặc biệt quan trọng, chi phối đời sống sinh hoạt của cả cộng đồng. Đất sinh ra muôn loài, ngũ cốc nuôi sống vạn vật nên trong ý thức con người từ nguyên thủy, những vị thần này có quyền lực vô biên và luôn che chở cho đời sống con người. Tại đây còn thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng, Long thần thổ địa của bản thôn và các vị tiên công của những dòng họ đã có công đến khai khẩn vùng đất này.

Một cảnh trong Lễ rước thần du xuân

Không những chứa đựng đậm nét đời sống tâm linh, đền Xã Tắc còn được ghi nhận là một chứng nhân lịch sử. Theo lời kể của các cụ cao niên sống quanh khu vực này, trước kia, Đền Xã Tắc được xây dựng tại mép sông Thác Mang với quy mô khá lớn gồm ba gian nhà, mặt quay về hướng Nam, mái lợp ngói âm dương. Đầu thế kỷ XX, trong một lần bão lớn, Đền bị sạt lở và được nhân dân di chuyển vào trong khu vực Xoáy nguồn với quy mô nhỏ hơn trước.

Đội múa tại Lễ hội đền Xã Tắc
Trong cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979, đền bị phá hủy, chỉ còn lại một vài tấm bia và nền móng cũ. Sau năm 1989, trải qua nhiều lần trùng tu, ngôi đền Xã Tắc bây giờ được xây dựng trên nền đền cũ bằng sự phát tâm công đức của đông đảo nhân dân, tăng ni, phật tử trên khắp mọi miền đất nước. Ba pho tượng Thánh được thờ tại đền gồm: Thần chủ Xã Tắc đại vương, Cao Sơn đại vương và Hưng Nhượng vương Trần Quốc Tảng.

Nằm ở vị trí địa đầu của Tổ quốc, đền Xã Tắc từng là nơi ghi dấu bao thăng trầm, hưng vong của lịch sử, oanh liệt và tang thương, buồn đau và vui sướng. Nhưng dù ở thời nào, dù bĩ cực hay thái lai người dân nơi đây vẫn không quên hương khói, phụng thờ. Đây không chỉ là một địa danh thu hút khách tham quan du lịch, một địa điểm văn hóa tâm linh. Đền đã trở thành một “cột mốc” vững bền khẳng định chủ quyền lãnh thổ Quốc gia, ghi dấu ấn lịch sử nơi ông cha ta thời trước trấn yên bờ cõi và khẳng định nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân Việt Nam nơi địa đầu biên cương của Tổ quốc.

Những nghi lễ trong lễ hội của đền đã duy trì và tồn tại suốt hơn 5 thế kỷ. Năm 1989, khi quan hệ hai nước Việt - Trung được lập lại, cửa khẩu hai nước được thông thương, một số người dân buôn bán ở Móng Cái đã truyền miệng nhau và đến đây lễ bái. Thấy ngôi đền tuy nhỏ nhưng rất linh thiêng, họ đã cùng nhau đóng góp tiền của để tu sửa lại đền. Dần dần, nơi đây trở lại là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh chính của cư dân sống trên khu vực này.

Bảo tồn đền Xã Tắc- gìn giữ văn hóa vùng biên

Vào năm 2005, đền Xã Tắc được UBND tỉnh Quảng Ninh xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Người dân địa phương cho biết, lễ hội đền Xã Tắc thường gồm hai phần lễ và hội. Phần lễ gồm các nghi lễ chính như: Lễ cấp thủy (lấy nước) tại đền Xã Tắc - bến sông Ka Long - ngã ba Soáy Nguồn; lễ mộc dục (tắm tượng) tại đền; lễ nghinh thần (rước thần Xã, thần Tắc du hương/du xuân) theo cung đường từ đền Xã Tắc - đường Tuệ Tĩnh - cầu Hòa Bình - đại lộ Hòa Bình - vòng xuyến Trà Cổ - đường Hùng Vương - cầu Ka Long và trở về đền; lễ an vị tượng tại đàn tế; lễ tế Xã Tắc; lễ dâng lễ vật của các địa phương, các cơ quan, đơn vị, nhân dân trên địa bàn thành phố; lễ cúng chúng sinh; lễ thả thuyền giấy, đèn hoa đăng trên sông Ka Long; lễ xuất tịch tại đền Xã Tắc. Tiếp đó là phần hội gồm các hoạt động trình diễn văn nghệ dân gian, trò chơi truyền thống.

Lễ thả hoa đăng tại Lễ hội đền Xã Tắc .

Tồn tại với một nét lịch sử văn hóa lâu đời, đền Xã Tắc là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh linh thiêng của cư dân Móng Cái và khách thập phương. Trước kia, ngoài những ngày cúng rằm và mồng một hàng tháng. Hàng năm, tại đền còn diễn ra 5 ngày lễ chính là ngày 16/1, 2/5, 16/8, 16/12, 18/12 (âm lịch). 

Năm 2019, lần thứ 2 thành phố Móng Cái tỉnh Quảng Ninh tổ chức phục hồi Lễ tế Xã Tắc, nhằm góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa đền Xã Tắc, khẳng định nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của nhân dân các dân tộc thành phố Móng Cái.  

Sự kiện lễ hội lần này không chỉ nhằm bảo tồn, tôn vinh những giá trị của đền Xã Tắc, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa và sinh hoạt tín ngưỡng dân gian của nhân dân địa phương. Ngoài ra, lễ hội còn mang ý nghĩa lớn lao hơn khi được tổ chức ngay tại vùng địa đầu biên cương của Tổ quốc với ý nghĩa cầu mong cho quốc thái dân an, giang sơn vững bền, đời đời phát triển.

Lễ rước tại lễ hội
Qua đó, đồng thời giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau cần nâng cao trách nhiệm bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của địa phương. Góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Việc tổ chức lễ hội cũng là dịp để quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống, đặc sắc của đền Xã Tắc nói riêng và thành phố Móng Cái nói chung, phục vụ phát triển du lịch.
Các hoạt động văn hóa - văn nghệ tại lễ hội tạo nên một nét đẹp tinh thần vững chắc trong đời sống nhân dân
Hiền Vũ
Loading...

Cùng chuyên mục

Hành trình của một người mẹ có con trai đồng tính

Hành trình của một người mẹ có con trai đồng tính

(PLVN) - Có một hành trình mang tên “hiểu về con”, từ phản đối đến chấp nhận – thấu hiểu – và đồng hành. Người phụ nữ tảo tần dành cả tuổi thanh xuân, dành cả cuộc đời bên con luôn ánh lên nụ cười hạnh phúc. 

Đọc thêm

Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên Legend trao tặng 1.000 quyển sách cho Thư viện tỉnh Bạc Liêu

Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên Legend trao tặng 1.000 quyển sách cho Thư viện tỉnh Bạc Liêu
(PLVN) - Ngày 18/9, chương trình "Hành trình từ trái tim đến trái tim" do Công ty CP Tập đoàn Trung Nguyên Legend khởi xướng đã trao tặng 1.000 quyển sách cho Thư viện tỉnh Bạc Liêu. Tham dự Chương trình có ông Thái Quốc Lưu - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch tỉnh; ông Đái Tiến Sơn - Phó Giám đốc thư viện tỉnh Bạc Liêu; ông Vũ Việt Dũng - đại điện Tập đoàn Trung Nguyên Legend và các em học sinh, sinh viên trên địa bàn. 
Loading...

Đất tranh chấp suốt 15 năm qua, vẫn ngang nhiên xây nhà

Đất tranh chấp suốt 15 năm qua, vẫn ngang nhiên xây nhà
(PLVN) - Chuyện những mảnh đất nông nghiệp, đất ao dần bị "biến mất" giờ đây không hiếm. Vậy nhưng một mảnh ao hàng trăm mét vuông giữa thủ đô đang có tranh chấp hàng chục năm qua nhưng vẫn ngang nhiên xây dựng trái phép, mặc cho các động thái có phần "chiếu lệ" của chính quyền địa phương thì lại là chuyện khó hiểu.

Hành trình của một người mẹ có con trai đồng tính

Hành trình của một người mẹ có con trai đồng tính
(PLVN) - Có một hành trình mang tên “hiểu về con”, từ phản đối đến chấp nhận – thấu hiểu – và đồng hành. Người phụ nữ tảo tần dành cả tuổi thanh xuân, dành cả cuộc đời bên con luôn ánh lên nụ cười hạnh phúc. 
Cách nào thoát khỏi “bóng ma” trầm cảm, tự tử

Cách nào thoát khỏi “bóng ma” trầm cảm, tự tử

(PLVN) - “Tôi luôn có cảm giác mình không xứng đáng sống trên đời này”; “Dù làm việc hay học hành, dường như luôn có một giọng nói trong đầu tôi bảo hãy chết đi”; “Tôi luôn tò mò cảm giác chết sẽ như thế nào”; “Nếu tôi chết hẳn mọi người sẽ rất vui”… Đó là một số chia sẻ của những người tôi đã từng tiếp xúc. Ắt hẳn, sẽ không ít người cảm thấy quen thuộc với những suy nghĩ về cái chết và ý định tự tử. 

Gửi lòng vào thơ sau những 'vết lăn trầm'

Gửi lòng vào thơ sau những 'vết lăn trầm'
(PLVN) - Thi đàn xuất hiện thêm cái tên với một giọng thơ khá ấn tượng, trầm buồn, ám ảnh và duyên dáng. Lạ là những con chữ này đến từ một con người mà nghề nghiệp và nơi làm việc nghe có vẻ rất ít chất thơ. 

Đón lượt khách thứ 1.000.000 đến với Ký Ức Hội An

Đón lượt khách thứ 1.000.000 đến với Ký Ức Hội An
(PLVN) - Tối 21/9, chương trình biểu diễn thực cảnh Ký ức Hội An (tại TP. Hội An, Quảng Nam) chính thức đón lượt khách thứ Một triệu, đánh dấu mốc quan trọng, khẳng định sự thành công và sức lan tỏa của Ký ức Hội An đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Phí qua hầm Hải Vân từ ngày 27/9

Phí qua hầm Hải Vân từ ngày 27/9
(PLVN) - Ngày 21/9, Đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư Đèo Cả cho biết, sẽ tiến hành thu phí qua hầm Hải Vân kể từ ngày 27/9. Tuy nhiên, mức thu phí sẽ thấp hơn mức quy định cho phép tại hợp đồng dự án.

Mua bảo hiểm ô tô thế nào để không bị 'hớ'?

Mua bảo hiểm ô tô thế nào để không bị 'hớ'?
(PLVN) - Những khách hàng mới mua ô tô thường chọn bảo hiểm theo sự tư vấn của nhân viên bán xe, người bán bảo hiểm hoặc giới thiệu của người quen thay vì tìm hiểu và đọc kỹ hợp đồng. Sai lầm này khiến nhiều chủ xe bị hớ vì nhận được mức bồi thường không thích đáng, thậm chí là không được bồi thường khi sự cố xảy ra.

Stress - nỗi ám ảnh của thời hiện đại

Stress - nỗi ám ảnh của thời hiện đại
(PLVN) - Trong xã hội hiện đại ngày nay, stress là căn bệnh khá phổ biến bắt nguồn từ những lo nghĩ, áp lực về công việc, gia đình, sức khỏe, tài chính… Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, khoảng 15% mắc các rối loạn tâm thần phổ biến liên quan tới stress. Đáng nói hơn, stress đang trở thành “kẻ giết người thầm lặng” và là vấn nạn chung của con người hiện đại.

Người lớn cô đơn

Người lớn cô đơn
(PLVN) - “Nỗi cô đơn và một mình của mỗi con người trong thế giới này cũng giống như khói. Lơ lửng, chơi vơi và bất định. Và để chạm vào nỗi cô đơn của mỗi con người, ta sẽ luôn phải cay mắt trước...”.

Xung quanh lùm xùm SGK của GS Hồ Ngọc Đại: Lo ngại độc quyền mới về SGK?

Xung quanh lùm xùm SGK của GS Hồ Ngọc Đại: Lo ngại độc quyền mới về SGK?
(PLVN) - Từ năm 1981 đến nay, Việt Nam đã trải qua hai lần đổi mới sách giáo khoa (SGK). Lần đổi mới thứ nhất vào năm 1981, lần thứ 2 vào năm 2004 và hiện đang bước vào lần đổi mới thứ 3 dự kiến sẽ áp dụng đối với học sinh lớp 1 từ năm học 2020-2021. Nhiều ý kiến băn khoăn về sự khách quan khi Bộ GD-ĐT vừa quản lý vừa ban hành và quản lý tiêu chuẩn chung, nhưng lại đồng thời tham gia soạn thảo SGK…
Đừng để cảm xúc thành 'chú ngựa' bất kham phi đến... trầm cảm

Đừng để cảm xúc thành 'chú ngựa' bất kham phi đến... trầm cảm

(PLVN) - Thống kê của các bác sĩ, tỷ lệ người trẻ bị trầm cảm thường nhiều hơn những người trung niên hoặc cao tuổi. Lý do cũng dễ hiểu, bởi ở lứa tuổi hoa niên, khi mọi va chạm với cuộc sống còn chưa nhiều, chưa đủ trui rèn con người thành “chai sạn” thì cảm xúc vẫn là yếu tố chi phối rất mạnh mẽ…