Chỉ dụ trọng dụng người tài của Hoàng đế yểu mệnh triều Nguyễn

(PLO) - Thực hiện hủy bỏ ấn nhà Thanh ban cho, ra lệnh chế tạo súng theo kiểu phương Tây và ban chỉ dụ buộc tất cả những người đỗ đạt ra làm việc cống hiến cho đất nước.... là những việc làm được sử sách lưu lại của Hoàng đế thứ 7 nhà Nguyễn, vua Kiến Phúc trong 8 tháng trị vì.
Chỉ dụ trọng dụng người tài của Hoàng đế yểu mệnh triều Nguyễn Lăng vua Kiến Phúc

Triều đại chấm dứt phụ thuộc vào phương Bắc

Nguyễn Giản Tông (1883-1884) tên thật Nguyễn Phúc Ưng Đăng, là con trai thứ 26 của vua Thiệu Trị. Trong thời gian ở ngôi lấy niên hiệu Kiến Phúc, là hoàng đế thứ 7 của triều Nguyễn.

Lại kể tiếp chuyện hậu cung triều Nguyễn, vua Tự Đức không có con nên nhận ba người cháu làm con nuôi. Trong đó vua thương yêu Ưng Đăng nhất. Song vì Ưng Chân là con trưởng nên buộc phải nhường ngôi.

Sau đó liên tiếp những biến động chính trị xảy ra chốn cung cấm. Sử sách chép lại đây là giai đoạn “tứ nguyệt tam vương” (4 tháng 3 vua) khi Dục Đức ở ngôi 3 ngày, Hiệp Hòa gần 4 tháng đều lần lượt bị phế truất, giết hại.

Tiếp đó, ngày 1/12/1883, Nguyễn Giản Tông kế vị, trị vì đến ngày 31/7/1884. Đáng lẽ con nuôi thứ hai của Tự Đức là Ưng Kỷ lên kế vị nhưng các quyền thần sắp xếp đưa Ưng Đăng lên ngôi khi mới 14 tuổi để dễ bề thao túng.

Vua Kiến Phúc lên ngôi khi mới 14 tuổi
Vua Kiến Phúc lên ngôi trong bối cảnh lịch sử rối ren, thực dân Pháp đẩy mạnh đánh chiếm các tỉnh phía Bắc, triều đình buộc phải kí hòa ước công nhận sự bảo hộ của Pháp. Dưới thời vua Kiến Phúc có một sự kiện chấm dứt biểu tượng thần phục phương Bắc. Đó là việc hủy chiếc ấn mạ vàng khắc dòng chữ “Việt Nam quốc vương chi ấn” mà nhà Thanh ban cho triều Nguyễn.

Việc này được thực hiện do áp lực của thực dân Pháp, do các quyền thần định đoạt, vua Kiến Phúc chỉ làm theo. Nhưng dẫu sao cũng đánh dấu sự biến mất vết tích cuối cùng của quyền uy tối thượng của triều Thanh (Trung Quốc) với nước An Nam.

Ban chiếu dụ trọng dụng người tài

Mặc dù lên kế vị khi mới 14 tuổi, ngồi ngai vàng 8 tháng nhưng triều đình dưới thời vua Kiến Phúc đã có những việc làm đáng nhớ. Đó là việc triều đình vào tháng Giêng năm Giáp Thân (1884) đã cho chế tạo thử loại súng theo kiểu của Mỹ và Đức, đồng thời cho dệt thử các loại vải hoa, vải thô của phương Tây.

Có rất ít tài liệu ghi chép lại các sự kiện trên, cũng không có sử sách nào nói rõ mục đích của triều đình là gì. Chỉ biết rằng vua Kiến Phúc giao cho ông Nguyễn Xuân Phiếu phụ trách những việc trên cùng với 3 người thợ máy, 15 thợ dệt, 20 biền binh.

Những người này đều được phái đi học tập, thí nghiệm. Sau khi thành thục đều được phong thưởng: Nguyễn Xuân Phiếu từ chức Đô đốc công tòng cửu phẩm thừa phái, được hưởng chức Tư vụ. Những người khác đều được thăng trật hoặc được thưởng tiền bạc.

Một việc nữa mà vua Kiến Phúc lưu danh trong thiên hạ: Trước khi mất không lâu, vào tháng 2/1884, hoàng đến ra quyết định chưa từng có trong lịch sử. Vua ban chiếu lệnh buộc tất cả những người từng đỗ đạt đã đỗ tiến sĩ, phó bảng, cử nhân, tú tài đều phải ra làm việc tại các nha môn, công đường trên cả nước. Kể cả những người từng làm quan nhưng đã từ quan về quê, những người đỗ đạt viện cớ không chịu ra làm quan.

Để thi hành triệt để chủ trương, vua lệnh cho quan lại địa phương phải có trách nhiệm cấp ngựa cho những người đỗ đạt về kinh. Nếu ai ốm đau chưa về được, quan địa phương phải phái người đến tận nơi điều tra thực hư. Ai không tuân theo chỉ dụ sẽ bị tước bỏ văn bằng. Còn nếu quan địa phương không khai báo nghiêm túc sẽ bị nghiêm trị.

Ngoài ra, vua Kiến Phúc còn cho ngựa đi đón những người đã bị giáng chức, cách chức đưa về kinh chờ lệnh bổ dụng. Việc làm của hoàng đế Kiến Phúc được cho là hành động chiêu mộ nhân tài trên cả nước, hy vọng đưa nước nhà qua giai đoạn rối ren.

Ngày 31/7/1884 Nguyễn Giản Tông qua đời khi mới 15 tuổi. Có thuyết nói rằng vua mắc bệnh mà chết, cũng có thuyết nói vua bị đầu độc. Đến nay cái chết của nhà vua này vẫn là bí ẩn lịch sử. Sau khi mất, thi hài vua được an táng tại làng Dương Xuân Thượng, gọi là Bồi lăng.

(Còn nữa)

Vân Sơn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hỗ trợ trực tuyến quyết toán thuế năm 2020

Hỗ trợ trực tuyến quyết toán thuế năm 2020

(PLVN) - Trong tháng 3/2021, Tổng cục Thuế sẽ tổ chức chương trình hỗ trợ trực tuyến quyết toán thuế năm 2020 trên cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (địa chỉ: www.gdt.gov.vn). 

Cặp đôi Lê Uyên - Phương và câu chuyện tình đẹp trong làng nhạc Việt

Cặp đôi Lê Uyên - Phương và câu chuyện tình đẹp trong làng nhạc Việt
(PLVN) - Được xem là cặp hát đôi gây ấn tượng nhất trong làng nhạc Việt trước 1975, Lê Uyên và Phương đã để lại cho khán giả yêu nhạc nhiều tình khúc tuyệt vời cũng như những tiết mục trình diễn nồng nàn, đầy lãng mạn. Và, họ hòa vào nhau làm một, yêu nồng nàn, cuồng say đến từng phút, từng giây…

Kon Tum khẩn trương truy tìm hai trường hợp trốn khỏi khu cách ly

Kon Tum khẩn trương truy tìm hai trường hợp trốn khỏi khu cách ly
(PLVN) - Sáng 6/3, ông Lê Ngọc Tuấn, Trưởng ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum đã ký ban hành văn bản số 750/CV-BCĐ, giao cho Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và các địa phương có liên quan khẩn trương truy tìm 2 trường hợp trốn cách ly, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Triển khai các biện pháp tăng cường phòng, chống và tháo gỡ khó khăn do tác động của dịch Covid-19

Triển khai các biện pháp tăng cường phòng, chống và tháo gỡ khó khăn do tác động của dịch Covid-19

(PLVN) - Ngày 05/3/2021, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành văn bản số 1370/NHNN-TD yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) và NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố triển khai các biện pháp tăng cường phòng, chống và tháo gỡ khó khăn do tác động của dịch Covid-19.

“Truyền lửa” văn hóa đọc từ quán cà phê thanh toán đồ uống bằng sách

“Truyền lửa” văn hóa đọc từ quán cà phê thanh toán đồ uống bằng sách
(PLVN) - Giữa lòng Sài Gòn có một quán cà phê “Sài Gòn năm xưa”, nơi những người yêu sách có thể vừa đọc sách vừa thưởng thức đồ uống mà không nhất thiết phải thanh toán bằng tiền. Thay vào đó, khách có thể trả tiền cà phê bằng một cuốn sách cũ. Đây là mô hình có một không hai mà anh Lê Bá Tân xây dựng khoảng 2 năm nay, nhằm khơi gợi lòng yêu sách và vun đắp văn hóa đọc cho cộng đồng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬